Kualiti Udara Tashkent Mencapai Tahap Tidak Sihat Ketika Uzbekistan Memperluas Pemantauan Pencemaran

Partikel halus mendorong ibu kota ke zon merah

Tashkent mencatat indeks kualiti udara tidak sihat sebanyak 154 pada 09:00, 19 Oktober, dengan pencemaran partikel halus mencecah 60 mikrogram per meter padu, menurut IQAir. Kepekatan itu 12 kali ganda garis panduan Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) bagi purata pendedahan tahunan kepada PM2.5, iaitu partikel kecil di udara yang dikenal pasti sebagai bahan pencemar utama.

Ibu kota itu berada di kedudukan ke-13 dalam senarai pencemaran global bagi bandar-bandar utama ketika amaran pagi dikeluarkan. Samarqand juga mencatat udara yang tidak baik, dengan indeks 105, tahap yang dianggap tidak sihat bagi golongan sensitif. Kanak-kanak, warga emas dan mereka yang mengalami masalah pernafasan menghadapi risiko khusus apabila kepekatan partikel meningkat.

Bacaan itu dikeluarkan ketika Uzbekistan Airports memperluas pemantauan automatik di sekitar lapangan terbang, dengan peralatan dipasang di Samarqand pada 9 Oktober dan berhampiran lapangan terbang Fergana pada 15 Oktober. Stesen-stesen itu akan mengukur partikel, beberapa jenis gas dan keadaan cuaca sepanjang masa, dengan hasilnya disalurkan ke pangkalan data alam sekitar bersama.

Tashkent juga berdepan masalah pencemaran yang berlarutan. Penilaian Bank Dunia yang diterbitkan pada 9 Oktober 2024 mendapati purata tahunan kepekatan PM2.5 di bandar itu melebihi garis panduan WHO lebih daripada enam kali ganda. Dapatan itu mengaitkan amaran harian dengan pemanasan, pengangkutan, industri dan debu, yang masing-masing memerlukan langkah berbeza.

Maksud bacaan kepada penduduk

Halaman kualiti udara Tashkent IQAir mengelaskan bacaan 19 Oktober sebagai tidak sihat. Dalam indeks kualiti udara AS, nilai antara 151 hingga 200 termasuk dalam kategori itu. Semua orang mungkin mula mengalami kesan kesihatan, manakala mereka yang lebih sensitif terhadap pencemaran mungkin mengalami kesan yang lebih serius.

AQI ialah skala yang menukarkan ukuran pencemaran kepada amaran kesihatan. Kepekatan PM2.5 pula ialah ukuran berbeza: ia menunjukkan jumlah bahan partikel halus yang terdapat dalam satu meter padu udara. Partikel PM2.5 berukuran 2.5 mikrometer atau kurang dan cukup kecil untuk menembusi jauh ke dalam paru-paru.

Garis panduan tahunan WHO ialah 5 mikrogram per meter padu. Membahagikan kepekatan 60 pada 19 Oktober dengan garis panduan itu menghasilkan perbandingan 12 kali ganda. Bacaan pagi menggambarkan keadaan pada waktu itu; garis panduan tahunan pula merujuk kepada pendedahan purata sepanjang setahun. Purata tahunan Tashkent, yang dinilai secara berasingan oleh Bank Dunia, melebihi 30 mikrogram per meter padu.

Halaman pemantauan Tashkent projek Indeks Kualiti Udara Dunia turut memaparkan bacaan tidak sihat, iaitu 155, dalam kemas kini berlabel Isnin pada 09:00. Halaman itu menyenaraikan pemerhatian permukaan Uzhydromet dan Pertubuhan Meteorologi Dunia antara sumber datanya serta menyatakan bahawa ukuran menjalani pemeriksaan kualiti dan boleh disemak semula.

Pencemaran berbeza mengikut kawasan bandar dan negara

Stesen individu di Tashkent menunjukkan julat bacaan yang ketara. IQAir menyenaraikan stesen bernama 110 school pada 165, AROMA CLASSIC pada 163, Aldo Coppola pada 156 dan Almazar pada 150. Afrosiab street mencatat 132, Air-Sadaf 122 dan Afgan Street 110.

Bacaan itu merangkumi dua kategori kesihatan: tidak sihat dan tidak sihat bagi golongan sensitif. Angka seluruh bandar memberikan amaran umum kepada penduduk, manakala ukuran yang lebih dekat dengan kawasan kejiranan tertentu menggambarkan keadaan setempat dengan lebih tepat.

Di luar ibu kota, IQAir menyenaraikan Salor pada 123 dan Samarqand pada 105, kedua-duanya dalam kategori bagi golongan sensitif. Bukhara mencatat 81, G'azalkent 73, Urganch 62 dan Amirsoy 60, semuanya dalam kategori sederhana. Tashkent mencatat bacaan tertinggi antara bandar Uzbekistan dalam senarai itu.

Halaman Indeks Kualiti Udara Dunia turut menunjukkan bahawa partikel halus mendorong amaran bagi Tashkent. Indeks PM2.5 ialah 155, berbanding 89 bagi PM10, yang merangkumi partikel lebih besar. Nilai indeks sulfur dioksida, ozon dan karbon monoksida masing-masing ialah 11, sifar dan satu.

Cuaca musim luruh yang tenang boleh menyebabkan partikel terkumpul

Penilaian ahli klimatologi Erkin Abdulahatov bagi tempoh 19 hingga 25 Oktober mengenal pasti antisiklon sejuk dan angin lemah sebagai keadaan yang boleh menyebabkan PM2.5 terkumpul di Tashkent dan kawasan lembah. Antisiklon ialah kawasan tekanan atmosfera tinggi yang boleh membawa cuaca tenang dan pergerakan udara yang terhad.

Angin lemah mengurangkan peluang pencemaran untuk tersebar. Penjungkirbalikan atmosfera juga boleh mengehadkan percampuran udara: udara lebih panas di atas udara lebih sejuk berhampiran permukaan bumi bertindak seperti penutup, membolehkan partikel terkumpul dalam udara yang disedut orang ramai.

Ramalan Uzhydromet menyifatkan minggu itu sebagai sangat kering, tanpa angin kencang atau hujan yang dijangka membawa perubahan ketara. Abdulahatov mengenal pasti risiko kemerosotan sementara kualiti udara bandar dalam keadaan stabil itu, sambil menyatakan bahawa tiada pencetus cuaca kuat yang boleh menyebabkan peningkatan mendadak debu di udara.

Oleh itu, ramalan tersebut memberi tumpuan kepada pencemaran yang terkumpul berhampiran permukaan bumi sepanjang 19 hingga 25 Oktober. Kepekatan sebenar bergantung pada cuaca dan jumlah pencemaran yang memasuki udara.

Pemanasan, trafik, industri dan debu menyumbang pada kadar berbeza

Penilaian kualiti udara Bank Dunia disediakan bersama Kementerian Ekologi, Perlindungan Alam Sekitar dan Perubahan Iklim Uzbekistan, dengan sokongan Kementerian Ekonomi dan Kewangan. Penilaian itu mengkaji pencemaran di ibu kota dan menggariskan program untuk meningkatkan pengurusan kualiti udara.

Penilaian itu mengaitkan 28% pencemaran PM2.5 di Tashkent dengan pemanasan, 16% dengan pengangkutan dan 13% dengan industri. Debu yang dibawa angin, termasuk bahan yang tiba dari luar bandar itu, menyumbang 36%. Pemanasan, pengangkutan dan industri secara keseluruhan mewakili 57%, melebihi sumbangan debu.

Perubahan mengikut musim turut penting. Pemanasan komersial dan kediaman merupakan sumber utama pada musim sejuk, ketika kepekatan PM2.5 memuncak. Debu yang dibawa angin pula mendominasi pada musim panas. Oleh itu, tindak balas praktikal perlu menangani pencemaran daripada penggunaan bahan api serta partikel yang dibawa masuk ke bandar.

Bagi penduduk, pecahan sumber itu menjelaskan mengapa satu langkah sahaja, seperti mengubah keadaan trafik, hanya menangani sebahagian masalah. Pemanasan lebih bersih, kawalan pelepasan industri dan pengurangan debu masing-masing menyasarkan sumbangan berbeza kepada udara yang mereka sedut.

Beban kesihatan membawa kos ekonomi negara

Bank Dunia mengaitkan pencemaran PM2.5 di Tashkent dengan kos kesihatan bersamaan 0.7% daripada keluaran dalam negara kasar Uzbekistan. KDNK mengukur nilai barangan dan perkhidmatan yang dihasilkan di negara itu, menjadikan anggaran tersebut perbandingan antara beban kesihatan ibu kota dengan saiz ekonomi negara.

Penilaian itu mengenal pasti PM2.5 sebagai bahan pencemar yang dikaitkan dengan kebanyakan penyakit dan kematian pramatang akibat pencemaran udara di Uzbekistan dan seluruh dunia. Pendedahan berulang turut memberi kesan, selain ketidakselesaan serta masalah pernafasan segera yang mungkin dialami penduduk pada hari yang tercemar.

Kementerian Kesihatan Uzbekistan menerima pakai piawaian PM2.5 bagi kualiti udara kediaman pada 21 Mei 2024. Bank Dunia menyifatkannya sebagai sasaran perantaraan awal yang selaras dengan saranan WHO. Sasaran perantaraan ialah langkah ke arah udara lebih bersih yang memberi pihak berkuasa penanda aras untuk tindakan dan kemajuan.

Penilaian itu mengesyorkan kualiti bahan api yang lebih baik, peralatan pemanasan yang lebih cekap, bangunan yang menggunakan kurang tenaga dan pilihan pemanasan yang lebih bersih. Ia turut menyeru bantuan kewangan agar isi rumah yang terdedah dapat menampung kos awal perubahan tersebut. Bagi keluarga, pemanasan lebih bersih sebahagiannya bergantung pada kemampuan mereka membeli peralatan gantian dan menaik taraf rumah.

Stesen lapangan terbang akan memantau partikel, gas dan cuaca

Uzbekistan Airports melaksanakan projek pemantauannya bersama Malkam Environmental Technologies. Pemasangan pertama dibuat di zon perlindungan sanitari lapangan terbang, iaitu kawasan yang ditetapkan di sekitar kemudahan untuk memantau keadaan alam sekitar.

Stesen itu mengukur PM2.5 dan PM10, bersama nitrogen dioksida, sulfur dioksida, karbon monoksida, ozon, ammonia dan hidrogen sulfida. Pengukuran beberapa bahan pencemar memberikan gambaran lebih menyeluruh kepada pengendali lapangan terbang dan pihak berkuasa alam sekitar berbanding bacaan partikel sahaja.

Peralatan itu turut merekodkan suhu, kelembapan, tekanan atmosfera, kelajuan angin dan arah angin. Pemerhatian itu membantu pihak berkuasa meneliti perubahan kepekatan pencemaran mengikut cuaca setempat, termasuk tempoh angin lemah yang menyebabkan bahan pencemar kekal di udara.

Hasilnya dihantar secara automatik ke pangkalan data pemantauan alam sekitar bersepadu yang menyimpan maklumat mengikut lokasi. Uzbekistan Airports berkata data itu akan membantu menjejaki perubahan di sekitar lapangan terbang, menilai keadaan alam sekitar dan menentukan langkah yang perlu diambil. Stesen dirancang berhampiran lapangan terbang antarabangsa lain, namun tarikh siap bagi peluasan lebih menyeluruh belum diumumkan.

Tarikh penting dalam peluasan pemantauan

Pemasangan di lapangan terbang dilakukan sebelum amaran kualiti udara pada 19 Oktober. Tarikh di bawah membezakan urutan operasi itu daripada langkah dasar dan penilaian yang diterbitkan pada 2024.

• 21 Mei 2024: Kementerian Kesihatan Uzbekistan menerima pakai piawaian PM2.5 bagi kualiti udara kediaman.
• 9 Oktober 2024: Bank Dunia menerbitkan penilaian kualiti udara Tashkent dan saranan pengurusan peringkat negara.
• 9 Oktober: Pemasangan dan pelarasan peralatan pemantauan di lapangan terbang Samarqand selesai.
• 15 Oktober: Stesen pemantauan dipasang berhampiran lapangan terbang Fergana.
• 19 Oktober, 09:00: IQAir menyenaraikan bacaan Tashkent pada 154 dan Samarqand pada 105.
• 19 hingga 25 Oktober: Penilaian cuaca mengenal pasti keadaan yang menggalakkan pengumpulan partikel di Tashkent dan kawasan lembah.

Peluasan di lapangan terbang menambah pemerhatian berterusan di lokasi tertentu. Program Bank Dunia menangani tugas lebih luas untuk mengurangkan pelepasan melalui piawaian, penyelarasan dan pelaburan dalam sektor pemanasan, pengangkutan dan industri.

Langkah yang boleh diambil penduduk ketika udara tidak sihat

Saranan IQAir bagi Tashkent ialah mengelakkan senaman di luar, menutup tingkap bagi mengurangkan kemasukan udara tercemar ke rumah, memakai pelitup muka di luar dan menggunakan penulen udara dalam rumah. Melakukan aktiviti berat di dalam rumah mengurangkan jumlah udara luar yang tercemar disedut ketika bersenam.

Panduan kualiti udara di halaman Indeks Kualiti Udara Dunia menasihatkan kanak-kanak, orang dewasa yang aktif dan mereka yang mempunyai masalah pernafasan seperti asma supaya mengelakkan aktiviti fizikal berpanjangan di luar dalam kategori tidak sihat. Orang lain pula harus mengehadkan aktiviti fizikal berpanjangan, dengan perhatian khusus diberikan kepada kanak-kanak.

Bacaan Samarqand sebanyak 105 membawa amaran lebih khusus bagi golongan sensitif. Mereka yang mempunyai masalah pernafasan, kanak-kanak dan warga emas wajar memberi perhatian kepada perubahan bacaan ketika merancang aktiviti di luar.

Langkah berjaga-jaga di rumah menangani pendedahan segera. Penambahbaikan berterusan memerlukan pengurangan pelepasan yang dikenal pasti dalam penilaian Bank Dunia, disokong oleh ukuran yang menunjukkan lokasi peningkatan pencemaran dan sama ada tindakan yang diambil berjaya menurunkan kepekatannya.

Perkara Utama

• Tashkent mencatat bacaan IQAir tidak sihat sebanyak 154 pada 09:00, 19 Oktober.
• PM2.5 mencecah 60 mikrogram per meter padu, 12 kali ganda garis panduan tahunan WHO.
• Samarqand mencatat 105, tahap tidak sihat bagi golongan sensitif.
• Bank Dunia mendapati purata tahunan PM2.5 Tashkent melebihi garis panduan WHO lebih daripada enam kali ganda.
• Pemanasan, pengangkutan dan industri menyumbang sejumlah 57% pencemaran PM2.5 dalam penilaian itu; debu yang dibawa angin menyumbang 36%.
• Stesen lapangan terbang di Samarqand dan Fergana akan mengukur partikel, gas dan keadaan cuaca secara berterusan.
• Cuaca tenang dan kering sepanjang 19 hingga 25 Oktober boleh menyebabkan partikel halus terkumpul berhampiran permukaan bumi.