Harga Tepung di Pakistan Cecah Rekod Ketika Pengilang Mohon Import dan Kekurangan Air Mengancam Tanaman Seterusnya

Sindh berdepan kekurangan gandum apabila harga tepung meningkat

Pengilang tepung Pakistan mendesak agar kebenaran segera diberikan untuk mengimport gandum secara swasta, ketika harga tepung mencecah paras rekod, stok bijirin kerajaan dipertikaikan dan kekurangan air pengairan sebanyak 22% mengancam bekalan sebelum tuaian seterusnya pada Mac dan April 2027. Di Sindh, wakil industri Yaser Malik menganggarkan bekalan gandum sebanyak 4.84 juta tan berbanding permintaan 6.53 juta tan, meninggalkan kekurangan 1.69 juta tan, iaitu kira-kira 26% daripada keperluan wilayah itu.

Malik, bekas presiden Dewan Perniagaan dan Industri Jamshoro serta pengerusi Sub-Jawatankuasa Kilang Tepung Persekutuan Dewan Perniagaan dan Industri Pakistan, mengemukakan rayuan itu pada 17 Oktober 2026. Katanya, import swasta boleh membolehkan tepung dijual kepada pengguna pada harga Rs130 sekilogram, berbanding sebut harga industri sebanyak Rs161 bagi tepung No. 2.5, Rs180 bagi tepung chakki dan Rs173 bagi maida.

Harga tepung pada September 31.7% lebih tinggi berbanding setahun sebelumnya di pasaran bandar dan 34.3% lebih tinggi di kawasan luar bandar. Bagi keluarga yang membeli tepung secara tetap, kenaikan itu bermakna mereka perlu berbelanja jauh lebih banyak untuk jumlah makanan asas yang sama.

Malik memberi amaran bahawa kekurangan boleh menjadi amat serius sebelum tanaman baharu tiba. Cadangan tindak balasnya menggabungkan import segera, pengasingan bijirin yang masih boleh digunakan daripada stok lama kerajaan dan dasar import yang jelas untuk tempoh enam bulan akan datang.

Tekanan semakin meningkat sekurang-kurangnya sejak Julai, apabila Punjab dan Sindh memohon gandum daripada rizab persekutuan meskipun anggaran terdahulu menunjukkan bekalan negara hampir memenuhi keperluan tahunan. Menjelang Oktober, anggaran hasil tanaman yang lebih rendah dan simpanan takungan yang berkurangan menambah kebimbangan terhadap bekalan semasa serta tuaian seterusnya.

Harga yang dibayar pengguna di Karachi

Sebut harga borong dan runcit di Karachi menunjukkan betapa ketara perbezaan kos antara pasaran bijirin, kilang tepung dan kedai. Ketua Persatuan Pemborong Barangan Runcit Abdul Rauf Ibrahim meletakkan harga tepung No. 2.5 pada Rs156 sekilogram secara borong dan Rs170 secara runcit, berbanding sebut harga pasaran Rs161 yang dinyatakan pengilang.

Ibrahim menyatakan harga borong tepung chakki antara Rs190 hingga Rs200 sekilogram dan harga runcit antara Rs215 hingga Rs220, melebihi sebut harga pengilang sebanyak Rs180. Tepung chakki dikisar menggunakan batu kilangan dan lazimnya dijual sebagai tepung gandum penuh. Katanya, tepung halus berharga Rs170 secara borong dan Rs190 secara runcit.

Ibrahim turut berkata gandum biasa berharga Rs145 hingga Rs150 sekilogram, manakala gandum bersih yang dibekalkan kepada kilang kecil berharga Rs160. Harga bijirin itu membantu menjelaskan tekanan terhadap pengeluar tepung: kilang perlu membayar gandum sebelum menanggung kos pembersihan, pengisaran, pengangkutan dan perbelanjaan lain.

Persatuan itu menggesa tindakan diambil terhadap penyorok gandum, dengan menuduh pemilik stok menahan bekalan ketika harga meningkat. Ibrahim turut menggesa kerajaan mempertimbangkan kos pengeluaran petani ketika menetapkan harga sokongan gandum, iaitu harga yang bertujuan memberikan pulangan terjamin kepada pengusaha tanaman.

Mengapa pengilang menolak gandum kerajaan

Ketua Menteri Sindh Syed Murad Ali Shah meluluskan pelepasan gandum kerajaan pada 7 Oktober pada harga Rs12,500 bagi setiap guni seberat 100 kilogram, berkuat kuasa 15 Oktober. Ini bersamaan Rs125 sekilogram bijirin. Pelepasan itu bertujuan menstabilkan harga tepung dan meningkatkan bekalan.

Menurut Chaudhry Aamir Abdullah, bekas pengerusi Persatuan Kilang Tepung Pakistan Zon Sindh, anggota persatuan itu sebaliknya mengundi dalam mesyuarat agung untuk menolak bijirin berkenaan. Pengilang berkata pemeriksaan mereka di gudang Landhi mendapati hanya kira-kira 15% daripada 1.3 juta guni di situ sesuai untuk dimakan.

Guni-guni itu mengandungi 130,000 tan gandum. Berdasarkan anggaran pengilang, hanya kira-kira 19,500 tan boleh digunakan. Abdullah mengesyaki gudang itu menyimpan bijirin yang sama, berusia kira-kira empat tahun, yang pernah ditolak kilang sebelum ini; Malik menyifatkan sebahagian besar stok itu berusia tiga hingga empat tahun.

Keadaan bijirin di Landhi itu kekal sebagai dakwaan pengilang; tiada hasil ujian bebas atau maklum balas pegawai Jabatan Makanan Sindh disertakan bersama aduan tersebut. Kedua-dua wakil meminta jabatan itu mengasingkan gandum lama atau tidak sesuai dan hanya melepaskan bijirin yang layak dikisar.

Berapakah jumlah kekurangan gandum sebenar?

Malik menganggarkan pengeluaran negara sebanyak 27.5 juta tan berbanding sasaran 29.7 juta tan, iaitu kekurangan 2.2 juta tan. Satu lagi anggaran tanaman yang dikaitkan dengan Suruhanjaya Penyelidikan Angkasa dan Atmosfera Atas Pakistan, SUPARCO, meletakkan pengeluaran pada 27.48 juta tan, secara umumnya selaras dengan penilaian itu.

Angka terdahulu menunjukkan gambaran berbeza. Anggaran kementerian makanan pada Julai meletakkan pengeluaran pada 29.78 juta tan, dengan tambahan 2 juta tan dibawa daripada tahun sebelumnya, berbanding keperluan 31.66 juta tan. Wakil petani turut membincangkan pengeluaran sebanyak 29.6 juta tan, yang disifatkan 4.3% lebih tinggi daripada tahun sebelumnya. Sebab perbezaan antara anggaran pengeluaran itu dengan angka kemudian sekitar 27.5 juta tan tidak dijelaskan secara terbuka dalam laporan mengenai krisis ini.

Anggaran penggunaan tahunan juga berbeza, antara kira-kira 30 juta hingga 31.9 juta tan. Berdasarkan angka pengeluaran kemudian sebanyak 27.5 juta tan, jurang antara hasil tuaian dengan penggunaan dianggarkan sekitar 2.5 juta hingga 4.4 juta tan, sebelum mengambil kira stok boleh guna yang dibawa daripada tahun-tahun sebelumnya.

Pengiraan stok semasa Sindh lebih khusus. Malik berkata wilayah itu mempunyai 346,414 tan gandum kerajaan. Jika ditambah 190,000 tan daripada Perbadanan Penyimpanan dan Perkhidmatan Pertanian Pakistan, atau PASSCO, serta 300,000 tan import yang dirancang, jumlahnya menjadi 836,414 tan.

Malik berkata jumlah gabungan itu juga tidak mencukupi untuk menampung tempoh sebelum tuaian seterusnya. Rizab kerajaan penting kerana pihak berkuasa boleh melepaskannya apabila bekalan komersial mengetat, sekali gus menambah bijirin kepada kilang dan membantu membendung harga.

Amaran bermula beberapa bulan sebelum Oktober

Pegawai persekutuan dan wilayah sudah membincangkan bekalan kecemasan pada Julai. Punjab memohon 1 juta tan daripada PASSCO, manakala Sindh meminta antara 220,000 hingga 700,000 tan. Khyber Pakhtunkhwa memohon kira-kira 100,000 tan untuk bekalan awam dan 700,000 tan lagi untuk bekalan swasta.

Ketika itu, PASSCO mempunyai 1.7 juta tan. Pegawai memberi amaran bahawa memenuhi permohonan wilayah boleh menghabiskan rizab persekutuan dan memerlukan import antara 500,000 hingga 1 juta tan. Sindh turut memohon agar pergerakan gandum dari Punjab dipermudah, sedangkan Punjab menyatakan keperluan pengurusan bekalannya sendiri.

Perkembangan utama menunjukkan jurang yang semakin melebar antara anggaran bekalan yang meyakinkan dengan tekanan pasaran yang kian meningkat:

• 17 April: Jawatankuasa Hubungan Petani Pakistan mengadakan lebih 100 protes di 68 daerah, menuntut perolehan awam disambung semula dan harga sokongan Rs4,000 setiap maund.
• 11 Jun hingga 9 Julai: Harga gandum meningkat daripada Rs4,188 kepada Rs4,423 bagi setiap 40 kilogram di Punjab dan daripada Rs4,188 kepada Rs4,625 di Sindh.
• 21 Julai: Butiran mesyuarat kedua antara kerajaan persekutuan dan wilayah mengenai bekalan gandum didedahkan, dengan wilayah meminta pelepasan daripada PASSCO.
• 6 Oktober: Pihak Berkuasa Sistem Sungai Indus meluluskan kekurangan air sebanyak 22% bagi Punjab dan Sindh sepanjang musim Rabi.
• 15 Oktober: Pelepasan gandum kerajaan Sindh berkuat kuasa pada harga Rs12,500 bagi setiap guni seberat 100 kilogram.
• 17 Oktober: Malik menggesa import swasta segera dan memberi amaran kekurangan akan bertambah buruk pada Disember dan Januari.

Kenaikan harga gandum di Sindh sepanjang tempoh Jun hingga Julai kira-kira 10.4%, berbanding 5.6% di Punjab. Angka itu menunjukkan tekanan sudah meningkat lama sebelum pertikaian Oktober mengenai stok gudang.

Pertikaian mengenai perolehan kerajaan

Perolehan awam Punjab mencapai 480,000 tan berbanding sasaran 3 juta tan, menurut angka yang dibincangkan dalam rundingan bekalan pada Julai. Ini bersamaan 16% daripada sasaran. Sindh membeli sedikit lebih 200,000 tan.

Wakil petani memberikan gambaran perolehan yang jauh lebih rendah di bawah aturan yang menyerahkan pembelian kepada 11 syarikat swasta, dengan mengatakan hanya beberapa ribu tan dibeli berbanding sasaran 3 juta tan. Laporan mereka dan angka Julai menggambarkan jumlah pembelian pada skala berbeza tanpa menjelaskan kaitan antara kedua-dua jumlah tersebut.

Jawatankuasa Hubungan Petani Pakistan mahu perolehan PASSCO dipulihkan. Wakil petani berkata pengusaha tanaman menerima Rs3,500 setiap maund, unit yang lazimnya bersamaan 40 kilogram, sedangkan harga pasaran terbuka kemudian mencecah Rs5,000. Ini merupakan kenaikan kira-kira 43%, dengan pengguna berdepan harga lebih tinggi selepas petani menjual hasil tanaman mereka.

Menteri Hal Ehwal Ekonomi Ahad Cheema berkata keputusan import akan dibuat selepas penilaian keadaan pasaran domestik dan keperluan wilayah, dengan perlindungan terhadap pengusaha tanaman tempatan sebagai keutamaan. Kenyataan kementerian pada Julai menggambarkan pasaran sebagai stabil, meskipun kerajaan wilayah meminta lebih banyak gandum. Menteri Keselamatan Makanan Persekutuan Rana Tanveer Hussain berkata PASSCO menyokong bekalan wilayah.

Penasihat kewangan Khyber Pakhtunkhwa Muzzammil Aslam memberikan penilaian yang lebih mendesak dalam perbincangan Julai. Beliau mengaitkan rizab wilayah yang rendah dengan keperluan untuk mengimport.

Rizab wilayah berada pada paras yang amat rendah. Ketersediaan bekalan menjadi kebimbangan besar dan satu-satunya cara yang mungkin untuk mengurangkan harga ialah mengimport gandum.

Rancangan import yang bersaing dan janji harga Rs130

Kerajaan persekutuan meluluskan import kecemasan sebanyak 1 juta tan, dengan Perbadanan Perdagangan Pakistan mengendalikan pembelian. Sasaran awal pembelian sebanyak 750,000 tan kemudiannya dikurangkan kepada 550,000 tan selepas Punjab dan Sindh menyemak semula keperluan masing-masing. Satu lagi laporan mengenai jadual kerajaan menyebut 750,000 tan untuk penghantaran fasa pertama pada November.

TCP turut mengeluarkan tender bagi 185,000 tan, dengan tarikh akhir bidaan pada penghujung September. Menjelang 13 Oktober, pembelian sebanyak 365,000 tan pada harga $348.83 setiap tan dilaporkan, manakala program meliputi 550,000 tan dianggarkan menelan belanja kira-kira $192 juta.

Malik berhujah agar program import jauh lebih besar, sebanyak 4 juta tan yang dibawa masuk secara berperingkat, dilaksanakan dan bukannya bergantung pada sasaran pembelian 550,000 tan. Beliau mahu perniagaan swasta dibenarkan mengimport tanpa duti atau subsidi dan tanpa kebergantungan eksklusif kepada TCP.

Malik dan Abdullah masing-masing menganggarkan kos import swasta selepas tiba di destinasi sebanyak Rs105 sekilogram dan berkata tepung boleh dijual pada harga runcit Rs130. Berbanding sebut harga pengilang sebanyak Rs161 bagi tepung No. 2.5, harga yang dicadangkan itu lebih rendah Rs31, iaitu penurunan kira-kira 19%. Angka itu ialah anggaran industri yang bergantung pada kebenaran import, bukannya harga runcit yang sudah berkuat kuasa.

Malik, yang mewakili industri tepung Sindh, menjelaskan bantahannya terhadap kebergantungan kepada agensi perdagangan milik kerajaan:

Import TCP lambat, mahal dan menyebabkan kerugian kepada perbendaharaan negara. Sektor swasta harus dibenarkan mengimport secara terbuka, telus dan tanpa diskriminasi.

Air yang berkurangan mengancam tuaian seterusnya

Pihak Berkuasa Sistem Sungai Indus, yang dipengerusikan Amjad Saeed, meluluskan kekurangan air sebanyak 22% bagi Punjab dan Sindh untuk musim Rabi dari 1 Oktober 2026 hingga 31 Mac 2027. Rabi ialah musim tanaman musim sejuk, ketika gandum menjadi tanaman utama Pakistan. Pihak berkuasa itu berkata peruntukan boleh disemak semula sekiranya keadaan berubah.

Kekurangan yang diluluskan IRSA itu lebih rendah daripada anggaran 26% berdasarkan pengiraan dalamannya, serta anggaran Punjab dan Pihak Berkuasa Pembangunan Air dan Tenaga, WAPDA. Aturan pengagihan itu mengenakan pengurangan bekalan kepada Punjab dan Sindh, sementara mengecualikan Balochistan dan Khyber Pakhtunkhwa. Sindh membantah pendekatan itu dan meminta peruntukan di bawah perenggan 2 Perjanjian Air 1991.

Simpanan takungan pada 30 September berjumlah 9.343 juta ekar kaki, berbanding 13.214 juta setahun sebelumnya, iaitu penurunan kira-kira 29%. Satu ekar kaki ialah jumlah air yang cukup untuk menutupi seekar tanah sedalam satu kaki. Simpanan itu juga lebih rendah daripada purata 9.938 juta ekar kaki bagi tempoh sepuluh tahun sebelumnya.

IRSA menjangkakan aliran masuk sebanyak 21.268 juta ekar kaki dan pengeluaran wilayah sebanyak 29.183 juta ekar kaki, dengan air tersimpan membantu menampung perbezaan itu. Sindh diperuntukkan 11.748 juta ekar kaki dan Punjab 15.564 juta. Walaupun jumlah pengeluaran yang dirancang sedikit melebihi purata terkini, angka itu masih di bawah kira-kira 38 juta ekar kaki yang dirancang di bawah perjanjian 1991.

Aliran masuk musim panas sudah pun berkurangan: aliran masuk Kharif 2026 sebanyak 95.44 juta ekar kaki adalah 8% di bawah jangkaan, 7% di bawah purata sepuluh tahun dan 22% lebih rendah berbanding tahun sebelumnya. Petani yang berdepan bekalan terusan yang berkurangan mungkin perlu mengepam lebih banyak air bawah tanah atau berisiko mendapat hasil lebih rendah, sekali gus menambah tekanan terhadap tuaian yang dijangka mengisi semula stok gandum.

Kelewatan empangan menambah cabaran bekalan

Sekatan pembinaan di Tarbela dilaporkan menghalang penyimpanan lebih 3 juta ekar kaki air. IRSA menggesa WAPDA menyiapkan saluran keluar aras rendah Terowong 4 dan kerja kuasa hidro Terowong 5, dengan berkata kelewatan berpanjangan menyebabkan kekurangan di wilayah ketika musim Kharif.

Saluran keluar Terowong 4 sepatutnya siap pada 2022 dan Terowong 5 pada Julai 2025. Kelewatan penyiapan mungkin berlanjutan hingga awal 2028, manakala kapasiti penuh Tarbela mungkin terus terjejas sepanjang musim panas 2027 dan 2028. Sekatan di Tarbela turut meningkatkan kebergantungan pada pelepasan air dari Mangla, sekali gus mengehadkan peluang untuk mengisi takungan itu sebelum musim sejuk.

IRSA memberikan kelulusan awal bagi penutupan Barrage Chashma dari 26 Disember 2026 hingga 14 Januari 2027, diselaraskan dengan program penutupan terusan tahunan wilayah. Oleh itu, penghantaran gandum pada November, pengurusan takungan musim sejuk dan tuaian pada Mac hingga April merupakan pencapaian utama bekalan seterusnya.

Bagi pengguna, isu segera ialah sama ada gandum yang boleh digunakan dapat sampai ke kilang dengan cukup cepat untuk meredakan harga. Bagi pengusaha tanaman, tanaman seterusnya bergantung pada pengairan dan dasar pembelian yang memberikan pulangan munasabah. Pengilang tepung Sindh berkata mereka bersedia bekerjasama dengan kerajaan, tetapi memberi amaran kilang mungkin ditutup jika tidak dapat memperoleh bijirin.

Perkara Utama

• Harga tepung September meningkat 31.7% tahun ke tahun di pasaran bandar dan 34.3% di pasaran luar bandar.
• Malik menganggarkan kekurangan gandum Sindh sebanyak 1.69 juta tan, kira-kira 26% daripada permintaan wilayah.
• Pengilang menolak stok kerajaan di Landhi kerana mutu yang didakwa rendah dan meminta bijirin yang boleh digunakan diasingkan.
• Kerajaan meluluskan import kecemasan sebanyak 1 juta tan; pengilang mahu 4 juta tan diimport secara berperingkat.
• Wakil industri berkata import swasta boleh menyokong penjualan tepung pada harga Rs130 sekilogram.
• Punjab dan Sindh berdepan kekurangan pengairan yang diluluskan sebanyak 22% sebelum tuaian gandum seterusnya pada Mac dan April 2027.