Pakistan Rancang Tamatkan Penalti Elektrik Enam Bulan Selepas Penggunaan Melebihi 200 Unit, Subsidi Disasar Berdasarkan Pendapatan

Satu unit elektrik tambahan mungkin tidak lama lagi lagi mencetuskan bil lebih tinggi selama berbulan-bulan

Pakistan sedang bersiap untuk memansuhkan peraturan yang boleh menyebabkan isi rumah membayar kadar elektrik lebih tinggi selama enam bulan selepas penggunaan bulanan mereka melebihi 200 unit, walaupun hanya satu unit. Menteri Kuasa Awais Leghari memberitahu Senat pada 27 Oktober 2026 bahawa pegawai sedang mempertimbangkan untuk menaikkan had pengguna terlindung kepada 250 unit atau mengembalikan diskaun setiap kali penggunaan bulanan isi rumah yang layak kembali kepada 200 unit atau kurang.

Cadangan perubahan itu akan menangani lonjakan kos yang ketara pada had penggunaan yang menjejaskan jutaan akaun elektrik. Menurut aturan semasa yang dihuraikan di Senat, pengguna terlindung menerima bekalan elektrik bersubsidi, manakala penggunaan yang melepasi had boleh menyebabkan perlindungan itu hilang selama enam bulan.

Leghari turut menggariskan perubahan yang lebih menyeluruh: menentukan penerima subsidi elektrik berdasarkan tahap kemiskinan dan pendapatan isi rumah, bukan hanya penggunaan elektrik. Katanya, isi rumah yang lebih berada dan memiliki panel solar mengurangkan pembelian elektrik daripada grid sehingga layak menerima bantuan yang sepatutnya ditujukan kepada keluarga lebih miskin.

Kerajaan telah berikrar untuk mengubah aturan itu, tetapi dasar muktamad, syarat kelayakan pendapatan dan tarikh pelaksanaan belum diumumkan. Leghari berkata pegawai memerlukan kira-kira satu setengah bulan untuk memuktamadkan rancangan itu, yang bermakna tempoh persediaan tersebut berakhir sekitar pertengahan Disember jika dikira dari kenyataannya di Senat.

Bagi isi rumah, dua keputusan penting ialah seberapa cepat status terlindung boleh diperoleh semula selepas penggunaan melebihi had, dan sama ada mereka layak di bawah syarat pendapatan yang dicadangkan. Menaikkan had penggunaan akan memberi lebih ruang kepada sesetengah keluarga sebelum mereka kehilangan bantuan; perubahan syarat kelayakan juga boleh menarik balik subsidi daripada isi rumah berpendapatan lebih tinggi.

Mengapa perubahan daripada 200 kepada 201 unit penting

Senator PML-N Abid Sher Ali membangkitkan isu itu menerusi notis menarik perhatian, iaitu prosedur parlimen untuk meminta maklum balas menteri mengenai kebimbangan awam yang mendesak. Katanya, bil elektrik semakin tidak mampu dibayar walaupun oleh pengguna yang menerima perlindungan.

Ali berkata isi rumah yang penggunaan elektriknya meningkat daripada 200 kepada 201 unit boleh berdepan kenaikan kadar daripada kira-kira Rs15 kepada Rs30 seunit. Katanya, pengguna sedemikian juga boleh dikenakan kadar yang dikaitkan dengan blok penggunaan 400 unit.

Ali, yang mempersoalkan beban kewangan akibat had itu, memberitahu Senat:

Jika pengguna menggunakan hanya satu unit melebihi 200 unit, bil elektrik tiba-tiba berganda.

Satu unit elektrik bermaksud satu kilowatt jam, iaitu tenaga yang digunakan oleh perkakas berkuasa satu kilowatt selama satu jam. Blok tarif ialah julat penggunaan dengan kadar caj tertentu. Aduan itu berkaitan kategori harga yang dikenakan apabila isi rumah melepasi had, diikuti kehilangan status bersubsidi selama beberapa bulan.

Menteri itu berkata pengguna terlindung menerima subsidi kira-kira Rs13 seunit, manakala pengguna di luar kategori itu berdepan kadar sehingga Rs33 seunit. Angka tersebut merujuk kepada subsidi dan kemungkinan kadar tarif, manakala contoh Ali, iaitu Rs15 dan Rs30, menggambarkan lonjakan yang dipersoalkannya.

Dua pilihan akan mengubah cara perlindungan berfungsi

Leghari menggariskan dua pendekatan. Pertama, menaikkan had bulanan daripada 200 kepada 250 unit. Ini akan menambah 50 unit, sekali gus meningkatkan had penggunaan sebanyak 25 peratus.

Pilihan kedua membolehkan pengguna menerima manfaat kategori terlindung pada mana-mana bulan apabila penggunaan kembali kepada 200 unit atau kurang. Isi rumah yang melebihi had dalam satu bulan boleh mendapatkan semula diskaun pada bulan berikutnya dengan mengurangkan penggunaan, tanpa perlu menunggu sehingga tempoh pengecualian enam bulan berakhir.

Cadangan itu menangani bahagian masalah yang berbeza. Had yang lebih tinggi memberi isi rumah lebih banyak bekalan elektrik sebelum mencapai had. Pemansuhan tempoh menunggu pula mengubah tempoh penggunaan berlebihan dalam sebulan menjejaskan bil pada bulan-bulan berikutnya. Leghari membentangkan kedua-dua idea itu sebagai sebahagian daripada usaha yang sedang dijalankan.

Tenaga solar mengubah golongan yang layak menerima subsidi

Leghari berkata bilangan pengguna terlindung meningkat daripada kira-kira 10 juta kepada antara 20 juta dengan 25 juta dalam tempoh dua tahun. Beliau mengaitkan peningkatan itu dengan penggunaan tenaga solar, dengan berkata isi rumah yang mampu memasang panel boleh mengekalkan penggunaan elektrik grid dalam kategori bersubsidi.

Jumlah itu bersamaan antara dua hingga dua setengah kali ganda angka terdahulu. Ini mewujudkan kumpulan akaun yang lebih besar menerima bantuan di bawah sistem yang menggunakan penggunaan elektrik grid yang rendah sebagai petunjuk keperluan kewangan.

Leghari, menteri yang bertanggungjawab terhadap Bahagian Kuasa, menjelaskan cara sesetengah isi rumah layak menerima bantuan:

Ramai daripada mereka bukan miskin; malah mereka yang menggunakan 700 hingga 800 unit sebulan mengehadkan penggunaan mereka kepada 200 unit sebulan dengan memasang panel solar.

Panel solar membolehkan rumah menjana sebahagian daripada bekalan elektriknya sendiri. Oleh itu, meter boleh mencatatkan pembelian yang jauh lebih rendah daripada syarikat pengagihan walaupun isi rumah itu terus menggunakan jumlah elektrik yang besar daripada kedua-dua sumber.

Leghari berkata pengguna terlindung menerima subsidi sebanyak 65 peratus dan menyifatkan pemberian manfaat yang sama kepada isi rumah berada dan miskin sebagai tidak adil. Bantuan di bawah skim baharu yang dicadangkan akan ditumpukan kepada golongan di bawah garis kemiskinan dan isi rumah berpendapatan kelas menengah bawah.

Oleh itu, dasar itu akan mengubah asas pemberian bantuan. Daripada hanya menilai jumlah elektrik yang dibeli sesuatu akaun daripada grid, pegawai perlu menilai keadaan kewangan isi rumah. Penilaian itu akan menjadi asas utama untuk menentukan siapa yang terus menerima diskaun.

Pembayaran balik hutang mempunyai jadual berasingan selama empat tahun

Leghari menganggarkan hutang pusingan sektor elektrik berjumlah kira-kira Rs1.67 trilion dan berkata jumlah itu tidak lagi meningkat setiap tahun. Kerajaan menyasarkan untuk menghapuskan baki hutang itu dalam tempoh empat tahun menerusi skim penstrukturan semula pembiayaan.

Hutang pusingan ialah rangkaian tanggungan yang belum dibayar dalam sektor tenaga. Apabila wang yang dikutip atau disediakan pada satu peringkat tidak mencukupi, syarikat pengagihan mungkin sukar membayar pembekal, yang kemudiannya juga sukar menjelaskan bil mereka sendiri. Penstrukturan semula pembiayaan bermaksud mengubah aturan pembayaran balik supaya tanggungan terkumpul dapat diuruskan dari semasa ke semasa.

Menteri itu turut menetapkan sasaran empat tahun untuk memansuhkan surcaj Rs3.23 seunit yang digunakan bagi membayar hutang. Pada kadar itu, komponen surcaj bagi 200 unit berjumlah Rs646, manakala bagi 250 unit berjumlah Rs807.50. Pemansuhannya kelak akan mengurangkan komponen tersebut dalam bil pengguna yang dikenakan surcaj berkenaan.

Jadual pembayaran hutang itu jauh lebih panjang berbanding tempoh persediaan bagi cadangan pengguna terlindung. Isi rumah mungkin berdepan perubahan kelayakan subsidi sebelum kerajaan mencapai sasaran untuk menghapuskan surcaj tersebut.

Pengurangan kerugian syarikat belum lagi mengurangkan bil isi rumah

Leghari berkata kerugian tahunan syarikat pengagihan elektrik, yang dikenali sebagai DISCO, berjumlah Rs591 bilion ketika Perdana Menteri Shehbaz Sharif memegang jawatan pada 2024. Katanya, kerugian menurun daripada Rs360 bilion tahun lalu kepada Rs325 bilion tahun ini.

Pengurangan tahunan terkini ialah Rs35 bilion, atau kira-kira 9.7 peratus. Berbanding angka awal Rs591 bilion, jumlah Rs325 bilion itu lebih rendah sebanyak Rs266 bilion, iaitu pengurangan kira-kira 45 peratus.

Kerugian yang disebut menteri itu termasuk kecurian elektrik dan bil yang gagal dikutip oleh syarikat. Kedua-duanya menyebabkan syarikat kekurangan wang yang diperlukan untuk menampung bekalan elektrik dan tanggungan lain.

Leghari mengakui pengguna belum menerima manfaat daripada pengurangan itu. Katanya, Bahagian Kewangan menanggung kerugian syarikat tersebut, maka penjimatan segera mengurangkan beban kewangan kerajaan dan bukannya secara automatik menurunkan tarif isi rumah.

Bantuan belanjawan menunjukkan keadaan yang serupa. Leghari berkata Bahagian Kuasa menerima Rs1.18 trilion pada 2024 dan menjangkakan bantuan sebanyak Rs700 bilion hingga Rs750 bilion tahun ini. Angka tersebut mewakili pengurangan antara Rs430 bilion hingga Rs480 bilion. Beliau turut menyebut pengurangan sebanyak Rs200 bilion dalam beban belanjawan tahunan, tanpa menjelaskan kaitannya dengan perubahan bantuan yang lebih besar itu.

Bil pengesanan beralih kepada sistem digital berpusat

Bahagian Kuasa turut mengubah cara syarikat pengagihan mengeluarkan bil pengesanan, iaitu bil yang menuntut bayaran bagi elektrik yang didakwa digunakan tetapi tidak direkodkan atau dibilkan dengan betul. Aduan mengenai caj melampau dan tidak wajar mendorong Leghari mengeluarkan arahan sebelum perbincangan di Senat.

Syarikat pengagihan telah diarahkan memproses bil ini hanya melalui portal dalam talian berpusat yang dibangunkan oleh Syarikat Teknologi Maklumat Kuasa, atau PITC. Bil pengesanan manual dan budi bicara yang dikeluarkan kakitangan lapangan serta pegawai subbahagian telah dilarang.

Pegawai yang mengeluarkan bil secara manual boleh dikenakan prosiding tatatertib dan hukuman berat, dengan pelanggaran dianggap sebagai salah laku serius. Pindaan yang dicadangkan kepada Manual Perkhidmatan Pengguna juga akan menetapkan garis masa khusus bagi prosedur berkaitan.

Portal berpusat itu mengubah pihak yang mengawal proses pengeluaran bil dan menyediakan saluran seragam untuk mengenakan caj. Leghari berkata usaha mencegah kecurian elektrik kekal sebagai keutamaan, sambil menegaskan pengguna tidak akan dibebankan sewenang-wenangnya.

Pasaran elektrik kompetitif bergerak seiring pembaharuan subsidi

Di Sidang Kemuncak Tenaga Kebangsaan 2026 di Islamabad, Leghari menggariskan satu lagi bahagian program elektrik kerajaan: membolehkan pembelian terus menerusi pasaran kuasa kompetitif. Katanya, pengguna dengan kapasiti sehingga satu megawatt akan dapat membeli elektrik secara terus.

Megawatt mengukur kuasa, atau kadar bekalan atau penggunaan elektrik. Unit pada bil isi rumah pula mengukur tenaga yang digunakan dalam tempoh tertentu. Pengumuman pasaran itu berkaitan aturan pembelian, manakala perbahasan mengenai 200 unit menyentuh penggunaan bulanan isi rumah dan kelayakan subsidi.

Leghari berkata permintaan pertama untuk cadangan telah dikeluarkan dan kira-kira 400 megawatt akan disalurkan menerusi grid penghantaran di bawah mekanisme kompetitif itu dalam beberapa bulan akan datang. Beliau turut berkata kerajaan tidak akan membeli bekalan elektrik tambahan.

Menurut menteri itu, caj penggunaan rangkaian telah dikurangkan daripada Rs28 kepada kira-kira Rs11 hingga Rs12 seunit. Penggunaan rangkaian ialah perkhidmatan menyalurkan elektrik menerusi rangkaian antara penjual dengan pembeli. Pengurangan yang dinyatakan ialah Rs16 hingga Rs17 seunit, atau kira-kira 57 hingga 61 peratus, sekali gus mengurangkan caj rangkaian bagi urus niaga sedemikian.

Penanda aras seterusnya merangkumi tempoh dari Disember hingga 2030

Perbincangan di Senat menghimpunkan perubahan dengan jadual pelaksanaan yang berbeza. Rancangan pengguna terlindung mempunyai tempoh persediaan yang singkat, manakala penghapusan hutang pusingan dan surcajnya merupakan sasaran yang mengambil masa empat tahun.

Penanda aras utama yang dihuraikan menteri dan dalam prosiding parlimen ialah:

• 2024: Bahagian Kuasa menerima bantuan belanjawan sebanyak Rs1.18 trilion, manakala kerugian tahunan syarikat pengagihan berjumlah Rs591 bilion, menurut Leghari.
• 27 Oktober 2026: Leghari menggariskan cadangan pengguna terlindung di Senat dan membincangkan pembaharuan pasaran kompetitif di Sidang Kemuncak Tenaga Kebangsaan.
• 29 Oktober 2026, jam 3 petang: Senat dijadual bersidang semula selepas persidangannya ditangguhkan.
• Sekitar pertengahan Disember 2026: Anggaran menteri selama satu setengah bulan menunjukkan tempoh ini sebagai sasaran untuk memuktamadkan rancangan subsidi.
• Dalam tempoh empat tahun berikutnya: Kerajaan menyasarkan untuk melangsaikan hutang pusingan dan memansuhkan surcaj khidmat hutang sebanyak Rs3.23 seunit.

Persidangan Senat itu sendiri terganggu akibat kekurangan ahli. Prosiding digantung selama setengah jam selepas Senator Mohsin Aziz membangkitkan isu ketiadaan korum. Hanya lapan ahli hadir apabila persidangan disambung semula, dan kehadiran di kerusi kerajaan merosot kepada dua orang pada satu ketika.

Bagi isi rumah yang mengawal penggunaan meter sekitar had 200 unit, persoalan segera ialah sama ada peraturan muktamad membolehkan mereka mendapatkan semula bantuan dengan segera selepas mengalami bil yang tinggi. Perubahan lebih besar ialah cara kerajaan mengenal pasti keluarga yang layak menerima bantuan apabila pendapatan menggantikan penggunaan elektrik grid sebagai ukuran utama.

Perkara Utama

• Pakistan sedang bersiap untuk menamatkan kehilangan status terlindung elektrik selama enam bulan yang dicetuskan oleh penggunaan melebihi 200 unit.
• Pilihan termasuk menaikkan had kepada 250 unit dan mengembalikan perlindungan setiap kali penggunaan bulanan kembali kepada 200 unit atau kurang.
• Leghari berkata rancangan itu memerlukan kira-kira satu setengah bulan untuk dimuktamadkan; tarikh pelaksanaan belum diumumkan.
• Kerajaan mahu subsidi ditumpukan kepada tahap kemiskinan dan pendapatan isi rumah, sambil menyebut pengguna solar berada yang menerima bekalan elektrik grid pada harga diskaun.
• Hutang pusingan berjumlah kira-kira Rs1.67 trilion, dengan sasaran empat tahun untuk melangsaikannya dan menghapuskan surcaj Rs3.23 seunit.
• Syarikat pengagihan telah diarahkan mengeluarkan bil pengesanan melalui portal berpusat PITC dan bukannya secara manual.