China Pertahan Sekatan Unsur Nadir Bumi Ketika Jepun Minta Bantuan AS Berhubung Kekurangan Itrium

Kekurangan yang diukur dalam bulan memberi tekanan kepada kilang

China mempertahankan sekatan eksport unsur nadir bumi ke Jepun pada 21 Oktober 2026, ketika Tokyo mendapatkan bantuan Amerika berhubung bekalan itrium yang semakin berkurangan, bahan yang digunakan dalam enjin jet dan peralatan pembuatan semikonduktor. Pegawai Jepun dan eksekutif syarikat perdagangan memberi amaran bahawa kekurangan boleh berlaku seawal hujung tahun ini, sekali gus memberi tekanan kepada industri yang membekalkan pelanggan jauh di luar Jepun.

Jurang harga menunjukkan betapa ketara pasaran berpecah. Menurut agensi penetapan harga komoditi Argus, harga itrium oksida di luar China ialah $1,150 sekilogram, berbanding $9 di dalam China. Angka itu menjadikan harga di luar China kira-kira 128 kali ganda harga domestik. Harga di luar China meningkat 179 kali ganda dalam tempoh dua tahun.

Jurucakap Kementerian Luar China Mao Ning berkata dalam taklimat berkala di Beijing bahawa kawalan eksport itu bertujuan menghalang pemiliteran semula Jepun dan usaha negara itu memperoleh senjata nuklear. Itulah alasan yang dinyatakan Beijing bagi sekatan tersebut. Beliau berkata China melaksanakan langkah itu mengikut undang-undang dan peraturannya.

Jepun telah menghubungi Washington dan syarikat-syarikat utama Amerika untuk meminta campur tangan. Kebimbangan segera ialah pengeluar Jepun mungkin kehabisan bahan input yang diperlukan untuk pengeluaran automotif, aeroangkasa dan cip, dengan kesannya turut dirasai perniagaan Amerika yang membeli komponen Jepun.

Beijing pertahankan kawalan sambil menjanjikan kestabilan bekalan

China memperketat kawalan eksport terhadap syarikat Jepun pada Februari, dengan menyasarkan firma yang didakwa mempunyai kaitan dengan pengeluaran ketenteraan. Kenyataan Mao pada 21 Oktober meletakkan sekatan itu dalam konteks bantahan Beijing terhadap dasar ketenteraan Jepun.

Mao, yang mewakili Kementerian Luar China, turut mengulangi pendirian Beijing mengenai bekalan mineral antarabangsa:

Pendirian China untuk mengekalkan kestabilan dan keselamatan pengeluaran serta rantaian bekalan mineral kritikal global kekal tidak berubah.

Beliau menambah bahawa semua pihak bertanggungjawab memainkan peranan membina bagi memastikan rantaian bekalan itu kekal stabil dan selamat. Sementara itu, pengeluar Jepun sedang berusaha mendapatkan bahan yang mencukupi untuk meneruskan pengeluaran ketika inventori mereka semakin susut.

Pertikaian ini mempertemukan dua keutamaan: matlamat China yang dinyatakan untuk mengawal bekalan yang berkaitan dengan pengeluaran ketenteraan, dan keperluan Jepun untuk terus membekalkan pelanggan industri. Itrium menghubungkan kedua-dua keutamaan itu kerana bahan tersebut digunakan dalam pembuatan untuk pasaran awam dan pertahanan.

Kepentingan itrium kepada enjin dan cip

Itrium ialah salah satu unsur dalam kumpulan unsur nadir bumi. Kepentingannya dalam pertikaian ini berpunca daripada keupayaannya membantu bahan menahan keadaan pembuatan yang mencabar, termasuk suhu yang amat tinggi.

Enjin jet menggunakan salutan yang mengandungi itrium untuk membantu melindungi komponen yang terdedah kepada suhu tinggi. Pengeluar juga menggunakan sebatian itrium dalam salutan di dalam kebuk penggoresan plasma, iaitu peralatan untuk membuat semikonduktor. Penggoresan plasma menyingkirkan bahan tertentu daripada permukaan bagi menghasilkan corak halus yang diperlukan untuk cip.

Oleh itu, kekurangan boleh memberi kesan melangkaui syarikat yang membeli mineral itu secara langsung. Pengeluar enjin memerlukan komponen bersalut yang sesuai, manakala pengeluar cip memerlukan peralatan yang dapat beroperasi dengan andal. Gangguan pada peringkat awal boleh melambatkan produk di peringkat seterusnya dalam rantaian.

Rantaian bekalan pertahanan Amerika juga bergantung pada komponen mengandungi itrium yang dibuat di Jepun. Hubungan itu membantu menjelaskan sebab Tokyo meminta syarikat Amerika, selain kerajaan AS, mendesak Beijing supaya menambah bekalan. Sekatan yang menjejaskan pembekal Jepun boleh menjadi masalah pengeluaran bagi pelanggan Amerikanya.

Sejauh mana Jepun hampir kehabisan bekalan?

Pegawai kerajaan Jepun dan eksekutif syarikat perdagangan menyifatkan tempoh untuk bertindak semakin singkat. Penilaian mereka ialah bekalan mungkin tidak mencukupi seawal hujung 2026 melainkan China mengubah pendekatannya atau Jepun dan rakan-rakannya memperoleh bekalan alternatif atau simpanan tambahan.

Seorang pegawai Jepun berkata inventori semakin susut dan terdapat had kepada jumlah bahan nadir bumi yang boleh dijimatkan pengeluar melalui penggunaan lebih cermat. Tempoh perancangan diukur dalam bulan, bukan tahun, dengan para pegawai sudah bimbang tentang usaha mengekalkan pengeluaran sepanjang 2027.

Jumlah simpanan negara yang tepat, tarikh kilang ditutup atau jadual pelonggaran sekatan China belum didedahkan. Amaran itu merujuk kepada saat apabila baki inventori dan penghantaran masuk mungkin tidak lagi dapat memenuhi keperluan pengeluar.

Angka harga menambah tekanan. Berdasarkan harga Argus yang dipetik, sekilogram itrium oksida berharga $1,141 lebih tinggi di luar China berbanding di dalam negara itu. Oleh itu, syarikat yang mencari bekalan gantian berdepan masalah ketersediaan fizikal dan kos pembelian yang jauh lebih tinggi.

Tokyo minta campur tangan Washington dan syarikat Amerika

Pegawai Jepun telah mengadakan perbincangan berulang kali dengan rakan sejawat Amerika mengenai itrium. Pada September, pegawai Jabatan Tenaga AS dan Kementerian Ekonomi, Perdagangan dan Industri Jepun bertemu di Washington lalu menubuhkan kumpulan tindak balas pantas bagi mineral kritikal.

Pertemuan itu berlangsung dua minggu sebelum Presiden Donald Trump menjadi tuan rumah kepada Presiden China Xi Jinping di Rumah Putih. Jepun menggunakan perbincangan tersebut untuk menjelaskan betapa mendesaknya keadaan bekalan negara itu dan meminta bantuan daripada syarikat Amerika yang terjejas oleh kekurangan tersebut.

Pendekatan Tokyo memberi syarikat-syarikat itu peranan langsung dalam usaha diplomatik. Perniagaan yang menunggu bahan atau komponen Jepun mempunyai alasan tersendiri untuk meminta Washington membangkitkan isu itu kepada Beijing: jadual pengeluaran mereka bergantung pada pembekal yang menerima itrium secukupnya.

Kementerian industri Jepun dan Jabatan Perbendaharaan AS, yang mengetuai rundingan perdagangan Amerika dengan China, enggan mengulas isu khusus itrium. Namun, seorang pegawai kanan Perbendaharaan berkata akses yang andal kepada mineral kritikal penting bagi keselamatan ekonomi dan negara Amerika, serta menyuarakan kebimbangan serius terhadap sekatan eksport yang mengganggu bekalan.

Janji perdagangan belum menghapuskan tekanan bekalan

Washington mengadu bahawa China belum sepenuhnya menunaikan komitmen untuk melonggarkan kawalan eksport unsur nadir bumi di bawah gencatan perdagangan yang dicapai pada Oktober 2025. Kekurangan yang berterusan menyebabkan mineral kritikal terus menjadi agenda dalam rundingan selepas itu.

Helaian fakta Rumah Putih yang dikeluarkan pada 17 Mei, selepas lawatan Trump ke Beijing, menyatakan bahawa China akan menangani kebimbangan Amerika mengenai kekurangan bekalan unsur nadir bumi dan mineral kritikal lain, termasuk itrium, skandium, neodimium dan indium. Dokumen itu turut menyebut komitmen untuk menangani sekatan terhadap penjualan peralatan dan teknologi yang digunakan bagi menghasilkan dan memproses unsur nadir bumi.

Seorang pegawai kanan Amerika berkata pada September bahawa China telah memenuhi kira-kira dua pertiga komitmen unsur nadir buminya kepada Amerika Syarikat, manakala bekalan yang sampai ke Jepun hanya mencukupi untuk keperluan minimum. Penilaian itu membantu menjelaskan sebab pegawai Jepun terus meminta campur tangan Amerika meskipun perjanjian terdahulu telah dicapai.

Perbezaan itu penting bagi kilang. Komitmen diplomatik menetapkan jangkaan tentang perdagangan masa depan, sedangkan pengeluaran bergantung pada bahan yang benar-benar tiba dalam jumlah dan pada masa yang diperlukan pengeluar.

Urusan pesawat membawa tekanan kembali kepada China

Kekurangan itu turut menjadi sebahagian daripada rundingan yang melibatkan industri penerbangan China. Pegawai Amerika memberitahu Beijing bahawa Amerika Syarikat tidak akan mengeksport enjin jet yang diperlukan pengeluar pesawat China, COMAC, untuk pesawat C919 kerana itrium bagi pengeluaran turbin tidak mencukupi.

Keadaan ini mengaitkan eksport mineral China dengan aksesnya kepada produk industri siap. Itrium diperlukan semasa pembuatan enjin, maka sekatan terhadap bahan tersebut boleh menjejaskan bekalan enjin yang diperlukan untuk pengeluaran pesawat China.

Semasa lawatan Trump ke Beijing pada Mei, China bersetuju membeli 200 pesawat Boeing. Perjanjian itu belum dimuktamadkan, sebahagiannya disebabkan kerumitan yang melibatkan mineral kritikal.

Erin Browne, setiausaha rendah Perbendaharaan AS bagi hal ehwal antarabangsa, mengaitkan isu-isu itu dengan menjelaskan bahawa unsur nadir bumi diperlukan untuk menghasilkan pesawat Boeing dan enjin jet. Oleh itu, tekanan komersial berlaku dalam kedua-dua arah: pengeluar Jepun dan Amerika memerlukan bekalan mineral, manakala projek penerbangan China bergantung pada enjin dan pesawat yang dihasilkan melalui rangkaian industri yang sama.

Tarikh penting di sebalik pertikaian

Amaran terbaharu ini menyusuli setahun sekatan, rundingan dan janji mengenai bekalan. Perkembangan utama ialah:

• Oktober 2025: Washington dan Beijing mencapai gencatan perdagangan yang merangkumi komitmen untuk melonggarkan kawalan eksport unsur nadir bumi.
• Februari 2026: China memperketat kawalan terhadap syarikat Jepun yang didakwanya mempunyai kaitan dengan pengeluaran ketenteraan.
• 17 Mei: Helaian fakta Rumah Putih menyatakan komitmen China untuk menangani kebimbangan Amerika berhubung kekurangan itrium dan mineral kritikal lain.
• September: Pegawai Amerika dan Jepun menubuhkan kumpulan tindak balas pantas bagi mineral kritikal di Washington.
• 21 Oktober: Mao Ning mempertahankan sekatan China, dengan menyebut kebimbangan terhadap hala tuju ketenteraan Jepun dan cita-cita nuklear yang didakwa.
• Hujung 2026: Pegawai Jepun dan eksekutif syarikat perdagangan mengenal pasti tempoh ini sebagai masa paling awal kekurangan boleh berlaku tanpa bekalan tambahan.

Jadual masa itu menunjukkan sebab Tokyo sedang meminta tindakan sekarang. Rundingan telah berterusan selama berbulan-bulan, sementara pengeluar menggunakan inventori yang membolehkan mereka terus membekalkan pelanggan.

Usaha Jepun mencari pengganti berdepan keperluan bahan yang berbeza

Industri Jepun sudah berusaha mengurangkan kebergantungan pada beberapa bekalan unsur nadir bumi dari China. Pada September 2025, syarikat sedang memajukan magnet tanpa unsur nadir bumi berat untuk motor kenderaan elektrik dan hibrid, dengan memberi tumpuan pada reka bentuk yang menghapuskan disprosium dan terbium.

Daido Steel telah mengkomersialkan magnet tanpa unsur-unsur itu dan merancang pelaburan sebanyak 5 bilion yen untuk meningkatkan pengeluaran di Wilayah Gifu. Proterial pula sedang membangunkan gred tambahan yang direka untuk mengekalkan prestasi magnet pada suhu lebih tinggi.

Itrium menimbulkan masalah pembuatan yang berbeza. Tekanan semasa tertumpu pada salutan enjin dan peralatan semikonduktor, manakala projek magnet itu menangani unsur tertentu yang digunakan dalam motor kenderaan. Mengurangkan kebergantungan industri Jepun memerlukan penyelesaian yang sesuai bagi setiap bahan dan kegunaannya.

Bagi menangani kekurangan segera, pegawai telah mengenal pasti tiga jalan praktikal: mendapatkan lebih banyak bekalan dari China, mencari sumber alternatif atau menambah simpanan. Penjimatan bahan boleh membantu memanjangkan tempoh penggunaan inventori, tetapi pegawai Jepun berkata langkah berjimat ada hadnya. Tugas mendesak mereka ialah mendapatkan itrium secukupnya untuk memastikan pengeluaran berterusan hingga 2027.

Perkara Utama

• China mempertahankan sekatan eksportnya pada 21 Oktober, dengan menyebut bantahannya terhadap hala tuju ketenteraan Jepun dan cita-cita nuklear yang didakwa.
• Pegawai Jepun memberi amaran kekurangan itrium boleh berlaku seawal hujung 2026.
• Harga Argus meletakkan harga itrium oksida pada $1,150 sekilogram di luar China dan $9 di dalam China, iaitu jurang kira-kira 128 kali ganda.
• Jepun meminta bantuan Washington dan syarikat Amerika yang pengeluarannya bergantung pada bekalan dari Jepun.
• Itrium digunakan dalam salutan enjin jet dan peralatan pembuatan semikonduktor, sekali gus mengaitkan kekurangan itu dengan pengeluaran penerbangan, automotif dan cip.
• Rundingan pesawat dan enjin dengan China kini berkait dengan pertikaian mineral itu, sementara pengeluar berusaha mendapatkan bekalan yang boleh diharap.