Nepal Tolak Calon Duta Besar ke Arab Saudi dan Malaysia, Tangguh Keputusan Mengenai Jepun

Dua penolakan sebulat suara menjejaskan 13 pencalonan diplomatik

Jawatankuasa Pendengaran Parlimen Nepal menolak Giri Bahadur Sunar sebagai calon duta besar ke Arab Saudi dan Chuda Mani Kharel sebagai calon duta besar ke Malaysia, sementara menangguhkan pencalonan Jigyan Kumar Thapa ke Jepun sehingga dokumen tambahan dikemukakan. Jawatankuasa meluluskan 10 calon lain, termasuk calon ke India, China dan Amerika Syarikat.

Keputusan itu dibuat dalam mesyuarat pada Rabu di Singha Durbar, Kathmandu. Pengerusi jawatankuasa, Bodh Narayan Shrestha, mengumumkan dua penolakan itu selepas anggota parlimen meneliti aduan mengenai kelakuan Sunar serta urusan kewangan dan perniagaan Kharel. Kedua-dua pencalonan ditolak sebulat suara oleh jawatankuasa yang mempunyai 15 anggota itu.

Keputusan itu luar biasa kerana anggota parlimen daripada parti pemerintah membentuk majoriti besar dalam panel berkenaan. Sokongan kerajaan tidak menjamin kelulusan bagi mana-mana calon. Pelantikan yang dicadangkan itu tidak dapat diteruskan melalui proses kelulusan semasa.

Sunar berdepan aduan yang mendakwa beliau melakukan keganasan dan mengugut seorang wanita, persoalan mengenai laporan bahawa beliau dihantar pulang dari Jerman, serta dakwaan berkaitan wang dan hubungan politik. Kharel pula disoal mengenai urus niaga kewangan, dakwaan hubungan dengan perniagaan yang merekrut pekerja untuk bekerja di luar negara, dan kelayakannya. Kedua-duanya menafikan dakwaan terhadap mereka.

Kes Thapa melalui laluan berbeza. Beliau berkata sudah melepaskan status pemastautin tetap Jepun, tetapi jawatankuasa masih menunggu dokumen yang mengesahkan kenyataan itu. Shrestha berkata keputusan akan dibuat selepas perayaan Dashain, sebaik sahaja maklumat yang diminta dapat diteliti.

Bagaimana pencalonan sampai ke tahap ini

Jemaah Menteri mencadangkan duta besar bagi 13 negara dalam mesyuarat pada Asoj 2, iaitu tarikh dalam kalendar Nepal. Jawatankuasa parlimen kemudian meneliti calon melalui sesi pendengaran, yang membolehkan anggota parlimen mempersoalkan kesesuaian mereka dan meneliti aduan.

Pencalonan oleh kerajaan mengemukakan seseorang untuk sesuatu jawatan. Kelulusan parlimen ialah satu lagi peringkat dalam proses itu. Dalam kumpulan ini, 10 daripada 13 calon mendapat kelulusan, kira-kira 77 peratus. Dua ditolak dan satu lagi masih tertangguh.

• Asoj 2: Jemaah Menteri mencadangkan calon duta besar bagi 13 negara.
• Semasa sesi pendengaran: Anggota parlimen menyoal calon serta meneliti aduan, dokumen dan bahan lain.
• Asoj 28: Jawatankuasa meluluskan 10 calon, menolak Sunar dan Kharel, serta menangguhkan pencalonan Thapa.
• Selepas Dashain: Jawatankuasa dijangka kembali meneliti kes Thapa selepas menerima dan menyemak dokumen tambahan.

Deepak Bohara, anggota parlimen Parti Rastriya Swatantra yang menganggotai jawatankuasa itu, menyifatkan hasilnya sebagai 10 kelulusan, dua penolakan dan satu keputusan tertangguh. Hasil yang berbeza itu mencerminkan penilaian jawatankuasa terhadap setiap calon, bukannya satu keputusan terhadap keseluruhan senarai Jemaah Menteri.

Mengapa Sunar gagal dalam sesi pendengaran

Pencalonan Giri Bahadur Sunar ditolak selepas jawatankuasa memutuskan bahawa beliau tidak memenuhi piawaian akhlak tinggi yang diharapkan daripada seorang duta besar. Aduan yang mendakwa beliau melakukan keganasan dan mengugut seorang wanita menjadi tumpuan utama dalam sesi soal jawab.

Wanita itu, yang berada di luar negara, memberikan keterangan melalui seorang pengadu. Beliau mendakwa Sunar mengugutnya selepas hubungan mereka berakhir dan menghantar bahan intim kepada anggota keluarganya. Jawatankuasa turut mendapatkan dokumen daripada polis Lalitpur berkaitan perjanjian untuk memadam video intim.

Anggota parlimen menyoal Sunar mengenai hubungan itu, dakwaan ugutan dan perjanjian dengan polis. Beliau menafikan sebarang salah laku dan berkata tiada aduan polis, waran tangkap atau kes jenayah difailkan terhadapnya. Beliau turut menolak dakwaan bahawa hubungan itu bermula ketika beliau masih berkahwin, sambil berkata beliau sudah bercerai ketika itu dan mempunyai dokumen perceraian.

Barshaman Pun, anggota parlimen Parti Komunis Nepal, menggesa Sunar menarik diri daripada pencalonan semasa sesi pendengaran. Anggota lain, termasuk Bohara dan anggota parlimen Parti Rastriya Swatantra Gajala Shamim Miya Mikrani, turut menasihatinya supaya berundur. Sunar enggan menarik diri, menyebabkan jawatankuasa perlu membuat keputusan rasmi.

Kabindra Burlakoti, anggota jawatankuasa dan ketua whip Parti Rastriya Swatantra, berkata pembentangan, dokumen dan kelayakan Sunar kelihatan baik, tetapi insiden terdahulu menimbulkan persoalan tentang akhlaknya. Burlakoti turut mengiktiraf sumbangan Sunar sebagai anggota masyarakat Dalit.

Burlakoti menjelaskan piawaian yang menurutnya perlu dipenuhi bagi jawatan diplomatik itu. Beliau berkata dalam bahasa Nepali:

Seorang duta besar perlu mempunyai akhlak yang tinggi. Walaupun insiden itu sudah lama berlaku, ia kelihatan berkaitan dengan akhlaknya.

Jawatankuasa turut menyoal Sunar mengenai dakwaan bahawa pihak berkuasa Jerman menahannya dan menghantarnya pulang. Sunar menafikan beliau pernah dihantar pulang. Shrestha berkata penolakan itu dibuat selepas beberapa kebimbangan mengenai calon berkenaan dibincangkan.

Urusan kewangan dan kaitan perekrutan mendorong penolakan Kharel

Sesi pendengaran Chuda Mani Kharel tertumpu pada dakwaan salah laku kewangan, kemungkinan konflik kepentingan dan kaitannya dengan pengendali perniagaan perekrutan pekerja ke luar negara. Anggota jawatankuasa turut mempersoalkan sama ada kelayakannya sesuai untuk penempatan di Malaysia.

Konflik kepentingan berlaku apabila kepentingan peribadi seseorang berpotensi bertentangan dengan tugas dalam jawatan awam. Bagi seorang duta besar, anggota parlimen meneliti sama ada hubungan kewangan atau perniagaan peribadi boleh mempengaruhi keputusan yang dibuat bagi pihak Nepal.

Kharel berdepan dakwaan menerima wang dengan menjanjikan bantuan mengatur geran untuk kerajaan tempatan. Soalan turut menyentuh dakwaan pembayaran kira-kira 20 juta rupee Nepal daripada sebuah perniagaan perekrutan yang dikaitkan dengan Vijay Mishra. Kharel menafikan dakwaan terhadapnya.

Cara anggota parlimen menerima dakwaan itu luar biasa. Tiada aduan rasmi terhadap Kharel dikemukakan kepada jawatankuasa, tetapi anggota menerima dakwaan serta bahan audio dan video melalui WhatsApp. Mereka menggunakan bahan itu untuk menyoalnya semasa sesi pendengaran.

Jawatankuasa menghentikan mesyuarat seketika untuk meminta Kharel menarik diri daripada pencalonan. Beliau enggan berbuat demikian. Anggota kemudian membuat keputusan berasingan mengenai pencalonannya dan menolaknya sebulat suara.

Sunar turut disoal mengenai hal kewangan. Satu aduan mendakwa beliau dan anggota parlimen Parti Rastriya Swatantra Khagendra Sunar menerima 3.3 juta rupee berhubung kenaikan pangkat seorang timbalan inspektor jeneral polis. Dakwaan lain menyatakan Giri Bahadur Sunar mengurus wang yang dikutip oleh Khagendra Sunar. Ketika ditanya mengenai wang itu, calon berkenaan menggambarkan dirinya sebagai seseorang yang tinggal di rumah kakaknya dan bekerja untuk menyara diri.

Soalan mengenai hubungan politik Sunar merangkumi dakwaan bahawa beliau bersekutu dengan Parti Hamro Nepal serta usaha menyokong pencalonannya di Kementerian Luar Negeri, yang dilaporkan melibatkan pemimpin kerohanian Swami Anand Arun. Perkara ini sebahagian daripada penelitian lebih luas terhadap latar belakangnya.

Calon ke Jepun menunggu pengesahan dari luar negara

Pencalonan Jigyan Kumar Thapa ditangguhkan kerana jawatankuasa belum menerima dokumen yang dimintanya mengenai status pemastautin tetap beliau di Jepun. Thapa memberitahu anggota bahawa beliau sudah melepaskan status tersebut.

Pemastautin tetap, yang sering disingkatkan sebagai PR, secara umum membolehkan seseorang tinggal di negara lain tanpa had masa, tertakluk pada peraturan negara itu. Status ini berbeza daripada kewarganegaraan. Jawatankuasa mahu memastikan status semasa Thapa sebelum memutuskan sama ada meluluskannya sebagai duta besar Nepal ke Jepun.

Panel itu meminta maklumat lanjut daripada Jepun melalui kerajaan. Menurut Shrestha, Kementerian Luar Negeri menghantar surat yang menyatakan maklumat diminta itu masih belum diterima. Oleh itu, jawatankuasa telah mendengar penjelasan Thapa tetapi masih menunggu pengesahan yang dimintanya.

Anggota berkata Thapa sudah tinggal di Jepun selama kira-kira 25 tahun dan memegang status pemastautin tetap selama tujuh tahun. Mereka turut membangkitkan kebimbangan mengenai keadaan keluarganya, dengan menyatakan bahawa isterinya mempunyai status pemastautin tetap dan harta di Jepun.

Persoalan itu bukan hanya berkaitan dokumen pemastautin beliau. Anggota parlimen membincangkan sama ada kepentingan dan aset keluarga di negara tempat beliau bakal bertugas boleh menimbulkan tanggungjawab yang bercanggah dalam peranan diplomatik. Sesetengah anggota turut mempersoalkan kelayakan dan kesesuaian etikanya.

Shrestha mencadangkan supaya menunggu surat Kementerian Luar Negeri yang menjelaskan pelepasan status pemastautin tetap serta sama ada Thapa menerima wang daripada dana kerajaan. Jawatankuasa bersetuju menangguhkan pencalonan sementara menunggu penjelasan.

Anggota berbeza pendapat sama ada perlu menunggu

Kabindra Burlakoti berhujah bahawa pencalonan Thapa perlu ditangguhkan sehingga dokumen yang diperlukan diterima. Barshaman Pun mengambil pendirian berbeza dan berhujah bahawa jawatankuasa patut menolaknya.

Anggota parlimen Parti Rastriya Swatantra Madhukumar Chaulagain menyokong keputusan untuk menunggu. Beliau berkata setelah jawatankuasa meminta maklumat lanjut secara bertulis, adalah tidak wajar membuat keputusan sebelum jawapan diterima.

Anggota parlimen CPN UML Padmakumari Aryal turut menyokong supaya dokumen diteliti sebelum keputusan dibuat. Beliau memberikan pandangan positif tentang Thapa dan menyokong penerusan proses jika tiada halangan, sambil bersetuju bahawa jawatankuasa patut menunggu dokumen yang diminta.

Shrestha menangguhkan mesyuarat selepas mendengar pandangan yang berbeza. Langkah seterusnya ialah membuat keputusan selepas Dashain, tertakluk pada penerimaan dan penelitian dokumen. Tiada tarikh mesyuarat khusus diumumkan.

Keputusan itu meletakkan Thapa pada kedudukan berbeza daripada Sunar dan Kharel. Pencalonannya masih terbuka untuk dipertimbangkan, sementara jawatankuasa menunggu maklumat yang dianggap perlu oleh anggota untuk membuat keputusan.

10 calon yang mendapat kelulusan

Jawatankuasa meluluskan sebulat suara calon bagi 10 destinasi di Asia, Eropah dan Amerika Utara. India, China dan Amerika Syarikat antara negara yang terlibat dalam kelulusan tersebut.

Calon yang diluluskan ialah:

• India: Dr. Nischal Nath Pandey.
• China: Dr. Kalyan Raj Sharma.
• Amerika Syarikat: Chiran Jung Thapa.
• United Kingdom: Gaurav Shumsher Jung Bahadur Rana.
• Jerman: Saru Joshi.
• Israel: Suresh Kumar Karn.
• Oman: Dr. Padmakshi Rana.
• Korea Selatan: Prof. Dr. Sangam Shrestha.
• Sepanyol: Prapti Sherchan.
• Sri Lanka: Dr. Manchala Kumari Jha.

Kelulusan itu membolehkan pencalonan mereka diteruskan dalam proses pelantikan. Pengumuman jawatankuasa itu berkaitan sokongan parlimen; tiada tarikh diberikan untuk calon memulakan tugas.

Pencalonan terdahulu yang dipertikaikan berakhir dengan penarikan diri

Dua penolakan itu disifatkan sebagai kemungkinan yang pertama dalam sejarah parlimen Nepal bagi calon duta besar yang dikemukakan kerajaan. Pencalonan terdahulu yang dipertikaikan berakhir dengan nama ditarik balik sebelum jawatankuasa secara rasmi menolaknya.

Satu contoh melibatkan Shailaja Acharya, yang dicadangkan sebagai duta besar ke India ketika Girija Prasad Koirala menjadi perdana menteri. Pencalonan itu menerima kritikan berhubung hubungan kekeluargaan, dan kerajaan menarik balik namanya ketika beliau berdepan kemungkinan disoal dalam proses pendengaran parlimen.

Satu lagi kes melibatkan Ram Krishna Bhattarai, yang dicadangkan sebagai duta besar ke Sri Lanka pada 2081 dalam kalendar Nepal. Persoalan timbul mengenai sijil akademiknya, lalu beliau menarik diri daripada pencalonan.

Sunar dan Kharel turut diberi peluang untuk menarik diri. Kedua-duanya memilih untuk mengekalkan pencalonan masing-masing di hadapan jawatankuasa. Anggota kemudian mengundi secara berasingan bagi kedua-dua nama dan menolak kedua-duanya sebulat suara, menjadikan keputusan panel itu sebab proses pelantikan semasa mereka terhenti.

Kepentingan jawatan ke Arab Saudi dan Malaysia

Arab Saudi dan Malaysia merupakan destinasi utama bagi pekerja Nepal yang mencari pekerjaan di luar negara. Ramai rakyat Nepal bekerja di kedua-dua negara itu, sekali gus menjadikan kedutaan memainkan peranan penting dalam melindungi kepentingan rakyat, membantu menangani masalah buruh dan berhubung dengan pihak berkuasa tempatan.

Oleh itu, dakwaan hubungan Kharel dengan perekrutan berkait langsung dengan jawatan yang dicadangkan di Malaysia. Perniagaan yang mengatur pekerjaan di luar negara berurusan dengan pekerja yang kepentingannya perlu diwakili oleh kedutaan. Sesi pendengaran meneliti sama ada hubungannya dengan perniagaan sedemikian boleh bercanggah dengan tanggungjawab itu.

Sesi pendengaran Sunar tertumpu pada kelakuan peribadi dan akhlak. Anggota menganggap perkara itu sebahagian daripada penilaian tentang siapa yang patut mewakili Nepal di Arab Saudi, dan bukan mengehadkan penilaian kepada kelayakan serta pembentangan dalam sesi pendengaran.

Kerajaan kini perlu menentukan langkah seterusnya bagi kedua-dua jawatan yang pencalonannya ditolak. Tiada calon pengganti atau jadual pencalonan baharu diumumkan. Sementara itu, proses pelantikan ke Jepun masih bergantung pada dokumen yang diminta dan keputusan lanjut jawatankuasa.

Kumpulan pencalonan ini menghasilkan tiga keputusan berbeza daripada cadangan Jemaah Menteri yang sama: 10 calon diluluskan, dua ditolak dan seorang terus diteliti. Bagi calon yang ditolak, undian sebulat suara jawatankuasa menamatkan laluan semasa mereka ke jawatan itu. Bagi Thapa, langkah segera ialah menjelaskan persoalan dokumentasi yang masih belum terjawab.

Perkara Utama

• Jawatankuasa Pendengaran Parlimen sebulat suara menolak Giri Bahadur Sunar ke Arab Saudi dan Chuda Mani Kharel ke Malaysia.
• Sunar disoal mengenai kelakuan, dakwaan mengugut seorang wanita, hal kewangan dan laporan penghantaran pulang. Beliau menafikan dakwaan.
• Kharel disoal mengenai wang, hubungan dengan perniagaan perekrutan dan kelayakannya. Beliau menafikan dakwaan.
• Pencalonan Jigyan Kumar Thapa ke Jepun masih tertangguh sementara menunggu pengesahan mengenai status pemastautin tetap dan maklumat lain yang diminta.
• Jawatankuasa meluluskan 10 daripada 13 calon, termasuk calon ke India, China dan Amerika Syarikat.
• Keputusan mengenai Thapa dijangka dibuat selepas Dashain. Tiada tarikh mesyuarat khusus atau jadual penggantian diumumkan.