Permintaan 2018 dan rayuan 2020 kekal menjadi tumpuan
Malaysia tidak menerima permintaan rasmi baharu daripada India untuk mengekstradisi pendakwah Islam Zakir Naik dan tidak membuat sebarang komitmen untuk menyerahkannya, kata Menteri Dalam Negeri Saifuddin Nasution Ismail dalam jawapan bertulis di Parlimen. Kerajaan kekal dengan keputusan untuk menolak ekstradisi, dengan merujuk Artikel 6 perjanjian ekstradisi yang ditandatangani dengan India pada 2010 serta Akta Ekstradisi 1992 Malaysia.
Kandungan
Saifuddin menyebut dua komunikasi bertarikh: permintaan rasmi India yang diterima pada 19 Januari 2018, dan nota diplomatik yang diterima pada 29 Mei 2020, yang meminta Malaysia mempertimbangkan semula keputusannya. Jawapan itu menganggap nota yang kemudian tersebut sebagai rayuan untuk menyemak semula keputusan sedia ada, sambil menyatakan bahawa tiada permohonan ekstradisi baharu diterima.
Naik, warga India yang mendapat status pemastautin tetap di Malaysia pada 2015, dikehendaki pihak berkuasa India berhubung dakwaan termasuk pengubahan wang haram dan menghasut ucapan kebencian. Beliau menafikan dakwaan itu. Ekstradisi ialah proses undang-undang yang membolehkan sesebuah negara menyerahkan seseorang kepada negara lain untuk menghadapi prosiding jenayah atau menjalani hukuman.
Saifuddin menjawab soalan Ahmad Marzuk Shaary, Ahli Parlimen Perikatan Nasional bagi Pengkalan Chepa, yang bertanya bilakah permintaan terbaharu diterima, sama ada dokumen dan bukti India memenuhi keperluan undang-undang, serta sama ada Malaysia berjanji untuk menyerahkan Naik.
Menteri Dalam Negeri itu menyatakan pendirian kerajaan:
Kerajaan telah memutuskan untuk tidak mengekstradisi Zakir ke India. Tiada komitmen dibuat untuk mengekstradisinya.
Kenyataan itu penting bagi kedudukan Naik di Malaysia dan pertikaian diplomatik yang berterusan merentasi beberapa pentadbiran Malaysia. Ia juga menjawab kebimbangan politik dalam negara: sama ada perbincangan tertutup dengan India telah menghasilkan janji untuk memulangkannya.
Apa yang dibenarkan undang-undang menurut Malaysia
Kementerian Dalam Negeri mendasarkan penolakan itu pada Artikel 6 Perjanjian Ekstradisi Malaysia-India 2010, bersama-sama Akta Ekstradisi 1992. Perjanjian itu menetapkan kerangka yang dipersetujui kedua-dua negara untuk mengendalikan ekstradisi, manakala undang-undang Malaysia mengawal proses tersebut di Malaysia.
Perjanjian ekstradisi Malaysia-India ditandatangani di New Delhi pada 20 Januari 2010. Artikel 6, bertajuk "Sekatan terhadap Penyerahan", menyatakan:
1. Seseorang pesalah buruan tidak boleh diserahkan jika Negara Diminta berpuas hati bahawa -
(a) kesalahan yang seseorang itu dituduh atau disabitkan merupakan kesalahan yang bersifat politik; atau
(b) jika pendakwaan bagi kesalahan yang berhubung dengannya pemulangannya diminta telah dihalang oleh had masa menurut undang-undang Negara Peminta.2. Bagi maksud Perjanjian ini, kesalahan berikut tidak boleh dianggap bersifat politik -
(a) pembunuhan atau jenayah lain yang disengajakan terhadap diri Ketua Negara atau Ketua Kerajaan salah satu Negara Pihak, atau anggota keluarga terdekatnya;
(b) kesalahan yang mewajibkan Negara-Negara Pihak, menurut perjanjian pelbagai hala/antarabangsa, untuk mengekstradisi orang yang dikehendaki atau mengemukakan kes itu kepada pihak berkuasa berwibawa mereka bagi menentukan sama ada pendakwaan perlu dijalankan; atau
(c) percubaan, bersubahat atau konspirasi untuk melakukan mana-mana kesalahan yang disebut di atas.3. Pihak berkuasa eksekutif Negara Diminta boleh menolak ekstradisi -
(a) bagi kesalahan di bawah undang-undang ketenteraan yang bukan kesalahan di bawah undang-undang jenayah biasa; atau
(b) jika berdasarkan -
(i) sifat kes yang remeh; atau
(ii) permohonan pemulangan yang tidak dibuat dengan niat baik atau demi kepentingan keadilan, atau dibuat atas sebab politik atau apa-apa sebab lain, pemulangan orang itu ke Negara Peminta dianggap tidak adil atau menindas setelah mengambil kira segala keadaan.
Oleh itu, artikel tersebut melarang penyerahan bagi kesalahan yang bersifat politik, tertakluk pada pengecualian yang disenaraikan, atau apabila pendakwaan dihalang oleh had masa menurut undang-undang negara peminta. Artikel itu juga membenarkan penolakan bagi kesalahan di bawah undang-undang ketenteraan yang bukan jenayah biasa, atau apabila keadaan menjadikan pemulangan tidak adil atau menindas, termasuk kes remeh atau permintaan yang tidak dibuat dengan niat baik atau demi kepentingan keadilan, atau dibuat atas sebab politik.
Dengan merujuk instrumen tersebut, kementerian membentangkan keputusan itu sebagai pelaksanaan hak Malaysia di bawah kerangka ekstradisi. Penjelasannya tertumpu pada kuasa kerajaan untuk menolak permintaan itu, bukannya memberikan penilaian terperinci kepada umum mengenai dakwaan terhadap Naik.
Ahmad Marzuk turut bertanya sama ada dokumen dan bukti yang dikemukakan India memenuhi kehendak perjanjian dan Akta tersebut. Jawapan itu tidak menjawab soalan berkenaan secara langsung atau mengenal pasti alasan khusus dalam Artikel 6 yang digunakan Malaysia. Maka, orang ramai mengetahui keputusan kerajaan dan asas undang-undang yang dinyatakannya, tetapi tidak mendapat penjelasan awam tentang cara pegawai menilai setiap bahagian dokumen yang dikemukakan India.
Perkembangan pertikaian
Kes Naik bermula dengan siasatan India yang dibuka pada 2016. India turut mengisytiharkan Islamic Research Foundation, yang diasaskannya, sebagai pertubuhan haram pada tahun tersebut. Naik meninggalkan India pada 2016 dan terus mencabar tuduhan terhadapnya.
Perkembangan bertarikh menunjukkan bagaimana prosiding jenayah di India dan keputusan diplomatik Malaysia bergerak di landasan berasingan:
- 2010: Malaysia dan India menandatangani perjanjian ekstradisi.
- 2015: Naik mendapat status pemastautin tetap di Malaysia.
- 2016: Pihak berkuasa India membuka kes terhadapnya, dan India mengisytiharkan Islamic Research Foundation miliknya sebagai pertubuhan haram.
- 19 Januari 2018: Malaysia menerima permintaan rasmi ekstradisi daripada India.
- Jun 2019: Mahkamah India mengarahkan Naik hadir, sementara kementerian luar India berkata pihaknya akan terus mengusahakan ekstradisi.
- 28 Jun 2019: Menteri Luar Malaysia Saifuddin Abdullah berkata kerajaan mengekalkan keputusan asalnya.
- 29 Mei 2020: Malaysia menerima nota diplomatik India yang meminta pertimbangan semula.
Permintaan rasmi dan nota diplomatik itu diterima dengan jarak lebih dua tahun. Jawapan Parlimen terbaharu menghubungkan langkah terdahulu itu dengan pendirian semasa kerajaan: penolakan kekal berkuat kuasa dan tiada permohonan rasmi baharu diterima.
India terus mengusahakan kes
Kementerian Hal Ehwal Luar India berkata pada Jun 2019 bahawa kerajaan telah memohon ekstradisi Naik secara rasmi dan akan terus mengusahakan perkara itu dengan Malaysia. Mahkamah India juga mengarahkannya hadir pada bulan tersebut.
Direktorat Penguatkuasaan India memperoleh waran tangkap selepas Naik gagal hadir dalam kes pengubahan wang haram. Prosiding itu ketika itu dilaporkan melibatkan dana bersamaan RM113 juta. Naik menafikan sebarang salah laku.
Penolakan Malaysia bermakna India belum berjaya mendapatkan kepulangannya melalui permintaan ekstradisi yang dinyatakan Kementerian Dalam Negeri. Bagi pihak berkuasa India, isu praktikal utamanya kekal membawa Naik ke mahkamah; bagi Malaysia, keputusan itu berkaitan sama ada seorang pemastautin tetap patut diserahkan menurut undang-undang negara itu dan perjanjian dua hala.
Nota India pada Mei 2020 menunjukkan usaha diplomatik berterusan selepas penolakan asal. Nota diplomatik ialah komunikasi bertulis rasmi antara kerajaan. Dalam hal ini, tujuan yang dinyatakan adalah meminta Malaysia mempertimbangkan semula, bukannya mengemukakan permintaan ekstradisi baharu yang ditanyakan Ahmad Marzuk.
Sebab kerajaan Malaysia terdahulu menolak
Bekas perdana menteri Mahathir Mohamad mempertahankan keberadaan Naik di Malaysia pada 2018, dengan berkata Naik boleh terus tinggal selagi tidak menimbulkan masalah di negara itu. Pada 2019, Mahathir berhujah bahawa Malaysia boleh menolak ekstradisi jika Naik tidak akan mendapat keadilan di India.
Mahathir membandingkan pertikaian itu dengan usaha Malaysia mendapatkan kepulangan Sirul Azhar Umar dari Australia, di mana kebimbangan mengenai hukuman mati mempengaruhi persoalan ekstradisi. Perbandingannya itu mengundang kritikan di dalam dan luar negara.
Menteri Luar ketika itu, Saifuddin Abdullah, yang merupakan pegawai berbeza daripada Menteri Dalam Negeri semasa Saifuddin Nasution Ismail, mengesahkan pendirian Malaysia yang tidak berubah pada 28 Jun 2019:
Buat masa ini, tiada keputusan baharu. Kami berpegang pada keputusan asal.
Kenyataan terdahulu itu membantu menjelaskan kesinambungan di sebalik jawapan terbaharu. Penolakan Malaysia mendahului tempoh Anwar Ibrahim sebagai perdana menteri, dan kebimbangan tentang layanan terhadap Naik di India telah menjadi sebahagian daripada penjelasan politik selama bertahun-tahun. Jawapan semasa Kementerian Dalam Negeri meletakkan justifikasi rasminya pada perjanjian dan undang-undang Malaysia.
Anwar mengimbangi bukti dan hubungan dengan India
Perdana Menteri Anwar Ibrahim membincangkan kes itu dalam konteks hubungan Malaysia yang lebih luas dengan India. Dalam wawancara pada 12 September, beliau mengesahkan bahawa ekstradisi Naik dibincangkan secara tertutup dengan wakil India di New Delhi. Katanya, prinsip undang-undang dan hubungan antara kedua-dua negara perlu dipertimbangkan.
Dalam penampilan terdahulu di Indian Council of World Affairs, Anwar berkata Malaysia mungkin mempertimbangkan ekstradisi jika India memberikan bukti mencukupi yang mengaitkan Naik dengan ekstremisme. Beliau juga berkata Malaysia terbuka untuk meneliti bukti dan kes itu tidak sepatutnya menghalang hubungan dua hala yang lebih erat.
Anwar berkata India tidak membangkitkan perkara itu dalam perbincangan pada Selasa yang dikaitkan dengan penampilan terdahulu tersebut, walaupun Perdana Menteri Narendra Modi pernah membangkitkannya sebelum itu. Pengesahan beliau kemudian mengenai perbincangan tertutup merujuk kepada pertukaran diplomatik yang berlaku selepasnya.
Kenyataan itu menggambarkan kesediaan untuk meneliti bukti, di samping usaha memastikan pertikaian tersebut tidak menguasai hubungan kedua-dua negara. Jawapan Parlimen Saifuddin menjelaskan pendirian semasa kerajaan tentang penyerahan itu sendiri: Malaysia tidak membuat komitmen untuk mengekstradisi Naik dan kekal mempertahankan penolakannya.
Tekanan politik dan pendirian Naik
PAS meminta penjelasan selepas Anwar mengakui perbincangan dengan India. Setiausaha agungnya, Takiyuddin Hassan, mempersoalkan sama ada Malaysia telah membuat sebarang komitmen politik berhubung kemungkinan Naik dipulangkan.
Takiyuddin memberi amaran bahawa Naik boleh menjadi:
mangsa politik atau konsesi diplomatik
Kebimbangannya ialah keinginan untuk menunjukkan persahabatan dengan India mungkin mengorbankan proses undang-undang. Kenyataan Kementerian Dalam Negeri bahawa tiada komitmen diberikan menjawab secara langsung isu utama yang dibangkitkan PAS, namun penilaian undang-undang kerajaan terhadap bukti India masih tidak dijelaskan.
Naik juga mengaitkan kesediaannya untuk pulang dengan kepimpinan politik India. Dalam komen yang diterbitkan pada 21 Oktober, beliau berkata hanya akan pulang selepas Parti Bharatiya Janata pimpinan Modi tidak lagi berkuasa, sambil mendakwa beliau tidak akan mendapat perbicaraan yang adil di bawah kerajaan parti itu.
Buat masa ini, pendiriannya tidak berubah: Naik kekal di Malaysia, India terus menuntut kepulangannya, dan Malaysia menolak ekstradisi. Jawapan Parlimen itu tidak mengumumkan pendengaran baharu, tarikh akhir atau jadual untuk mempertimbangkan semula keputusan tersebut.
Perkara Utama
- Malaysia berkata pihaknya tidak menerima permintaan rasmi baharu daripada India untuk mengekstradisi Zakir Naik.
- Permintaan rasmi India tiba pada 19 Januari 2018; nota diplomatik yang meminta pertimbangan semula menyusul pada 29 Mei 2020.
- Kementerian Dalam Negeri berkata Malaysia tidak membuat komitmen untuk mengekstradisinya.
- Malaysia merujuk Artikel 6 perjanjian ekstradisi 2010 dan Akta Ekstradisi 1992 sebagai asas undang-undangnya.
- Jawapan Parlimen itu tidak menjawab secara langsung sama ada bukti India memenuhi keperluan perjanjian dan undang-undang.
- Naik menafikan dakwaan terhadapnya, dan tiada jadual untuk keputusan baharu diumumkan.
