Filipina menimbang penutupan seluruh lombong dan loji arang batu bagi mempercepat peralihan kepada tenaga bersih

Kajian nasional dengan taruhan besar

Kerajaan Filipina sedang mempertimbangkan penutupan lombong arang batu di seluruh negara, dan mungkin juga beberapa loji arang batu, bagi mempercepat peralihan negara itu kepada tenaga lebih bersih. Jabatan Tenaga bekerjasama dengan Pejabat Perkhidmatan Projek Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu untuk menjalankan kajian menyeluruh tentang kesan penutupan tapak arang batu terhadap pekerja, komuniti setempat, harga elektrik dan keselamatan tenaga. Pegawai menegaskan bahawa kajian ini masih pada peringkat penerokaan, bukannya keputusan dasar, namun skopnya luas dan taruhannya besar di sebuah negara yang masih bergantung pada arang batu sebagai sumber utama tenaga elektrik.

Arang batu menjana 62.5 peratus tenaga elektrik Filipina, manakala tenaga boleh baharu menyumbang 22.2 peratus. Kerajaan menyasarkan tenaga boleh baharu membentuk 35 peratus daripada campuran tenaga menjelang 2030, dengan peningkatan lebih besar menjelang 2040. Moratorium terhadap projek arang batu baharu yang diumumkan pada 2020 telah menghalang pembinaan loji baharu di kawasan hijau, namun unit sedia ada dan yang telah mendapat komitmen masih boleh beroperasi. Kajian semasa akan melangkah lebih jauh dengan memetakan cara menghentikan operasi aset arang batu sedia ada tanpa menggugat kestabilan grid atau menjejaskan mata pencarian komuniti yang bergantung padanya.

Michael Sinocruz, pengarah dasar dan perancangan tenaga Jabatan Tenaga, berkata kajian itu akan mengukur potensi kehilangan pekerjaan, kesan berantai terhadap ekonomi komuniti setempat serta dana yang diperlukan untuk mengurangkan kesan kejutan kepada keluarga dan perniagaan tempatan. Katanya, jabatan itu akan mengadakan perbincangan dengan syarikat arang batu selepas kajian selesai dan boleh mengesyorkan pilihan dasar kepada kerajaan pusat berdasarkan hasil kajian. Pemain industri pula menggesa supaya langkah itu dibuat dengan berhati-hati. Semirara Mining and Power Corporation, pengeluar arang batu terbesar negara, berkata pihaknya menyokong peralihan kepada tenaga bersih, tetapi menegaskan arang batu masih penting untuk bekalan asas yang boleh dipercayai dan mampu milik. Ahli ekonomi Michael Ricafort memberi amaran bahawa penutupan mendadak boleh menyebabkan harga elektrik meningkat dan pekerjaan terhapus, walaupun beliau turut berkata langkah itu boleh mempercepat pelaburan dalam projek solar, angin, hidro dan geoterma.

Perkara yang sedang dikaji

Menurut pegawai Jabatan Tenaga, penilaian itu akan meneliti semua lombong arang batu dan semua loji janakuasa arang batu di Filipina. Persoalan utamanya jelas: Bagaimanakah penutupan akan mempengaruhi kos dan kebolehpercayaan bekalan elektrik? Apakah nasib pelombong, pengendali loji dan perniagaan sokongan? Berapakah dana yang diperlukan untuk membiayai latihan semula, sumber mata pencarian baharu dan perkhidmatan sosial di komuniti setempat? Apakah pilihan alternatif yang boleh dilaksanakan dengan cepat supaya bekalan elektrik kekal tersedia pada harga berpatutan?

Bagaimana hasil kajian akan digunakan

Pemimpin Jabatan Tenaga berkata mereka akan berunding dengan pengendali dan syarikat perlombongan selepas analisis selesai. Matlamatnya adalah mengenal pasti alternatif yang realistik serta jadual pelaksanaan yang melindungi keselamatan tenaga dan pekerjaan. Kajian itu boleh menjadi panduan bagi dasar, insentif dan piawaian teknikal baharu. Pegawai memaklumkan bahawa kerja rasmi mungkin bermula tahun depan, selepas kelulusan dalaman diperoleh bersama rakan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu itu.

Kesan terhadap pekerjaan dan komuniti

Peralihan yang adil merupakan tumpuan utama. Ini bermakna mengenal pasti dana dan program untuk pekerja yang kehilangan pekerjaan, termasuk pampasan pemberhentian, latihan semula dan laluan kepada pekerjaan baharu dalam bidang tenaga boleh baharu, pembinaan, operasi grid dan sektor lain. Ini juga bermakna melindungi pendapatan di komuniti setempat yang bergantung pada kegiatan perlombongan atau operasi loji melalui sokongan kepada perusahaan tempatan dan perbelanjaan infrastruktur. Pegawai Jabatan Tenaga berkata kajian itu akan menganggarkan kos tersebut dan mencadangkan pilihan pembiayaan melalui gabungan dana awam, pelaburan swasta dan instrumen pembiayaan iklim yang sedang berkembang.

Kesan penutupan terhadap bil elektrik dan kebolehpercayaan bekalan

Loji arang batu membekalkan tenaga asas sepanjang masa. Menggantikannya dengan penjanaan dan penyimpanan tenaga baharu memerlukan perancangan berperingkat yang teliti untuk mengelakkan kekurangan bekalan dan lonjakan harga. Ahli ekonomi yang menyokong peralihan pantas juga memberi amaran supaya loji tidak ditutup secara mendadak sebelum penggantinya dibina dan diuji. Bienvenido Oplas Jr., seorang penganalisis pasaran, memberi amaran bahawa penghentian operasi aset arang batu dengan terlalu cepat boleh meningkatkan inflasi dan menjejaskan kebolehpercayaan bekalan elektrik jika kapasiti gantian belum tersedia. Beliau dan pihak lain berhujah bahawa jadual pelaksanaan berperingkat yang diselaraskan dengan projek tenaga boleh baharu dan penyimpanan baharu amat penting bagi kestabilan grid.

Timbalan Setiausaha Tenaga Rowena Cristina Guevara lantang menyuarakan keperluan piawaian dan laluan persaraan bagi loji arang batu. Katanya, jabatan itu mahukan peraturan prestasi yang lebih ketat, dasar persaraan sukarela serta tumpuan terhadap unit paling mencemar dan paling tidak cekap terlebih dahulu. Beliau turut menyentuh cabaran kebolehpercayaan bekalan di negara itu, dengan menyebut banyak gangguan bekalan yang membebankan isi rumah dan industri. Selepas menggariskan pendekatan itu, beliau menjelaskan matlamatnya dengan ringkas.

"Persaraan sukarela dan penggunaan semula (loji arang batu) merupakan sebahagian daripada peralihan tenaga kita," kata Guevara.

Faktor lain ialah perbezaan antara perlombongan arang batu dalam negara dengan penggunaan arang batu untuk penjanaan elektrik. Penganalisis menyatakan bahawa kebanyakan arang batu yang dibakar oleh loji janakuasa Filipina diimport, terutamanya dari Indonesia, manakala sebahagian besar arang batu yang dilombong dalam negara digunakan untuk pengeluaran simen atau dieksport. Analisis dalam The Manila Times yang memetik data kerajaan menyatakan bahawa arang batu domestik hanya menyumbang kira-kira 10.5 peratus daripada penggunaan arang batu tahunan dalam beberapa tahun kebelakangan ini, dengan pengeluaran sebanyak 16.772 juta tan metrik pada 2024 dan eksport sebanyak 8.402 juta tan. Ini bermakna penutupan lombong dan penutupan loji janakuasa berkait antara satu sama lain, tetapi merupakan pilihan dasar yang berbeza. Penggubal dasar perlu mempertimbangkan kesan penutupan lombong terhadap industri bukan tenaga, eksport dan pekerjaan, sementara kebolehpercayaan bekalan elektrik lebih bergantung pada kelajuan loji arang batu yang menggunakan arang batu import dapat ditamatkan operasinya dan digantikan dengan kapasiti serta penyimpanan tenaga bersih.

Cabaran pembiayaan dan instrumen baharu untuk mengatasinya

Penutupan awal loji arang batu menelan belanja besar. Pelabur membina banyak unit arang batu di Filipina dan Asia Tenggara dalam dekad lalu berdasarkan model kewangan yang menjangkakan operasi selama berpuluh-puluh tahun. Meminta pemilik menutup loji lebih awal bermakna hutang perlu dilangsaikan, aset terbiar perlu ditanggung dan penjanaan tenaga bersih, talian penghantaran serta penyimpanan tenaga baharu perlu dibiayai. Pelbagai instrumen semakin berkembang untuk merapatkan jurang itu.

Bank Pembangunan Asia menasihati kerajaan Filipina mengenai persaraan loji arang batu di bawah Mekanisme Peralihan Tenaganya. Mekanisme itu direka untuk membeli dan membiayai semula aset arang batu, memendekkan jangka hayatnya sambil menggerakkan modal untuk tenaga boleh baharu. Pada masa yang sama, kelas baharu pembiayaan karbon yang dikenali sebagai kredit peralihan sedang dibangunkan. Kredit ini membayar pemilik loji untuk menamatkan operasi unit lebih awal daripada yang dirancang. Pengurangan pelepasan disahkan dan dinilai dalam bentuk wang, manakala sebahagian hasilnya menyokong pekerja serta penggantian dengan tenaga bersih. Verra, sebuah badan pendaftaran, telah melancarkan metodologi untuk memberikan kredit bagi persaraan awal loji arang batu yang disertai penambahan tenaga bersih baharu. Penyokongnya berkata langkah ini boleh membuka peluang kepada projek yang sebaliknya tidak akan diteruskan.

Rangkaian projek seumpama itu mula terbentuk di Filipina. ACEN, sebuah syarikat tenaga utama Filipina, melengkapkan perjanjian Mekanisme Peralihan Tenaga berasaskan pasaran yang pertama di dunia untuk mempercepat persaraan loji South Luzon Thermal Energy Corporation miliknya. Syarikat itu kini berusaha menjual kredit peralihan bagi memajukan tarikh penutupan daripada 2040 kepada 2030, sambil melindungi kira-kira 200 pekerja loji dan membiayai penjanaan gantian. ACEN berkata ia memerlukan perjanjian dua hala di bawah Perkara 6 Perjanjian Paris antara Filipina dan Singapura, serta permintaan pembeli yang mencukupi pada harga berdaya maju, untuk memuktamadkan kredit itu.

Pihak berkuasa kewangan Singapura dan rakan korporat turut menyokong kredit peralihan. Penguasa Kewangan Singapura menghimpunkan gabungan untuk memperluas penggunaan kredit ini, manakala projek yang disokong Keppel, GenZero dan Mitsubishi menyasarkan persaraan loji arang batu berkapasiti 246 megawatt di Batangas menjelang 2030 dan penggantiannya dengan tenaga boleh baharu serta penyimpanan bateri. Rakan kongsi itu menganggarkan kosnya melebihi 1 bilion dolar Amerika Syarikat dan menjangkakan pengurangan pelepasan karbon dioksida sehingga 19 juta tan. Sejumlah jenama global, termasuk Amazon, Meta, Netflix, Mastercard dan PepsiCo, telah menyertai Gabungan Kinetic yang lebih luas. Gabungan itu berusaha menyalurkan berbilion dolar kepada tenaga bersih di ekonomi membangun dengan membiayai penamatan penjanaan arang batu lebih awal.

Joseph Curtin, pengarah urusan tenaga dan iklim di Yayasan Rockefeller, yang membantu membangunkan metodologi Verra, berkata pendekatan baharu ini boleh mempercepat hasil nyata.

"Kita semakin hampir untuk membuka manfaat baharu kepada rakyat melalui kredit yang akan membantu komuniti beralih kepada tenaga bersih dan mampu milik," kata Curtin.

Ketua pegawai eksekutif Verra, Mandy Rambharos, berhujah bahawa peraturan yang boleh dipercayai dapat menyelaraskan penutupan awal dengan perlindungan untuk komuniti. Metodologi baharu itu mewajibkan pelan peralihan yang adil serta penggantian kapasiti arang batu yang ditamatkan dengan tenaga boleh baharu. Namun, pengkritik memberi amaran bahawa pasaran ini masih baharu dan perlu mengelakkan garis dasar yang lemah atau projek yang mendakwa pengurangan pelepasan secara berlebihan.

"Metodologi ini membolehkan penyedia tenaga melaksanakan peralihan tanpa mengabaikan pekerja atau komuniti dan tanpa secara tidak sengaja memburukkan kemiskinan tenaga," kata Rambharos.

Sasaran, langkah dasar dan kesiapsiagaan grid

Sasaran kerajaan menetapkan tenaga boleh baharu membekalkan 35 peratus daripada campuran tenaga menjelang 2030 dan 50 peratus menjelang 2040, manakala bahagian arang batu menurun kepada kira-kira satu perlima menjelang 2040. Untuk mencapai sasaran itu, proses kelulusan perlu dipercepat, penghantaran tenaga diperluas dan penyimpanan berskala besar dibangunkan supaya grid dapat menampung lebih banyak bekalan solar dan angin yang berubah-ubah. Jabatan Tenaga telah membincangkan usaha memperketat piawaian prestasi arang batu serta mewujudkan rangka kerja dasar bagi persaraan sukarela, dengan memberi keutamaan kepada unit yang tidak cekap atau tidak boleh dipercayai. Pegawai turut menegaskan bahawa kebolehpercayaan perlu ditingkatkan. Rappler melaporkan lebih 53,000 gangguan bekalan direkodkan pada 2023, mengingatkan bahawa mengekalkan kestabilan sistem merupakan perkara utama dalam sebarang pelan peralihan.

Memperluas tenaga boleh baharu dengan pantas memerlukan lebih daripada sekadar penjanaan. Geografi kepulauan negara itu menjadikan projek penghantaran tenaga rumit. Penyimpanan tenaga boleh membantu mengimbangi permintaan dan bekalan, manakala program permintaan fleksibel dapat mengurangkan tekanan pada grid. Penggubal dasar juga perlu memastikan isi rumah dan perniagaan mampu mengurus kos semasa pembangunan berlangsung, khususnya kerana lebih dua juta isi rumah Filipina masih belum mendapat akses elektrik pada 2023. Ini menjadikan kemampuan dan akses sebahagian daripada ukuran kejayaan peralihan, bukannya perkara sampingan.

Penutupan lombong berbanding persaraan loji janakuasa

Perdebatan tentang penutupan lombong di seluruh negara sering mengaburkan dua isu yang berbeza. Perlombongan arang batu menyokong pekerjaan dan hasil tempatan, dengan Pulau Semirara di wilayah Antique menjadi hab sektor itu. Sebaliknya, penjanaan elektrik kebanyakannya bergantung pada arang batu import. Jika lombong ditutup, pengeluar simen dan pengeksport boleh terjejas serta-merta. Jika loji ditutup, grid perlu bersedia dengan pengganti tenaga bersih. Penggubal dasar mungkin menetapkan jadual dan instrumen berbeza bagi setiap langkah, sambil memastikan pekerja dan komuniti setempat menjadi tumpuan perancangan.

Sesetengah penganalisis mencadangkan agar baki arang batu domestik disalurkan kepada loji pembakaran lebih baharu dan bersih sebagai langkah sementara untuk mengurangkan kebergantungan pada import serta pendedahan kepada kejutan harga akibat sekatan eksport di luar negara. Pihak lain berpendapat pelaburan patut disalurkan terus kepada tenaga boleh baharu, penyimpanan dan naik taraf grid bagi mempercepat pengakhiran kuasa arang batu. Kajian Jabatan Tenaga dijangka mengemukakan pilihan serta pertimbangannya, termasuk program pekerjaan dan dana pembangunan tempatan yang boleh membantu melancarkan pengunduran secara terancang.

Keperluan bagi peralihan yang adil

Pelan peralihan yang boleh dipercayai perlu melindungi rakyat dan memastikan bekalan elektrik kekal andal. Kerjasama Jabatan Tenaga dengan rakan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu itu menandakan tumpuan terhadap perlindungan sosial seiring perancangan teknikal. Beberapa komponen asas sudah kelihatan dalam projek rintis tempatan dan program antarabangsa.

• Perlindungan pekerja. Pampasan pemberhentian, latihan semula, khidmat penempatan pekerjaan dan sokongan pencen untuk pelombong serta kakitangan loji.
• Pelaburan komuniti. Dana untuk pembangunan perniagaan kecil, pendidikan, perkhidmatan kesihatan dan infrastruktur di kawasan perbandaran setempat.
• Bekalan tenaga bersih sebagai pengganti. Pembangunan tenaga boleh baharu, penghantaran dan penyimpanan secara berperingkat supaya penutupan hanya berlaku apabila kapasiti mencukupi telah beroperasi.
• Pembiayaan. Penggunaan instrumen Mekanisme Peralihan Tenaga, kredit peralihan, pinjaman dan geran untuk merapatkan jurang ekonomi akibat persaraan awal.
• Piawaian dan tadbir urus. Peraturan jelas untuk mengutamakan loji paling mencemar, mengesahkan pengurangan pelepasan dan mencegah pemindahan kos kepada pengguna.

Kaedah kredit karbon baharu mewajibkan perlindungan, termasuk penggantian loji yang ditutup dengan kapasiti tenaga boleh baharu baharu dan penyerahan pelan peralihan yang adil. Sesetengah pakar, seperti penasihat dasar di E3G dan penganalisis di Ember, memberi amaran bahawa metodologi perlu mengelakkan andaian lemah tentang perkara yang mungkin berlaku tanpa projek berkenaan dan perlu berhati-hati membenarkan biojisim digunakan sebagai bahan api gantian. Pasaran ini masih berkembang, dan Jabatan Tenaga perlu menimbangkan kebimbangan terhadap integriti tersebut ketika menilai penggunaan kredit, pembiayaan awam dan modal swasta untuk membiayai projek.

Dorongan serantau dan langkah perlindungan

Di seluruh Asia, kerajaan dan pemberi pinjaman sedang menguji model untuk menghentikan operasi armada loji arang batu yang masih baharu tanpa membebankan belanjawan awam. Singapura sedang meletakkan dirinya sebagai hab kredit peralihan dan pembiayaan hijau. Mekanisme Peralihan Tenaga Bank Pembangunan Asia pula menasihati urus niaga persaraan arang batu di seluruh Asia Tenggara. Pembeli korporat menggabungkan permintaan melalui pakatan, dengan kredit peralihan dilihat sebagai cara menghasilkan pengurangan pelepasan yang boleh diukur di pasaran sedang pesat membangun.

Kemajuan tidak berlaku secara lurus. Sesetengah program global untuk membiayai peralihan tenaga yang adil menghadapi kelewatan dan perubahan sokongan politik. Hal ini menjadikan perancangan nasional lebih penting. Pegawai Filipina berkata mereka akan bertindak berdasarkan bukti daripada kajian itu, dengan keselamatan tenaga dan mata pencarian sebagai kekangan utama. Jika projek rintis di Batangas dan loji South Luzon milik ACEN berjaya menyediakan pengganti tenaga bersih serta melindungi pekerja, projek itu boleh menjadi contoh bagi urus niaga lebih besar. Jika gagal, penggubal dasar mungkin menyesuaikan pendekatan sebelum melaksanakan tindakan di seluruh negara.

Kesimpulan

• Jabatan Tenaga sedang mengkaji penutupan lombong dan loji arang batu di seluruh negara bersama Pejabat Perkhidmatan Projek Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, dengan tumpuan pada pekerjaan, komuniti, harga dan kestabilan grid.
• Arang batu membekalkan 62.5 peratus tenaga Filipina, manakala tenaga boleh baharu menyumbang 22.2 peratus. Sasarannya ialah 35 peratus tenaga boleh baharu menjelang 2030.
• Pegawai merancang untuk berunding dengan syarikat selepas kajian selesai dan boleh mengesyorkan pilihan dasar kepada kerajaan pusat.
• Industri memberi amaran bahawa penutupan mendadak boleh menaikkan harga dan menjejaskan kebolehpercayaan bekalan, walaupun pelaburan lebih pantas dalam solar, angin, hidro dan geoterma mungkin menyusul.
• Kebanyakan arang batu yang dibakar di loji janakuasa diimport. Penutupan lombong dan loji memerlukan jadual serta instrumen yang berbeza.
• Instrumen pembiayaan baharu sedang muncul. Verra meluluskan kaedah bagi kredit peralihan, manakala ACEN dan rakan kongsinya sedang memajukan projek rintis persaraan awal di Filipina.
• Projek yang disokong Keppel, GenZero dan Mitsubishi menyasarkan persaraan loji berkapasiti 246 megawatt di Batangas menjelang 2030 dan penggantiannya dengan tenaga boleh baharu serta penyimpanan.
• Piawaian prestasi loji arang batu yang lebih ketat dan dasar persaraan sukarela sedang dibangunkan, dengan tumpuan awal pada unit paling mencemar.
• Perlindungan pekerja, pelaburan komuniti dan bekalan tenaga bersih sebagai pengganti merupakan unsur penting dalam peralihan yang adil.
• Keputusan kerajaan akan bergantung pada hasil kajian, dengan keselamatan tenaga dan mata pencarian menjadi ukuran utama bagi sebarang pelan pengurangan penggunaan arang batu.