Kemiskinan di Afghanistan Semakin Parah apabila Kepulangan Beramai-ramai, Kemarau dan Pemotongan Bantuan Membebani Keluarga

Hampir 29 juta orang tidak mampu memenuhi keperluan asas

Kira-kira 28.9 juta rakyat Afghanistan tidak dapat memenuhi keperluan asas mereka pada 2025, meningkat daripada 27.5 juta pada 2024, menurut Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Peningkatan sebanyak 1.4 juta orang itu berlaku ketika Afghanistan menerima jutaan rakyat yang pulang, manakala pembiayaan kemanusiaan merosot hampir 44 peratus dan pendedahan kepada kemarau hampir berganda.

Kajian Sosioekonomi Afghanistan UNDP pada Mei 2026 mendokumentasikan sebuah negara yang pertumbuhan ekonominya sederhana tidak banyak meringankan kesusahan isi rumah. Penilaiannya meliputi tempoh 2024 hingga akhir 2025 dan berdasarkan data ekonomi, dapatan PBB serta tinjauan isi rumah yang dijalankan pada Julai dan Ogos 2025.

Inti utamanya bukan sekadar kemiskinan semakin meluas sebagai bahagian daripada jumlah penduduk. Angka terperinci dalam laporan itu menunjukkan ketidakjaminan sara hidup berada pada 74 peratus pada 2025, berbanding 75 peratus pada 2024, iaitu perubahan yang menurut UNDP pada asasnya tidak ketara. Pertumbuhan penduduk bermakna kadar kekurangan yang hampir sama tingginya menjejaskan jauh lebih ramai orang.

Ketidakjaminan sara hidup mengukur sama ada seseorang mampu memenuhi keperluan penting, termasuk makanan, air, penjagaan kesihatan, tempat tinggal, pemanasan dan pakaian. Ukuran ini lebih luas daripada ambang kemiskinan yang hanya berdasarkan pendapatan. Dalam kalangan isi rumah yang dikategorikan tidak terjamin, tahap kekurangan yang diukur kekal pada 53 peratus, menunjukkan kedalaman kesusahan hanya sedikit berubah.

Krisis itu juga berterusan selepas tempoh penilaian laporan berakhir. Kemas kini PBB berasingan bertarikh 8 Oktober 2026 menganggarkan jumlah kumulatif kepulangan dari Iran dan Pakistan hampir 6.5 juta sejak 2023, selain mendokumentasikan sekatan dan penahanan lanjut yang menjejaskan wanita. Dapatan kemudian itu tidak harus disamakan dengan angka kajian bagi 2025, tetapi menunjukkan tekanan yang dikenal pasti dalam kajian tersebut masih berterusan.

Pertumbuhan ekonomi tidak membawa pemulihan kepada isi rumah

Afghanistan mencatatkan pertumbuhan ekonomi untuk tahun kedua berturut-turut, tetapi tempoh fiskal penting untuk diambil kira. Kajian itu menganggarkan pertumbuhan keluaran dalam negara kasar (KDNK) sebenar sebanyak 1.9 peratus pada TK2024/25, turun daripada 2.3 peratus pada TK2023/24. Anggaran penurunan KDNK sebenar per kapita sebanyak 2.1 peratus pula merujuk kepada TK2025/26, ketika pertumbuhan penduduk dianggarkan 6.5 peratus.

KDNK mengukur nilai barangan dan perkhidmatan yang dihasilkan. KDNK per kapita membahagikan hasil itu dengan jumlah penduduk, maka jumlah pengeluaran boleh meningkat sementara amaun bagi setiap penduduk menurun. Angka pertumbuhan dan penduduk di sini meliputi tempoh fiskal yang berbeza dan tidak harus dianggap sebagai satu pengiraan yang sama.

UNDP menyatakan pendapatan kekal jauh di bawah paras 2020 dan Afghanistan tergolong antara negara termiskin berdasarkan KDNK sebenar per kapita. Data isi rumah turut menunjukkan mengapa angka pertumbuhan positif tidak banyak melegakan: ketidakjaminan sara hidup di kawasan luar bandar mencecah 78 peratus, berbanding 62 peratus di kawasan bandar.

Imbangan perdagangan menambah satu lagi tekanan. Import meningkat daripada AS$8.3 bilion pada 2023 kepada AS$13.1 bilion pada 2025, manakala eksport susut daripada AS$1.9 bilion kepada AS$1.8 bilion. Defisit yang terhasil mencecah rekod AS$11.3 bilion, kira-kira 60 peratus daripada KDNK nominal, berbanding AS$6.4 bilion pada 2023.

Jurang yang semakin melebar itu mencerminkan pertumbuhan pembelian dari luar negara yang jauh lebih pantas berbanding pendapatan eksport. Ketegangan di sempadan dengan Pakistan yang bermula pada Oktober 2025 turut menyebabkan aliran perdagangan dua hala hampir terhenti sepenuhnya, menurut kajian itu, sekali gus mengganggu kegiatan perdagangan ketika isi rumah memerlukan sumber pendapatan yang lebih terjamin.

Golongan yang pulang berdepan kekurangan paling ketara

Angka kepulangan dalam dokumen UNDP berbeza. Kajian sosioekonomi itu merekodkan 2.7 juta orang pulang dari Iran dan Pakistan pada 2025, serta 4.9 juta antara 2023 hingga 2025. Kenyataan UNDP mengenai dapatan itu pada 13 Mei 2026 menyebut 2.9 juta bagi 2025 dan hampir 5 juta sepanjang tiga tahun tersebut. Kedua-dua dokumen tidak menjelaskan perbezaan itu.

Golongan yang baru pulang, ditakrifkan dalam kajian sebagai mereka yang tiba dalam tempoh enam bulan sebelumnya, berdepan kadar ketidakjaminan sara hidup sebanyak 92 peratus, berbanding 74 peratus di seluruh negara. Jurangnya ialah 18 mata peratusan. Hanya 3 peratus isi rumah yang baru pulang mempunyai pekerjaan formal, berbanding 15 peratus isi rumah dalam komuniti tempatan, manakala 78 peratus bergantung pada kerja tidak tetap.

Angka isi rumah terperinci ini lebih khusus berbanding gambaran dalam kenyataan media mengenai pekerjaan di wilayah yang menerima ramai orang pulang. Angka tersebut menunjukkan penduduk yang sangat bergantung pada kerja harian dan mempunyai akses terhad kepada gaji tetap. UNDP menyatakan kemasukan itu meningkatkan persaingan untuk mendapatkan pekerjaan dan memberi tekanan kepada kadar upah.

Akses kepada perkhidmatan juga lebih lemah. Sebanyak 32 peratus isi rumah yang baru pulang melaporkan ada anggota keluarga yang tidak dapat memperoleh rawatan kesihatan. Kadar kehadiran ke sekolah ialah 41 peratus bagi kanak-kanak lelaki dan 25 peratus bagi kanak-kanak perempuan, lebih rendah daripada angka nasional masing-masing sebanyak 73 peratus dan 42 peratus.

Angka itu dikumpulkan merentasi beberapa tempoh pelaporan:

• November 2025: laporan menyebut lebih 4.5 juta orang pulang sejak 2023 dan pertumbuhan penduduk kira-kira 10 peratus yang dikaitkan dengan kepulangan tersebut.
• Akhir 2025: kajian sosioekonomi merekodkan 4.9 juta jumlah kumulatif orang pulang, termasuk 2.7 juta pada tahun itu.
• 13 Mei 2026: kenyataan UNDP menggunakan anggaran tahunan lebih tinggi, iaitu 2.9 juta orang pulang pada 2025.
• 8 Oktober 2026: kemas kini PBB memetik dapatan IOM yang meliputi hampir 6.5 juta kepulangan sejak 2023.

Laporan pada November turut menyebut kira-kira 1.5 juta kepulangan secara paksa pada tahun itu. Angka tersebut merujuk kepada kategori dan titik pelaporan yang berbeza daripada jumlah tahunan kemudian, maka ia tidak boleh digunakan secara bertukar ganti.

Pendapatan meningkat tetapi keluarga masih berhutang

Purata pendapatan bulanan isi rumah meningkat daripada 8,980 afghani pada 2024 kepada 10,185 pada 2025. UNDP menganggarkan kenaikan nominal sebanyak 13 peratus, atau 10 peratus selepas diselaraskan dengan harga. Namun, purata perbelanjaan bulanan kekal lebih tinggi, iaitu 10,752 afghani, menyebabkan keluarga tidak mampu menampung perbelanjaan mereka melalui pendapatan sahaja.

Hutang melibatkan 81 peratus isi rumah pada 2025. Purata hutang meningkat daripada 38,234 kepada 42,505 afghani, manakala nisbah hutang kepada pendapatan dalam laporan itu naik daripada 45 peratus kepada 49 peratus. Dalam kalangan golongan yang baru pulang, 87 peratus berhutang.

Komposisi belanjawan isi rumah turut berubah. Makanan merangkumi 53 peratus perbelanjaan, meningkat daripada 43 peratus pada 2024. Perbelanjaan kesihatan turun daripada 12 peratus kepada 8 peratus. Dengan keperluan perubatan yang tidak dipenuhi semakin meningkat, penurunan itu tidak harus ditafsirkan sebagai bukti bahawa keluarga kurang memerlukan rawatan.

Dapatan terdahulu yang dilaporkan pada November 2025 menyebut sembilan daripada 10 isi rumah mengurangkan hidangan, menjual barang milik atau meminjam wang. Kajian kemudian merekodkan strategi daya tindak negatif dalam kalangan 72 peratus isi rumah. Kedua-duanya ialah gambaran dan ukuran yang berbeza, bukannya asas yang kukuh untuk mendakwa kesusahan berkurangan antara dua laporan itu.

Dapatan November, berdasarkan tinjauan terhadap lebih 48,000 isi rumah, turut menganggarkan kadar hutang golongan yang pulang melebihi 90 peratus, dengan hutang antara AS$373 hingga AS$900 berbanding purata pendapatan bulanan AS$100. Lebih separuh isi rumah yang pulang tidak mendapatkan rawatan perubatan demi membeli makanan. Bersama-sama dengan kajian kemudian, angka itu menunjukkan bagaimana pinjaman dan pengurangan penggunaan menampung jurang akibat pendapatan yang tidak terjamin.

Pemotongan bantuan menjejaskan klinik dan sokongan isi rumah

Pengurangan bantuan tidak berlaku secara sekata. Pembiayaan kemanusiaan turun daripada AS$1.62 bilion pada 2024 kepada AS$0.91 bilion pada 2025, iaitu pengurangan sebanyak 43.8 peratus. Pembiayaan bagi keperluan asas meningkat 11.3 peratus, daripada AS$1.59 bilion kepada AS$1.77 bilion. Namun, jumlah pembiayaan gabungan merosot daripada AS$3.21 bilion kepada AS$2.68 bilion, susut AS$530 juta atau 16.5 peratus.

Oleh itu, peningkatan sokongan bagi pemulihan dan perkhidmatan asas tidak mengimbangi pengurangan bantuan kecemasan yang jauh lebih besar. Hanya 24 peratus isi rumah yang memerlukan menerima bantuan kemanusiaan dalam tempoh 12 bulan sebelum tinjauan, berbanding 34 peratus pada 2024.

Dengan memetik anggaran Pertubuhan Kesihatan Sedunia, kajian itu menyatakan 445 kemudahan kesihatan menggantung operasi atau ditutup akibat kekurangan dana, menjejaskan hampir 3.8 juta orang di 33 wilayah. Sembilan puluh satu kemudahan kembali beroperasi selepas dana diperuntukkan semula dari dalam. Oleh itu, jumlah penutupan itu tidak harus dianggap sebagai bilangan kemudahan yang kekal ditutup.

Isi rumah yang melaporkan keperluan rawatan perubatan tidak dipenuhi meningkat daripada 16 peratus kepada 23 peratus. Sebanyak 94 peratus melaporkan sekurang-kurangnya seorang anggota keluarga memerlukan rawatan, dan lebih separuh isi rumah yang memerlukan rawatan menyatakan perkhidmatan yang diperlukan tidak tersedia.

Laporan itu secara berasingan merekodkan peningkatan kekurangan dari segi ketersediaan penjagaan kesihatan, daripada 15 peratus kepada 27 peratus. Petunjuk ini berbeza daripada ukuran keperluan rawatan yang tidak dipenuhi. Kedua-duanya menunjukkan akses semakin buruk, tetapi tidak harus digabungkan menjadi satu peratusan.

Masalahnya bukan hanya kos rawatan. Isi rumah menyebut ubat atau perkhidmatan yang tidak tersedia, pemberian ubat yang salah, masa menunggu yang lama dan kekurangan kakitangan terlatih. Sebanyak 14 peratus menyatakan kekurangan kakitangan wanita sebagai halangan utama, mengaitkan krisis kesihatan dengan sekatan terhadap pekerjaan wanita.

Kemarau menjejaskan akses air dan mata pencarian

Pendedahan kepada kemarau meningkat daripada 34 peratus pada 2024 kepada 64 peratus pada 2025, iaitu kenaikan 30 mata peratusan. Tanah Tinggi Tengah paling terjejas, dengan 92 peratus isi rumah melaporkan kesan kemarau. Di seluruh negara, 68 peratus isi rumah mengalami sekurang-kurangnya satu kejadian buruk, meningkat daripada 47 peratus.

Hanya 44 peratus isi rumah melaporkan bekalan air minuman yang mencukupi, berbanding 59 peratus pada 2024. Ini ialah ukuran kecukupan air, bukannya bukti bahawa air yang diperoleh 44 peratus isi rumah memenuhi setiap piawaian keselamatan. Laporan mengenai sumber air yang kering atau tidak berfungsi meningkat daripada 10 peratus kepada 31 peratus, manakala 26 peratus isi rumah menyuarakan kebimbangan tentang mutu air.

Kesan ekonomi turut menjejaskan pengeluaran isi rumah. Penyertaan dalam pertanian, penternakan dan kegiatan pengeluaran sendiri yang lain merosot daripada 57 peratus kepada 45 peratus. Bahagian isi rumah yang mengalami penggunaan makanan tidak mencukupi meningkat daripada 17 peratus kepada 20 peratus, manakala yang berada pada tahap penggunaan hampir tidak mencukupi naik daripada 53 peratus kepada 58 peratus.

Ketidakjaminan makanan bertambah baik buat sementara waktu pada awal 2025 sebelum kembali buruk. Unjuran yang dipetik UNDP menganggarkan bahagian penduduk yang berdepan tahap krisis atau lebih teruk pada 36 peratus bagi tempoh November 2025 hingga Mac 2026, berbanding 32 peratus dalam tempoh sebelumnya yang sama. Itu ialah unjuran, bukannya hasil yang telah disahkan bagi keseluruhan tempoh tersebut.

Laporan terdahulu pada November turut menyebut gempa bumi, banjir dan kemarau memusnahkan 8,000 rumah. Kehilangan itu menambah tekanan akibat kekurangan perumahan mampu milik dan perkhidmatan di komuniti yang sudah menerima orang pulang.

Krisis air Kabul menambah beban bandar yang mahal

Penilaian berasingan oleh Prosper Global, yang dahulunya dikenali sebagai Mercy Corps, menyatakan paras air bawah tanah di Kabul menurun 25 hingga 30 meter dalam tempoh sedekad. Pengambilan air melebihi kadar pemulihan semula jadi sebanyak kira-kira 44 juta meter padu setahun, menyebabkan akuifer tertekan akibat pertumbuhan penduduk, penggerudian meluas dan kemarau.

Penilaian itu memberi amaran bahawa akuifer mungkin kering menjelang 2030 jika trend semasa berterusan. Ia memetik unjuran UNICEF bahawa keruntuhan sedemikian boleh menyebabkan kira-kira 3 juta penduduk berpindah, iaitu lebih kurang separuh daripada anggaran 6 juta penduduk Kabul. Ini ialah amaran bersyarat, bukannya tarikh muktamad atau unjuran perpindahan yang telah disahkan.

Hanya kira-kira 20 peratus isi rumah mempunyai sambungan kepada bekalan air berpaip berpusat, dengan bekalan tersedia untuk tempoh terhad selama dua atau tiga hari seminggu. Penilaian itu menganggarkan purata akses harian sekitar 20 liter bagi setiap penduduk, berbanding paras minimum disyorkan sebanyak 80 liter yang dipetiknya.

Kos air menyerap 15 hingga 30 peratus pendapatan isi rumah, berbanding kira-kira 5 peratus sebelum 2021. Kira-kira 68 peratus isi rumah mempunyai hutang berkaitan air, dan penilaian itu menganggarkan sehingga 80 peratus air bawah tanah tercemar. Dapatan di bandar ini memberi gambaran konkrit tentang bagaimana kekurangan air menjadi ancaman kesihatan dan perangkap kemiskinan.

OCHA menganggarkan 16 juta rakyat Afghanistan memerlukan bantuan air dan sanitasi pada 2026. Angka pembiayaan bagi awal 2025 yang dipetik menunjukkan hanya AS$8.4 juta diterima berbanding AS$264 juta yang diperlukan untuk projek yang dirancang, iaitu kira-kira 3.2 peratus. Gambaran pembiayaan terdahulu itu tidak harus disalah anggap sebagai penilaian lengkap terhadap pembiayaan 2026.

Projek bekalan berskala besar masih belum pasti. Empangan Shahtoot dirancang untuk membekalkan air minuman kepada lebih 2 juta orang, tetapi pembinaan belum bermula setakat Mac 2025. Oleh itu, tarikh siap yang diunjurkan pada 2027 bukan jadual penyaluran yang telah disahkan. Cadangan saluran paip dari Sungai Panjshir telah selesai melalui kerja ukur dan reka bentuk, tetapi masih memerlukan kelulusan akhir dan pelabur.

Sekatan terhadap wanita menambah ketidakjaminan ekonomi

UNDP menyatakan hampir 100 titah yang dikeluarkan sejak 2021 masih berkuat kuasa pada 2025, mengehadkan pekerjaan, pendidikan dan pergerakan wanita. Kadar kehadiran ke sekolah bagi kanak-kanak perempuan ialah 42 peratus, berbanding 73 peratus bagi kanak-kanak lelaki, manakala pendidikan selepas sekolah rendah kekal dilarang untuk kanak-kanak perempuan.

Dapatan terdahulu menganggarkan penyertaan wanita dalam tenaga buruh sebanyak 6 peratus. Ukuran itu tidak boleh dibandingkan secara langsung dengan angka pekerjaan 85 peratus bagi lelaki dewasa dalam kajian tersebut, kerana penyertaan tenaga buruh merangkumi mereka yang bekerja serta mereka yang mencari kerja. Namun, kedua-dua dapatan menunjukkan isi rumah kehilangan potensi pendapatan apabila wanita dikecualikan.

Dokumentasi menjadi satu lagi halangan. Hanya 38 peratus isi rumah melaporkan semua anggota wanita mempunyai dokumen pengenalan diri yang sah, manakala 18 peratus melaporkan tiada seorang pun memilikinya. Sesi rundingan yang dipetik UNDP mendapati 56 peratus wanita keluar dari rumah kurang daripada sekali sehari dan 21 peratus kurang daripada sekali seminggu.

Kemas kini PBB mengenai hak wanita bertarikh 8 Oktober 2026 melaporkan penguatkuasaan lanjut. UNAMA mengesahkan penahanan sekurang-kurangnya 52 wanita dan seorang kanak-kanak perempuan di Herat dan Kabul antara Julai hingga September 2026 atas dakwaan melanggar kod pakaian atau berada di tempat awam tanpa mahram, iaitu penjaga lelaki.

Misi itu menyatakan wanita berkenaan dibebaskan selepas beberapa jam, tetapi turut melaporkan penderaan lisan, pukulan dan ugutan. Misi itu memberi amaran bahawa ketakutan dan stigma berkemungkinan menghalang kes lain daripada dilaporkan. Sekatan sedemikian bukan sahaja menjejaskan kebebasan bergerak, malah mengehadkan akses kepada pekerjaan, kedai, penjagaan kesihatan dan perkhidmatan penting.

Pemulihan perlu melangkaui bantuan ketika tiba

Dapatan IOM kemudian menyebut 77 peratus golongan yang pulang dan ditinjau tinggal di tempat perlindungan sementara, manakala 51 peratus tidak mempunyai ruang kediaman yang mencukupi. Sebanyak 43 peratus tidak mempunyai dokumen yang diperlukan untuk mendapatkan perkhidmatan berkaitan. Dalam kalangan responden berusia 14 tahun ke atas, 69 peratus tidak bekerja dalam tempoh 30 hari sebelumnya.

Laporan terdahulu mendapati kadar sewa meningkat tiga kali ganda di kawasan terjejas dan 18 peratus golongan yang pulang mengalami perpindahan sekali lagi dalam tempoh setahun lalu. Di daerah Injil dan Guzara, ramai tinggal di dalam khemah atau bangunan yang uzur. Dapatan ini menunjukkan mengapa bantuan di sempadan sahaja tidak dapat menyelesaikan masalah yang dihadapi keluarga yang pulang.

Mihyung Park, ketua misi IOM di Afghanistan, menjelaskan keperluan sokongan berterusan dalam kemas kini Oktober 2026:

Dapatan menunjukkan ramai yang pulang berhasrat untuk tinggal dan membina semula kehidupan mereka, tetapi kemampuan mereka untuk berbuat demikian bergantung pada akses kepada mata pencarian, tempat perlindungan yang selamat, dokumentasi dan perkhidmatan penting, di samping sokongan kepada komuniti yang menerima mereka.

Keutamaan yang dinyatakan isi rumah mengukuhkan pendekatan tersebut. Dalam kajian 2025, 69 peratus mengenal pasti makanan sebagai keutamaan, 57 peratus menyebut sokongan pekerjaan dan mata pencarian, manakala 46 peratus menyatakan air minuman. Peningkatan permintaan terhadap sokongan mata pencarian ialah 17 mata peratusan berbanding 2024, lebih besar daripada peningkatan bagi makanan.

Stephen Rodriques, wakil tetap UNDP di Afghanistan, berkata dalam kenyataan media Mei 2026:

Pelaburan dalam pekerjaan, perkhidmatan dan pasaran tempatan akan membantu mengukuhkan ekonomi isi rumah dan penting untuk memberi peluang sebenar kepada orang ramai membina semula kehidupan serta mendapatkan semula kawalan terhadap masa depan mereka.

Kanni Wignaraja, penolong setiausaha agung PBB dan pengarah serantau UNDP bagi Asia dan Pasifik, turut mengaitkan pembangunan insan asas dengan kestabilan di Afghanistan dan merentasi sempadannya. Isu yang belum selesai adalah nyata: pembiayaan bagi perkhidmatan penting, pekerjaan yang membayar cukup untuk menampung isi rumah, bekalan air yang boleh diharap dan keupayaan wanita untuk menyertai kegiatan ekonomi. Penilaian yang dipetik tidak menetapkan tarikh pasti untuk menyelesaikannya.

Perkara Utama

• Kira-kira 28.9 juta rakyat Afghanistan berdepan ketidakjaminan sara hidup pada 2025, meningkat 1.4 juta berbanding 2024.
• Golongan yang baru pulang berdepan kadar ketidakjaminan sebanyak 92 peratus, berbanding 74 peratus di seluruh negara.
• Dokumen UNDP memberikan angka kepulangan berbeza bagi 2025, iaitu 2.7 juta dan 2.9 juta.
• Pembiayaan kemanusiaan merosot 43.8 peratus, manakala jumlah pembiayaan kemanusiaan dan keperluan asas turun 16.5 peratus.
• Pendedahan kepada kemarau meningkat kepada 64 peratus, sementara akses kepada air minuman yang mencukupi merosot kepada 44 peratus.
• Hutang melibatkan 81 peratus isi rumah, manakala keperluan penjagaan kesihatan yang tidak dipenuhi meningkat kepada 23 peratus.
• Dapatan PBB kemudian mendokumentasikan hampir 6.5 juta jumlah kumulatif kepulangan dan penahanan lanjut terhadap wanita pada 2026.