Azerbaijan Sasarkan Keputusan Pelaburan 2029 bagi Koridor Tenaga Hijau 4 GW ke Eropah

Baku Menggariskan Laluan ke Arah Pelaburan

Azerbaijan menyasarkan 2029 untuk membuat keputusan pelaburan muktamad bagi Koridor Tenaga Hijau Caspian-Laut Hitam-Eropah, sambungan elektrik yang dicadangkan sepanjang hampir 3,000 kilometer dan direka untuk menyalurkan kuasa sebanyak 4 gigawatt. Menteri Tenaga Parviz Shahbazov menggariskan jadual itu di sebuah forum yang dibuka di Baku pada 22 Oktober 2026, menghimpunkan kerajaan, bank pembangunan dan syarikat tenaga untuk membincangkan pembiayaan dan pembinaan.

Menurut Shahbazov, kajian kebolehlaksanaan yang selesai pada Julai 2026 mendapati projek itu boleh dilaksanakan dari segi teknikal dan menarik dari segi ekonomi. Koridor itu akan merangkumi kabel dasar laut yang merentasi Laut Hitam pada kedalaman sehingga 2,200 meter, dengan operasi dijangka bermula secara berperingkat mulai 2032.

Menjelang 2040, projek itu diunjurkan menyalurkan kira-kira 20 bilion kilowatt-jam elektrik boleh baharu ke Eropah setiap tahun dan mengurangkan pelepasan karbon tahunan sehingga 3.6 juta tan. Kajian itu juga menjangkakan sambungan tersebut dapat menyokong pembangunan kapasiti penjanaan tenaga boleh baharu sekurang-kurangnya 8 GW di rantau ini.

Azerbaijan dan rakan-rakannya kini perlu menterjemahkan unjuran itu kepada kontrak, komitmen pelaburan dan struktur pemilikan yang dipersetujui. Model perniagaan yang dicadangkan menggabungkan perjanjian pembelian elektrik jangka panjang, pelaburan swasta dan perdagangan elektrik merentasi sempadan negara.

Bagi pengeluar elektrik, koridor itu akan menyediakan laluan kepada pembeli di luar pasaran domestik mereka. Bagi negara Eropah yang mengambil bahagian, ia akan menambah satu lagi sumber tenaga boleh baharu. Kedua-duanya bergantung pada penyelarasan penjanaan baharu, infrastruktur penghantaran dan perjanjian komersial merentasi beberapa negara.

Makna Keputusan 2029

Keputusan pelaburan muktamad, yang sering disingkatkan sebagai FID, ialah tahap apabila penyokong projek secara rasmi bersetuju untuk menyediakan dana yang diperlukan bagi meneruskannya. Shahbazov menetapkan 2029 sebagai sasaran keputusan itu, dengan model perniagaan yang boleh dipercayai, penyertaan institusi kewangan antarabangsa dan pelabur swasta, serta perjanjian komersial jangka panjang sebagai antara syaratnya.

Struktur pembiayaan, aturan pemilikan dan peluang untuk pelabur masih dibincangkan. Tiada jumlah kos pembinaan atau pakej pembiayaan yang lengkap diumumkan dalam laporan forum itu.

Shahbazov, menteri tenaga Azerbaijan, menjelaskan matlamat itu dalam ucapan pembukaannya:

Matlamat kami adalah untuk mengubah Koridor Tenaga Hijau menjadi projek infrastruktur serantau dengan model perniagaan yang jelas, struktur kewangan yang mampan dan syarat yang menarik bagi pelabur.

Forum Baku disusun mengikut enam sesi tematik yang bertujuan membawa projek itu daripada kajian kebolehlaksanaan ke arah pelaburan dan pelaksanaan. Pesertanya termasuk bakal pembeli elektrik, pengendali sistem penghantaran, pengeluar kabel, firma kejuruteraan dan syarikat insurans, selain wakil kerajaan dan institusi kewangan.

Daripada Perjanjian 2022 kepada Pembekalan Elektrik

Azerbaijan, Georgia, Romania dan Hungary melancarkan projek itu melalui Perjanjian Perkongsian Strategik yang ditandatangani di Bucharest pada 2022. Perjanjian itu mewujudkan kerjasama politik di sebalik sambungan yang dicadangkan antara rantau Caspian dengan Eropah melalui Laut Hitam.

Jadual yang digariskan di Baku merangkumi hampir dua dekad, daripada perjanjian itu hingga pembekalan elektrik yang diunjurkan pada 2040:

• 2022: Azerbaijan, Georgia, Romania dan Hungary menandatangani Perjanjian Perkongsian Strategik di Bucharest.
• Julai 2026: Kajian kebolehlaksanaan selesai dan mendapati projek itu boleh dilaksanakan dari segi teknikal serta menarik dari segi ekonomi.
• 22 Oktober 2026: Forum Baku dibuka dengan perbincangan mengenai pelaburan, pembiayaan dan model komersial.
• 2029: Rakan kongsi menyasarkan untuk mencapai keputusan pelaburan muktamad.
• Mulai 2032: Koridor itu dijangka mula beroperasi secara berperingkat.
• Menjelang 2040: Pembekalan elektrik boleh baharu tahunan ke Eropah diunjurkan mencecah kira-kira 20 bilion kilowatt-jam.

Jadual berperingkat itu bermakna sambungan tersebut akan mula beroperasi sebelum mencapai paras pembekalan tahunan yang diunjurkan. Jadual menteri itu menetapkan fasa pentauliahan pertama tiga tahun selepas keputusan pelaburan yang disasarkan.

Keupayaan Penghantaran 4 GW

Kapasiti 4 GW yang dicadangkan bagi koridor itu merujuk kepada jumlah kuasa yang boleh disalurkannya pada satu-satu masa. Unjuran 20 bilion kilowatt-jam pula merujuk kepada jumlah elektrik yang dihantar sepanjang setahun. Kapasiti boleh disamakan dengan lebar paip air, manakala pembekalan elektrik tahunan menyerupai jumlah air yang mengalir melaluinya.

Sambungan yang beroperasi secara berterusan pada 4 GW selama 8,760 jam dalam setahun biasa akan menyalurkan kira-kira 35 bilion kilowatt-jam. Unjuran pembekalan tahunan sebanyak 20 bilion kilowatt-jam bersamaan kira-kira 57 peratus daripada jumlah teori itu. Perbandingan ini membantu menjelaskan sebab kadar penghantaran dan unjuran bekalan tahunan ialah ukuran yang berbeza.

Unjuran kajian kebolehlaksanaan bagi kapasiti penjanaan tenaga boleh baharu sekurang-kurangnya 8 GW adalah dua kali ganda kapasiti penghantaran koridor yang dicadangkan. Pemasangan tenaga angin dan solar menghasilkan jumlah elektrik yang berbeza mengikut perubahan keadaan, maka kapasiti penjanaan terpasang dan jumlah yang mengalir melalui sambungan eksport berubah-ubah dari semasa ke semasa.

Kajian itu juga mengunjurkan pengurangan karbon tahunan sehingga 3.6 juta tan. Angka itu ialah ramalan yang dikaitkan dengan pembekalan elektrik boleh baharu yang dirancang. Laporan forum tersebut tidak menghuraikan pengiraan terperinci di sebalik anggaran pelepasan itu.

Merentasi Laut Hitam yang Dalam

Kabel dasar laut merupakan komponen kejuruteraan utama bagi koridor sepanjang hampir 3,000 kilometer itu. Sebahagian laluan merentasi Laut Hitam akan mencapai kedalaman sehingga 2,200 meter, sekali gus memerlukan teknologi yang sesuai untuk memasang infrastruktur elektrik jauh di bawah permukaan.

Penilaian positif dalam kajian kebolehlaksanaan itu memberikan asas kepada rakan kongsi untuk melangkah ke peringkat pembangunan seterusnya. Perancangan pembinaan masih perlu menyelaraskan reka bentuk kejuruteraan dengan jadual komersial, bekalan peralatan dan aturan pembiayaan.

Pengeluar kabel dan syarikat kejuruteraan marin antara organisasi yang diwakili di forum itu. Peserta termasuk Prysmian, NKT, Hellenic Cables, ZTT, Hengtong, Orient Cable dan Jan De Nul. Syarikat teknologi yang hadir termasuk Siemens Energy, ABB dan Hitachi Energy.

Kehadiran mereka membawa keupayaan pembekalan peralatan dan pembinaan ke dalam perbincangan bersama isu pembiayaan. Projek sebesar ini memerlukan kedua-duanya: dana untuk membiayai infrastruktur serta pembekal yang mampu mengilang, memasang dan menyokongnya.

Cara Koridor Menjana Pendapatan

Model perniagaan hibrid yang dicadangkan menggabungkan komponen terkawal dan komersial. Sebahagian projek akan beroperasi mengikut peraturan yang mengawal rangkaian elektrik, manakala aturan komersial akan meliputi kegiatan seperti pembelian dan penjualan kuasa merentasi sempadan.

Perjanjian pembelian kuasa jangka panjang, yang dikenali sebagai PPA, merupakan salah satu asas yang dicadangkan. Melalui PPA, pembeli bersetuju membeli elektrik untuk tempoh yang dipersetujui dengan aturan harga yang ditetapkan. Kontrak sedemikian dapat memberikan gambaran lebih jelas kepada pelabur tentang pendapatan masa hadapan sebelum mereka melaburkan modal.

Penyertaan ekuiti swasta akan membawa pelabur ke dalam pemilikan projek. Perdagangan elektrik merentasi sempadan pula akan menjadi satu lagi komponen struktur komersial, dengan menghubungkan pengeluar tenaga boleh baharu kepada pembeli di pasaran lain.

Satu panel model perniagaan meneliti tadbir urus, pemilikan, mekanisme penyertaan, jadual pembangunan dan peluang untuk rakan kongsi ekuiti strategik. Andrea Meola, Pengarah Pasaran Global dan Pembangunan Perniagaan CESI, mengendalikan sesi itu.

Pesertanya termasuk Elmir Musayev, Ketua Pengarah SOCAR Green; James Humfrey, Ketua Pegawai Eksekutif Xlinks; Michele Vadora, Pengarah Urusan Zhero; dan Mohammed Atif, pengurus kawasan di AFRY–DNV Global. Perbincangan mereka tertumpu pada penyertaan sektor swasta dan aturan yang diperlukan untuk memastikan projek itu berdaya maju secara komersial selama bertahun-tahun.

Bank Meneliti Pihak yang Menanggung Risiko

Meja bulat pembiayaan pada 22 Oktober dikendalikan oleh Claire Nicolas, Pakar Ekonomi Kanan Tenaga di Bank Dunia. Perbincangan itu meneliti struktur pembiayaan yang berpotensi, pembahagian risiko, penyertaan modal awam dan swasta, pembiayaan gabungan serta kebolehbiayaan.

Kebolehbiayaan merujuk kepada sama ada unjuran pendapatan, kontrak dan pengurusan risiko sesebuah projek menjadikannya sesuai untuk pembiayaan pinjaman. Pembiayaan gabungan menghimpunkan pelbagai sumber dana, lazimnya termasuk pembiayaan awam atau pembangunan bersama pelaburan swasta, untuk membantu projek mendapatkan sokongan yang mencukupi.

Perbincangan itu menghimpunkan Violaine Silvestro Von Kameke dari EIB Global, Nataly Mouravidze dari Bank Eropah bagi Pembinaan Semula dan Pembangunan, Ziya Aliyev dari Bank Perdagangan dan Pembangunan Laut Hitam, Faraj Huseynbeyov dari Bank Pembangunan Asia dan Arnaud Jouvin dari Brookfield Asset Management.

Pembahagian risiko menentukan pihak yang bertanggungjawab apabila kos meningkat, pembinaan tertangguh atau pendapatan tidak mencapai sasaran. Aturan itu mempengaruhi syarat yang akan diterima oleh pemberi pinjaman dan pelabur. Meja bulat tersebut membincangkan cara negara, institusi kewangan antarabangsa dan pelabur swasta boleh berkongsi tanggungjawab kewangan bagi sambungan yang merentasi beberapa bidang kuasa.

Perancangan Eropah dan Sokongan Politik

Menurut pembentangan di Baku, koridor itu telah dimasukkan dalam draf Pelan Pembangunan Rangkaian Sepuluh Tahun 2026, yang dikenali sebagai TYNDP 2026. Pelan itu ialah rangka kerja untuk menilai pembangunan rangkaian elektrik Eropah pada masa hadapan.

Rakan kongsi juga sedang berusaha mendapatkan status Projek Kepentingan Bersama. Penetapan itu melibatkan infrastruktur tenaga yang menghubungkan Kesatuan Eropah dengan negara di luarnya. Shahbazov menyifatkan proses perancangan dan usaha mendapatkan status tersebut sebagai langkah yang menyokong prospek pelaburan koridor itu.

Shahbazov berkata sokongan politik telah ditegaskan semula ketika lawatan terbaru Presiden Suruhanjaya Eropah Ursula von der Leyen ke Baku. Beliau turut meletakkan koridor itu dalam konteks dasar Presiden Ilham Aliyev untuk membangunkan Azerbaijan sebagai pusat serantau bagi penjanaan, penghantaran dan eksport elektrik boleh baharu.

Perancangan Eropah dan sokongan politik merupakan sebahagian daripada persediaan untuk keputusan 2029. Sesi pembiayaan dan model perniagaan pula meneliti kerja komersial yang berkaitan: mendapatkan pendapatan, memuktamadkan pemilikan dan menarik pelabur yang bersedia menyediakan dana.

China Datang Meneliti Penyertaan dalam Penjanaan dan Koridor

China Datang Overseas Investment Co., Ltd. membincangkan kemungkinan menyertai koridor itu dalam pertemuan antara pengerusinya dengan Shahbazov di forum tersebut. Kementerian Tenaga Azerbaijan berkata perbincangan itu turut merangkumi kemajuan projek loji tenaga solar berkapasiti 100 MW di Azerbaijan dan kemungkinan membina loji angin luar pesisir dengan kapasiti awal 200 MW.

China Datang menyatakan kesediaan untuk memajukan projek tenaga solar dan angin luar pesisir serta meneroka peluang dalam koridor itu. Pertemuan tersebut turut meneliti kerjasama berterusan dalam latihan kakitangan dan pertukaran kepakaran teknikal dalam sektor tenaga.

Projek solar dan pemasangan awal tenaga angin yang dicadangkan itu berjumlah 300 MW, atau 0.3 GW. Angka ini bersamaan 3.75 peratus daripada unjuran minimum kajian kebolehlaksanaan, iaitu 8 GW kapasiti penjanaan tenaga boleh baharu yang disokong oleh koridor tersebut. Perbandingan itu menunjukkan skala pembangunan penjanaan yang dibayangkan, melangkaui perbincangan khusus ini.

Pertemuan itu menghubungkan dua bahagian rancangan eksport Azerbaijan: membangunkan loji tenaga boleh baharu dan membina laluan ke pelanggan luar negara. Pencapaian pelaburan utama seterusnya bagi koridor itu kekal sebagai keputusan yang disasarkan pada 2029, diikuti permulaan operasi berperingkat yang dirancang pada 2032.

Perkara Utama

• Azerbaijan menyasarkan keputusan pelaburan muktamad pada 2029 bagi Koridor Tenaga Hijau Caspian-Laut Hitam-Eropah.
• Sambungan sepanjang hampir 3,000 kilometer itu akan mempunyai kapasiti penghantaran 4 GW dan kabel Laut Hitam yang mencecah kedalaman sehingga 2,200 meter.
• Kajian kebolehlaksanaan yang selesai pada Julai 2026 mendapati projek itu boleh dilaksanakan dari segi teknikal dan menarik dari segi ekonomi.
• Operasi dijangka bermula secara berperingkat mulai 2032, dengan pembekalan elektrik tahunan diunjurkan mencecah kira-kira 20 bilion kilowatt-jam menjelang 2040.
• Kajian itu mengunjurkan sokongan kepada sekurang-kurangnya 8 GW kapasiti penjanaan tenaga boleh baharu dan pengurangan karbon tahunan sehingga 3.6 juta tan.
• Aturan pembiayaan, pemilikan dan pendapatan masih dibincangkan, termasuk kontrak elektrik jangka panjang dan pelaburan swasta.
• China Datang sedang meneliti penyertaan dalam koridor itu, selain perbincangan mengenai projek tenaga solar dan angin luar pesisir di Azerbaijan.