Mercedes Sokong Kepulangan F1 ke Sepang ketika Malaysia Menimbang Kos dan Kemungkinan Perlumbaan Malam

Sepang mendapat sokongan, tetapi Malaysia masih perlu membuat keputusan

Malaysia sedang mempertimbangkan untuk kembali menjadi tuan rumah Formula Satu secara berkala selepas Grand Prix Bahrain yang berlangsung di Sepang dari 2 hingga 4 Oktober 2026 menjana anggaran impak ekonomi hampir RM950 juta, menurut Kementerian Belia dan Sukan. Mercedes mahu berlumba di sana lagi, syarikat pencahayaan berkata acara malam boleh dilaksanakan dari segi teknikal, dan penilaian kerajaan dijangka dibentangkan kepada Kabinet menjelang November.

Pilihan itu bukan sekadar mengembalikan kereta ke litar popular. Bahrain menanggung yuran hak penganjuran bagi perlumbaan yang dipindahkan itu, sekali gus memberi Malaysia peluang dengan terma kewangan yang akan berubah jika dibuat secara tetap. Menteri sedang mempertimbangkan acara tahunan atau perlumbaan yang diadakan sekali setiap beberapa tahun, berpotensi melalui kerjasama dengan negara lain.

Timbalan prinsipal pasukan Mercedes, Bradley Lord, mengalu-alukan kepulangan selepas ribuan penyokong menghadiri kemunculan pasukan itu di Menara Berkembar Petronas di Kuala Lumpur. Ketika bercakap pada hujung minggu Grand Prix Singapura, beliau berkata Malaysia terasa seperti perlumbaan di laman sendiri bagi pasukan itu, yang rakan kongsi tajuk dan teknikalnya ialah Petronas.

"Bagi kami, Malaysia terasa sedikit seperti perlumbaan di laman sendiri. Kami sangat ingin kembali. Kami mungkin akan meminta mereka menurap semula litar itu juga. Alangkah hebatnya jika dapat kembali," katanya.

Langkah seterusnya Malaysia ialah kajian semula kerajaan terhadap kos, infrastruktur dan pulangan ekonomi berulang. Perlumbaan malam yang mungkin diadakan merupakan sebahagian daripada keputusan lebih besar itu: penganjur perlu terlebih dahulu menentukan acara yang mahu dianjurkan dan cara membiayainya.

Bagaimana perlumbaan Bahrain membawa F1 kembali

Formula 1 dan FIA mengumumkan pemindahan perlumbaan itu pada 26 Julai 2026, susulan konflik di Timur Tengah. Pengumuman kalendar bersama mereka meletakkan Formula 1 Gulf Air Bahrain Grand Prix di Malaysia antara pusingan Azerbaijan dan Singapura, sementara jadual selebihnya kekal tanpa perubahan.

Pengumuman pada Julai itu menetapkan bahawa acara berkenaan tertakluk pada perjanjian muktamad dan kelulusan rasmi, termasuk kelulusan Majlis Sukan Permotoran Dunia. Ia menerangkan aturan antara Formula 1, FIA serta kerajaan Bahrain dan Malaysia bagi memastikan perlumbaan yang jika tidak, tidak akan berlangsung dapat diteruskan.

Putera Mahkota dan Perdana Menteri Bahrain, Putera Salman bin Hamad Al Khalifa, berkata langkah itu mencerminkan komitmen berterusan negaranya terhadap sukan tersebut. Perdana Menteri Malaysia Anwar Ibrahim pula menekankan infrastruktur, keupayaan operasi dan kesediaan Malaysia untuk menerima pasukan serta peminat.

Tarikh-tarikh utama menunjukkan bagaimana acara gantian itu berkembang menjadi perbincangan tentang kepulangan jangka panjang:

• 1999 hingga 2017: Sepang menganjurkan 19 perlumbaan Grand Prix Malaysia berturut-turut.
• 26 Julai 2026: Formula 1 dan FIA mengumumkan Malaysia sebagai lokasi gantian bagi Grand Prix Bahrain.
• 2 hingga 4 Oktober 2026: Sepang menganjurkan hujung minggu perlumbaan yang dipindahkan itu.
• 9 hingga 11 Oktober 2026: Singapura menganjurkan hujung minggu Grand Prix seterusnya.
• 15 Oktober 2026: Menteri sukan Malaysia memberitahu Parlimen bahawa perbincangan mengenai penganjuran tetap masih di peringkat awal.
• November 2026: Penilaian kerajaan dijangka dibentangkan kepada Kabinet sebelum keputusan dibuat tentang kemungkinan kepulangan.

Mengapa Mercedes mahu kembali

Lord berkata Mercedes menikmati hujung minggu di Malaysia walaupun keputusan perlumbaan mengecewakan. Sambutan di Kuala Lumpur begitu menyerlah, dengan rakan sekerja Petronas memberitahunya bahawa kemunculan pasukan itu menyebabkan bandar tersebut seakan-akan terhenti.

Mercedes juga mempunyai sejarah perlumbaan di Sepang. Pengumuman perlumbaan di Sepang oleh pasukan itu mengimbas kemenangan Lewis Hamilton dari petak pertama pada 2014 dan tempat ketiga Nico Rosberg pada 2010, podium pertama pasukan selepas kembali ke Formula Satu pada tahun itu.

Pasukan itu mencatat satu kemenangan dalam lapan penampilannya di Grand Prix Malaysia sebelum litar berkenaan digugurkan daripada kalendar. Sepang juga menyaksikan detik pahit dalam perebutan kejuaraan pada 2016, apabila enjin Hamilton gagal ketika beliau mendahului dengan baki 15 pusingan. Rosberg kemudian memenangi gelaran pemandu pada musim itu.

George Russell menyifatkan Sepang sebagai antara litar kegemarannya untuk dipandu dalam simulator, manakala Kimi Antonelli menyatakan keterujaannya untuk berlumba di sana. Semangat mereka menghubungkan generasi pemandu baharu dengan sebuah venue yang kali terakhir menganjurkan Grand Prix pada 2017, yang dimenangi Max Verstappen, sebelum kedua-duanya menyertai grid F1.

Keperluan untuk perlumbaan malam

Ketua Pegawai Eksekutif Signify, As Tempelman, berkata teknologi pencahayaan boleh menyokong perlumbaan malam di Malaysia. Namun, beliau menegaskan bahawa penganjur dan pihak berkuasa perlu terlebih dahulu memutuskan matlamat acara itu.

Tempelman yakin syarikatnya boleh membangunkan sistem yang sesuai jika Malaysia memilih untuk meneruskan rancangan tersebut.

"Saya berani mengatakan teknologi tidak akan menjadi kekangan. Jadi, sudah tentu, jika perlumbaan malam diadakan di Malaysia, saya yakin kami boleh mencari penyelesaian. Saya langsung tidak meraguinya," katanya.

Pengurus Besar DZ Engineering, Roberto Grilli, turut menyatakan minat untuk mencadangkan penyelesaian menggunakan teknologi Signify. Syarikat-syarikat itu bekerjasama dalam pencahayaan sukan permotoran sejak perlumbaan malam Formula Satu pertama di Singapura pada 2008, dengan projek yang turut meliputi Las Vegas serta acara Formula E di Diriyah dan London.

Singapura menawarkan contoh khusus tentang penambahbaikan: lampu limpah LED Philips ArenaVision yang dipasang di Marina Bay pada 2023 mengurangkan penggunaan kuasa pencahayaan sebanyak 30 peratus berbanding sistem halida logam terdahulu. Secara ringkas, sistem baharu menggunakan kira-kira 70 unit elektrik bagi setiap 100 unit yang digunakan oleh sistem lama.

Keperluan Sepang memerlukan reka bentuk dan belanjawannya sendiri. Tiada projek pencahayaan, kos atau jadual pembinaan yang diluluskan diumumkan. Cadangan Lord bahawa litar itu mungkin perlu diturap semula menambah satu lagi kemungkinan dalam penilaian infrastruktur.

Terma kewangan akan berubah bagi perlumbaan tetap

Bahrain membayar yuran hak penganjuran bagi acara Oktober itu melalui kerjasamanya dengan Litar Antarabangsa Sepang, menurut Kementerian Belia dan Sukan Malaysia. Laporan menganggarkan yuran itu kira-kira US$50 juta, yang sebahagian besar atau keseluruhannya ditanggung Bahrain.

Malaysia membelanjakan kira-kira RM16 juta untuk menaik taraf venue bagi perlumbaan gantian itu. Yuran penganjuran tahunan terdahulu melebihi RM300 juta, lebih 18 kali ganda perbelanjaan naik taraf tersebut. Perjanjian masa depan bagi Malaysia perlu menyediakan belanjawan yang meliputi hak penganjuran, selain kerja-kerja litar dan operasi acara.

Menteri Belia dan Sukan, Mohammed Taufiq Johari, memberitahu Parlimen bahawa kerajaan perlu meneliti skala perbelanjaan serta prospek untuk memperoleh pulangan ekonomi yang sama secara berulang.

"Menganjurkan F1 bukan murah. Kosnya agak besar dan terdapat beberapa aspek penting yang perlu kita nilai," katanya.

Sebuah jawatankuasa yang melibatkan wakil semua kementerian dan Ketua Setiausaha Negara sedang menilai cadangan itu. Taufiq berkata tanggungjawab tersebut tidak seharusnya terhad kepada Kementerian Belia dan Sukan serta Sepang, kerana manfaatnya turut dirasai sektor ekonomi lain.

Pilihan Malaysia termasuk menganjurkan perlumbaan setiap tahun atau berkongsi aturan yang membawa perlumbaan itu ke negara ini sekali setiap beberapa tahun. Laporan yang dijangka siap menjelang November akan membantu Kabinet membuat keputusan. Selepas hujung minggu perlumbaan di Sepang, Anwar turut berkata beliau telah membincangkan kepulangan tetap dengan Presiden dan Ketua Pegawai Eksekutif Formula 1, Stefano Domenicali, sambil mengakui kekangan komitmen kalendar sedia ada.

Gambaran daripada angka ekonomi dan kehadiran

Kementerian Belia dan Sukan menganggarkan impak ekonomi selepas acara itu hampir RM950 juta. Hong Leong Investment Bank sebelum ini meramalkan angka sehingga RM1.3 bilion, menjadikan anggaran kementerian yang dikeluarkan kemudian kira-kira RM350 juta lebih rendah berbanding ramalan tersebut.

Impak ekonomi merangkumi kegiatan merentas perniagaan, seperti penginapan, pengangkutan, restoran dan pembekal. Hasil kerajaan dan kewangan penganjur acara pula merupakan bahagian berasingan dalam penilaian belanjawan. Bagi menteri, tugas praktikalnya ialah menimbang perbelanjaan awam berbanding manfaat yang tersebar kepada perniagaan dan pekerja.

Kementerian melaporkan kira-kira 261,000 kunjungan penonton sepanjang hujung minggu, termasuk anggaran 103,000 pada hari perlumbaan; laporan lain menyebut kehadiran pada hari perlumbaan melebihi 110,000 orang. Kementerian turut menyatakan lebih 97,000 tiket terjual, lebih 50,000 pelancong antarabangsa dan kira-kira 5,000 pekerja asing tiba untuk acara itu.

Penonton yang hadir selama beberapa hari menyumbang beberapa kunjungan kepada jumlah keseluruhan hujung minggu. Oleh itu, jualan tiket, kehadiran harian dan ketibaan antarabangsa mengukur bahagian berbeza daripada capaian acara tersebut.

Kementerian turut memetik angka Formula 1 Management yang menyatakan siaran kejuaraan itu menjangkau 827 juta penonton di seluruh dunia. Penilaiannya mengenal pasti pelancongan, hospitaliti, penerbangan dan perusahaan kecil Malaysia antara pihak yang mendapat manfaat daripada kemasukan pengunjung antarabangsa.

Peminat berdepan perjalanan pulang yang sukar

Jumlah penonton yang ramai di Sepang turut mendedahkan masalah yang perlu ditangani penganjur pada masa depan. Peminat dilaporkan berjalan sejauh 11 kilometer selepas perkhidmatan bas ulang-alik dihentikan, manakala zon larangan bagi perkhidmatan e-hailing menyukarkan mereka mendapatkan pengangkutan alternatif.

Penganjur Bahrain mengendalikan operasi bagi acara yang dipindahkan itu. Venue mereka biasanya menampung kira-kira 55,000 peminat sehari, berbanding lebih 100,000 di Sepang pada hari perlumbaan. Acara di Malaysia memerlukan pengurusan jumlah penonton kira-kira dua kali ganda saiz yang biasa mereka kendalikan, selain keadaan jalan raya dan aturan akses yang berbeza.

Laporan menyebut barisan panjang untuk mendapatkan air, stesen pengisian semula yang kehabisan bekalan dan sehingga 50 ambulans dihantar ke litar pada Jumaat. Kawasan konsert yang dirancang untuk kira-kira 10,000 orang dilaporkan menarik lebih 50,000 pengunjung, lalu menimbulkan kesesakan teruk.

Bagi penonton yang kembali, daya tarikan Grand Prix seterusnya sebahagiannya bergantung pada keupayaan untuk sampai ke venue dengan selamat, mendapatkan air minuman dan pulang tanpa berjam-jam dalam ketidakpastian. Perkhidmatan itu tetap penting sama ada perlumbaan berlangsung pada waktu siang atau di bawah lampu limpah.

Sepang kerap menganjurkan MotoGP tanpa gangguan seumpamanya yang dilaporkan. Operasi Malaysia pada masa depan akan mempunyai lebih banyak peluang untuk membuat perancangan berdasarkan jalan tempatan, penyedia pengangkutan dan kapasiti sebenar litar berbanding penganjur yang menguruskan acara gantian kecemasan.

Bolehkah Malaysia dan Singapura mendapat manfaat bersama?

Kalendar Oktober meletakkan Malaysia dan Singapura pada hujung minggu berturut-turut. Ini membuka peluang kepada pengunjung untuk menggabungkan dua acara dalam satu perjalanan serantau, walaupun kos perjalanan dan tiket mengehadkan bilangan peminat yang mampu menghadiri kedua-duanya.

Samer Elhajjar, pensyarah kanan pemasaran di National University of Singapore Business School, mencadangkan kedua-dua perlumbaan boleh bersama-sama mengembangkan jumlah penonton serantau. Acara Singapura berlangsung di tengah bandar pada waktu malam; Sepang pula menawarkan litar kekal dengan selekoh pantas, zon membrek keras dan cuaca tropika.

Data syarikat pembayaran Adyen daripada minggu perlumbaan Singapura 2025 memberi gambaran tentang peluang komersial itu. Pengunjung luar negara menyumbang 76 peratus hasil hotel, manakala penerimaan hotel 24 peratus lebih tinggi berbanding minggu biasa pada separuh kedua tahun itu. Jualan runcit meningkat 27 peratus sepanjang hujung minggu perlumbaan, sementara hasil makanan dan minuman naik sehingga 31 peratus.

William Saunders, ketua F1 di agensi pemasaran MKTG, turut mengenal pasti persaingan untuk mendapatkan belanjawan penajaan. Syarikat mungkin perlu memilih antara perbelanjaan promosi di Kuala Lumpur dan Singapura apabila kedua-dua acara berlangsung hampir serentak. Beliau mencadangkan slot pada Mac boleh menjadikan Malaysia lebih menarik dengan memisahkan komitmen tersebut sepanjang tahun.

Pengasas EDJ Motorsport, Matthew Marsh, berpendapat pendekatan Malaysia sebelum ini terlalu menumpukan pendapatan tiket berbanding keterlihatan negara yang lebih luas. Beliau kekal ragu-ragu terhadap kepulangan tetap kerana kalendar yang penuh dan negara lain yang sanggup membayar yuran besar akan menjadikan terma komersial sukar dipenuhi.

Malaysia menyertai persaingan sengit di Asia

Formula Satu sedang meneliti minat dari Malaysia, Thailand, Vietnam dan Korea Selatan. Kabinet Thailand meluluskan bidaan bernilai 40 bilion baht, kira-kira US$1.2 bilion, pada 2025 bagi perlumbaan di Bangkok yang disasarkan berlangsung pada 2028.

Asia dijangka menganjurkan sembilan perlumbaan pada 2027, berbanding lapan di Eropah, susulan kepulangan Grand Prix Turki. Malaysia perlu mencari ruang di rantau yang sudah menarik minat dan pelaburan besar.

Seorang individu yang mengetahui perbincangan kalendar menyatakan 2030 sebagai tahun paling awal Sepang boleh kembali secara tetap di bawah perjanjian sedia ada. Kerajaan Malaysia belum mengumumkan tahun kepulangan. Penjelasan Anwar tentang perbincangannya dengan Domenicali turut menyebut jadual yang padat serta kontrak dengan penganjur semasa sebagai kekangan.

Lord mengalu-alukan kemungkinan Thailand menyertai kalendar, sambil mengakui pelaburan dan komitmen yang diperlukan. Beliau turut menyokong usaha India untuk kembali ke Litar Antarabangsa Buddh berhampiran New Delhi pada 2028, yang disifatkannya sebagai litar dan kemudahan yang cemerlang.

India sedang menangani isu cukai dan peraturan selepas Grand Prix negara itu berakhir susulan edisi 2013. Perjanjian penganjuran diputuskan oleh pengurusan Formula Satu; sokongan pasukan terhadap bidaan hanya menjadi galakan, sementara kerajaan dan penganjur merundingkan terma praktikal.

Bagi Malaysia, penilaian November ialah langkah konkrit seterusnya. Kabinet perlu menilai sama ada perbelanjaan pengunjung, minat orang ramai dan pendedahan antarabangsa wajar diberi komitmen berulang, serta penambahbaikan yang patut diterima peminat sebagai balasannya.

Perkara Utama

• Mercedes menyokong satu lagi perlumbaan di Sepang selepas Malaysia menjadi tuan rumah Grand Prix Bahrain yang dipindahkan dari 2 hingga 4 Oktober 2026.
• Malaysia sedang mempertimbangkan penganjuran tahunan atau perlumbaan sekali setiap beberapa tahun, dengan penilaian untuk Kabinet dijangka siap menjelang November.
• Kementerian Belia dan Sukan menganggarkan impak ekonomi hampir RM950 juta dan kehadiran sepanjang hujung minggu kira-kira 261,000 kunjungan.
• Bahrain menanggung yuran hak penganjuran bagi acara gantian itu, menjadikan terma kewangannya berbeza daripada perlumbaan tetap di Malaysia.
• Signify dan DZ Engineering menyatakan minat untuk memasang pencahayaan bagi kemungkinan perlumbaan malam, namun tiada projek atau belanjawan diluluskan diumumkan.
• Gangguan pengangkutan, akses kepada air dan pengurusan orang ramai merupakan isu utama bagi sebarang acara pada masa depan.
• Kontrak kalendar sedia ada dan persaingan bidaan negara Asia merumitkan usaha Malaysia untuk kembali secara tetap.