Indonesia Berikrar Mengekalkan Harga Bahan Api Bersubsidi hingga 2026 Ketika Kos Minyak Menekan Belanjawan

Minyak pada AS$92 memberi tekanan kepada ikrar bahan api Indonesia

Indonesia mengekalkan ikrarnya untuk membekukan harga bahan api bersubsidi hingga akhir 2026, walaupun penanda aras minyak mentahnya mencecah kira-kira AS$92 setong, sekitar AS$22 melebihi andaian yang digunakan dalam belanjawan negara. Kerajaan sedang mengira jumlah tambahan dana awam yang mungkin diperlukan untuk menampung jurang itu.

Bahlil Lahadalia, menteri penyelaras hal ehwal hiliran dan peralihan tenaga serta menteri tenaga dan sumber mineral, menegaskan semula komitmen itu di kompleks Istana Presiden di Jakarta pada 21 Oktober. Beliau berkata demikian selepas mesyuarat kabinet pleno yang meninjau dua tahun pertama pentadbiran Presiden Prabowo Subianto dan Naib Presiden Gibran Rakabuming Raka.

Bahlil berkata kerajaan menjangkakan harga minyak mentah boleh kekal di bawah AS$100 setong jika trend semasa berterusan. Mesej utamanya ialah kos minyak yang lebih tinggi akan ditangani melalui belanjawan, sementara harga bersubsidi kekal tidak berubah.

Bahlil menjelaskan pengiraan yang sedang dihadapi kerajaan:

Apa yang sedang kami kira sekarang ialah ICP global, yang terus meningkat. Apabila ia meningkat, kemungkinan dana subsidi tambahan diperlukan. Namun, kerajaan komited untuk tidak menaikkan harga bahan api bersubsidi.

Harga yang akan terus dibayar pemandu

Harga petrol Pertalite kekal pada Rp10,000 seliter dan diesel Biosolar pada Rp6,800 seliter, menurut penegasan semula dasar itu oleh Timbalan Menteri Tenaga dan Sumber Mineral Yuliot Tanjung. Komitmen itu memberi kepastian kepada pengguna bahan api berkenaan tentang harga di pam sehingga 31 Disember.

Oleh itu, pembelian 10 liter Pertalite berharga Rp100,000, manakala jumlah Biosolar yang sama berharga Rp68,000. Mengekalkan harga itu melindungi belanjawan bahan api pemandu yang layak serta perniagaan yang menggunakan produk bersubsidi.

Janji itu berkaitan bahan api bersubsidi. Pegawai turut membincangkan stok produk tenaga lain, termasuk gas petroleum cecair atau LPG, tetapi komitmen harga yang dihuraikan di sini adalah untuk petrol dan diesel bersubsidi.

Mengapa belanjawan perlu dikira semula

Harga Minyak Mentah Indonesia, yang biasanya disingkatkan sebagai ICP, ialah penanda aras minyak mentah Indonesia. Ia membantu kerajaan menganggarkan kos tenaga dan merancang belanjawan negara. Apabila harga minyak sebenar melebihi angka perancangan, mengekalkan harga runcit bahan api terkawal boleh memerlukan lebih banyak dana awam.

Bahlil meletakkan andaian belanjawan pada kira-kira AS$70 setong dan ICP semasa pada kira-kira AS$92. Ini merupakan peningkatan kira-kira 31% berbanding andaian tersebut. Perbezaan itu membantu menjelaskan sebab menteri sedang menilai semula keperluan subsidi walaupun harga runcit dikekalkan.

Perbelanjaan tambahan itu tidak boleh dikira sekadar dengan menaikkan belanjawan subsidi sebanyak 31%. Keperluan akhir turut bergantung pada jumlah bahan api bersubsidi yang dijual, perkembangan harga dalam baki bulan tahun ini dan kos tenaga dalam rupiah apabila dibeli menggunakan dolar.

Bahlil tidak mengumumkan jumlah dana subsidi tambahan atau tarikh pengiraan itu akan diselesaikan. Buat masa ini, keputusan mengenai harga runcit lebih muktamad berbanding anggaran kos untuk mengekalkannya.

Perkembangan komitmen sepanjang 2026

Kenyataan Oktober itu memperbaharui dasar yang diumumkan beberapa bulan sebelumnya. Kenyataan dasar April Kementerian Tenaga dan Sumber Mineral, yang diterbitkan pada 17 April, merekodkan jaminan Bahlil bahawa harga bahan api bersubsidi akan kekal tidak berubah hingga akhir 2026 susulan arahan Presiden Prabowo.

Kementerian itu berkata arahan berkenaan menyusuli lawatan presiden ke Rusia dan Perancis. Bahlil menyampaikan jaminan terdahulu itu selepas bertemu Prabowo di Istana Negara pada 16 April.

• 16 April: Bahlil mengumumkan komitmen untuk mengekalkan harga bahan api bersubsidi tanpa perubahan hingga akhir 2026.
• 17 April: Kementerian Tenaga dan Sumber Mineral menerbitkan jaminan itu bersama maklumat mengenai harga minyak, stok dan import.
• 21 Oktober: Bahlil mengulangi komitmen selepas tinjauan kabinet dan berkata kenaikan harga minyak mentah mungkin memerlukan dana subsidi tambahan.
• 31 Disember: Komitmen harga yang dinyatakan kerajaan berkuat kuasa hingga akhir tahun.

Kenyataan April dan Oktober menunjukkan dasar harga runcit yang sama dilaksanakan dalam keadaan kos yang berubah-ubah. Menjelang Oktober, penjelasan Bahlil tertumpu pada kemungkinan keperluan menambah dana kepada belanjawan subsidi.

Mengapa angka minyak berubah sepanjang tahun

Kenyataan Bahlil pada April meletakkan purata ICP dari Januari hingga ketika itu pada tidak lebih daripada AS$77 setong. Beliau turut berkata subsidi bahan api masih terkawal apabila harga minyak mentah mencecah AS$100 setong.

Kenyataan kemudian meletakkan purata April yang telah lengkap pada AS$117.31 setong, manakala purata dari Januari hingga waktu kenyataan itu dibuat sekitar AS$80 hingga AS$81. Angka kira-kira AS$92 pada Oktober merujuk kepada harga yang dibincangkan ketika itu, bukannya purata terdahulu.

Purata bulanan dan purata bagi beberapa bulan menjawab soalan yang berbeza. Harga tinggi dalam satu bulan boleh berlaku serentak dengan purata tahunan yang lebih rendah kerana bulan-bulan dengan harga lebih rendah menurunkan purata jangka panjang. Kenyataan April juga dikeluarkan sebelum bulan itu berakhir.

Angka AS$100 ialah penilaian Bahlil tentang apa yang mampu ditangani kerajaan. Tugas praktikal kerajaan ialah membiayai kos sebenar untuk mengekalkan harga bahan api bersubsidi yang stabil apabila harga minyak berubah dari semasa ke semasa.

Import menjadikan kos dolar isu domestik

Indonesia mengimport kira-kira 1 juta tong minyak sehari, menurut kenyataan kementerian pada April. Bahlil meletakkan penggunaan bahan api negara pada 1.6 juta tong sehari dan pengeluaran domestik pada kira-kira 600,000 hingga 610,000 tong sehari.

Berdasarkan angka itu, import menyumbang kira-kira lima perlapan, atau 62.5%, daripada penggunaan harian. Jurang antara pengeluaran domestik dengan permintaan bermakna harga tenaga antarabangsa kekal sebagai faktor utama dalam bil bahan api Indonesia.

Nilai rupiah menambah satu lagi sumber tekanan. Semasa Yuliot menegaskan semula pembekuan harga itu, mata wang tersebut dilaporkan melemah kepada Rp17,877 bagi setiap dolar AS. Bank Indonesia telah menaikkan kadar faedah penanda aras sebanyak 50 mata asas kepada 5.25% sebagai tindak balas terhadap turun naik mata wang. Lima puluh mata asas bersamaan setengah mata peratusan.

Minyak yang dibeli dalam dolar menjadi lebih mahal dalam rupiah apabila mata wang Indonesia melemah, walaupun harganya dalam dolar kekal sama. Oleh itu, harga minyak mentah yang lebih tinggi dan mata wang yang lebih lemah boleh menaikkan kos serentak, sementara harga bersubsidi yang dibayar pemandu kekal tetap.

Ketersediaan bahan api mempunyai syarat berasingan

Jaminan Bahlil pada April meliputi bekalan fizikal selain harga. Kementerian berkata stok diesel, petrol dan LPG melebihi paras minimum.

Yuliot kemudian menyifatkan piawaian minimum rizab operasi bahan api sebagai 23 hari dan berkata stok petrol Pertalite serta diesel CN48 melebihi ambang itu. Beliau turut berkata bekalan bahan api yang dijual tanpa subsidi mencukupi untuk memenuhi permintaan domestik.

Pada 21 Oktober, Bahlil berkata ketersediaan tenaga secara purata memenuhi piawaian nasional kecuali Pertalite, sambil tetap mengatakan bekalan berada pada tahap selamat. Beliau tidak memberikan angka stok atau penjelasan tentang pengecualian Pertalite dalam kenyataan itu. Oleh itu, syarat yang dinyatakan pada Oktober perlu diberi perhatian bersama jaminan terdahulu mengenai rizab.

Bagi pemandu, ketersediaan dan kemampuan membeli ialah dua keperluan praktikal: bahan api mesti ada di stesen, dan harganya mesti sesuai dengan belanjawan isi rumah. Kerajaan menjanjikan harga bersubsidi yang stabil sambil terus mengurus bekalan.

Hasil arang batu boleh menambah ruang belanjawan

Bahlil turut membentangkan unjuran hasil arang batu yang lebih kukuh pada tinjauan kabinet Oktober. Beliau berkata hasil negara bukan cukai daripada arang batu dijangka melebihi Rp160 trilion berbanding sasaran Rp133 trilion.

Ini bermakna kutipan akan melebihi sasaran sebanyak lebih Rp27 trilion, iaitu peningkatan lebih 20%. Hasil negara bukan cukai merujuk kepada wang yang dikutip kerajaan di luar hasil cukainya. Angka arang batu inilah yang paling berkait langsung dengan hasil yang tersedia kepada kerajaan.

Pendapatan eksport arang batu pula diunjurkan melebihi AS$30 bilion berbanding sasaran AS$27 bilion. Ini bermakna jumlahnya lebih AS$3 bilion, atau lebih 11%, berbanding sasaran. Pendapatan eksport mengukur wang yang dijana daripada jualan ke luar negara; belanjawan negara menerima bahagiannya sendiri melalui aturan hasil yang berkenaan.

Unjuran itu membantu menjelaskan mengapa kenaikan kos tenaga tidak memberi kesan yang sama kepada setiap bahagian ekonomi Indonesia. Minyak import menjadi lebih mahal, sementara arang batu boleh menghasilkan kutipan yang lebih tinggi. Bahlil membentangkan kedua-dua perkembangan itu, tetapi tidak mengumumkan sebarang peruntukan lebihan hasil arang batu yang diunjurkan untuk subsidi bahan api.

Bagaimana pegawai merancang mengekalkan pembekuan harga

Septian Hario Seto, ahli merangkap setiausaha eksekutif Majlis Ekonomi Negara, yang dikenali dengan singkatan Indonesianya, DEN, berkata pengekalan harga bahan api bersubsidi membantu melindungi kuasa beli. Beliau turut berkata dasar itu perlu disertai pengurusan fiskal yang terukur.

Septian berkata majlis itu membincangkan strategi pembiayaan yang melibatkan Kementerian Kewangan dan BPI Danantara, badan pengurusan pelaburan Indonesia. Matlamatnya ialah mengekalkan kestabilan harga bahan api hingga akhir tahun sambil memastikan pembiayaannya mampan.

Kerajaan juga berusaha mengurangkan tekanan daripada import. Yuliot berkata pegawai sedang menggalakkan peningkatan pengeluaran minyak domestik dan menyediakan kilang penapisan dalam negara. Pada April, Bahlil berkata perbincangan dengan Rusia merangkumi potensi pelaburan dalam kilang penapisan dan penyimpanan tenaga, selain bekalan minyak mentah.

Pada peringkat itu, Bahlil berkata cadangan kilang penapisan dan penyimpanan masih memerlukan satu atau dua pusingan perbincangan lanjut. Peningkatan pengeluaran, penapisan dan penyimpanan akan menangani bahagian berbeza dalam sistem bekalan: menghasilkan minyak mentah, memprosesnya menjadi bahan api yang boleh digunakan dan menyimpan rizab. Tugas segera hingga Disember ialah membiayai kestabilan harga bahan api bersubsidi dan memastikan bahan api tersedia.

Perkara Utama

• Indonesia menegaskan semula bahawa harga bahan api bersubsidi akan kekal tidak berubah hingga akhir 2026.
• Menurut dasar yang dinyatakan, harga Pertalite kekal Rp10,000 seliter dan Biosolar Rp6,800 seliter.
• Bahlil meletakkan ICP semasa pada kira-kira AS$92 setong, berbanding andaian belanjawan sekitar AS$70.
• Kerajaan sedang mengira keperluan subsidi tambahan tetapi belum mengumumkan jumlah pembiayaan.
• Indonesia mengimport kira-kira 1 juta tong sehari, berbanding penggunaan sebanyak 1.6 juta tong sehari.
• Hasil negara bukan cukai daripada arang batu diunjurkan melebihi Rp160 trilion berbanding sasaran Rp133 trilion.
• Jaminan bekalan pada Oktober merangkumi syarat yang tidak dijelaskan tentang pematuhan Pertalite kepada piawaian nasional.