Kazakhstan Rancang Perluas Hukuman bagi Penggunaan Kata Kesat di Platform Dalam Talian dan Media Massa

Cadangan akan tertaklukkan kata kesat dalam talian kepada peraturan ketenteraman awam

Kazakhstan merancang memperluas undang-undang berhubung hooliganisme kecil supaya turut meliputi kata kesat yang diterbitkan di platform dalam talian dan media massa, sekali gus berpotensi mengenakan hukuman pentadbiran terhadap siaran langsung, rancangan bual bicara dan hantaran media sosial. Pindaan yang dicadangkan itu akan meliputi penghasilan, penerbitan atau pengedaran kandungan yang mengandungi kata kesat, dengan pengecualian bagi pelaporan mengenai kesalahan sedemikian.

Perdana Menteri Olzhas Bektenov berkata pindaan itu dirancang untuk dipertimbangkan oleh Parlimen tahun ini. Cadangan itu melibatkan Perkara 434 Kod Kesalahan Pentadbiran, yang kini membenarkan hukuman bagi perbuatan mencarut di tempat awam dan kelakuan seumpamanya yang menunjukkan sikap tidak hormat serta mengganggu ketenteraman awam.

Perubahan utama ialah memasukkan penerbitan dalam talian secara jelas dalam peruntukan tersebut. Kazakhstan sudah menghukum sesetengah kelakuan melibatkan penghinaan dalam talian dan siaran kesat, maka cadangan itu akan memperluas sistem yang sudah digunakan oleh polis dan mahkamah.

Hukuman semasa yang dinyatakan bagi Perkara 434 termasuk denda sebanyak 20 indeks pengiraan bulanan, khidmat masyarakat sehingga 60 jam atau tahanan pentadbiran selama lima hingga 15 hari. Indeks pengiraan bulanan, yang sering disingkatkan sebagai MCI, ialah nilai rujukan kerajaan yang digunakan untuk mengira denda dan bayaran lain. Nilainya berubah dari semasa ke semasa.

Bagi mereka yang menyiarkan, menerbitkan atau berkongsi kandungan, skop undang-undang itu amat penting: cadangan tersebut secara jelas meliputi pengedaran selain penghasilan. Bekas penggubal undang-undang turut menyuarakan kebimbangan yang berbeza tentang usaha mencegah agresi lisan dan melindungi lagu, karya seni serta cerita rakyat daripada sekatan yang terlalu luas.

Apa yang akan berubah, dan apakah yang sudah boleh dihukum?

Perkara 434 kini menangani hooliganisme kecil, iaitu kategori salah laku pentadbiran yang melibatkan ketenteraman awam. Peruntukan sedia ada meliputi kata kesat di tempat awam dan kelakuan berkaitan yang memenuhi syarat undang-undang bagi kesalahan tersebut.

Pindaan yang dicadangkan akan menambah kandungan yang mengandungi kata kesat dalam media massa atau di platform dalam talian. Pengecualian yang dinyatakan membenarkan pelaporan mengenai kesalahan yang melibatkan bahasa sedemikian. Hal ini penting bagi laporan yang menyebut kata-kata kesat sebagai sebahagian daripada peristiwa yang dilaporkan.

Polis sudah memantau kandungan dalam talian. Tindakan penguatkuasaan baru-baru ini termasuk denda atau tahanan pentadbiran berkaitan kata kesat, penghinaan, kelakuan mengganggu dan aksi berbahaya semasa siaran langsung. Kes lain melibatkan komen dan mesej. Kes-kes itu membabitkan kelakuan yang berbeza, maka keadaan setiap insiden menjadi asas utama dalam penilaian undang-undang.

Jadual perundangan masih belum jelas. Inisiatif itu dilaporkan telah dikemukakan kepada Parlimen, manakala penjelasan Bektenov menyebut persiapan oleh Kabinet dan rancangan untuk mengemukakannya pada bulan itu, selain pertimbangan pada tahun ini. Tiada tarikh tepat bagi pendengaran Parlimen atau kuat kuasa dinyatakan.

Penghinaan dan gangguan ketenteraman awam ialah kesalahan berbeza

Perkara 131 Kanun Jenayah Kazakhstan menangani penghinaan: perbuatan merendahkan maruah dan kehormatan seseorang dalam bentuk yang tidak senonoh. Kesalahan asas boleh dikenakan denda sehingga 100 MCI, kerja pembetulan atau khidmat masyarakat.

Penghinaan di khalayak ramai, termasuk yang dibuat dalam talian, boleh dikenakan denda sehingga 200 MCI, dan kerja pembetulan atau khidmat masyarakat juga boleh dikenakan. Oleh itu, denda maksimum yang dikira berdasarkan MCI bagi kesalahan di khalayak ramai atau dalam talian adalah dua kali ganda berbanding kesalahan asas.

Perkara 434 mengambil pendekatan yang berbeza. Peruntukan itu menangani ketenteraman awam dan kelakuan yang dikategorikan sebagai hooliganisme kecil. Perkara 131 pula tertumpu pada penghinaan yang ditujukan kepada seseorang. Memahami peruntukan yang digunakan oleh pihak berkuasa membantu menjelaskan mengapa kes dalam talian boleh membawa kepada prosiding dan hukuman yang berbeza.

Ulasan negatif mengenai syarikat atau perkhidmatan tidak dengan sendirinya menjadi kesalahan. Kritikan dan penghinaan yang disampaikan dalam bentuk tidak senonoh dianggap berbeza. Kata-kata yang digunakan, sasaran, khalayak dan keadaan sekeliling semuanya penting apabila pihak berkuasa menilai aduan.

Tiada senarai rasmi perkataan yang dilarang

Kazakhstan tidak mempunyai senarai rasmi perkataan yang secara automatik mencetuskan hukuman. Pihak berkuasa dan mahkamah meneliti tempat perkataan itu digunakan, sama ada perkataan tersebut ditujukan kepada seseorang dan sama ada kelakuan itu memenuhi takrif undang-undang bagi sesuatu kesalahan.

Bagi hantaran dalam talian, tangkap layar dan rakaman skrin boleh dijadikan bukti. Penyiasat juga perlu mengenal pasti pihak yang menghasilkan kandungan itu serta keadaan kandungan tersebut diterbitkan. Mengenal pasti individu yang bertanggungjawab ialah langkah penting untuk mengaitkan kenyataan yang dirakam dengan kesalahan yang didakwa.

Siaran langsung mungkin mengandungi beberapa jenis kelakuan serentak, seperti mencarut, menghina seseorang dan melakukan aksi berbahaya. Penilaian undang-undang perlu meneliti apa yang berlaku dalam insiden berkenaan. Hal ini membantu menjelaskan mengapa ringkasan hukuman yang pendek mungkin tidak merangkumi butiran penting bagi mahkamah.

Perkataan yang dicadangkan itu juga menjadikan mereka yang berkongsi bahan mempunyai kepentingan langsung dalam perbahasan ini. Dengan meliputi penghasilan, penerbitan dan pengedaran, ia merangkumi beberapa peringkat yang dilalui kandungan daripada penciptanya kepada khalayak yang lebih luas.

Perkembangan peraturan

Perbahasan di Kazakhstan mengenai kata kesat di tempat awam bermula sebelum cadangan terkini berhubung kandungan dalam talian. Pada Januari 2023, Azamat Kurimbaev, yang ketika itu dikenal pasti sebagai timbalan ketua Jawatankuasa Polis Pentadbiran Kementerian Dalam Negeri, menjelaskan pindaan yang menaikkan denda bagi hooliganisme kecil daripada lima MCI kepada 20 MCI.

Berdasarkan nilai yang disebut ketika itu, denda meningkat daripada 17,250 tenge kepada 69,000 tenge, iaitu kenaikan empat kali ganda. Jumlah wang tersebut berdasarkan pengiraan pada 2023 dan perlu difahami dengan mengambil kira nilai MCI yang berubah-ubah.

• 9 Januari 2023: Kurimbaev menjelaskan versi baharu undang-undang dengan denda 20 MCI dan tahanan selama lima hingga 30 hari.
• Awal Mac 2023: Pindaan itu dijadualkan berkuat kuasa.
• 2025: Mahkamah menerima kira-kira 6,200 aduan penghinaan, menurut angka rasmi yang disebut dalam perbahasan semasa.
• Separuh pertama 2026: Angka yang disebut merekodkan lebih 2,700 aduan dan 440 permohonan yang dipertimbangkan.
• Cadangan terkini: Kerajaan merancang memperluas Perkara 434 secara jelas supaya meliputi kata kesat di platform dalam talian dan media massa.

Tempoh tahanan yang dijelaskan Kurimbaev pada 2023, iaitu lima hingga 30 hari, berbeza daripada tempoh lima hingga 15 hari yang dinyatakan dalam penjelasan semasa mengenai Perkara 434. Penjelasan Bektenov juga menyebut khidmat masyarakat selama 20 hingga 60 jam, manakala penjelasan semasa menyatakan maksimum 60 jam. Versi dan peruntukan yang berkenaan penting ketika menilai hukuman bagi seseorang individu.

Gambaran daripada angka mahkamah

Angka rasmi yang disebut dalam perbahasan menunjukkan mahkamah menerima kira-kira 6,200 aduan penghinaan pada 2025, meningkat 1.5% berbanding 2024. Lebih 2,700 aduan direkodkan pada separuh pertama 2026.

Angka itu turut menyenaraikan 970 permohonan yang dipertimbangkan pada 2025 dan 440 pada separuh pertama 2026. Aduan yang diterima dan permohonan yang dipertimbangkan merupakan peringkat berbeza dalam proses mahkamah, maka kedua-dua angka diperlukan untuk memahami jumlah yang sampai ke mahkamah dan jumlah yang diteliti.

Angka bagi kes penghinaan di khalayak ramai pada separuh pertama 2026 mengandungi percanggahan dalaman. Angka itu menyatakan 193 kes telah dipertimbangkan, tetapi menyenaraikan 50 sabitan, 45 pembebasan dan 118 kes yang dihentikan. Jumlah keputusan itu ialah 213, iaitu 20 lebih banyak daripada jumlah kes yang dinyatakan. Tiada penjelasan diberikan mengenai percanggahan tersebut.

Namun begitu, keputusan itu menunjukkan pelbagai keputusan yang dibuat mahkamah selepas sesuatu dakwaan: sabitan, pembebasan atau penghentian prosiding. Percanggahan angka itu menghalang pengiraan yang boleh dipercayai tentang bahagian kes yang berakhir dengan sabitan.

Sokongan terhadap tindakan, kebimbangan terhadap karya kreatif

Abzal Kuspan, seorang peguam dan bekas anggota Mazhilis, dewan rendah Parlimen Kazakhstan, menyokong tindak balas undang-undang terhadap agresi lisan. Beliau berpendapat bahawa keadaan itu boleh meningkat menjadi ancaman dan seruan untuk melakukan keganasan.

Bekas timbalan Rinat Zaiyt juga menyokong usaha menangani kata kesat, tetapi memberi amaran tentang sekatan yang dikenakan secara meluas terhadap lagu, karya seni dan cerita rakyat. Beliau mempersoalkan pihak yang akan menjalankan penilaian untuk menentukan sama ada sesuatu bahan tertakluk pada peraturan tersebut.

Pendirian mereka mengetengahkan dua isu praktikal bagi penggubal undang-undang. Pertama, cara menangani kelakuan kesat yang ditujukan kepada individu atau khalayak umum. Kedua, cara menilai bahasa dalam karya kreatif atau budaya, apabila perkataan digunakan sebagai sebahagian daripada persembahan atau cerita yang lebih besar.

Pengecualian bagi pelaporan ialah salah satu batas yang dinyatakan dalam cadangan itu. Kebimbangan Zaiyt menumpukan perhatian pada cara undang-undang itu akan beroperasi di luar pengecualian tersebut, khususnya apabila perkataan yang dipertikaikan merupakan sebahagian daripada lagu atau karya seni lain. Bagi pencipta dan penerbit, penilaian sedemikian boleh mempengaruhi keputusan tentang bahan yang hendak diterbitkan atau dikongsi.

Kerajaan turut menekankan etika dan pencegahan

Bektenov berkata hukuman undang-undang perlu disertai langkah pencegahan dan usaha menggalakkan komunikasi yang saling menghormati. Kerajaan menyebut projek sosial, geran, rencana media dan program yang ditujukan kepada golongan muda sebagai sebahagian daripada usaha itu.

Kursus latihan awam juga menjadi perhatian. Bektenov berkata jurulatih tertakluk pada piawaian profesional yang berkuat kuasa sejak Disember sebelumnya, dengan syarat berkaitan pendidikan tinggi, sijil antarabangsa yang relevan dan pengesahan berkala.

Perdana menteri menjelaskan tanggungjawab jurulatih di bawah rangka kerja itu:

Jurulatih bertanggungjawab secara peribadi untuk mematuhi Kod Etika dan memberikan perkhidmatan berdasarkan prinsip kejujuran, kesaksamaan dan tanpa diskriminasi,

Piawaian profesional dan cadangan pindaan pentadbiran itu menangani tanggungjawab yang berbeza. Satu menetapkan jangkaan terhadap mereka yang menyediakan perkhidmatan kejurulatihan. Satu lagi akan memberi pihak berkuasa asas yang jelas di bawah Perkara 434 untuk mengambil tindakan terhadap kata kesat yang diedarkan melalui platform dalam talian dan media massa.

Bagi khalayak dan pencipta kandungan, isu segera ialah peluasan sistem penguatkuasaan sedia ada yang dicadangkan. Cara Parlimen menangani perkataan yang digunakan, pengecualian bagi pelaporan dan kebimbangan mengenai karya seni akan menentukan sejauh mana peluasan itu dilaksanakan.

Perkara Utama

• Kazakhstan merancang memperluas Perkara 434 berhubung hooliganisme kecil supaya meliputi kandungan yang mengandungi kata kesat di platform dalam talian dan media massa.
• Cadangan itu meliputi penghasilan, penerbitan dan pengedaran, dengan pengecualian bagi pelaporan mengenai sesuatu kesalahan.
• Undang-undang sedia ada sudah membenarkan hukuman bagi gangguan ketenteraman awam dan penghinaan peribadi, termasuk sesetengah kelakuan dalam talian.
• Kazakhstan tidak mempunyai senarai rasmi perkataan yang secara automatik mencetuskan hukuman. Konteks dan takrif undang-undang bagi kesalahan itu penting.
• Bekas penggubal undang-undang menyokong tindakan terhadap kelakuan kesat, tetapi menyuarakan kebimbangan mengenai penilaian lagu, seni dan cerita rakyat.
• Statistik kes penghinaan di khalayak ramai yang disebut mengandungi percanggahan: jumlah keputusan yang disenaraikan ialah 213 berbanding 193 kes yang dinyatakan.
• Tiada tarikh tepat bagi pendengaran Parlimen atau kuat kuasa dinyatakan.