Mengapa Nepal Kekal dalam Senarai Kelabu FATF Walaupun Pembaharuan Undang-undang Dilaksanakan

Nepal berdepan ujian penguatkuasaan, bukan sekadar perundangan

Nepal kekal dalam senarai kelabu Pasukan Petugas Tindakan Kewangan (FATF) selepas sidang pleno 17–19 Jun 2026 di Paris, dengan penyiasat, pendakwa raya dan pengawal selia kewangan masih ditekan untuk menunjukkan hasil yang lebih kukuh dalam menangani wang hasil jenayah. Negara itu kembali dikenakan pemantauan dipertingkat pada 21 Februari 2025, lebih sedekad selepas keluar daripada proses pemantauan terdahulu pada Jun 2014.

Masalah utamanya ialah jurang antara mengubah undang-undang dengan memastikan undang-undang itu berkesan. Penilaian serantau berdasarkan semakan Januari 2026 mendapati kemajuan ketara pada sembilan daripada 15 perkara dalam pelan tindakan Nepal, manakala enam lagi hanya dilaksanakan sebahagiannya. Pegawai Nepal berkata mereka telah membuat penambahbaikan lanjut sejak penilaian itu.

Pelaporan risikan kewangan meningkat dengan pesat. Unit Risikan Kewangan Bank Rastra Nepal menerima 9,565 laporan transaksi dan aktiviti mencurigakan pada tahun fiskal 2024–25, berbanding 7,338 pada tahun sebelumnya. Namun, FATF terus menuntut lebih banyak penyiasatan, pendakwaan dan pemulihan aset jenayah, di samping penyeliaan lebih kukuh terhadap perniagaan yang terdedah kepada penyalahgunaan.

Bagi isi rumah yang menerima wang daripada saudara di luar negara dan perniagaan yang membayar pembekal asing, kesannya boleh dirasai secara langsung: lebih banyak permintaan dokumen, masa pemprosesan lebih panjang dan kos perbankan lebih tinggi. Cabaran Nepal ialah memperkukuh perlindungan kewangan sambil memastikan pembayaran yang sah kekal mudah diakses.

Maksud pemantauan dipertingkat

FATF menetapkan piawaian antarabangsa bagi memerangi pengubahan wang haram, pembiayaan keganasan dan pembiayaan percambahan senjata. Pengubahan wang haram bermaksud menyembunyikan wang yang diperoleh melalui jenayah supaya kelihatan sah. Pembiayaan keganasan berkaitan pembiayaan kegiatan pengganas, manakala pembiayaan percambahan senjata melibatkan pembiayaan penyebaran senjata pemusnah besar-besaran.

Rekod negara Nepal oleh organisasi itu menyatakan 21 Februari 2025 sebagai tarikh Nepal mula dikenakan pemantauan dipertingkat bersama Laos. Negara dalam proses ini komited menangani kelemahan melalui pelan tindakan yang dipersetujui dan semakan berkala.

Bank asing mungkin meneliti urus niaga Nepal dengan lebih dekat. Bank koresponden, yang membantu bank lain membuat pembayaran antarabangsa, mungkin meminta maklumat tambahan tentang pelanggan, tujuan pemindahan atau sumber dana. Ini menambah beban kerja kepada bank dan pelanggan.

Di bawah pemantauan dipertingkat, Nepal masih terhubung dengan sistem kewangan antarabangsa. Tekanan segera datang daripada penelitian lebih rapi serta keputusan komersial bank dan pelabur. Dalam mesyuarat di Kathmandu pada Mei, delegasi Kumpulan Asia/Pasifik mengenai Pengubahan Wang Haram memberi amaran bahawa kelemahan berterusan boleh menyebabkan Nepal dikenakan penyenaraian yang lebih serius.

Bagaimana Nepal kembali ke senarai itu

Nepal ialah anggota Kumpulan Asia/Pasifik mengenai Pengubahan Wang Haram (APG), yang menilai anggota berdasarkan piawaian FATF. Halaman penilaian bersama FATF menyatakan keanggotaan Nepal dalam APG dan mengarahkan pembaca kepada penilaian serantaunya.

Penilaian yang diterbitkan pada Januari 2024 meneliti pematuhan terhadap 40 Syor FATF serta keberkesanan sistem Nepal. Dapatan itu berdasarkan pemeriksaan yang dijalankan pada 5 hingga 16 Disember 2022. Semakan kemudian menjejaki usaha membetulkan kelemahan tersebut.

• 27 Jun 2014: FATF mengiktiraf kemajuan Nepal dan mengeluarkannya daripada proses pemantauan terdahulu.
• 5–16 Disember 2022: Penilai menjalankan pemeriksaan yang menjadi asas penilaian yang diterbitkan pada Januari 2024.
• 21 Februari 2025: Nepal kembali dikenakan pemantauan dipertingkat dan berikrar melaksanakan pembaharuan bersama FATF dan APG.
• Januari 2026: Semakan kemajuan menjadi asas penilaian APG bahawa sembilan perkara menunjukkan kemajuan ketara dan enam dilaksanakan sebahagiannya.
• Mei 2026: Delegasi APG melawat Kathmandu dan FATF menerbitkan susulan pematuhan teknikal pada 22 Mei.
• 19 Jun 2026: Nepal kekal di bawah pemantauan dipertingkat selepas sidang pleno di Paris.

Susulan pada Mei itu berkaitan pematuhan teknikal, iaitu sama ada undang-undang dan aturan rasmi memenuhi piawaian. Keputusan Jun turut mencerminkan tuntutan lebih luas agar penyeliaan, penyiasatan dan penguatkuasaan dilaksanakan dengan berkesan.

Tindakan yang dituntut FATF daripada Nepal

Agenda pembaharuan FATF memberi tumpuan kepada cara Nepal memahami risiko jenayah kewangan, menyelia sektor yang terdedah, menyekat pemindahan haram dan menjejaki kekayaan penjenayah. Pengawal selia dijangka menumpukan perhatian pada bidang yang paling berisiko, dan bukannya mengenakan tahap penelitian yang sama di semua tempat.

Bank perdagangan, koperasi yang lebih terdedah kepada penyalahgunaan, kasino, perniagaan hartanah serta peniaga logam dan batu berharga antara sektor yang diberi perhatian. Setiap sektor boleh menjadi saluran untuk memindahkan atau menyimpan wang dalam jumlah besar, menjadikan semakan pelanggan, pemilikan dan sumber wang amat penting.

Perkhidmatan pemindahan wang atau nilai secara haram, yang lazim dikenali sebagai hundi di Nepal, turut menjadi keutamaan. Rangkaian ini boleh memindahkan nilai antara negara tanpa menggunakan pindahan bank biasa yang menghubungkan pengirim dengan penerima. FATF mahu Nepal mengenal pasti dan mengenakan tindakan terhadap penyedia haram utama, sambil melindungi akses kepada perkhidmatan kewangan yang sah.

Penyiasat juga mesti menjejaki aliran wang selepas mengenal pasti jenayah asas. Pihak berkuasa diminta mengenal pasti aset, menjejaki pemilikannya, menghalang pelupusannya, merampasnya dan memohon pelucuthakan jika dibenarkan undang-undang. Pelucuthakan ialah proses undang-undang yang menyebabkan harta jenayah diambil secara kekal.

Sembilan daripada 15 perkara yang menunjukkan kemajuan ketara bersamaan 60 peratus pelan tindakan. Enam perkara yang selebihnya mewakili 40 peratus. Angka itu menggambarkan penilaian kemajuan oleh APG, bukannya jumlah pembaharuan yang telah diselesaikan sepenuhnya. Ini membantu menjelaskan mengapa Nepal kekal dalam senarai walaupun telah mencapai kemajuan.

Mengapa kuasa penyiasatan diteliti

Nepal mengubah aturan penyiasatannya pada April 2024 dengan memberi kuasa kepada 13 pejabat untuk menyiasat pengubahan wang haram yang berkaitan dengan jenayah dalam bidang tanggungjawab masing-masing. Pejabat itu termasuk agensi berkaitan Polis Nepal, Suruhanjaya Siasatan Penyalahgunaan Kuasa, penyiasat hasil, pihak berkuasa perhutanan dan pihak berkuasa taman negara.

Aturan itu menghubungkan siasatan pengubahan wang haram dengan penyiasatan kesalahan predikat. Kesalahan predikat ialah jenayah yang menghasilkan wang berkenaan, seperti rasuah, pemerdagangan atau pengelakan cukai. Menyiasat kedua-duanya secara serentak boleh membantu pihak berkuasa menghubungkan kegiatan jenayah dengan harta yang dibeli menggunakan hasilnya.

Perubahan pada April mengehadkan keupayaan Jabatan Siasatan Pengubahan Wang Haram untuk mendaftarkan dan menyiasat kes baharu secara bebas di bawah aturan tersebut. Ordinan yang dikeluarkan pada 1 Mei 2026 mengembalikan kuasa bagi kesalahan tertentu, termasuk penyeludupan, kesalahan kastam dan pengelakan cukai, jenayah perbankan, manipulasi pasaran, perdagangan orang dalam dan pelanggaran peraturan pertukaran asing.

Delegasi yang diketuai Timbalan Setiausaha Eksekutif APG David Shannon mempersoalkan alasan aturan itu diubah sekali lagi serta sama ada penyiasat, pengawal selia dan pendakwa raya telah dirujuk dengan secukupnya. Delegasi itu turut membangkitkan kebimbangan mengenai campur tangan institusi, penyelarasan yang lemah dan pengendalian aset jenayah.

Isu praktikalnya ialah sama ada agensi boleh berkongsi maklumat dan mengendalikan kes tanpa ketidakpastian tentang tanggungjawab. Perubahan kuasa yang berulang memerlukan aturan kerja yang jelas supaya bukti, risikan kewangan dan keputusan pendakwaan disalurkan antara pejabat yang betul.

Laporan mencurigakan meningkat, tetapi tekanan tertumpu pada hasil mahkamah

Angka tahunan Unit Risikan Kewangan menunjukkan peningkatan mendadak dalam laporan: 5,335 laporan transaksi dan aktiviti mencurigakan pada tahun fiskal 2022–23, 7,338 pada 2023–24 dan 9,565 pada 2024–25. Peningkatan terkini ialah 2,227 laporan, atau 30.34 peratus.

Bank perdagangan mengemukakan 7,303 laporan pada 2024–25, kira-kira 76 peratus daripada jumlah keseluruhan. Bank pembangunan mengemukakan 708 laporan, broker sekuriti 491, syarikat kewangan 355 dan syarikat insurans 244. Koperasi mengemukakan 36 laporan dan kasino dua, walaupun kedua-dua sektor diberi perhatian dalam agenda pembaharuan.

Laporan mencurigakan memaklumkan unit risikan tentang kegiatan yang perlu diperiksa. Penyiasat kemudian perlu menentukan sumber wang, sama ada jenayah berlaku dan sama ada terdapat bukti yang menyokong pendakwaan. Proses itu memerlukan rekod kewangan, kerjasama antara agensi dan kakitangan yang mampu menganalisis urus niaga rumit.

Jurucakap polis, Abi Narayan Kafle, berkata Polis Nepal telah memfailkan 21 kes pengubahan wang haram di mahkamah dan sedang menyiasat 36 kes lagi. Polis turut menyatakan terdapat bahagian jenayah kewangan berasingan dalam Biro Siasatan Pusat serta siasatan pengubahan wang haram yang dijalankan serentak dengan siasatan jenayah besar.

FATF menuntut rantaian hasil yang lebih kukuh: maklumat amaran yang berguna, siasatan yang disokong bukti kukuh, pendakwaan dan pemulihan harta jenayah. Jumlah laporan menunjukkan banyaknya maklumat yang memasuki rantaian itu; hasil penguatkuasaan pula menunjukkan tindakan yang mampu diambil oleh pihak berkuasa.

Mengapa wang tunai dan pemindahan tidak rasmi merumitkan siasatan

Penggunaan wang tunai yang meluas di Nepal menyukarkan siasatan kewangan. Pendapatan pertanian, upah harian, kedai kecil dan urus niaga isi rumah sering meninggalkan rekod yang lebih sedikit berbanding gaji atau pembelian yang dibayar melalui bank. Penyiasat perlu membina semula aliran wang itu apabila menyemak sama ada kekayaan mempunyai sumber yang sah.

Sempadan terbuka dengan India menimbulkan cabaran tambahan dalam pemantauan wang tunai, emas, mata wang asing dan barangan. Rangkaian hundi juga boleh memisahkan pergerakan wang daripada rekod yang biasanya membantu pihak berkuasa mengenal pasti pengirim, penerima dan tujuan pembayaran.

Urus niaga hartanah membawa satu lagi kesukaran apabila jumlah dalam dokumen rasmi berbeza daripada jumlah sebenar yang dibayar. Syarikat cangkerang, yang boleh memegang aset sambil menyembunyikan individu yang akhirnya mengawalnya, menambahkan tugas penyiasat untuk mengenal pasti pemilik.

Bagi pelanggan biasa, pendekatan berasaskan risiko bermaksud semakan harus disesuaikan dengan sifat dan saiz urus niaga. Bank mungkin meminta bukti bagi deposit luar biasa besar, urus niaga hartanah utama atau pemindahan yang tidak sepadan dengan pendapatan pelanggan yang diketahui. Rekod asas bagi pembelian besar, pendapatan perniagaan dan penjualan hartanah boleh membantu menjelaskan sumber dana yang sah.

Arahan FATF supaya pemindahan haram ditangani tanpa menjejaskan keterangkuman kewangan penting dalam hal ini. Isi rumah luar bandar dan pekerja di luar negara memerlukan perkhidmatan rasmi yang mampu dibayar dan mudah diakses. Penguatkuasaan yang lebih kukuh akan lebih berkesan apabila pelanggan tersebut boleh menggunakan saluran yang sah tanpa kesukaran yang tidak perlu.

Kesan penyenaraian terhadap keluarga dan perniagaan

Pekerja yang menghantar pendapatan pulang mungkin diminta memberikan lebih banyak maklumat tentang pekerjaan atau penerima wang. Pengimport mungkin perlu menyediakan dokumen tambahan sebelum bank di luar negara memproses pembayaran. Bakal pelabur mungkin mengambil masa lebih lama untuk mendapatkan kelulusan pematuhan sebelum melaburkan dana.

Bank asing juga mungkin menilai semula hubungan yang dianggap mahal untuk dipantau. Apabila bank mengurangkan atau menamatkan hubungan sedemikian, institusi Nepal mungkin berdepan pilihan laluan pembayaran yang lebih sedikit atau perkhidmatan yang lebih mahal. Kos ini boleh sampai kepada pelanggan dalam bentuk yuran dan kelewatan.

Pembiayaan pembangunan turut diteliti. Pegawai memberi amaran bahawa pemberi pinjaman antarabangsa mungkin mengenakan syarat lebih ketat atau mengurangkan bantuan. Keputusan bagi pinjaman tertentu bergantung pada institusi yang terlibat; tiada pengurangan bantuan khusus dinyatakan dalam laporan semakan Jun.

Oleh itu, kepentingan ekonomi Nepal bukan sekadar untuk dikeluarkan daripada senarai. Penyeliaan yang lebih baik dan siasatan yang boleh diharap dapat melindungi pendeposit, membantu perniagaan sah menjelaskan urus niaga mereka dan memudahkan rakan asing menilai risiko.

Langkah seterusnya dan pengajaran daripada perbandingan

Semasa semakan Mei, pelan tindakan Nepal dikatakan mempunyai tempoh dua tahun bermula 21 Februari 2025, iaitu sehingga Februari 2027. Laporan sidang pleno Jun pula menyatakan sasaran menjangkau hingga pertengahan 2027. Tarikh penyelesaian tunggal yang disahkan tidak jelas dalam laporan tersebut.

Mahesh Acharya, ketua Bahagian Pengurusan Sektor Kewangan dan Penyelarasan Korporat di Kementerian Kewangan, menjelaskan tindak balas Nepal selepas perbincangan APG:

"Pihak Nepal turut menyatakan komitmen untuk melaksanakan pelan tindakan itu dengan berkesan," kata Acharya.

Negara lain menunjukkan bahawa senarai itu berubah apabila penilaian berkembang. Filipina keluar daripada pemantauan dipertingkat pada Februari 2025, ketika Nepal mula dikenakan pemantauan. Croatia dan Mali keluar pada Jun 2025, diikuti Mozambique, Nigeria dan Afrika Selatan pada Oktober. Bosnia dan Herzegovina serta Iraq dimasukkan pada Jun 2026.

Kepulauan Virgin British mula dikenakan pemantauan dipertingkat pada Jun 2025, contoh yang relevan dalam perbahasan tentang pusat luar pesisir yang kaya. FATF meneliti perlindungan undang-undang dan keberkesanannya, termasuk sama ada pihak berkuasa boleh mengenal pasti pemilik dan menyiasat dana jenayah. Tugas segera Nepal juga jelas: menunjukkan penyeliaan yang lebih kukuh, penyiasatan yang diselaraskan dan pemulihan aset jenayah.

Perkara Utama

• Nepal kekal dalam senarai kelabu FATF selepas sidang pleno 17–19 Jun 2026 di Paris.
• Berdasarkan semakan Januari 2026, APG mendapati kemajuan ketara pada sembilan daripada 15 perkara pelan tindakan, manakala enam lagi dilaksanakan sebahagiannya.
• Laporan transaksi dan aktiviti mencurigakan meningkat kepada 9,565 pada tahun fiskal 2024–25, iaitu kenaikan 30.34 peratus.
• Polis Nepal melaporkan 21 kes pengubahan wang haram telah difailkan di mahkamah dan 36 lagi sedang disiasat.
• FATF menuntut penyeliaan lebih kukuh, tindakan terhadap penyedia hundi haram utama, lebih banyak pendakwaan dan pemulihan aset jenayah yang lebih baik.
• Penelitian perbankan antarabangsa yang lebih rapi boleh menambah keperluan dokumentasi, kelewatan dan kos bagi urus niaga Nepal yang sah.