Muizzu Rancang Membubarkan Fenaka dan RDC, Mengenakan Caj Aasandha kepada Golongan Berpendapatan Tinggi

Penggabungan syarikat utiliti dan caj kesihatan menerajui pakej reformasi menyeluruh

Presiden Maldives Dr Mohamed Muizzu mengumumkan pada 7 September 2026 bahawa Fenaka Corporation dan Road Development Corporation akan dibubarkan, manakala golongan berpendapatan tinggi akan mula membayar untuk perlindungan kesihatan Aasandha pada Oktober. Kerajaan menjangkakan perubahan insurans kesihatan itu sahaja akan menjimatkan MVR287 juta setahun.

Fenaka, yang menggaji lebih 8,000 orang dan menyediakan perkhidmatan elektrik, air dan pembetungan di sebahagian besar negara kepulauan itu, akan memindahkan operasinya kepada State Electric Company, yang dikenali sebagai STELCO. Road Development Corporation, atau RDC, akan diserap ke dalam Maldives Transport and Contracting Company, yang dikenali sebagai MTCC.

Muizzu membentangkan penggabungan itu sebagai langkah mengurangkan perbelanjaan terhadap syarikat yang menjalankan tugas bertindih. Beliau turut mengumumkan rancangan untuk mendapatkan pemilikan majoriti kerajaan dalam perniagaan telekomunikasi dan air, membangunkan 10 resort yang hasilnya akan memberi manfaat kepada rakyat, serta mengubah prosedur mahkamah.

Taklimat itu mencetuskan pertikaian segera mengenai penelitian awam. Beberapa saluran media tidak dibenarkan hadir, manakala rakaman Pejabat Presiden tidak menyertakan 10 minit terakhir sesi soal jawab, termasuk pertukaran mengenai proses jemputan.

Apakah yang akan berlaku kepada Fenaka dan pekerjanya?

STELCO akan mengambil alih loji janakuasa Fenaka dan operasi lain, lalu menjadi penyedia perkhidmatan di seluruh negara setelah pemindahan selesai. Bagi penduduk pulau, perubahan itu melibatkan syarikat yang bertanggungjawab menyediakan perkhidmatan asas yang mereka gunakan setiap hari.

Muizzu menerangkan hasil akhir yang disasarkan melalui pemindahan itu:

"Setelah proses ini selesai, STELCO akan menyediakan perkhidmatan di seluruh Maldives. Oleh itu, semua operasi Fenaka akan dipindahkan kepada STELCO dan Fenaka akan dibubarkan sepenuhnya," kata Presiden.

Jumlah tenaga kerja Fenaka menjadikan langkah ini lebih daripada sekadar pertukaran nama syarikat. Muizzu berkata penyusunan semula Fenaka dan RDC akan mengurangkan jumlah kakitangan, sambil mengaitkan pengurangan kos pekerjaan dengan rancangannya untuk mengecilkan sistem perusahaan milik negara.

Muizzu turut memetik laporan Ketua Audit Negara mengenai rasuah di bawah pentadbiran terdahulu sebagai sebab Fenaka tidak dapat diperbaharui secara mampan. Fenaka mempunyai 161 siasatan aktif Suruhanjaya Pencegahan Rasuah, dengan MVR21.4 juta diarahkan untuk dikutip semula. Siasatan dan arahan kutipan semula itu merupakan sebahagian daripada tekanan kewangan yang dihadapi syarikat berkenaan.

Kerajaan belum mengumumkan jumlah pekerja yang akan kehilangan pekerjaan, cara pemindahan akan diuruskan atau bila penggabungan itu akan selesai. Perincian tersebut akan menentukan kesan penyusunan semula terhadap pekerja dan kesinambungan perkhidmatan di pulau-pulau.

RDC dan syarikat pertanian akan disusun semula

Kerja RDC akan dipindahkan kepada MTCC, syarikat yang sedia terlibat dalam bidang pengangkutan dan pembinaan. Muizzu berkata mengekalkan syarikat milik negara yang berasingan tetapi menjalankan kerja serupa meningkatkan perbelanjaan. Kerajaan juga merancang menambah pegangan sahamnya dalam MTCC dan mengurangkan jumlah tenaga kerjanya.

Penggabungan operasi boleh membolehkan kerajaan menyatukan pengurusan dan pelaksanaan projek di bawah satu organisasi. Penjimatan yang diumumkan bagi bahagian program ini dinyatakan secara umum, tanpa sasaran kewangan seperti unjuran MVR287 juta bagi Aasandha.

Agro National Corporation, yang turut dikenali sebagai AgroNat, akan menjadi anak syarikat Maldives Industrial Fisheries Company, atau MIFCO. Anak syarikat kekal sebagai sebuah syarikat tetapi beroperasi di bawah pemilikan atau kawalan syarikat induk.

MIFCO juga akan mengendalikan pasar tempatan tempat nelayan dan petani boleh menjual hasil mereka. Ini memberi penyusunan semula sektor pertanian peranan praktikal melangkaui pentadbiran: mendekatkan pengurusan pengeluaran dan penjualan makanan dengan perniagaan perikanan milik negara.

Siapakah yang akan membayar lebih untuk Aasandha?

Aasandha, skim insurans kesihatan awam, akan berubah pada Oktober supaya golongan berpendapatan tinggi menyumbang melalui bayaran rawatan dan premium atau yuran tahunan. Bayaran rawatan bermaksud pesakit membayar sebahagian daripada bil, manakala skim itu menanggung selebihnya.

Ambang pendapatan yang diumumkan ialah MVR60,000 sebulan, kira-kira US$3,890. Pengumuman awal menyatakan mereka yang memperoleh jumlah itu atau lebih akan terjejas, manakala laporan yang mengiringinya menyebut pendapatan melebihi MVR60,000. Dasar terperinci yang dijanjikan dalam beberapa hari akan datang perlu menjelaskan layanan terhadap mereka yang memperoleh tepat MVR60,000 serta memperincikan caj yang dikenakan.

Muizzu berhujah bahawa memberikan perlindungan penuh yang sama kepada golongan kaya dan isi rumah rentan adalah tidak adil. Beliau berkata institusi kewangan antarabangsa turut menyokong perubahan pendekatan itu.

Presiden menjelaskan pendiriannya semasa taklimat:

"Golongan kaya, mereka yang membayar cukai pendapatan, tidak semestinya perlu menerima semua perkhidmatan ini secara percuma seperti yang diterima orang awam. Jadi, kami akan melaksanakan perubahan ini mulai bulan depan," umum Presiden.

Perbelanjaan Aasandha berulang kali melebihi bajet sejak beberapa tahun kebelakangan ini. Unjuran penjimatan tahunan MVR287 juta bersamaan kira-kira MVR23.9 juta sebulan. Itulah anggaran kerajaan bagi dana yang boleh disalurkan kepada keperluan lain.

Mereka yang berpendapatan di bawah ambang itu dijangka terus menerima perlindungan penuh. Bagi mereka yang melebihinya, perubahan praktikalnya ialah perbelanjaan isi rumah baharu apabila membayar caj tahunan atau menerima rawatan, bergantung pada peraturan muktamad.

Pegangan majoriti dalam syarikat telekomunikasi dan air disasarkan

Kerajaan akan berusaha mendapatkan pegangan 51 peratus dalam Dhiraagu daripada Batelco, syarikat dari Bahrain. Pegangan 51 peratus akan memberikan kerajaan pemilikan saham majoriti dalam syarikat telekomunikasi itu.

Muizzu turut berkata kerajaan sedang berusaha membeli semula kawalan majoriti Maldives Water and Sewerage Company daripada Hitachi, syarikat Jepun. Cadangan ini meluaskan program penyusunan semula melangkaui syarikat yang sudah berada di bawah kawalan kerajaan.

Pelan pemilikan dan penggabungan itu melibatkan bahagian berlainan dalam portfolio perniagaan negara. Fenaka dan RDC akan dibubarkan sebagai syarikat berasingan, manakala urus niaga Dhiraagu dan syarikat air yang dicadangkan akan meningkatkan pemilikan kerajaan dalam perniagaan sedia ada.

Sepuluh resort akan mengagihkan hasil kepada rakyat

Muizzu mengumumkan rancangan membangunkan 10 resort melalui sebuah perusahaan milik negara, dengan semua rakyat Maldives mendapat manfaat sebagai pemegang saham. Bahagian keuntungan yang besar akan diagihkan sama rata setiap tahun dalam mata wang asing, sekali gus membuka laluan kepada rakyat untuk memperoleh pendapatan dalam dolar.

Kerajaan telah memilih 10 pulau dan lagun di atol Malé serta kawasan lain. Beberapa projek dijangka bermula pada November, dengan resort beroperasi dalam tempoh tiga tahun. Ini menjadikan rancangan resort itu projek jangka panjang berbanding perubahan Aasandha yang dijadualkan pada Oktober.

Keuntungan ialah wang yang masih dimiliki sesebuah perniagaan selepas membayar kosnya. Oleh itu, bayaran kepada rakyat bergantung pada resort dibina, menarik tetamu dan menjana pendapatan selepas perbelanjaan. Pengumuman Muizzu mengaitkan hasil pelancongan masa depan secara langsung dengan pendapatan tahunan isi rumah.

Muizzu secara berasingan berkata perubahan yang mewajibkan resort menukarkan lebih banyak mata wang asing akan mengambil masa. Langkah itu berkaitan cara perniagaan pelancongan menukar pendapatan asing mereka, manakala pelan resort untuk rakyat pula berkaitan cara keuntungan daripada hartanah baharu akan dikongsi.

Pembiayaan perdagangan menyediakan satu lagi saluran kewangan

International Islamic Trade Finance Corporation telah menandatangani perjanjian rangka kerja untuk menggerakkan pembiayaan perdagangan sehingga US$1.5 bilion bagi Maldives antara 2026 dengan 2031. Perbadanan itu merupakan sebahagian daripada kumpulan Islamic Development Bank.

Perjanjian itu meliputi import komoditi penting dan strategik, terutamanya melalui perusahaan milik negara. Ia turut merangkumi pembiayaan melalui bank tempatan untuk perusahaan kecil dan sederhana serta sektor swasta yang lebih luas.

Pembiayaan perdagangan membantu perniagaan membayar barangan yang dihantar antara negara. Bagi Maldives, pembiayaan terdahulu perbadanan itu kebanyakannya menyokong petroleum, makanan ruji, ubat-ubatan dan bahan binaan, iaitu barangan yang mempengaruhi penjanaan elektrik, bekalan isi rumah, penjagaan kesihatan dan kerja pembinaan.

Perjanjian rangka kerja pertama, yang ditandatangani pada 2019 dan berakhir pada 2024, menghasilkan kelulusan sebanyak US$1.7 bilion. Had baharu US$1.5 bilion adalah US$200 juta lebih rendah daripada jumlah kelulusan terdahulu itu. Perbadanan tersebut telah meluluskan lebih US$3.3 bilion untuk Maldives sejak 2008 dan mengendalikan kemudahan pembiayaan perdagangan pusingan bagi State Trading Organisation sejak 2017.

Janji perumahan diumumkan serentak dengan kelewatan lapangan terbang

Muizzu berkata perumahan akan disediakan kepada majoriti rakyat menjelang kira-kira pertengahan 2028 melalui pangsapuri, pinjaman dan bantuan kewangan. Projek perumahan individu dijangka mengambil masa 24 hingga 30 bulan.

Bantuan yang dicadangkan merangkumi perumahan sosial, pinjaman kewangan Islam mampu milik daripada Bank of Maldives dan skim pembiayaan ekuiti yang dirancang. Pembiayaan ekuiti lazimnya melibatkan perkongsian pemilikan atau pegangan pelaburan, dan bukan bergantung sepenuhnya pada pinjaman. Pengumuman itu menyenaraikan beberapa bentuk bantuan di samping pembinaan secara langsung.

Lapangan terbang antarabangsa Kaadedhdhoo berdepan masalah berbeza. Pembangunannya tertangguh dan Muizzu berkata projek itu melibatkan pelabur asing serta tidak boleh dibiayai sepenuhnya daripada bajet negara. Kerajaan sedang meneliti pilihan dan berharap kerja dapat dimulakan pada 2026.

Tarikh yang diumumkan dalam taklimat itu menunjukkan bagaimana program berkenaan merangkumi perubahan dasar segera hingga pembinaan yang mengambil masa beberapa tahun:

• 7 September 2026: Muizzu mengumumkan penggabungan syarikat, perubahan Aasandha dan program yang lebih luas.
• 13 September 2026: Pembinaan masjid terbesar negara dijadual bermula dalam acara memperingati peristiwa bersejarah.
• Oktober 2026: Golongan berpendapatan tinggi dijadual mula menyumbang kepada perlindungan Aasandha.
• November 2026: Beberapa projek resort rakyat yang dicadangkan dijangka bermula.
• Kira-kira pertengahan 2028: Sasaran yang dinyatakan Muizzu untuk menyediakan perumahan kepada majoriti rakyat.
• Dalam tempoh tiga tahun: Resort yang dicadangkan dijangka mula beroperasi.

Perubahan mahkamah akan membuka laluan bagi tuntutan kecil

Kerajaan merancang mencadangkan pindaan kepada Kanun Tatacara Sivil bagi mengurangkan kelewatan dan meningkatkan kecekapan kes mahkamah. Tatacara sivil menetapkan peraturan untuk mengendalikan pertikaian seperti bil tertunggak, kontrak dan tuntutan lain antara individu atau organisasi.

Cadangan itu termasuk mahkamah tuntutan kecil bagi pertikaian ringan, termasuk kes yang melibatkan MVR100,000. Mahkamah sedemikian akan menyediakan laluan khusus dalam sistem keadilan bagi pertikaian kewangan yang lebih kecil.

Kajian teknikal juga sedang menilai sama ada bahagian komersial patut ditubuhkan dalam mahkamah sivil atau mahkamah perdagangan berasingan diwujudkan. Kedua-dua pilihan berkaitan pertikaian perniagaan, tetapi satu akan beroperasi dalam mahkamah sedia ada manakala satu lagi menjadi institusi berasingan.

Pengecualian media menumpukan perhatian kepada akses kepada Presiden

Beberapa saluran media, termasuk Dhauru, tidak dibenarkan menghadiri sidang media itu. Jemputan dihantar secara terpilih melalui mesej langsung, bukannya melalui kumpulan WhatsApp rasmi media yang lazim digunakan untuk pengumuman.

Muizzu berkata beliau tidak mengetahui pengecualian itu dan tidak bertanggungjawab menentukan wartawan yang dijemput. Beliau menyifatkan jemputan sebagai urusan pentadbiran yang dikendalikan Pejabat Presiden serta berkata pejabat itu mematuhi dasar sidang media yang diterbitkan.

Persatuan Wartawan Maldives mengutuk tindakan mengecualikan media itu dan berkata pihaknya menerima aduan daripada beberapa saluran profesional yang mempunyai ramai pembaca. Persatuan itu berkata sekatan kehadiran menghalang kebebasan media dan akses awam kepada maklumat.

Muizzu menegaskan kebebasan media dan ketelusan tidak pernah berlaku sebelum ini di bawah pentadbirannya. Apabila ditanya sama ada peraturan jemputan mengatasi perlindungan perlembagaan terhadap kebebasan asasi, beliau berkata wartawan patut menyemak sendiri dan akan mendapati bahawa tiada tindakan yang bercanggah dengan perlembagaan.

Video Pejabat Presiden tidak menyertakan 10 minit terakhir sesi soal jawab, termasuk pertukaran itu. Oleh itu, pembaca yang mencari maklumat tentang pemindahan syarikat utiliti, caj kesihatan dan pengumuman lain berdepan dengan kehadiran media yang disekat serta rakaman rasmi yang tidak lengkap.

Pemecatan dan program keagamaan kebangsaan

Muizzu turut mengumumkan pemecatan saudara-maranya, Hassaan Waheed, yang pernah berkhidmat sebagai timbalan duta ke Emiriah Arab Bersatu dan memegang jawatan di kementerian luar. Keputusan itu dibuat selepas dokumen tersebar di media sosial menunjukkan Ayatana Hospitalities, sebuah syarikat yang sahamnya dimiliki Hassaan, telah memajak tiga pulau di atol Thaa bersama ahli perniagaan India. Nilai pajakan itu ialah US$864,000.

Presiden berkata beliau mengetahui perkara itu melalui laporan media, bertanya kepada Hassaan mengenainya dan diberitahu bahawa Hassaan memegang saham dalam syarikat itu. Muizzu berkata urusan tersebut tidak boleh diterima bagi seseorang yang memegang jawatan kerajaan dan Hassaan telah dipecat.

Jemaah Menteri juga telah meluluskan inisiatif penghormatan kebangsaan yang akan dilaksanakan di setiap pulau berpenghuni. Muizzu mengadu bahawa parti pembangkang menghalang anggota mereka daripada menyertainya.

Papan yang memaparkan nasihat Islam dan ungkapan suci akan dipasang di sepanjang jalan utama di pulau-pulau berpenghuni bagi memperingati 900 tahun sejak Maldives menerima Islam. Pembinaan masjid terbesar negara dijadual bermula dalam acara memperingati peristiwa itu pada 13 September.

Perkara Utama

• Fenaka akan dibubarkan dan diserap ke dalam STELCO, manakala operasi RDC akan dipindahkan kepada MTCC.
• Muizzu berkata penyusunan semula itu akan mengurangkan jumlah kakitangan; Fenaka menggaji lebih 8,000 orang.
• Caj Aasandha bagi golongan berpendapatan tinggi dirancang bermula pada Oktober, dengan unjuran penjimatan tahunan MVR287 juta.
• Kerajaan akan berusaha mendapatkan pemilikan majoriti Dhiraagu dan Maldives Water and Sewerage Company.
• Sepuluh resort yang dirancang akan mengagihkan bahagian keuntungan yang besar secara sama rata kepada rakyat Maldives dalam mata wang asing.
• Rancangan perumahan, reformasi mahkamah dan infrastruktur mempunyai jadual masing-masing, dengan sasaran utama perumahan sekitar pertengahan 2028.
• Persatuan wartawan mengutuk pengecualian media daripada taklimat itu, yang rakaman rasminya tidak menyertakan 10 minit terakhir.