Malaysia Memperkukuh Kesiapsiagaan Ketenteraan Sambil Menolak Perlumbaan Perbelanjaan Pertahanan

Lebih banyak rondaan dan pasukan lebih kuat, mengikut kemampuan Malaysia

Malaysia sedang memperkukuh kesiapsiagaan ketenteraan di Laut China Selatan sambil menolak gesaan supaya perbelanjaan pertahanan dinaikkan kepada 5% daripada keluaran negara kasar, kata Menteri Pertahanan Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin di Dewan Rakyat pada 4 November. Kerajaan akan menetapkan perbelanjaan ketenteraan berdasarkan keperluan negara dan kemampuan kewangan, katanya, ketika ketegangan serantau yang semakin meningkat memberi tekanan kepada keselamatan maritim dan laluan perdagangan.

Ketika berucap di Kuala Lumpur sebagai menjawab soalan Ahli Parlimen Selayang William Leong, Khaled menggariskan strategi yang menggabungkan pemodenan ketenteraan, rondaan berterusan, latihan anggota dan kerjasama pertahanan. Malaysia akan mengekalkan pendirian bebas dan berkecuali sambil bersiap sedia melindungi kedaulatannya.

Khaled mengenal pasti dua punca utama bahaya: tuntutan wilayah dan maritim yang bertindih, termasuk yang melibatkan Malaysia, serta persaingan strategik antara kuasa-kuasa besar, khususnya Amerika Syarikat dan China. Kedua-duanya menjadikan usaha mengekalkan kestabilan di Laut China Selatan semakin sukar.

Soalan Leong membawa isu itu melangkaui kelengkapan ketenteraan. Beliau bertanya tentang kesan peningkatan perbelanjaan ketenteraan di Asia Timur terhadap keselamatan maritim dan laluan perdagangan seperti Selat Melaka. Bagi Malaysia, konfrontasi serantau akan mengancam kepentingan ekonomi serta keselamatan negara.

Mengapa Malaysia menolak sasaran perbelanjaan

Khaled berkata Malaysia menghormati keputusan negara lain untuk meningkatkan perbelanjaan ketenteraan, tetapi akan membuat pilihannya sendiri. Beliau menolak idea bahawa sasaran perbelanjaan yang dicadangkan pihak lain patut menentukan keutamaan pertahanan negara.

Ketika menjawab soalan tambahan Leong mengenai peningkatan perbelanjaan ketenteraan di Asia Timur, Khaled mengaitkan cadangan 5% itu dengan negara lain tanpa menamakan mereka:

Sesetengah negara mencadangkan supaya kami meningkatkan perbelanjaan pertahanan kepada 5% daripada KNK (keluaran negara kasar)."

"Tujuannya adalah supaya kuasa-kuasa besar ini meletakkan kami di barisan hadapan apabila konfrontasi, konflik atau perang tercetus.

Menteri pertahanan itu menyifatkan kebebasan daripada kuasa-kuasa besar sebagai teras pendirian tersebut:

Namun, kami mahu menjelaskan bahawa kami bukan boneka mana-mana kuasa besar. Kami bebas dan berkecuali.

Sasaran 5% yang dicadangkan itu merujuk kepada keluaran negara kasar, atau KNK, iaitu ukuran pendapatan yang dijana oleh penduduk dan perniagaan sesebuah negara, termasuk pendapatan dari luar negara. Mengaitkan belanjawan pertahanan dengan angka itu menetapkan penanda aras perbelanjaan. Sebaliknya, Khaled mengaitkan perbelanjaan dengan keperluan dan kemampuan Malaysia.

Kenyataannya menetapkan hala tuju dan bukannya program perbelanjaan terperinci. Beliau tidak memberikan jumlah belanjawan baharu, jadual perolehan atau sasaran angka bagi rondaan dalam langkah-langkah yang digariskan.

Khaled turut memberi amaran bahawa peningkatan perbelanjaan ketenteraan di seluruh rantau boleh membuka lebih banyak ruang kepada salah faham, pertikaian dan konfrontasi ketenteraan. Katanya, Malaysia tidak dapat menghalang negara lain daripada berbelanja lebih atau campur tangan dalam keputusan berdaulat mereka.

Doktrin pertahanan berteraskan perlindungan

Peranan ketenteraan yang dirancang Malaysia membantu menjelaskan pendirian perbelanjaannya. Khaled berkata angkatan tentera sepatutnya melindungi negara dan bukannya memperoleh keupayaan untuk menyerang negara lain.

Ketika menjelaskan doktrin pertahanan kerajaan, Khaled berkata kepada para penggubal undang-undang:

Doktrin pertahanan kita adalah untuk mempertahankan negara, bukan menyerang negara lain.

Beliau menyebut peluru berpandu dengan jarak 2,000km atau 3,000km sebagai contoh keupayaan ofensif yang tidak diperlukan Malaysia. Contoh itu menggambarkan hujahnya bahawa pembelian kelengkapan harus mengikut tugas ketenteraan yang dirancang bagi sesebuah negara, bukannya sekadar meniru pembelian negara lain.

"Jika kita melihat sesetengah negara, mereka mungkin membeli peluru berpandu dengan jarak 2,000km atau 3,000km.

"Kita tidak memerlukannya kerana kita tidak berniat menyerang negara lain.

"Doktrin kita adalah untuk mempertahankan negara sendiri," katanya.

Malaysia tetap akan memperkukuh apa yang disebut Khaled sebagai pencegahan yang meyakinkan. Secara ringkasnya, pencegahan bermaksud memiliki keupayaan dan kesiapsiagaan yang mencukupi untuk meyakinkan negara lain bahawa ancaman atau serangan terhadap Malaysia akan membawa akibat yang serius. Pendekatan beliau menggabungkan keupayaan ketenteraan itu dengan hubungan diplomatik.

Makna kesiapsiagaan lebih kukuh di laut

Persiapan Malaysia bermula dengan tindakan yang boleh dilaksanakan melalui institusinya sendiri. Khaled menggariskan empat keutamaan: memodenkan aset dan keupayaan ketenteraan, meningkatkan latihan anggota, mengekalkan kehadiran keselamatan yang lebih kukuh di perairan negara, dan membina daya tahan awam.

Usaha maritim itu merangkumi rondaan dan pengawasan berterusan. Operasi boleh dijalankan oleh Tentera Laut Diraja Malaysia sahaja atau secara bersama dengan Tentera Udara Diraja Malaysia dan Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia.

Agensi-agensi itu menyumbang keupayaan yang berbeza. Kapal menyediakan kehadiran di laut, pesawat meluaskan pemantauan dari udara, manakala agensi penguatkuasaan maritim menyumbang peranan penguatkuasaannya. Penyelarasan tugas mereka membantu Malaysia memantau kegiatan dan mengatur tindak balas apabila perlu.

Latihan juga sebahagian daripada kesiapsiagaan. Kelengkapan perlu disokong oleh anggota yang mampu mengendalikannya dan bekerjasama dengan agensi lain. Khaled menyifatkan pemodenan, latihan, rondaan dan daya tahan awam sebagai langkah-langkah yang bersama-sama membina keupayaan pencegahan yang meyakinkan.

Dua punca ketegangan memerlukan tindak balas berbeza

Khaled membahagikan cabaran keselamatan serantau kepada tuntutan bertindih dan persaingan antara kuasa-kuasa besar. Malaysia berdepan kedua-duanya, tetapi setiap satu melibatkan hubungan dan risiko yang berbeza.

Di Asia Tenggara, beliau mengenal pasti tuntutan bertindih yang melibatkan Malaysia, Vietnam dan Filipina. Beliau turut menyentuh tuntutan China yang melibatkan perairan yang dituntut beberapa negara ASEAN, termasuk Malaysia. ASEAN ialah Persatuan Negara-Negara Asia Tenggara, sebuah pertubuhan serantau yang menjadi wadah kerjasama negara anggotanya.

Pendirian yang bertindih ini menjadikan penyelarasan lebih mencabar. Malaysia perlu bekerjasama dengan kerajaan negara jiran dalam hal keselamatan serantau sambil menguruskan perselisihan tuntutan dengan sesetengah kerajaan yang sama.

Amerika Syarikat dan China membawa satu lagi lapisan risiko melalui persaingan strategik mereka. Khaled memberi amaran bahawa persaingan antara kuasa-kuasa besar meningkatkan bahaya salah perhitungan dan konflik yang lebih meluas. Salah perhitungan boleh berlaku apabila sesebuah kerajaan tersalah faham niat atau tindak balas kerajaan lain, lalu menyebabkan konfrontasi berkembang melebihi apa yang pada mulanya diniatkan oleh mana-mana pihak.

Pendirian Malaysia adalah menghormati keputusan pertahanan negara lain sambil memperkukuh kesediaannya sendiri. Khaled berkata sikap berkecuali akan disertai langkah praktikal untuk melindungi kedaulatan dan kestabilan.

Rakan kerjasama boleh membantu Malaysia memantau keadaan di laut dengan lebih baik

Jepun, Thailand, Australia dan Jerman ialah antara rakan kerjasama dipercayai yang dinamakan Khaled bagi memperkukuh diplomasi pertahanan dua hala. Kerjasama dua hala bermaksud usaha antara dua negara, yang membolehkan mereka mengatur kegiatan mengikut keperluan masing-masing.

Kerjasama yang dihuraikannya merangkumi perkongsian maklumat, pemindahan kepakaran, pembangunan keupayaan serta latihan dan operasi berjadual. Matlamat utamanya ialah meningkatkan kesedaran domain maritim, iaitu pemahaman yang lebih jelas tentang perkara yang berlaku di laut.

Bagi negara yang memantau perairannya, maklumat berguna merangkumi lokasi dan kegiatan kapal serta perkembangan yang mungkin memerlukan perhatian. Perkongsian maklumat dan peningkatan kemahiran untuk menilainya dapat membantu pihak berkuasa membina gambaran yang lebih menyeluruh.

Latihan juga memberi peluang kepada pasukan yang mengambil bahagian untuk berlatih bekerjasama. Pendekatan Khaled menghubungkan hubungan tersebut dengan tugas praktikal, termasuk pengawasan dan kesiapsiagaan operasi, sambil mengekalkan keupayaan Malaysia untuk menentukan dasar pertahanannya sendiri.

Forum serantau menemukan pihak yang bersaing

Tahap tindakan ketiga Malaysia ialah kerjasama pelbagai hala yang melibatkan beberapa negara. Khaled menekankan Mesyuarat Menteri-Menteri Pertahanan ASEAN, format ADMM-Plus yang diperluas, serta Perjanjian Pertahanan Lima Kuasa.

Mesyuarat Menteri-Menteri Pertahanan ASEAN menyediakan saluran serantau bagi kerjasama pertahanan. ADMM-Plus meluaskan penglibatan itu kepada lapan negara rakan, termasuk Amerika Syarikat, China, Korea Selatan, New Zealand dan Rusia.

Penyertaan Washington dan Beijing penting dalam konteks kebimbangan yang dinyatakan Malaysia. Kuasa-kuasa besar yang persaingannya menimbulkan risiko itu juga mengambil bahagian dalam forum yang membolehkan Malaysia dan negara jirannya mengekalkan dialog pertahanan.

Perjanjian Pertahanan Lima Kuasa menghubungkan Malaysia dengan United Kingdom, Singapura, Australia dan New Zealand. Secara bersama, pelbagai aturan ini menyediakan saluran kerjasama bagi Malaysia di Asia Tenggara dan dengan rakan di luar rantau ini.

Khaled berkata tiada negara dapat menangani cabaran keselamatan di rantau Asia Pasifik secara bersendirian, khususnya cabaran di Laut China Selatan. Beliau meletakkan ASEAN yang aman, stabil dan bersatu sebagai teras usaha mengekalkan keamanan serantau.

Mengapa kestabilan maritim penting melangkaui soal ketenteraan

Rujukan Leong kepada Selat Melaka menonjolkan kebimbangan ekonomi di sebalik perbahasan parlimen itu. Laluan maritim menghubungkan pengeluar, pelabuhan dan pelanggan. Gangguan boleh menjejaskan pergerakan barangan serta agensi keselamatan yang bertanggungjawab melindungi perairan negara.

Khaled berkata konflik di rantau ini sudah tentu akan menjejaskan Malaysia dan negara lain, termasuk kepentingan ekonomi dan keselamatan mereka. Oleh itu, jawapannya menggabungkan langkah melindungi wilayah dengan kerjasama yang bertujuan membantu mengekalkan kestabilan di sekitarnya.

Pendekatan kerajaan berteraskan tiga tahap yang saling berkait: persiapan negara, kerjasama dengan rakan individu dan penglibatan melalui aturan pertahanan yang lebih luas. Angkatan negara menyediakan keupayaan Malaysia sendiri untuk bertindak. Kerjasama menyokong perkongsian maklumat, kemahiran dan kegiatan bersama. Forum serantau mengekalkan komunikasi antara negara yang mempunyai kepentingan berbeza.

Pilihan yang dinyatakan Malaysia adalah untuk memperkukuh gabungan itu mengikut kemampuan kewangannya. Keutamaan praktikalnya ialah pemodenan berterusan, anggota terlatih, pemantauan maritim berterusan dan hubungan pertahanan yang menyokong dasar bebas.

Perkara Utama

• Menteri Pertahanan Mohamed Khaled Nordin menggariskan langkah kesiapsiagaan Malaysia di Dewan Rakyat pada 4 November.
• Malaysia akan menetapkan perbelanjaan ketenteraan berdasarkan keperluan negara dan kemampuan kewangan, serta menolak gesaan negara-negara yang tidak dinamakan supaya perbelanjaan mencapai 5% daripada KNK; Khaled berkata kuasa-kuasa besar mahu Malaysia berada di barisan hadapan dalam konflik akan datang.
• Persiapan merangkumi pemodenan ketenteraan, latihan anggota, rondaan maritim berterusan dan daya tahan awam.
• Khaled mengenal pasti tuntutan bertindih dan persaingan Amerika Syarikat-China sebagai cabaran utama keselamatan serantau.
• Malaysia mengusahakan kerjasama dengan rakan individu, forum pertahanan ASEAN dan Perjanjian Pertahanan Lima Kuasa.
• Kerajaan menyatakan bahawa doktrinnya berteraskan pertahanan Malaysia sambil mengekalkan pendirian bebas dan berkecuali.