Mahkamah Agung Nepal Perintahkan Peraturan Ganja Dalam Tempoh Tiga Bulan bagi Kegunaan Perubatan dan Industri

Tempoh untuk melaksanakan undang-undang yang terbiar

Mahkamah Agung Nepal telah mengarahkan kerajaan menggubal peraturan bagi penanaman dan pengeluaran ganja terkawal, dengan menetapkan tempoh tiga bulan untuk mewujudkan sistem pelesenan bagi tujuan perubatan, saintifik, pertanian, hortikultur dan perindustrian. Penggunaan rekreasi kekal dilarang.

Hakim Nahakul Subedi dan Til Prasad Shrestha mengeluarkan keputusan itu pada 18 Mei 2025, bersamaan dengan 4 Jestha 2082 dalam kalendar Nepal. Teks penuhnya hanya diterbitkan jauh kemudian, selepas kebakaran di Mahkamah Agung semasa protes golongan muda pada 9 September 2025 menyebabkan fail kes itu tidak dapat dikesan buat sementara waktu.

Keputusan itu menangani jurang yang menurut mahkamah telah berlarutan hampir lima dekad: Akta Kawalan Dadah Narkotik 1976 mengandungi peruntukan yang membenarkan penggunaan ganja terkawal tertentu, namun kerajaan gagal menggubal peraturan yang diperlukan untuk melaksanakannya.

Peguam Saroj Adhikari dari Kaski dan Rhigendra Giri, yang mewakili Persatuan Usahawan Ladang Nepal, memfailkan petisyen terhadap Pejabat Perdana Menteri dan Majlis Menteri serta badan kerajaan lain. Permohonan mereka yang lebih luas turut merangkumi pemansuhan sekatan jenayah terhadap ganja, tetapi mahkamah memberikan remedi yang lebih terhad dengan tumpuan pada pelaksanaan undang-undang sedia ada.

Perintah itu memerlukan lebih daripada sekadar kebenaran untuk menanam tanaman. Ia menghendaki peraturan yang meliputi penanaman, pengeluaran, pemprosesan, penyimpanan, penggunaan, penjualan, pengedaran, import dan eksport, di samping pemantauan ketat bagi mencegah kegiatan haram. Bagi petani, penyelidik dan perniagaan, perubahan praktikal bergantung pada kerajaan membina sistem itu dan mengeluarkan kebenaran di bawahnya.

Bilakah tempoh tiga bulan bermula?

Perintah operasi, seperti yang diterbitkan semula dalam laporan yang memetik penghakiman, memberi kerajaan tempoh tiga bulan dari tarikh menerima perintah itu untuk membuat aturan undang-undang yang diperlukan. Huraian awal keputusan itu pula menetapkan titik mula pada tarikh teks penuh diterbitkan. Tarikh kerajaan menerima perintah itu tidak dinyatakan, maka tarikh akhir yang tepat tidak dapat dikira.

Perbezaan itu penting kerana mahkamah menyampaikan keputusannya jauh lebih awal daripada penerbitan penghakiman terperinci. Tempoh tiga bulan itu dikaitkan dengan langkah prosedur kemudian yang dinyatakan dalam perintah, dan bukannya bermula secara automatik pada 18 Mei 2025.

Tarikh-tarikh utama membantu menjelaskan mengapa keputusan yang disampaikan pada 2025 kembali mendapat perhatian selepas tertangguh:

• 1976: Nepal menggubal Akta Kawalan Dadah Narkotik, termasuk peruntukan bagi penggunaan terkawal tertentu.
• 29 Jun 1987: Nepal menjadi pihak kepada Konvensyen Tunggal mengenai Dadah Narkotik 1961, dengan satu reservasi yang dibincangkan dalam penghakiman.
• 2020: Suruhanjaya Dadah Narkotik Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengeluarkan ganja daripada Jadual IV konvensyen itu.
• 18 Mei 2025: Mahkamah Agung mengeluarkan keputusan berhubung petisyen ganja tersebut.
• 9 September 2025: Kebakaran semasa protes menjejaskan rekod Mahkamah Agung, lalu penerbitan teks penuh tertangguh.
• Penerimaan perintah: Perkataan dalam perintah operasi memulakan tempoh tiga bulan kerajaan untuk membuat aturan yang diperlukan.

Mengapa mahkamah berkata kerajaan mesti bertindak

Mahkamah Agung mengeluarkan mandamus, iaitu perintah mengikat yang mewajibkan pihak berkuasa awam melaksanakan tugas undang-undang. Dapatan utamanya ialah kerajaan telah menyebabkan sebahagian peruntukan akta 1976 tidak berkuat kuasa kerana gagal menggunakan kuasanya untuk menggubal peraturan.

Seksyen 4 mengandungi larangan berserta pengecualian yang boleh dilaksanakan kerajaan melalui peraturan. Hakim meneliti sama ada perkataan yang membenarkan kerajaan menggubal peraturan memberinya kebebasan tanpa had untuk membiarkan peruntukan itu tidak digunakan.

Panel hakim Subedi dan Shrestha menjelaskan tafsiran mereka terhadap kewajipan itu dalam penghakiman. Dalam terjemahan, penghakiman itu menyatakan:

Penggunaan perkataan 'boleh' dalam undang-undang tidak memberikan kebebasan kepada kerajaan untuk tidak menggubal peraturan selama-lamanya.

Alasan mahkamah menghubungkan perkataan dalam undang-undang lama dengan kewajipan masa kini. Parlimen telah mewujudkan saluran bagi kegiatan terkawal. Pihak eksekutif, iaitu kerajaan yang bertanggungjawab mentadbir undang-undang, perlu menyediakan prosedur supaya saluran itu boleh digunakan.

Penghakiman itu turut merujuk Perkara 133(2) dan (3) Perlembagaan Nepal sebagai asas untuk mengarahkan pihak berkuasa bertindak. Oleh itu, remedi tersebut merupakan arahan untuk melaksanakan peruntukan berkanun, berserta tarikh akhir.

Perkara yang sudah dibenarkan oleh akta 1976

Seksyen 4, 5 dan 6 Akta Kawalan Dadah Narkotik menjadi teras analisis mahkamah. Secara bersama, seksyen-seksyen itu menunjukkan bagaimana undang-undang menggabungkan sekatan dengan pengecualian bagi tujuan tertentu serta bentuk pengawasan yang ditetapkan.

Seksyen 4 mengandungi peruntukan berhubung ganja yang tumbuh secara semula jadi di kawasan bukit barat Nepal. Tertakluk pada peraturan dan kebenaran, kerajaan boleh membenarkan kegiatan tertentu yang melibatkan charas, iaitu resin yang dikumpulkan daripada ganja, termasuk pengeluaran, pengumpulan dan perdagangan. Mahkamah menganggap hal ini sebagai bukti bahawa badan perundangan telah membayangkan kegiatan yang dikawal selia.

Seksyen 5 dan 5A menyentuh pengecualian perubatan, termasuk akses berdasarkan syor doktor yang diluluskan. Jawapan bertulis kerajaan menerangkan saluran yang membolehkan pesakit membeli kuantiti yang dipreskripsikan daripada kedai berlesen dan menggunakannya untuk rawatan.

Seksyen 6 menyediakan asas bagi institusi menjalankan kegiatan yang melibatkan dadah terkawal untuk tujuan perubatan atau penyelidikan saintifik di bawah arahan dan kawalan kerajaan. Penghakiman itu merujuk peruntukan tersebut ketika memerintahkan pewujudan rangka kerja bagi penanaman dan pengeluaran.

Mahkamah turut membincangkan Seksyen 19, yang membenarkan seseorang yang memiliki kuantiti kecil untuk kegunaan peribadi dibebaskan selepas membuat aku janji bertulis, dan bukannya didakwa buat kali pertama. Budi bicara terhad itu wujud dalam undang-undang yang terus mengawal pemilikan dan penggunaan.

Lesen mesti meliputi seluruh rantaian pengeluaran

Kerajaan mesti merangka kebenaran bagi rangkaian kegiatan bermula daripada penanaman ganja, pemprosesannya menjadi produk yang dibenarkan, hinggalah pengedaran produk itu melalui penyimpanan dan perdagangan. Tujuan pertanian dan hortikultur turut disertakan bersama perubatan, penyelidikan dan bahan mentah industri. Hortikultur bermaksud penanaman tumbuhan bagi tujuan penanaman tertentu.

Oleh itu, petani, institusi penyelidikan dan pemproses akan menjalankan kegiatan berlainan dalam sistem kawal selia yang sama. Perintah itu menghendaki lesen atau permit bagi peringkat yang berkaitan, dan bukannya membiarkan pengeluaran komersial terbuka kepada sesiapa sahaja.

Pengawalseliaan dan pemantauan ketat juga dinyatakan dengan jelas dalam arahan itu. Pihak berkuasa mesti mencegah penanaman, pengeluaran, penyediaan, pengangkutan dan penjualan haram sambil mentadbir kegiatan yang dibenarkan. Kegiatan tanpa kebenaran kekal tertakluk pada rangka kerja jenayah sedia ada.

Tugas praktikal kerajaan menurut penghakiman itu ialah menghubungkan kebenaran dengan pengawasan. Peraturan, piawaian dan prosedur mesti menjelaskan cara pengeluaran yang sah dijalankan serta cara pihak berkuasa mengawal ganja di luar saluran yang dibenarkan.

Kaitan undang-undang antarabangsa dengan keputusan itu

Mahkamah Agung mengarahkan kerajaan bertindak dalam kerangka Akta Kawalan Dadah Narkotik dan Konvensyen Tunggal mengenai Dadah Narkotik 1961. Mahkamah secara khusus menyatakan Perkara 23 dan 28 konvensyen itu sebagai peruntukan yang berkaitan dengan rangka kerja tersebut.

Perkara 28 menerapkan sistem kawalan konvensyen itu terhadap penanaman ganja untuk menghasilkan ganja atau resin ganja. Perkara 23 menetapkan model penyeliaan kerajaan terhadap penanaman, termasuk pelesenan dan pengawasan. Peruntukan ini menyokong tuntutan mahkamah agar sistem terkawal diwujudkan.

Perkara 28(2) menetapkan peraturan berasingan bagi ganja yang ditanam semata-mata untuk tujuan perindustrian yang melibatkan serat dan biji benih, atau bagi tujuan hortikultur. Mahkamah merujuk peruntukan itu ketika menerangkan ruang undang-undang antarabangsa bagi penanaman industri.

Penghakiman itu turut membincangkan reservasi Nepal di bawah Perkara 49 ketika negara itu menyertai konvensyen berkenaan pada 29 Jun 1987, berhubung penggunaan dan perdagangan bukan perubatan tertentu. Perkara 49 menyentuh reservasi peralihan, maka peraturan pelaksanaan perlu mengambil kira skop reservasi itu dan batasan konvensyen.

Hakim memetik keputusan Suruhanjaya Dadah Narkotik PBB pada 2020 untuk mengeluarkan ganja daripada Jadual IV. Jadual itu mengenakan kategori sekatan tambahan di bawah perjanjian berkenaan. Ganja kekal dalam Jadual I, yang masih tertakluk pada kawalan antarabangsa, termasuk rangka kerja bagi tujuan perubatan dan saintifik.

Pendekatan mahkamah menggabungkan kebenaran domestik dengan pengawasan antarabangsa. Nepal mesti mewujudkan sistem pelesenan yang boleh dilaksanakan sambil memenuhi kewajipan perjanjian yang berkaitan dengan setiap kegiatan yang dibenarkan.

Kegunaan tradisional dan produk membentuk kes ini

Penghakiman itu menelusuri kegunaan perubatan ganja melalui teks Ayurveda yang dikaitkan dengan Sushruta, Charaka dan Bhavaprakasha, serta Vinaya Pitaka Buddha. Rujukan itu menjadi sebahagian daripada huraian tentang kedudukan tumbuhan itu sejak sekian lama dalam amalan perubatan dan budaya serantau.

Pejabat Perdana Menteri turut mengakui sejarah itu dalam jawapan bertulisnya. Pejabat tersebut menghuraikan penggunaan daun, batang dan kulit ganja, serta mengiktiraf bahawa kegunaan perubatan dan manfaat ekonominya telah lama mendapat perhatian.

Mahkamah menyenaraikan produk yang berpotensi termasuk ubat-ubatan, tekstil, kertas, benang dan minyak. Kegunaan serat dan biji benih memberikan tujuan praktikal yang berbeza kepada penanaman industri berbanding penanaman ganja untuk kesan memabukkannya.

Hakim mengaitkan penggunaan ganja yang tumbuh secara semula jadi dan kemungkinan penanaman komersial dengan matlamat perlembagaan berhubung sumber asli dan pembangunan ekonomi. Mereka mengimbangi alasan itu dengan kebimbangan terhadap kebergantungan, masalah kesihatan, kerugian kewangan isi rumah dan kerosakan terhadap kehidupan sosial.

Jawapan kerajaan menyatakan bahawa Institut Penyelidikan Dasar dan Majlis Penyelidikan Kesihatan Nepal sedang mengkaji kegunaan perubatan dan ekonomi. Keputusan itu meletakkan usaha penyelidikan tersebut bersama tugas perundangan: mewujudkan kebenaran dan kawalan yang diperlukan bagi kegiatan yang dibenarkan.

Contoh dari luar negara, tetapi peraturan disesuaikan untuk Nepal

Mahkamah Agung meneliti amalan di Amerika Syarikat, Kanada, New Zealand, Uruguay dan India. Akta Ganja Kanada 2018 disenaraikan antara contoh, manakala undang-undang India dan pendekatan negeri-negerinya menjadi perbandingan bagi penanaman di bawah kawalan kerajaan.

Akta Dadah Narkotik dan Bahan Psikotropik India 1985 memperuntukkan kebenaran untuk menanam ganja bagi serat industri, biji benih atau tujuan hortikultur. Penghakiman itu membincangkan mekanisme seperti menetapkan kawasan penanaman, mengeluarkan lesen dan memastikan pengeluaran berada di bawah pengawasan rasmi.

Uttarakhand dan Himachal Pradesh merupakan antara contoh negeri India yang diteliti dalam perbincangan pendekatan terkawal. Perbandingan ini memberikan model kepada mahkamah untuk mengawal penanaman dan kegunaan tertentu.

Hakim mengarahkan Nepal mempertimbangkan keadaan ekonomi, sosial dan budayanya sendiri ketika merangka aturan undang-undang. Alasan mereka mengutamakan penyelidikan, perbincangan dan peraturan yang disesuaikan dengan keperluan tempatan, sambil mengekalkan perlindungan daripada penyalahgunaan.

Penggunaan rekreasi kekal sebagai perkara untuk Parlimen

Pemohon turut menuntut pengesahan yang lebih luas, termasuk penggunaan rekreasi dan pemansuhan hukuman jenayah. Mahkamah Agung menolak bahagian petisyen itu, sekali gus mengekalkan sekatan sedia ada.

Hakim berkata penentuan kegiatan yang menjadi kesalahan jenayah serta hukuman yang dikenakan merupakan bidang kuasa Parlimen. Mereka menganggap pembaharuan ganja yang lebih luas sebagai perkara dasar awam yang melibatkan kesihatan, nilai sosial dan kesan ekonomi.

Namun begitu, mahkamah menarik perhatian Pejabat Perdana Menteri dan Majlis Menteri kepada kemungkinan perubahan perundangan. Mahkamah menyeru agar rundingan meluas diadakan dengan pakar dan pihak berkepentingan yang berkaitan, dengan mengambil kira latar sosial, ekonomi dan budaya Nepal sebelum pindaan dibuat jika perlu.

Oleh itu, penghakiman tersebut menetapkan dua tugas kerajaan yang berbeza. Penyediaan peraturan bagi kegunaan terkawal yang dinyatakan dalam perintah ialah kewajipan mengikat dengan tempoh tiga bulan. Pertimbangan terhadap perubahan yang lebih luas memerlukan rundingan dan, sekiranya pindaan diteruskan, tindakan melalui proses perundangan.

Bagi pesakit, penyelidik dan pengeluar, tumpuan segera ialah rangka kerja pelesenan. Keberkesanannya bergantung pada usaha menterjemahkan peruntukan sedia ada dalam akta itu kepada prosedur yang membolehkan kegiatan dibenarkan dijalankan sambil mengekalkan pengawasan.

Perkara Utama

• Mahkamah Agung mengarahkan penggubalan peraturan bagi penanaman dan pengeluaran ganja terkawal untuk tujuan perubatan, saintifik, pertanian, hortikultur dan perindustrian.
• Hakim Nahakul Subedi dan Til Prasad Shrestha menyampaikan keputusan itu pada 18 Mei 2025; penerbitan teks penuhnya tertangguh selepas kebakaran menjejaskan rekod mahkamah.
• Perkataan dalam perintah operasi memberi kerajaan tempoh tiga bulan dari tarikh perintah diterima untuk membuat aturan undang-undang yang diperlukan.
• Pelesenan mesti meliputi penanaman, pemprosesan, penyimpanan, penggunaan, perdagangan, import dan eksport, di samping pemantauan ketat.
• Rangka kerja itu mesti mematuhi undang-undang kawalan dadah Nepal 1976 dan peruntukan berkaitan dalam konvensyen PBB 1961.
• Penggunaan rekreasi kekal dilarang, manakala perubahan lebih luas terhadap undang-undang jenayah perlu diputuskan oleh Parlimen.