Kes fitnah rentas sempadan yang jarang berlaku dibawa ke mahkamah Thailand
Wartawan dan ahli akademik Australia, Murray Hunter, bakal dibicarakan di Bangkok selepas Thailand mendakwanya atas tuduhan jenayah memfitnah berkaitan laporannya yang mengkritik pengawal selia internet dan komunikasi Malaysia. Kes itu mencetuskan reaksi keras daripada kumpulan kebebasan media dan peguam bela kerana aduan tersebut dibuat di Malaysia, tulisan itu diterbitkan sendiri dalam talian, manakala pendakwaan berlangsung di Thailand. Hunter berdepan hukuman penjara maksimum dua tahun atau denda sehingga 200,000 baht (kira-kira 9,500 dolar Australia) jika sabit kesalahan.
Kandungan
Hunter, yang sudah lama menetap di selatan Thailand, ditahan pada 29 September di Lapangan Terbang Suvarnabhumi Bangkok ketika cuba menaiki penerbangan ke Hong Kong. Beliau menghabiskan malam dalam tahanan, dibebaskan dengan ikat jamin 20,000 baht (kira-kira 600 dolar AS), pasportnya dirampas dan beliau masih dikenakan sekatan perjalanan di Bangkok. Pihak berkuasa Thailand mendakwanya pada pertengahan November. Perbicaraan dijadualkan berlangsung pada penghujung Disember, dengan pendakwaan itu berasaskan empat artikel Substack yang diterbitkannya pada April 2024. Artikel tersebut mendakwa Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia menyalahgunakan kuasa, menapis pengkritik dan beroperasi dalam keadaan konflik kepentingan.
Siapa Murray Hunter dan apa yang ditulisnya
Hunter ialah penulis, blogger dan bekas ahli akademik yang pernah menyumbang kepada media antarabangsa serta mempunyai pengikut melalui surat berita Substacknya. Beliau menetap di bandar Hat Yai di selatan Thailand. Pada April 2024, beliau menerbitkan empat artikel yang meneliti tindakan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia, atau MCMC. Artikel itu mendakwa pengawal selia Malaysia menyekat laman web yang mengkritik kerajaan dan kepimpinannya mempunyai konflik kepentingan yang menjejaskan kepercayaan awam.
MCMC berulang kali menyatakan bahawa ia bertindak mengikut undang-undang dan menolak dakwaan bahawa pihaknya melakukan penapisan atas sebab politik. Pengawal selia itu turut menegaskan bahawa meskipun menyokong kebebasan bersuara, kritikan perlu berasaskan fakta dan mematuhi batas undang-undang. Hunter berkata beliau berpegang pada laporannya dan berpendapat orang ramai berhak meneliti institusi berkuasa serta kesan sekatan dalam talian di Malaysia.
Dakwaan terhadap pengawal selia Malaysia
Artikel Hunter menuduh MCMC melampaui batas kuasa dan dipolitikkan. Beliau menulis bahawa platform dan laman web yang mengkritik kerajaan disekat, dan pengawal selia itu bertindak dengan cara yang boleh membantutkan perbahasan tentang isu berkepentingan awam. Artikel itu turut mendakwa pengerusinya mempunyai konflik kepentingan. Pengawal selia tersebut menolak gambaran berkenaan. Pihak berkuasa Malaysia sebelum ini menyatakan bahawa individu bebas menyuarakan pendapat, namun kebebasan itu mesti digunakan secara bertanggungjawab dan mengikut undang-undang.
Bagaimana aduan dari Malaysia dibawa ke Bangkok
Aduan fitnah itu difailkan di Thailand oleh wakil pengawal selia Malaysia selepas hantaran berkenaan tersebar dalam talian. Polis dan pendakwa raya Thailand meneruskan kes atas alasan artikel itu boleh diakses di Thailand dan mempengaruhi pembaca di sana. Thai Lawyers for Human Rights, yang membantu Hunter, berkata pihak berkuasa berhujah bahawa hantaran itu boleh menyebabkan orang ramai di Thailand percaya pengawal selia Malaysia beroperasi secara menyalahi undang-undang, tidak berwibawa, menyalahgunakan kuasa dan memusuhi tadbir urus demokratik. Di bawah undang-undang Thailand, fitnah ialah kesalahan jenayah yang boleh didakwa melalui aduan. Pendakwa raya boleh meneruskan kes jika menganggapnya demi kepentingan awam atau jika kemudaratan yang didakwa berlaku di Thailand, termasuk melalui penerbitan dalam talian.
Tuduhan fitnah jenayah di Thailand tertakluk pada Kanun Jenayah dan sekian lama digunakan terhadap wartawan, aktivis, ahli perniagaan dan orang awam. Perbicaraan boleh berlarutan bertahun-tahun, pembebasan tidak terjamin walaupun bukti dipertikaikan, dan hakim jarang menggugurkan aduan pada peringkat awal. Keputusan mahkamah menerima aduan dalam kes ini menandakan penggunaan undang-undang Thailand yang luar biasa terhadap tulisan mengenai badan awam asing yang diterbitkan dalam talian dari Thailand.
Hunter berkata pengalaman itu telah mengubah hidupnya secara mendadak. Beliau masih tidak dapat melakukan perjalanan ketika membuat persiapan untuk perbicaraan pada Disember dan menegaskan bahawa artikelnya berasaskan pelaporan demi kepentingan awam.
Mengulas tentang pendakwaan itu dan apa yang dianggapnya sebagai cubaan untuk membungkam kritikan, Hunter berkata beliau bertekad untuk terus mempertahankan hasil kerjanya.
