Kemarahan Memuncak di Filipina Susulan Dakwaan Rasuah Dana Kawalan Banjir

Mengapa Skandal Kawalan Banjir Mencetuskan Kemarahan di Jalanan

Lumpur terpercik pada pintu pagar, dinding diconteng dengan perkataan pencuri dan korup, serta belon berisi air busuk dibaling ke arah bangunan kerajaan menjadi imej utama gerakan antirasuah yang semakin berkembang di Filipina. Sasaran pertama ialah pejabat Jabatan Kerja Raya dan Lebuhraya Awam di Manila, kemudian penunjuk perasaan bergerak ke Dewan Perwakilan ketika ahli parlimen membincangkan belanjawan. Polis menghalang laluan masuk. Para penunjuk perasaan, termasuk keluarga yang melihat rumah mereka ditenggelami air semasa banjir Julai, menconteng kompleks Batasan dan berarak ke hartanah milik kontraktor yang dituduh menyeleweng dana awam.

Kemarahan itu berpunca daripada satu soalan mudah yang kini ditanyakan ribuan mangsa banjir. Bagaimanakah begitu banyak wang lesap sedangkan jalan raya sekali lagi bertukar menjadi sungai tahun ini? Sejak 2022, kerajaan membelanjakan kira-kira 545 bilion peso untuk kawalan banjir, menurut data rasmi. Audit yang diarahkan kerajaan dan didedahkan Presiden Ferdinand Marcos Jr. mendapati projek tidak siap, tidak mengikut piawaian, mempunyai dokumentasi yang lemah atau langsung tiada di lokasi. Penyiasat menandakan kontrak yang mempunyai kos sama walaupun lokasinya berbeza. Audit itu juga menyatakan bahawa sekumpulan kecil kontraktor menguasai sebahagian besar dana, dengan hanya 15 daripada lebih 2,000 firma bertauliah meraih kira-kira 20 peratus belanjawan, lapor Reuters.

Kejutan susulan penemuan itu bertembung dengan kerugian sebenar. Banjir Julai di seluruh Metro Manila dan wilayah berhampiran, yang dicetuskan hujan monsun dan ribut, mengorbankan sekurang-kurangnya 26 orang dan menyebabkan puluhan ribu penduduk kehilangan tempat tinggal, menurut laporan tempatan dan antarabangsa. Kerugian mencecah lebih 6.12 bilion peso. Penunjuk perasaan berhujah bahawa dana yang sepatutnya melindungi masyarakat daripada banjir sebaliknya memperkayakan sekutu politik dan kontraktor pilihan. Tuduhan itu kini menjadi tumpuan siasatan badan perundangan dan tindakan di jalanan.

Bagaimana Banjir Julai Mendedahkan Sistem yang Gagal

Filipina berdepan kira-kira 20 siklon tropika setiap tahun. Metro Manila terletak di dataran banjir rendah yang bersambung dengan Sungai Marikina, Sungai Pasig dan Teluk Manila. Air larian dari kawasan tanah tinggi mengalir deras ke sungai yang dipenuhi kelodak dan longkang tersumbat. Kawasan kejiranan pesisir pantai mengalami mendapan tanah, sementara pembangunan tidak terancang menyempitkan laluan air dan menghalang saluran keluar semula jadi. Kawalan banjir hanya berkesan apabila kapasiti sistem sepadan dengan jumlah dan kelajuan air yang tiba semasa hujan lebat. Apabila projek tidak dilaksanakan atau dibina dengan buruk, jalan raya boleh bertukar menjadi terusan dalam beberapa minit.

Perbelanjaan kawalan banjir meliputi pelbagai jenis kerja. Agensi membiayai kerja mengorek sungai, stesen pam, benteng dan tembok laut, kolam takungan yang menyimpan air hujan buat sementara waktu, jambatan lebih tinggi yang tidak bertindak seperti empangan, serta pelebaran saluran dengan perlindungan konkrit. Kerja-kerja ini bergantung pada tinjauan tapak yang tepat, pemodelan hidrologi dan penyeliaan rapi. Kesilapan kecil sekalipun boleh menggagalkan sistem. Pam yang direka untuk hujan sederhana akan gagal ketika monsun memuncak. Terusan yang dibina tanpa saluran keluar yang jelas akan menjadi kolam bertakung yang melimpah ke rumah penduduk. Apabila piawaian pembinaan diabaikan, tembok perlindungan akan retak dan hakisan kembali berlaku.

Penemuan Penyiasat dalam Projek

Presiden Marcos mendedahkan hasil audit dalaman yang mengejutkan kumpulan pemantau berpengalaman sekalipun, menurut Reuters. Daripada kira-kira 545 bilion peso perbelanjaan kawalan banjir sejak 2022, juruaudit mengesan corak yang menunjukkan kemungkinan berlaku penyalahgunaan serius. Ribuan projek ditandakan kerana tidak mengikut piawaian, rekod yang lemah atau tiada di lokasi. Beberapa cadangan dan kontrak meletakkan harga yang sama walaupun tapaknya berbeza. Ini petanda jelas dokumen disediakan menggunakan templat dan pengawasan yang lemah.

Satu lagi penemuan menyemarakkan kemarahan orang ramai. Sekumpulan kecil kontraktor memenangi sebahagian besar belanjawan. Hanya 15 firma daripada lebih 2,000 kontraktor bertauliah meraih kira-kira satu perlima daripada dana itu. Laporan berasingan, termasuk yang dipetik media serantau, menyebut kontrak bagi jalan raya dan terusan yang sebenarnya tidak wujud. Gambaran yang timbul ialah projek atas kertas, bayaran tergesa-gesa dan wang awam yang tidak menghasilkan perlindungan sebenar daripada banjir.

Penemuan ini mencetuskan pendengaran di kedua-dua dewan Kongres serta gelombang aduan kepada laman web baharu kerajaan yang diwujudkan untuk menerima maklumat. Ribuan rakyat membuat laporan mengenai kepincangan di bandar masing-masing. Bagi masyarakat yang terlalu kerap terpaksa mengangkat perabot keluar daripada air sedalam paras pinggang, audit itu mengubah khabar angin bertahun-tahun menjadi bukti yang boleh mereka rujuk.

Nama, Komisen Haram dan Penafian

Dakwaan semakin serius apabila pasangan kontraktor Pacifico dan Sarah Discaya memberi keterangan dalam siasatan Senat yang disiarkan di seluruh negara. Pasangan itu mendakwa sekurang-kurangnya 17 anggota Dewan Perwakilan meminta komisen haram kira-kira 25 peratus daripada setiap projek yang diluluskan bagi membantu mereka mendapatkan kontrak. Mereka memberitahu senator bahawa mereka menyimpan rekod rasuah dan bimbang akan keselamatan diri, lapor Associated Press. Kebanyakan firma pembinaan lain yang ditemu bual penyiasat menafikan membayar rasuah.

Speaker Dewan Perwakilan Martin Romualdez, yang dinamakan pasangan itu, menafikan dakwaan berkenaan. Keluarga Discaya sebelum ini menarik perhatian orang ramai kerana koleksi kereta mewah mereka. Polis merampas puluhan kenderaan mewah sebagai sebahagian daripada siasatan, menurut laporan tempatan. Pemimpin gereja menggesa pendakwaan jenayah dan pemulangan kekayaan yang dicuri, manakala kumpulan masyarakat sivil dan perniagaan mendesak siasatan bebas yang mempunyai kuasa untuk memfailkan pertuduhan.

Persidangan Biskop Katolik Filipina membingkaikan skandal itu dari sudut moral. Kardinal Pablo Virgilio David memberi amaran tentang kesan rasuah terhadap negara.

Rasuah menenggelamkan masa depan negara dan menghalang pembinaan masyarakat yang berdaya tahan.

Tindak Balas dan Janji Kerajaan

Kesan skandal itu turut dirasai Jabatan Kerja Raya dan Lebuhraya Awam. Setiausahanya, Manuel Bonoan, meletakkan jawatan. Penggantinya, Vince Dizon, menggantung semua proses bidaan bagi projek kawalan banjir yang dibiayai kerajaan tempatan, meminta pegawai kerja raya mengemukakan peletakan jawatan secara sukarela dan berjanji menyenaraihitamkan secara kekal firma yang terlibat dalam kerja penipuan, menurut Reuters dan Rappler. Lembaga Akreditasi Kontraktor Filipina membatalkan lesen syarikat yang dikaitkan dengan keluarga Discaya.

Presiden Marcos berkata beliau akan menubuhkan suruhanjaya bebas untuk menyiasat dan memfailkan kes. Laman web awam untuk melaporkan kepincangan kini beroperasi dan telah menerima ribuan aduan, lapor Associated Press. Istana Presiden menggesa orang ramai bertenang. Pegawai akhbar Claire Castro berkata kerajaan tidak mahu berlakunya rusuhan seperti di Indonesia dan menekankan proses sewajarnya ketika pihak penguat kuasa berusaha mencegah pertempuran.

Gabungan 30 organisasi perniagaan dan masyarakat sivil mengeluarkan kenyataan bersama yang jarang berlaku, menggesa siasatan yang benar-benar bebas terhadap apa yang mereka sifatkan sebagai rasuah berlebihan dalam projek infrastruktur, lapor Reuters.

Kami meluahkan kemarahan, rasa jijik dan kekecewaan terhadap perbuatan rasuah yang memalukan, berterusan dan berlebihan oleh ramai pegawai di Kongres, jabatan eksekutif dan unit kerajaan tempatan. Walaupun kami mengambil maklum teguran Presiden terhadap golongan korup dalam kerajaan, kami bimbang pegawai yang bersalah akan terus berleluasa merompak rakyat dan mengisi poket mereka.

Marcos menggunakan kata-kata tegas untuk menggambarkan skala salah laku itu. Ketika mengulas audit berkenaan, beliau menyifatkan keadaan itu sebagai mengerikan dan berkata pihak yang bertanggungjawab akan berdepan pertuduhan.

"Ini mengerikan," katanya ketika mengumumkan rancangan menubuhkan suruhanjaya bebas dan tindakan tegas terhadap projek penipuan.

Tuntutan Penunjuk Perasaan dan Kumpulan Masyarakat Sivil

Tindakan di jalanan semakin meluas di Manila, Pasig, Cebu dan bandar-bandar lain. Di luar kompleks Batasan, penunjuk perasaan membaling cat dan melaungkan desakan supaya ahli parlimen korup dipenjarakan ketika sebuah jawatankuasa Dewan bersidang untuk meneliti cadangan belanjawan 2026 bagi jabatan kerja raya, yang berjumlah kira-kira 881 bilion peso. Kumpulan belia berhimpun di luar ibu pejabat kontraktor di Pasig, mengecam apa yang mereka panggil projek hantu dan menuntut keluarga Discaya serta rakan mereka dalam kerajaan dipertanggungjawabkan. Persatuan perniagaan, rangkaian pekerja sosial dan gabungan masyarakat sivil mengemukakan senarai tindakan konkrit untuk pentadbiran dan Kongres.

• Menubuhkan jawatankuasa semakan bebas bagi projek kawalan banjir dari 2022 hingga kini, dengan dapatan dan kontrak diterbitkan sepenuhnya.
• Menghentikan peruntukan tambahan yang tidak telus oleh Kongres dalam belanjawan kerja raya dan mendedahkan semua projek peringkat daerah sebelum belanjawan diluluskan sepenuhnya.
• Menerbitkan foto bergeotag, senarai kuantiti, laporan kemajuan dan pelan siap bina bagi setiap projek supaya rakyat boleh mengesahkan kerja yang dijalankan.
• Membekukan aset kontraktor yang disyaki, menguatkuasakan senarai hitam di seluruh negara serta mengambil tindakan jenayah dan sivil untuk mendapatkan semula wang.
• Menjalankan pemeriksaan gaya hidup terhadap pegawai yang meluluskan projek besar serta melindungi pemberi maklumat dan saksi daripada tindakan balas.
• Mempertingkat pemantauan masyarakat dan menyalurkan lebih banyak dana kepada kerja membersihkan saliran, membaiki pam dan penyelenggaraan lain yang memberikan kelegaan segera semasa musim monsun.

Penghinaan Dalam Talian dan Tindakan di Jalanan

Sebahagian besar gerakan itu tercetus dalam talian. Gelombang hantaran dan video mendedahkan kenderaan mewah serta rumah mewah yang dikatakan milik kontraktor dan saudara-mara mereka. Wartawan Karen Davila menggelar trend itu sebagai “kurakot shaming”, iaitu seruan langsung untuk mengubah budaya yang mengagungkan kekayaan hasil penyelewengan. Rolling Stone Philippines menyebut seruannya agar orang ramai memalukan, bukan mengagumi, mereka yang mempamerkan kekayaan yang dikaitkan dengan wang awam.

"Sudah tiba masanya orang ramai berhenti menjadikan ahli politik korup sebagai sumber inspirasi dan mula memalukan mereka kerana menunjuk-nunjuk kekayaan secara berlebih-lebihan," kata Davila dalam hantaran di X.

Pegawai dan pemimpin tempatan menggesa tindakan tanpa keganasan ketika tunjuk perasaan jalanan semakin berkembang. Datuk Bandar Pasig, Vico Sotto, menggesa penunjuk perasaan supaya mengelakkan rusuhan demi keselamatan, dan menggalakkan orang ramai terus terlibat dalam usaha pemantauan ketika bandar itu menyelaras tindakan dengan agensi kebangsaan.

"Rakyat tidak seharusnya berasa putus asa; keadaan kini memihak kepada mereka," kata Sotto.

Persamaan Serantau dan Risiko Ketegangan Memuncak

Skandal itu tercetus ketika Asia Tenggara berdepan kekecewaan lebih luas terhadap rasuah dan jurang ekonomi. Di Indonesia, tunjuk perasaan besar-besaran tercetus di 32 wilayah selepas berita mengenai elaun lumayan untuk anggota parlimen tersebar. Beberapa bangunan parlimen wilayah dibakar. Pihak berkuasa melaporkan kematian dan kecederaan. Kerajaan membatalkan elaun perumahan yang mencetuskan kemarahan, menggantung lawatan ke luar negara bagi ahli parlimen dan menjanjikan siasatan sambil memberi amaran supaya keganasan dielakkan.

Pegawai Filipina berkata mereka mahu mengelakkan keadaan menjadi serupa. Malacanang meminta rakyat membenarkan siasatan berjalan sambil menghalang sebarang tindakan yang boleh mencetuskan kekacauan. Di Malaysia, rang undang-undang reformasi perolehan yang diluluskan dengan pantas menerima kritikan ahli parlimen pembangkang dan masyarakat sivil yang berkata proses itu kurang telus. Di seluruh rantau ini, rakyat mendesak kerajaan memulihkan kepercayaan dengan membersihkan proses kontrak dan memastikan dana awam menghasilkan perkhidmatan sebenar.

Mengapa Akauntabiliti Sukar Dicapai dan Perubahan yang Mungkin Berlaku

Membersihkan sektor kerja raya bukanlah mudah. Peraturan perolehan rumit, keupayaan pengawasan sangat berbeza-beza dan rangkaian politik menghubungkan kontraktor, ahli parlimen dan pegawai tempatan. Peruntukan tambahan belanjawan yang muncul lewat dalam proses boleh menyalurkan dana kepada projek pilihan tanpa perancangan teliti. Jurutera lapangan mungkin ditekan supaya mengesahkan kerja yang lewat daripada jadual atau di luar skop asal. Pemberi maklumat bimbang akan gangguan dan saman yang menghabiskan simpanan serta menghalang mereka daripada memberi keterangan.

Penyokong reformasi menyenaraikan langkah yang boleh membawa hasil. Perolehan terbuka yang menerbitkan dokumen bidaan dan bidaan yang berjaya dalam format yang boleh dianalisis orang ramai akan menyukarkan usaha menyembunyikan kepincangan. Foto bergeotag dan pemeriksaan satelit mengesahkan kewujudan projek di lokasi yang betul serta sama ada ia menepati reka bentuk. Pemeriksaan rawak oleh pihak ketiga mengurangkan pakatan sulit. Perlindungan lebih kukuh untuk pemberi maklumat dan pejabat ombudsman dengan kakitangan mencukupi boleh mempercepat tindakan terhadap kes. Senarai hitam kekal bagi firma palsu, pemeriksaan gaya hidup pegawai yang meluluskan projek besar dan usaha agresif mendapatkan semula aset boleh mencegah penyalahgunaan berulang. Kongres boleh mengehadkan peruntukan tambahan belanjawan yang tidak telus serta mewajibkan pendedahan penuh projek peringkat daerah sebelum belanjawan diluluskan.

Bantuan segera dalam jangka pendek juga penting. Membersihkan saluran yang dipenuhi kelodak sebelum monsun memuncak, membaiki pam dan menghapuskan halangan haram boleh mengurangkan kedalaman banjir sementara kes besar melalui proses mahkamah. Kumpulan rakyat berkata tekanan berterusan ialah satu-satunya cara memastikan reformasi tidak terbantut. Perhimpunan besar dirancang di Manila pada 21 September. Suasana hati orang ramai dalam beberapa minggu akan datang akan menentukan sejauh mana siasatan diteruskan.

Perkara Utama

• Tunjuk perasaan tercetus di Manila dan bandar-bandar lain selepas audit menemui kepincangan meluas dalam projek kawalan banjir yang dibiayai sejak 2022.
• Kira-kira 545 bilion peso dibelanjakan untuk kawalan banjir, namun banyak projek tidak siap, tidak mengikut piawaian, mempunyai dokumentasi yang lemah atau tidak wujud, menurut dapatan rasmi.
• Hanya 15 daripada lebih 2,000 kontraktor bertauliah menguasai kira-kira 20 peratus belanjawan, sekali gus menimbulkan kebimbangan mengenai sikap pilih kasih dan keputusan yang diatur.
• Kontraktor Pacifico dan Sarah Discaya mendakwa dalam keterangan di Senat bahawa sekurang-kurangnya 17 anggota Dewan Perwakilan meminta komisen haram sebanyak 25 peratus; mereka berkata rekod disimpan; individu yang dinamakan menafikan salah laku.
• Setiausaha kerja raya Manuel Bonoan meletakkan jawatan; penggantinya, Vince Dizon, menggantung proses bidaan bagi projek kawalan banjir yang dibiayai kerajaan tempatan dan mengambil langkah menyenaraihitamkan firma yang disyaki.
• Presiden Ferdinand Marcos Jr. merancang menubuhkan suruhanjaya bebas dan telah melancarkan laman web aduan yang menerima ribuan laporan.
• Kumpulan perniagaan, masyarakat sivil dan gereja menuntut ketelusan penuh, pendakwaan dan wang yang dicuri dikembalikan; perhimpunan besar dirancang pada 21 September.
• Pegawai menggesa orang ramai bertenang dan berkata mereka tidak mahu rusuhan seperti di Indonesia, apabila tunjuk perasaan berhubung elaun ahli parlimen bertukar menjadi maut.