Pelaksanaan struktur gaji Bangladesh tertangguh apabila kakitangan mempertikaikan pengiraan gaji dan kenaikan pangkat

Gaji lebih tinggi akan dibayar pada 1 November, tetapi sesetengah kakitangan perlu menunggu

Bangladesh merancang membayar gaji kakitangan kerajaan mengikut Struktur Gaji Kebangsaan 2026 pada 1 November, termasuk tunggakan selama empat bulan. Namun, pengiraan gaji yang belum diselesaikan dan masalah pada sistem penggajian kerajaan bermakna sesetengah kakitangan akan menerima gaji lama terlebih dahulu, manakala wang tambahan dibayar kemudian, menurut pegawai Bahagian Kewangan.

Kesulitan itu bukan sekadar kelewatan urusan kertas kerja. Pengiraan yang dikemukakan kakitangan menunjukkan pekerja Gred 12 menerima gaji pokok lebih tinggi berbanding rakan sekerja Gred 11, walaupun gaji permulaan Gred 11 lebih tinggi. Satu lagi contoh menunjukkan jumlah gaji pokok dan elaun sewa rumah berkurangan Tk600 sebulan selepas seseorang beralih ke gred lebih tinggi.

Latihan penetapan gaji ini melibatkan kumpulan yang terdiri daripada 1.4 juta kakitangan kerajaan, 800,000 pesara dan 600,000 guru di bawah skim Perintah Gaji Bulanan (MPO). Jumlahnya 2.8 juta orang merentas ketiga-tiga kumpulan. Guru MPO menerima sokongan kerajaan bagi gaji mereka di institusi pendidikan yang mengambil bahagian.

Kakitangan meminta Bahagian Kewangan menyemak peraturan yang mengawal penempatan gaji, kekananan, kelayakan untuk gred lebih tinggi dan bayaran perumahan. Permohonan daripada beberapa kementerian dan bahagian masih belum diselesaikan, termasuk pejabat dalam kementerian kewangan sendiri.

Satu arahan berasingan daripada Bahagian Kewangan bertarikh 19 Oktober menetapkan elaun sewa rumah, perubatan dan elaun lain kekal pada kadar berkuat kuasa 30 Jun sehingga arahan selanjutnya. Oleh itu, kakitangan berdepan dua jadual berbeza: kenaikan gaji pokok serta-merta secara berperingkat dan perubahan elaun pada kemudian hari.

Bagi isi rumah yang menjangkakan bayaran lebih besar pada November, persoalan praktikalnya ialah sama ada pengiraan gaji dan bil penggajian mereka dapat diluluskan tepat pada masanya. Kerajaan belum mengumumkan jumlah orang yang akan terlepas bayaran awal dengan kenaikan gaji atau tarikh tunggakan mereka akan dibayar.

Bagaimana pelaksanaan sampai ke tarikh akhir penggajian

Jemaah menteri meluluskan Skala Gaji Kebangsaan dan Skala Gaji Angkatan Tentera 2026 dalam mesyuarat pada 31 Ogos. Notis yang memperkenalkan struktur baharu itu dikeluarkan pada 17 September, manakala penetapan gaji melalui iBAS++ bermula pada 5 Oktober.

Penetapan gaji, yang sering disebut pelarasan gaji, bermaksud mengira kedudukan seseorang kakitangan sedia ada dalam struktur gaji baharu. Pengiraan mengambil kira gred kakitangan, gaji pokok terdahulu dan tangga gaji yang berkenaan. Pejabat kemudian perlu menyediakan dan mengemukakan bil gaji sebelum pembayaran boleh dibuat.

• 1 Julai 2026: Tarikh kuat kuasa penempatan gaji dan fasa pertama, yang menyediakan 50% daripada manfaat yang dikira.
• 31 Ogos 2026: Jemaah menteri meluluskan skala gaji kebangsaan dan angkatan tentera.
• 17 September 2026: Notis yang memperkenalkan struktur gaji baharu dikeluarkan.
• 5 Oktober 2026: Kakitangan mula mengemukakan maklumat penetapan gaji melalui iBAS++.
• 19 Oktober 2026: Bahagian Kewangan mengarahkan kadar elaun sedia ada dikekalkan sehingga arahan selanjutnya.
• 20 Oktober 2026: Tarikh akhir yang dijadualkan untuk menyelesaikan penetapan gaji.
• 26 Oktober 2026: Kakitangan terus membangkitkan kebimbangan tentang akses kepada fungsi penghantaran bil gaji.
• 1 November 2026: Pembayaran gaji yang dinaikkan bersama tunggakan empat bulan dirancang.
• 1 Januari 2027 dan 1 Julai 2027: Manfaat meningkat kepada 75% dan kemudian 100% mengikut jadual berperingkat.
• 1 Januari 2028: Elaun yang disemak dijadualkan mula berkuat kuasa.

Laporan pelaksanaan bertarikh 19 Oktober menetapkan fasa kedua pada 1 Januari 2027; laporan terdahulu mengenai rancangan jemaah menteri menetapkan peringkat itu pada Disember. Jadual yang lebih baharu membahagikan pelaksanaan merentas tahun fiskal 2026–27 dan 2027–28.

Mengapa gred lebih rendah boleh menghasilkan gaji lebih tinggi

Gred 11 bermula pada Tk25,000 di bawah struktur baharu, manakala Gred 12 bermula pada Tk24,300. Oleh itu, gred lebih tinggi bermula dengan kelebihan Tk700. Kakitangan berkata kaedah membawa kenaikan gaji terdahulu ke dalam struktur baharu boleh membalikkan susunan itu.

Dalam contoh Gred 11 mereka, pekerja itu bermula pada Tk12,500 mengikut skala 2015 dan mencapai Tk23,660 pada 30 Jun 2026. Kenaikan terkumpulnya ialah Tk11,160. Apabila jumlah itu ditambah kepada gaji permulaan baharu sebanyak Tk25,000, hasilnya Tk36,160. Oleh sebab jumlah itu bukan tangga gaji dalam skala baharu, penempatan beralih ke tangga seterusnya, iaitu Tk37,000.

Pekerja Gred 12 bermula pada Tk11,300 dan mencapai Tk23,580 pada tarikh yang sama, dengan kenaikan terkumpul sebanyak Tk12,280. Apabila jumlah itu ditambah kepada gaji permulaan baharu sebanyak Tk24,300, hasilnya Tk36,580. Penempatan pada tangga seterusnya yang tersedia memberikan gaji Tk37,700.

Sebelum penukaran, pekerja Gred 11 menerima gaji pokok Tk80 lebih tinggi: Tk23,660 berbanding Tk23,580. Selepas penukaran seperti yang ditunjukkan, pekerja Gred 12 menerima Tk700 lebih: Tk37,700 berbanding Tk37,000. Kenaikan terkumpul yang lebih besar dan perbezaan tangga gaji bersama-sama membalikkan kedudukan mereka.

Jurang kekal sepanjang fasa pembayaran

Pengiraan kakitangan turut menunjukkan kelebihan Gred 12 berterusan apabila kerajaan memperkenalkan manfaat secara berperingkat. Perenggan 5 dan 9 dalam notis itu menetapkan penempatan gaji mulai 1 Julai 2026 serta manfaat berperingkat berdasarkan perbezaan antara gaji sedia ada dengan gaji baharu yang ditentukan.

Angka 50%, 75% dan 100% merujuk kepada manfaat yang dikira dan diperkenalkan, bukannya pekerja menerima separuh, tiga suku atau keseluruhan gaji mereka.

• Mulai 1 Julai 2026, pada tahap 50%, kakitangan mengira gaji pokok Gred 11 sebanyak Tk31,230 dan Gred 12 sebanyak Tk31,590, iaitu kelebihan Tk360 untuk Gred 12.
• Mulai 1 Januari 2027, pada tahap 75%, angkanya ialah Tk35,015 dan Tk35,595, menjadikan Gred 12 mendahului sebanyak Tk580.
• Mulai 1 Julai 2027, pada tahap 100%, angkanya ialah Tk40,800 dan Tk41,600, dengan jurang Tk800.

Angka itu ialah unjuran kakitangan bagi tarikh pembayaran berturut-turut. Aduan mereka ialah kenaikan yang diberikan secara berperingkat mengekalkan pembalikan kedudukan itu, dengan jurang meningkat daripada Tk360 pada fasa pertama kepada Tk800 pada fasa terakhir.

Bagaimana kenaikan pangkat boleh mengurangkan pendapatan bulanan

Pengiraan pekerja kedua melibatkan pekerja yang beralih daripada Gred 10 ke Gred 9 melalui kenaikan pangkat atau manfaat gred lebih tinggi. Gaji pokok meningkat daripada Tk49,700 kepada Tk51,000, iaitu kenaikan Tk1,300.

Di Gred 10, elaun sewa rumah sebanyak 50% berjumlah Tk24,850. Di Gred 9, kadar yang ditunjukkan turun kepada 45%, menghasilkan Tk22,950 walaupun gaji pokok lebih tinggi. Oleh itu, bantuan perumahan berkurangan Tk1,900.

Jumlah gaji pokok dan sewa rumah turun daripada Tk74,550 kepada Tk73,950. Pengurangan Tk1,900 dalam bantuan perumahan mengatasi kenaikan gaji Tk1,300, menyebabkan pekerja itu menerima Tk600 kurang setiap bulan bagi kedua-dua komponen tersebut.

Masa perubahan elaun penting dalam hal ini. Arahan 19 Oktober mengekalkan elaun pada kadar berkuat kuasa 30 Jun sehingga arahan selanjutnya, manakala elaun yang disemak dijadualkan pada Januari 2028. Kakitangan meminta supaya interaksi antara perubahan gred, gaji pokok dan kadar elaun diselesaikan semasa pelaksanaan.

Rancangan perumahan yang lebih luas mengurangkan peratusan gaji pokok yang digunakan untuk bantuan sewa. Di Dhaka, julatnya berubah daripada 50–65% kepada 40–60%. Di kawasan perbadanan bandar lain dan Savar, julatnya berubah daripada 40–55% kepada 30–50%; di tempat lain, daripada 35–50% kepada 25–45%. Oleh sebab gaji pokok meningkat, jumlah yang diterima dalam taka bergantung pada kadar yang berkenaan serta gaji baharu.

Lapan atau 10 tahun: pertikaian tentang kekananan

Peraturan baharu bagi gred lebih tinggi memendekkan tempoh kelayakan pertama daripada 10 tahun kepada lapan tahun bagi kakitangan yang kekal dalam gred sama. Tempoh menunggu enam tahun untuk peralihan kedua dikekalkan.

Manfaat gred lebih tinggi membolehkan kakitangan yang layak beralih ke gred gaji yang lebih baik tanpa menerima kenaikan pangkat. Kakitangan dalam jawatan yang mempunyai laluan kenaikan pangkat boleh menerima manfaat ini tidak lebih daripada dua kali sepanjang kerjaya mereka.

Kakitangan berkata peralihan itu menimbulkan masalah bagi mereka yang telah genap berkhidmat lapan atau 10 tahun pada 30 Jun 2026. Kedua-dua kumpulan mungkin layak menerima gred lebih tinggi pertama mulai 1 Julai, sekali gus menyebabkan pekerja dengan tempoh perkhidmatan berbeza menerima perubahan pada masa yang sama.

Pengiraan mereka menunjukkan pekerja junior mungkin menerima dua kenaikan gred lebih tinggi selepas 14 tahun, manakala pekerja senior yang mengikut tempoh terdahulu mungkin memerlukan 16 tahun. Penempatan pada tangga gaji juga boleh menyebabkan sesetengah pekerja junior memperoleh lebih daripada rakan sekerja senior.

Jawatan yang secara rasmi ditetapkan sebagai terhalang, iaitu tidak mempunyai peruntukan untuk kenaikan pangkat, mempunyai laluan berbeza. Peraturan yang dirancang membenarkan tiga kenaikan gred lebih tinggi: yang pertama selepas lapan tahun, yang kedua selepas enam tahun lagi dan yang ketiga selepas tambahan lapan tahun. Kakitangan mahukan arahan peralihan yang jelas supaya pejabat menerapkan tempoh perkhidmatan ini secara konsisten.

Masalah perisian dan kakitangan melambatkan bil

iBAS++ ialah sistem pengurusan kewangan bersepadu kerajaan. Sistem ini mengendalikan belanjawan, penetapan gaji, penyediaan bil, pembayaran serta rekod pendapatan dan perbelanjaan awam. Menyelesaikan pengiraan gaji ialah satu bahagian dalam proses pembayaran yang lebih panjang dalam sistem itu.

Kakitangan mengadu tentang kesukaran menetapkan gaji serta mengakses atau menggunakan fungsi penghantaran bil gaji. Kebimbangan yang masih berlarutan pada 26 Oktober termasuk bila pejabat boleh menghantar bil dan berapa cepat pembayaran akan dibuat. Pejabat perlu menyediakan, menyemak dan menghantar bil sebelum kelulusan dan wang disalurkan ke akaun bank pekerja.

Kakitangan turut mendakwa bahawa kakitangan berpengalaman tidak cukup dilibatkan dalam usaha itu. Seorang pegawai Bahagian Kewangan yang tidak dinamakan mengaitkan kesukaran itu dengan jurang pengetahuan dalam kalangan mereka yang menyediakan dan melaksanakan notis berkenaan, serta berkata penasihat berpengalaman sedang dirujuk.

Setiausaha Kewangan Md Khairuzzaman Mazumder enggan mengulas. Permohonan yang belum diselesaikan melibatkan Bahagian Kewangan, Bahagian Institusi Kewangan, Kementerian Hal Ehwal Perang Pembebasan, Kementerian Pos, Telekomunikasi dan Teknologi Maklumat serta Kementerian Penerbangan Awam dan Pelancongan.

Apa lagi yang berubah dalam pakej gaji?

Skala baharu menetapkan gaji pokok minimum pada Tk20,000 dan maksimum pada Tk156,000. Kenaikan gaji tahunan menjadi lebih kecil dari segi peratusan bagi beberapa gred kanan, menggantikan kadar seragam 5% di bawah skala 2015.

Gred 20 hingga 6 mengekalkan kenaikan tahunan sebanyak 5%. Gred 5 menerima 4%, Gred 4 dan 3 menerima 3.5%, manakala Gred 2 menerima 2.75%. Rancangan angkatan tentera mengikut corak sama, dengan 5% bagi kapten dan pangkat setaraf atau lebih rendah, berkurangan kepada 2.75% bagi brigedier jeneral dan pangkat setaraf.

Elaun perubatan yang dirancang meningkat daripada Tk1,500 sebulan bagi kakitangan kepada Tk3,000 untuk mereka yang berumur sehingga 50 tahun dan Tk4,000 bagi mereka yang berumur lebih 50 hingga 60 tahun. Pesara berumur lebih 60 hingga 70 tahun dijadualkan menerima Tk5,000, manakala mereka yang berumur lebih 70 tahun menerima Tk6,000. Skim sedia ada memberikan Tk2,500 kepada pesara berumur lebih 65 tahun.

Bantuan telefon bimbit dirancang untuk semua gred: Tk500 sebulan bagi Gred 1–5 dan Tk150 bagi Gred 6–20. Gred kanan kini menerima Tk1,000 atau Tk1,500, manakala gred lain tidak menerima apa-apa. Elaun pengangkutan, tiffin dan cucian yang dirancang masing-masing meningkat daripada Tk300, Tk200 dan Tk100 kepada Tk600, Tk500 dan Tk300.

Perubahan lain termasuk mengurangkan elaun Tahun Baharu Bangla daripada 20% kepada 15% daripada gaji pokok dan menamatkan insentif khas yang diperkenalkan pada 2024, pada mulanya sebanyak 5% sebelum dinaikkan kepada 10%, apabila struktur baharu berkuat kuasa. Bantuan pendidikan, elaun perayaan dan beberapa manfaat lain mengekalkan kadar atau jumlah sedia ada.

Kos dan keputusan yang diperlukan kakitangan

Pelaksanaan penuh diunjurkan menelan belanja Tk2.37 trilion, bersamaan Tk2.37 lakh crore. Perbelanjaan tambahan sepanjang tiga tahun dianggarkan Tk1.0538 trilion, atau Tk105,380 crore, dengan pecahan Tk37,372 crore pada 2026, Tk44,838 crore pada 2027 dan Tk23,170 crore pada 2028.

Pegawai Bahagian Kewangan berkata belanjawan mengandungi peruntukan yang diperlukan untuk pembayaran yang meningkat. Tuntutan segera kakitangan berkaitan peraturan dan kerja pentadbiran yang diperlukan untuk menukar peruntukan itu kepada gaji yang dikira dengan tepat.

Kakitangan meminta semakan terhadap penempatan gaji, susunan gred, tempoh perkhidmatan yang melayakkan mereka mendapat manfaat gred lebih tinggi dan pengiraan perumahan. Penyelesaian perkara itu akan membolehkan pejabat menyiapkan kes tertunggak dan memberi pekerja asas yang lebih kukuh untuk menyemak gaji mereka.

Rancangan pembayaran November menyediakan penyelesaian sementara bagi kes yang belum selesai: gaji mengikut struktur lama dibayar dahulu, diikuti tunggakan kemudian. Bagi kakitangan yang terjejas, ini bermakna mereka perlu menunggu lebih lama untuk kenaikan yang berkuat kuasa sejak Julai, sementara pejabat masing-masing menyiapkan pengiraan dan proses bil.

Perkara Utama

• Gaji yang dinaikkan bersama tunggakan empat bulan dirancang dibayar pada 1 November; kes yang belum selesai akan menerima gaji lama terlebih dahulu.
• Kumpulan yang terlibat terdiri daripada 1.4 juta kakitangan, 800,000 pesara dan 600,000 guru MPO.
• Pengiraan kakitangan menunjukkan gaji Gred 12 melebihi gaji Gred 11 selepas penukaran.
• Contoh kenaikan pangkat menghasilkan pengurangan bulanan Tk600 bagi gabungan gaji pokok dan sewa rumah.
• Kadar elaun sedia ada dikekalkan sehingga arahan selanjutnya, manakala elaun yang disemak dijadualkan pada Januari 2028.
• Kakitangan mahukan peraturan yang lebih jelas tentang kekananan, gred lebih tinggi dan penempatan gaji, serta pembaikan proses penggajian.