Mangsa Pemindahan Fukushima Diarah Keluar dari Kediaman di Kawasan Tokyo dan Membayar 24.4 Juta Yen

Mangsa Pemindahan Berdepan Arahan Keluar dan Bil Perumahan Besar

Mahkamah Daerah Tokyo pada 26 Oktober 2026 mengarahkan 11 mangsa pemindahan Fukushima supaya meninggalkan perumahan kakitangan kerajaan di Tokyo dan Saitama serta membayar kira-kira 24.4 juta yen bagi tunggakan yuran perumahan dan caj lain. Keputusan itu melibatkan kediaman yang disediakan selepas kemalangan Mac 2011 di loji tenaga nuklear Fukushima Daiichi milik Tokyo Electric Power Company.

Hakim Ketua Tomoko Ikeda memutuskan bahawa Wilayah Fukushima telah menamatkan aturan perumahan kecemasan percuma itu secara sah pada Mac 2017. Mahkamah juga mendapati bahawa wilayah tersebut melanggar privasi plaintif dengan memberitahu saudara-mara mereka bahawa mereka belum berpindah keluar, lalu mengarahkannya membayar ganti rugi berjumlah 300,000 yen.

Para plaintif menuntut 11 juta yen, dengan alasan bahawa tuntutan supaya mereka keluar dan membayar caj perumahan telah menyebabkan tekanan mental. Mereka berkata tidak dapat menerima penghakiman itu dan sedang mempertimbangkan rayuan. Arahan keluar dan kewajipan membayar jumlah yang jauh lebih besar menyebabkan mereka berdepan dengan perpindahan serta beban kewangan yang besar.

Keputusan itu menyusuli penghakiman Mahkamah Agung berasingan pada 9 Januari 2026, yang mengekalkan arahan supaya seorang lagi mangsa pemindahan Fukushima meninggalkan sebuah apartmen kerajaan di Tokyo. Keputusan itu menyingkap perbezaan pendapat yang ketara dalam kalangan hakim tentang cara pihak berkuasa perlu menilai keperluan perumahan berterusan bagi mereka yang melarikan diri dari kawasan di luar zon pemindahan rasmi.

Kedua-dua kes berkisar pada masalah praktikal yang sama: perumahan yang ditawarkan sebagai tempat perlindungan kecemasan menjadi kediaman selama bertahun-tahun, sedangkan kebenaran undang-undang untuk tinggal di situ kekal sementara. Hasil kedua-dua kes itu juga menunjukkan bagaimana mahkamah boleh mengekalkan arahan keluar sambil mendapati terdapat kesalahan dalam aspek lain layanan kerajaan terhadap penduduk.

Keputusan Mahkamah Daerah

Kesemua 11 plaintif berpindah ke penginapan awam untuk kakitangan kerajaan yang diatur oleh Wilayah Fukushima sebagai perumahan sementara kecemasan selepas kemalangan nuklear itu. Kediaman mereka terletak di Tokyo dan Wilayah Saitama yang berjiran, jauh dari komuniti yang mereka tinggalkan.

Fukushima menamatkan penyediaan perumahan percuma untuk mangsa pemindahan dari luar zon pemindahan yang ditetapkan pada penghujung Mac 2017, enam tahun selepas bencana itu. Wilayah berkenaan kemudian menuntut supaya penginapan itu dikosongkan. Dalam litigasi yang diputuskan pada Oktober 2026, mangsa pemindahan mencabar keputusan itu dan menuntut pampasan, manakala wilayah tersebut memfailkan tuntutan balas supaya mereka keluar.

Hakim Ikeda menerima pendirian wilayah itu bahawa penamatan penyediaan percuma tersebut adalah sah dan membenarkan tuntutannya supaya plaintif mengosongkan kediaman. Mahkamah juga mengarahkan pembayaran kira-kira 24.4 juta yen bagi tunggakan yuran perumahan dan caj lain.

Dapatan mengenai privasi itu berkaitan tindakan berasingan, iaitu menyampaikan maklumat tentang kegagalan penduduk untuk berpindah kepada saudara-mara mereka. Mahkamah memberikan 300,000 yen bagi pendedahan tersebut. Pemberian itu berasingan daripada kewajipan pembayaran penduduk, menyebabkan kedua-dua pihak dikenakan perintah atas tindakan yang berlainan.

Siapakah yang Dianggap Mangsa Pemindahan Sukarela?

Para plaintif tinggal di luar kawasan yang dikenakan perintah pemindahan oleh kerajaan selepas kemalangan di Fukushima Daiichi. Mereka yang meninggalkan kawasan tersebut lazimnya dipanggil mangsa pemindahan sukarela, berbeza daripada penduduk yang secara rasmi diarahkan berpindah.

Pengelasan itu menjadi faktor utama dalam bantuan perumahan. Mulai April 2017, Fukushima berhenti melanjutkan penginapan kecemasan percuma untuk mereka yang berasal dari luar zon pemindahan, manakala bantuan diteruskan kepada penduduk yang layak dari dalam zon tersebut.

Bagi keluarga yang memutuskan sama ada hendak pulang, sempadan pentadbiran hanyalah satu daripada beberapa pertimbangan. Dalam pendapat berbeza pada Januari 2026, Hakim Mahkamah Agung Mamoru Miura berhujah bahawa pihak berkuasa juga perlu mengambil kira keadaan individu, termasuk kesihatan, pekerjaan, hubungan keluarga dan kemampuan mendapatkan kediaman yang stabil.

Bagaimana Tempat Perlindungan Kecemasan Menjadi Pertikaian Undang-undang Berpanjangan

Pertikaian perumahan itu berlarutan selama bertahun-tahun. Kes berasingan di Mahkamah Agung memberikan rekod terperinci tentang bagaimana penginapan seorang penduduk berubah daripada bantuan bencana percuma menjadi apartmen yang mahu dituntut semula oleh wilayah itu.

Penduduk tersebut meninggalkan kawasan Minamisoma di luar zon pemindahan dan menerima sebuah apartmen sekitar Julai 2011 di kompleks perumahan kakitangan kerajaan negara Shinonome di Daerah Koto, Tokyo. Tokyo menyediakannya secara percuma selepas menerima permintaan daripada Fukushima untuk membantu usaha bantuan di bawah Akta Bantuan Bencana.

• 11 Mac 2011: Gempa bumi dan kemalangan susulan di Fukushima Daiichi memaksa penduduk meninggalkan komuniti mereka.
• Sekitar Julai 2011: Penduduk dalam kes Mahkamah Agung yang kemudian itu menerima penginapan percuma di Shinonome.
• Jun 2015: Fukushima memutuskan untuk menukar bantuan perumahan kecemasan bagi mangsa pemindahan dari luar zon pemindahan kepada langkah sokongan lain mulai April 2017.
• Jun 2016: Tokyo memperuntukkan 200 unit perumahan awam dalam kategori permohonan khusus untuk mangsa pemindahan yang layak dari luar zon pemindahan.
• 31 Mac 2017: Penyediaan perumahan kecemasan percuma bagi kategori mangsa pemindahan itu berakhir.
• 31 Mac 2019: Tempoh lanjutan maksimum di bawah kontrak jaringan keselamatan gantian Fukushima berakhir.
• 9 Januari 2026: Mahkamah Agung menolak rayuan penduduk Shinonome itu.
• 26 Oktober 2026: Mahkamah Daerah Tokyo mengarahkan 11 plaintif dalam kes berasingan itu supaya keluar dan membayar caj perumahan.

Rayuan pada Januari dan keputusan Mahkamah Daerah pada Oktober melibatkan prosiding berasingan. Penghakiman Mahkamah Agung menamatkan kes individu Shinonome itu; 11 plaintif dalam kes Oktober berkata mereka sedang mempertimbangkan rayuan sendiri.

Mengapa Mahkamah Agung Mengekalkan Arahan Keluar

Panel Kedua Mahkamah Agung menolak rayuan penduduk Shinonome dalam penghakiman 9 Januari. Keputusan itu mengekalkan arahan mahkamah rendah supaya penduduk tersebut mengosongkan kediaman. Ini merupakan penghakiman pertama Mahkamah Agung dalam pertikaian mengenai pengusiran mangsa pemindahan sukarela Fukushima daripada penginapan kakitangan kerajaan.

Fukushima memperkenalkan aturan jaringan keselamatan yang membolehkan penduduk yang layak terus tinggal buat sementara waktu dengan menandatangani kontrak dan membayar caj perumahan. Penduduk itu menerima maklumat tentang aturan tersebut tetapi tidak bersetuju menandatangani kontrak, dan terus menduduki apartmen selepas Mac 2017.

Majoriti mengekalkan dapatan bahawa penduduk itu tidak mempunyai hak undang-undang untuk menduduki apartmen berkenaan. Mereka menganggap persoalan sama ada keputusan Fukushima untuk menamatkan penyediaan percuma itu menyalahi undang-undang sebagai isu berasingan daripada sama ada penduduk tersebut mempunyai hak sedia ada untuk terus tinggal di hartanah itu.

Pemikiran itu menjadikan kedudukan kontrak sebagai faktor penentu. Tanpa perjanjian gantian, penduduk yang terus tinggal selepas aturan percuma berakhir tidak mempunyai hak menduduki kediaman yang diiktiraf oleh majoriti.

Mengapa Fukushima Boleh Menuntut Apartmen Kerajaan Negara

Apartmen Shinonome itu milik kerajaan negara, bukannya Wilayah Fukushima. Susunan pemilikan itu menimbulkan satu lagi persoalan undang-undang: bagaimana wilayah tersebut boleh menuntut supaya seseorang keluar dari hartanah yang bukan miliknya?

Fukushima mendapat kebenaran kerajaan negara untuk menggunakan apartmen itu dan membayar fi penggunaan yang ditetapkan. Wilayah itu berhujah bahawa pendudukan berterusan oleh penduduk tersebut mengganggu penggunaan yang dibenarkan. Bagi melindungi kepentingan itu, wilayah tersebut berusaha menggunakan hak kerajaan negara sebagai pemilik untuk mendapatkan semula penguasaan hartanah.

Mekanisme undang-undang itu dipanggil subrogasi. Dalam konteks ini, ia bermaksud menggunakan tuntutan pihak lain apabila perlu untuk melindungi kepentingan undang-undang sendiri. Mahkamah Agung menerima bahawa Fukushima boleh menggunakan tuntutan pemilikan kerajaan negara untuk mendapatkan semula penguasaan hartanah.

Hakim Junichi Takasu bersetuju dengan keputusan itu tetapi meneliti batasan pemikiran tersebut. Beliau menjelaskan bahawa kebenaran menggunakan hartanah kerajaan negara terhad dari segi tujuan dan tempoh. Ia berbeza daripada perjanjian sewaan persendirian biasa.

Takasu mengambil kira tempoh masa yang telah berlalu dan kegagalan pengantaraan yang bertujuan mencapai kontrak jaringan keselamatan. Pada penghujung prosiding mahkamah rendah, beliau menyimpulkan, peluang untuk mencapai perjanjian sedemikian telah tertutup, sekali gus membolehkan Fukushima menuntut semula apartmen itu melalui tuntutan pemilik.

Miura Mahu Keperluan Perumahan Individu Diteliti

Hakim Mamoru Miura, yang mempengerusikan pendengaran Mahkamah Agung, mengemukakan pendapat berbeza. Beliau mencabar keupayaan Fukushima untuk membawa tuntutan penguasaan melalui subrogasi serta layanan terhadap mangsa pemindahan dari luar zon pemindahan.

Miura berhujah bahawa kebenaran wilayah itu untuk menggunakan apartmen berkenaan bertujuan menempatkan penduduk itu selagi individu tersebut terus tinggal di situ. Pada pandangannya, pendudukan berterusan oleh penduduk itu memenuhi tujuan tersebut, sekali gus melemahkan asas undang-undang untuk menggunakan hak pemilikan kerajaan negara bagi menuntutnya keluar.

Beliau juga berhujah bahawa penamatan penyediaan percuma untuk semua orang di luar zon pemindahan, tanpa meneliti keadaan mereka dengan sewajarnya, melampaui budi bicara sah pihak berkuasa. Beliau menyokong penolakan tuntutan penguasaan yang difailkan wilayah itu atau, sebagai pilihan lain, pemulangan bahagian kes tersebut untuk penelitian lanjut.

Pendekatan Miura memerlukan penelitian sama ada seseorang penduduk tertentu masih memerlukan perumahan kecemasan dan mampu mendapatkan tempat tinggal alternatif yang sesuai. Beliau berhujah bahawa sifat sementara bantuan bencana perlu dinilai bersama keperluan berterusan terhadap bantuan.

Penetapan Kawasan Pembersihan Menjelaskan Perbezaan Pendapat

Miura menyokong kritikannya dengan angka tentang pencemaran dan kerja pembersihan. Menjelang Februari 2012, 41 kawasan perbandaran di Fukushima telah ditetapkan sama ada sebagai kawasan penyahcemaran khas atau kawasan yang memerlukan siasatan pencemaran secara intensif.

Hanya lima kawasan telah dikeluarkan daripada penetapan tersebut menjelang penghujung Mac 2017, apabila penyediaan perumahan percuma bagi mangsa pemindahan dari luar zon pemindahan berakhir. Baki 36 kawasan mewakili kira-kira 88% daripada jumlah asal 41 kawasan. Kawasan itu termasuk Fukushima, Koriyama, Iwaki dan Minamisoma, tempat perayu dalam kes Mahkamah Agung itu pernah tinggal.

Pendapat berbeza itu meneliti dua penanda aras radiasi yang digunakan bagi keputusan kerajaan yang berlainan. Dos tahunan unjuran sebanyak 20 milisievert merupakan salah satu kriteria untuk menetapkan dan menarik balik perintah pemindahan. Peraturan siasatan pembersihan pula menggunakan penanda aras berkaitan dos tahunan tambahan sebanyak 1 milisievert, yang dinyatakan melalui kadar dos udara 0.23 mikrosievert sejam. Unit-unit ini mengukur pendedahan radiasi dalam tempoh yang berbeza.

Hujah Miura ialah lokasi seseorang di luar zon pemindahan masih perlu dipertimbangkan bersama peraturan pencemaran yang terpakai kepada komuniti mereka. Beliau berpandangan bahawa pemindahan berterusan dari kawasan terjejas mempunyai asas yang munasabah dan berhujah bahawa keputusan perumahan perlu mengambil kira keadaan setiap individu.

Pendapat berbeza beliau turut merujuk kepada Kovenan Antarabangsa mengenai Hak Ekonomi, Sosial dan Kebudayaan serta Prinsip Panduan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Pemindahan Dalaman. Beliau menggunakan peruntukan tentang perumahan yang mencukupi, kepulangan secara sukarela dan penempatan semula untuk menyokong tafsiran undang-undang bencana Jepun yang memberi perhatian kepada keperluan perumahan berterusan penduduk.

Apakah Sokongan yang Tersedia, dan Apa yang Berlaku Seterusnya?

Langkah gantian Fukushima termasuk bantuan untuk berpindah ke kediaman tetap dalam wilayah itu, sokongan sewa bagi isi rumah berpendapatan rendah yang layak, serta permintaan kepada wilayah lain supaya membantu mangsa pemindahan mendapatkan perumahan awam. Kategori khusus Tokyo yang menyediakan 200 unit merupakan sebahagian daripada usaha itu.

Skim jaringan keselamatan yang diperkenalkan pada Februari 2017 menawarkan satu lagi laluan sementara. Penduduk yang layak di perumahan kakitangan kerajaan negara boleh menandatangani kontrak yang melibatkan bayaran, pada mulanya untuk tempoh dalam lingkungan setahun dan tahun kewangan berkenaan. Lanjutan boleh diberikan sehingga 31 Mac 2019.

Miura menganggap langkah-langkah itu tidak mencukupi untuk mewajarkan penamatan penyediaan kecemasan bagi seluruh kategori tersebut. Beliau menekankan tempoh kontrak jaringan keselamatan yang terhad dan ketidakpastian untuk mendapatkan perumahan awam melalui permohonan. Pendapat berbeza beliau juga menyatakan bahawa perumahan kecemasan masih disediakan kepada mangsa pemindahan dari Okuma dan Futaba ketika penghakiman Januari dibuat.

Para plaintif dalam kes Oktober kini berdepan pilihan nyata sama ada mahu mencabar keputusan mereka. Mereka berkata sedang mempertimbangkan rayuan, tetapi tarikh pemfailan, tarikh pendengaran atau tarikh akhir untuk meninggalkan hartanah tidak dinyatakan dalam laporan mengenai keputusan itu. Caj perumahan dan arahan keluar yang dikenakan terhadap mereka wujud bersama liabiliti lebih kecil yang dikenakan terhadap wilayah itu kerana melanggar privasi mereka.

Perbezaan pendapat utama kekal jelas: mahkamah mengekalkan penamatan aturan pendudukan, manakala Miura berhujah bahawa keputusan bantuan bencana perlu meneliti dengan lebih dekat keadaan mereka yang masih bergantung pada kediaman tersebut.

Perkara Utama

• Mahkamah Daerah Tokyo mengarahkan 11 mangsa pemindahan Fukushima supaya meninggalkan kediaman di Tokyo dan Saitama pada 26 Oktober 2026.
• Para plaintif diarahkan membayar kira-kira 24.4 juta yen bagi tunggakan yuran perumahan dan caj lain.
• Wilayah Fukushima perlu membayar 300,000 yen kerana mendedahkan kepada saudara-mara maklumat bahawa mereka masih tinggal di situ.
• Mahkamah mengekalkan penamatan penyediaan perumahan kecemasan percuma oleh wilayah itu pada Mac 2017.
• Penghakiman berasingan Mahkamah Agung pada Januari 2026 mengekalkan arahan supaya seorang lagi mangsa pemindahan keluar.
• Hakim Mamoru Miura mengemukakan pendapat berbeza, dengan alasan bahawa keperluan perumahan individu perlu diteliti dengan lebih dekat.
• Para plaintif dalam kes Oktober berkata mereka sedang mempertimbangkan rayuan.