Bank Bangladesh Buka Laluan Pinjaman Tk 3,000 Crore kepada Lima Syarikat City Group yang Gagal Membayar Hutang

Pengecualian khas sasar pengeluaran makanan menjelang Ramadan

Bank Bangladesh membuka laluan kepada lima syarikat City Group yang gagal membayar hutang untuk menerima modal kerja baharu sehingga Tk 3,000 crore, dengan lapan bank pada peringkat awal komited menyediakan Tk 1,700 crore. Pengecualian yang dikeluarkan pada 4 November 2026 itu berkuat kuasa sehingga 31 Disember 2027, dan bertujuan membiayai import bahan mentah bagi pengeluaran makanan menjelang Ramadan.

City Bank mengetuai pembiayaan itu, manakala Mutual Trust Bank bertindak sebagai pengatur bersama. City Bank komited menyediakan Tk 300 crore, sementara tujuh bank lain masing-masing komited Tk 200 crore. Baki Tk 1,300 crore dijangka diperoleh daripada pemberi pinjaman tambahan yang menyertai sindiket itu.

Keputusan itu memberi syarikat-syarikat berkenaan akses kepada pinjaman baharu meskipun berstatus gagal membayar hutang. Bank Bangladesh menggunakan Seksyen 121 Akta Syarikat Perbankan 1991 untuk mengecualikan pembiayaan yang dicadangkan itu daripada Seksyen 27(KaKa)(3), yang secara amnya melarang bank dan institusi kewangan memberikan kredit baharu kepada peminjam yang diklasifikasikan sebagai gagal membayar hutang.

City Group, yang memasarkan produk makanan di bawah jenama Teer, sudah berhutang kira-kira Tk 26,000 crore kepada rangkaian luas pemberi pinjaman. Kemudahan baharu itu dikaitkan dengan cagaran baharu, pemantauan bank terhadap bahan yang diimport dan akaun khusus yang mesti digunakan untuk menyalurkan hasil jualan sebelum pemberi pinjaman yang mengambil bahagian menerima bayaran balik.

Jurubank menjangkakan perjanjian pinjaman awal ditandatangani pada 5 November, dengan pengeluaran dana dijadualkan bermula pada 8 November mengikut keperluan syarikat. Tarikh itu menggambarkan pelaksanaan yang dirancang; tiada pengesahan diberikan bahawa perjanjian telah ditandatangani atau wang telah dikeluarkan.

Bagi isi rumah, persoalan segera ialah sama ada pembiayaan itu dapat memastikan minyak masak, gula, lentil dan tepung terus dikeluarkan dari kilang dan dibekalkan ke kedai menjelang Ramadan. Bagi bank, cabarannya ialah membiayai operasi itu sambil mendapatkan semula wang daripada kumpulan yang sudah bergelut dengan hutang besar.

Syarikat manakah yang boleh meminjam?

Pengecualian itu meliputi lima perniagaan yang dinamakan di bawah City Group, bukannya semua syarikat dalam konglomerat tersebut. Kelima-lima penerima manfaat itu diklasifikasikan sebagai gagal membayar hutang:

• City Seed Crushing Industries Ltd.
• City Sugar Industries Ltd.
• City Edible Oil Ltd.
• City Dal Mills Ltd.
• Shampa Flour Mills Ltd.

Bank Bangladesh berkata aturan khas itu bertujuan memastikan perniagaan berdaya maju dalam kumpulan tersebut terus beroperasi dan tidak akan terpakai secara automatik kepada peminjam lain. Jabatan Peraturan dan Dasar Perbankan-02 bank pusat itu mengeluarkan pekeliling berkenaan, yang salinannya dihantar kepada ketua eksekutif bank berjadual.

Modal kerja ialah wang yang digunakan untuk keperluan harian perniagaan, seperti membeli bahan mentah dan membayar kos pengeluaran sebelum pelanggan membayar barangan siap. Dalam kes ini, pembiayaan disalurkan kepada input import yang boleh diproses dan dijual oleh lima syarikat itu.

Oleh itu, kemudahan tersebut menumpukan pada kitaran operasi: mengimport bahan, menghasilkan produk makanan, menjualnya dan menggunakan hasil jualan untuk membayar balik pemberi pinjaman. Persoalan berasingan tentang cara City Group akan melunaskan jumlah hutang sedia ada yang jauh lebih besar sedang ditangani melalui perbincangan mengenai penstrukturan semula, penjadualan semula dan penjualan aset.

Bagaimana bank mengumpulkan dana

Komitmen Tk 300 crore daripada City Bank dan tujuh komitmen Tk 200 crore menjadikan pembiayaan fasa pertama berjumlah Tk 1,700 crore. Tujuh bank itu ialah Dutch-Bangla Bank, Mutual Trust Bank, NCC Bank, Prime Bank, Pubali Bank, Southeast Bank dan Trust Bank.

Komitmen awal itu meliputi kira-kira 57% daripada sasaran Tk 3,000 crore, manakala kira-kira 43% lagi masih perlu dikumpulkan. Kemudahan itu meningkat sebanyak Tk 1,300 crore daripada rancangan terdahulu berjumlah Tk 1,700 crore, iaitu kenaikan kira-kira 76%.

Pinjaman sindiket membolehkan beberapa bank membiayai peminjam yang sama melalui aturan bersama. Setiap bank menyumbang jumlah yang dipersetujui, sekali gus mengagihkan pembiayaan merentas beberapa kunci kira-kira dan tidak memerlukan sebuah pemberi pinjaman menyediakan keseluruhan jumlah itu.

Pengarah Urusan dan Ketua Pegawai Eksekutif City Bank, Mashrur Arefin, mengesahkan sumbangan awal tersebut dan berkata pihak pengatur menjangkakan lebih banyak bank akan menyertai. Perbincangan terdahulu, yang dilaporkan pada 27 Oktober, masih menunggu kelulusan lembaga sekurang-kurangnya sebuah bank peserta. Komitmen pada November itu merupakan peringkat seterusnya dalam proses berkenaan.

Shamilito Islami Bank secara berasingan meluluskan kemudahan Tk 1,600 crore untuk City Group, menurut seorang pegawai di bank yang terlibat dalam sindiket itu. Pemberi pinjaman tersebut dibentuk melalui penggabungan lima bank Islam yang bermasalah. Kemudahannya dinyatakan berasingan daripada sindiket Tk 3,000 crore itu.

Mengapa pemberi pinjaman menumpukan perhatian pada Ramadan

Mashrur Arefin berkata pembiayaan itu mendesak kerana City Group membekalkan makanan asas, termasuk minyak masak, gula, lentil dan tepung. Pengimport perlu mendapatkan bahan mentah sebelum permintaan dijangka meningkat menjelang Ramadan 2027.

Arefin, yang berucap sebagai pengarah urusan City Bank, menjelaskan tujuan pengecualian itu:

"Dengan permintaan dijangka memuncak sebelum dan semasa Ramadan 2027, Bank Bangladesh memberikan pengecualian khas. Ini membolehkan kemudahan tersebut membiayai import bahan mentah dan memastikan pengeluaran berjalan tanpa gangguan," katanya.

Arefin berkata operasi kilang yang berterusan akan membantu melindungi keselamatan makanan dan menstabilkan harga komoditi asas. Matlamat praktikalnya ialah mencegah kekurangan pembiayaan daripada mengganggu import dan pengeluaran oleh pembekal makanan utama.

Bagi City Group, akses kepada kredit turut mempengaruhi keupayaannya mengatur surat kredit. Surat kredit ialah janji bank untuk membayar pembekal luar negara apabila syarat perdagangan yang ditetapkan dipenuhi. Perbincangan terdahulu merangkumi permintaan untuk sokongan kawal selia bagi memastikan urusan import itu terus berjalan.

Pembiayaan itu menghubungkan masalah perbankan dengan masalah bekalan. Kilang memerlukan bahan sebelum dapat menjana jualan, manakala pemberi pinjaman memerlukan hasil jualan itu untuk menerima bayaran balik. Aturan tersebut cuba memastikan kitaran itu berterusan di bawah kawalan bank yang lebih ketat.

Cagaran baharu dan kawalan terhadap barangan

Syarat Bank Bangladesh menghendaki City Group menyediakan hartanah yang bebas daripada tuntutan berkaitan pinjaman atau liabiliti lain. Hartanah itu mesti dicagarkan melalui gadai janji berdaftar, yang memberikan pemberi pinjaman tuntutan rasmi terhadapnya sebagai cagaran.

Hartanah bebas bebanan ialah aset yang belum dicagarkan kepada pemiutang lain. Syarat ini penting kerana pemberi pinjaman baharu memerlukan cagaran yang dikenal pasti bagi pembiayaan mereka, bukannya bergantung pada aset yang sudah diikat di tempat lain.

Aturan itu juga meletakkan bahan yang diimport dan produk yang dibuat daripadanya di bawah pengawasan pemberi pinjaman. Syarikat peminjam perlu membeli bahan mentah import sebagai wakil ejen cagaran pemberi pinjaman dan memprosesnya sebagai penjaga.

Ejen cagaran menguruskan cagaran bagi pihak semua pemberi pinjaman yang mengambil bahagian. Bertindak sebagai penjaga bermakna syarikat memegang dan memproses bahan tersebut dalam aturan pembiayaan yang dipersetujui, sementara bank memantau barangan dan wang yang berkaitan dengannya.

Perancangan terdahulu menghendaki City Group menyerahkan senarai lengkap aset alih dan tidak alihnya. Oleh itu, pembiayaan baharu itu bergantung pada ketersediaan hartanah yang sesuai serta keupayaan untuk menjejaki bahan dari peringkat import hingga pemprosesan dan jualan.

Hasil jualan mesti disalurkan semula kepada pemberi pinjaman

Hasil daripada penjualan barangan yang dibeli menggunakan pembiayaan sindiket mesti dimasukkan ke dalam akaun bank khusus. Pemberi pinjaman yang mengambil bahagian akan menerima bayaran balik berkala daripada akaun itu mengikut keutamaan, berdasarkan bahagian pembiayaan masing-masing.

Akaun khusus itu memberi bank cara langsung untuk mengutip bayaran daripada aktiviti perniagaan yang mereka biayai. Daripada membenarkan hasil tersebut beredar bebas dalam kumpulan, aturan itu menyalurkannya untuk membayar balik kemudahan baharu tersebut.

Perbincangan terdahulu menyebut akaun eskrow, iaitu akaun yang penggunaannya dikawal oleh syarat yang dipersetujui. Menurut cadangan itu, bank yang menyediakan pembiayaan baharu akan menerima wang daripada kitaran perniagaan baharu, manakala pemberi pinjaman lain tidak mempunyai akses langsung kepada hasil tersebut.

Bank Bangladesh juga meletakkan tanggungjawab terhadap pinjaman itu pada pemberi pinjaman yang mengambil bahagian. Kerajaan mahupun bank pusat tidak akan menanggung liabiliti kewangan, dan bank tidak boleh memohon bantuan kewangan daripada kedua-duanya berhubung kemudahan ini.

Bank pusat memberikan kebenaran untuk memberi pinjaman, manakala bank perlu menilai cagaran, memantau pembiayaan dan mengutip bayaran balik. Usaha mendapatkan semula wang bergantung pada keupayaan syarikat menukarkan bahan import kepada jualan dan memastikan aliran tunai yang terhasil kekal dalam struktur akaun yang dipersetujui.

Beban hutang besar membayangi usaha menyelamatkan syarikat

Pinjaman sedia ada City Group tersebar merentas puluhan institusi. Hutangnya dilaporkan melebihi Tk 26,000 crore yang terhutang kepada 43 bank; kiraan lebih luas yang merangkumi bank domestik dan asing serta institusi kewangan lain menjadikan jumlah rangkaian pemberi pinjaman itu 48. Beberapa pemberi pinjaman sudah mengklasifikasikan pinjaman kepada kumpulan itu sebagai gagal bayar.

Gambaran pada Mac merekodkan pendedahan sebanyak Tk 24,185 crore merentas 47 bank dan institusi kewangan. Daripada jumlah itu, Tk 16,246 crore ialah pendedahan berasaskan dana dan Tk 7,939 crore ialah pendedahan bukan berasaskan dana.

Pendedahan berasaskan dana secara amnya bermaksud wang yang telah disalurkan oleh pemberi pinjaman. Pendedahan bukan berasaskan dana merangkumi komitmen seperti surat kredit atau jaminan, yang mungkin mewajibkan bank membuat bayaran. Dalam angka Mac itu, kira-kira dua pertiga daripada pendedahan merupakan pendedahan berasaskan dana dan satu pertiga lagi bukan berasaskan dana.

City Group sebelum ini memohon penjadualan semula kira-kira Tk 26,000 crore dalam tempoh 12 tahun dan meminta tambahan Tk 6,000 crore sebagai modal kerja. Penjadualan semula mengubah jadual pembayaran balik, manakala penstrukturan semula boleh melibatkan perubahan lebih luas pada syarat pinjaman.

Kemudahan baharu Tk 3,000 crore itu ialah separuh daripada permohonan modal kerja terdahulu kumpulan berkenaan. Perbincangan turut merangkumi penjualan aset dalam tempoh dua hingga tiga tahun berikutnya untuk membayar balik pinjaman sedia ada, di samping kemungkinan penstrukturan semula jangka panjang.

Bagaimana pengecualian itu dirangka

Keputusan Bank Bangladesh pada November itu menyusuli perdebatan selama berbulan-bulan tentang cara pemberi pinjaman harus mengklasifikasikan pinjaman City Group dan sama ada kredit tambahan patut diberikan. Bank mempunyai pandangan berbeza tentang pengendalian pinjaman tertunggak.

Kebenaran pada 30 Jun membenarkan klasifikasi pinjaman sedia ada dikekalkan tanpa perubahan sehingga 30 September. Pemberi pinjaman kemudian memohon kebenaran untuk mengekalkan pinjaman tanpa klasifikasi sehingga 30 Jun 2027, sebagai sebahagian daripada usaha meneruskan operasi dan meningkatkan peluang mendapatkan semula wang.

Langkah utama ialah:

• 30 Jun 2026: Bank Bangladesh membenarkan klasifikasi pinjaman sedia ada City Group dikekalkan sehingga 30 September.
• Akhir Oktober: Gabenor Mostaqur Rahman bertemu eksekutif bank pemberi pinjaman dan Pengarah Urusan City Group Md Hasan untuk membincangkan pembiayaan baharu serta kemungkinan penstrukturan semula.
• 27 Oktober: Pembiayaan sindiket yang dicadangkan berjumlah Tk 1,700 crore, sementara kelulusan masih diusahakan.
• 4 November: Bank Bangladesh mengeluarkan pengecualian undang-undang khas untuk lima syarikat itu.
• 5 November dan 8 November: Jurubank menjangkakan perjanjian ditandatangani dan pengeluaran dana bermula, masing-masing.
• 31 Disember 2027: Pengecualian daripada sekatan pemberian pinjaman baharu tamat.

Mesyuarat pada akhir Oktober itu bertarikh 25 Oktober dalam beberapa laporan dan 26 Oktober dalam satu lagi keterangan mengenai perbincangan yang sama. Peserta mempertimbangkan penangguhan pengklasifikasian sebagai gagal bayar, pemberian dana operasi baharu serta kebenaran untuk penstrukturan semula atau penjadualan semula jangka panjang.

Tarikh tamat pengecualian pada Disember 2027 merujuk kepada kebenaran memberikan pembiayaan ini. Tempoh pembayaran balik pinjaman, kadar faedah dan jadual ansuran terperinci tidak dinyatakan.

Keuntungan, kilang tidak beroperasi dan penjelasan berbeza

Penyata kewangan teraudit City Group menunjukkan keuntungan bersih Tk 946 crore dan jualan Tk 32,876 crore pada tahun kewangan 2024-25. Ini bersamaan margin keuntungan bersih kira-kira 2.9%, iaitu keuntungan sekitar Tk 2.90 bagi setiap Tk 100 jualan.

Perniagaan yang menguntungkan masih boleh menghadapi kesukaran membayar pinjaman kerana keuntungan perakaunan dan wang tunai yang tersedia ialah dua perkara berbeza. Wang tunai mungkin terikat dalam kilang, inventori atau bil pelanggan yang belum dibayar, sedangkan ansuran hutang dan bayaran import perlu dijelaskan pada tarikh tetap.

City Group mengaitkan kesukarannya dengan pelaburan Tk 12,000 crore dalam kilang di Zon Ekonomi Hoshendi, Gazaria, Munshiganj. Kumpulan itu berkata kilang berkenaan tidak dapat memulakan operasi kerana tiada bekalan gas.

Pengarah Urusan Mutual Trust Bank, Syed Mahbubur Rahman, memberikan penjelasan lebih luas dengan merujuk kepada keputusan yang silap dan pelaburan di luar perniagaan teras kumpulan. Jurubank kanan juga menggesa supaya punca krisis itu diteliti dengan lebih dekat.

Kemudahan baharu itu disalurkan kepada lima perniagaan makanan, manakala perbincangan pemulihan yang lebih luas melibatkan keputusan pelaburan, aset tidak aktif dan pinjaman terkumpul kumpulan. Import dan jualan yang berjaya akan menjana wang untuk pemberi pinjaman yang mengambil bahagian; pembayaran balik hutang lama turut bergantung pada rancangan penstrukturan semula dan pelupusan aset.

Perkara Utama

• Bank Bangladesh mengeluarkan pengecualian khas pada 4 November 2026, yang membenarkan pembiayaan modal kerja baharu untuk lima syarikat City Group yang gagal membayar hutang.
• Kemudahan yang dicadangkan berjumlah Tk 3,000 crore, dengan lapan bank pada peringkat awal komited menyediakan Tk 1,700 crore.
• City Bank komited menyediakan Tk 300 crore, manakala tujuh bank lain masing-masing komited Tk 200 crore.
• Wang itu bertujuan membiayai import bahan mentah dan pengeluaran makanan menjelang Ramadan 2027.
• City Group perlu menyediakan cagaran gadai janji baharu, manakala hasil jualan mesti dimasukkan ke dalam akaun khusus untuk pembayaran balik kepada pemberi pinjaman.
• Kerajaan dan Bank Bangladesh tidak akan menanggung liabiliti kewangan bagi kemudahan itu.
• Pengecualian undang-undang itu tamat pada 31 Disember 2027.