Majistret Gampaha Rujuk KPN ke Mahkamah Rayuan kerana Gagal Mengarahkan Perlindungan Polis di Seluruh Negara

Dua kes dadah cetus cabaran terhadap akauntabiliti polis

Majistret Gampaha Bandula Gunaratne telah merujuk fail kes berkaitan Ketua Polis Negara Priyantha Weerasooriya kepada Presiden Mahkamah Rayuan Sri Lanka selepas mendapati ketua polis itu gagal mematuhi perintah yang bertujuan melindungi orang ramai daripada pendakwaan tanpa asas.

Rujukan itu, yang diperintahkan pada 21 Oktober 2026, berpunca daripada kes pemilikan dadah bernombor 1743 dan 1744 terhadap Chamara Chathuranga Marasinghe, penduduk Makandana di kawasan Gampaha. Majistret mendapati pendakwaan itu tidak berasas lalu memerintahkan tiga pegawai polis dan Jabatan Polis membayar pampasan berjumlah Rs. 200,000 kepadanya.

Gunaratne turut mengarahkan KPN mengeluarkan pekeliling yang meliputi semua pegawai polis di Sri Lanka, dengan arahan supaya pegawai tidak membawa kes yang tidak berasas terhadap orang yang tidak bersalah. Pada perbicaraan Oktober itu, wakil polis sebaliknya mengemukakan garis panduan yang dikeluarkan oleh seorang komander wilayah untuk hanya tiga bahagian polis.

Majistret menyimpulkan bahawa kegagalan melaksanakan perintahnya merupakan penghinaan terhadap mahkamah dan mengarahkan pendaftar menghantar dokumen berkaitan, termasuk kedua-dua fail kes dadah asal, kepada Presiden Mahkamah Rayuan untuk prosiding terhadap KPN. Penghinaan terhadap mahkamah merangkumi tindakan yang ingkar kepada mahkamah atau menghalang kewibawaannya. Perkara itu kini dibawa ke Mahkamah Rayuan untuk pertimbangan prosiding rasmi.

Apa yang berlaku apabila kedua-dua kes dibicarakan?

Marasinghe pada mulanya mengaku bersalah apabila satu kes pemilikan dadah dibicarakan, dan mahkamah mengenakan denda. Tidak lama kemudian, satu lagi kes pemilikan dadah terhadapnya dibawa ke hadapan majistret yang sama.

Gunaratne menyedari bahawa lelaki yang sama berdepan dua kes yang difailkan pada hari yang sama. Pemeriksaannya terhadap pendakwaan itu menimbulkan persoalan tentang cara pertuduhan disediakan dan sama ada polis telah mengenakan prosiding yang tidak berasas terhadap Marasinghe.

Dakwaan itu berkaitan kejadian pada atau sekitar 6 Mei 2026. Satu kes mendakwa Marasinghe memiliki 130 miligram ais, nama umum bagi metamfetamina kristal, dan 500 miligram heroin di simpang Asgiriya. Kes satu lagi mendakwa dia memiliki 130 miligram ais di Gampaha. Kuantiti itu masing-masing bersamaan 0.13 gram dan 0.5 gram.

Inspektor Polis Thennakoon, yang dikenal pasti sebagai pegawai yang mengetuai Unit Antirasuah Polis Gampaha, memfailkan kedua-dua kes. Saksi yang dinamakan termasuk Sarjan Seneviratne, nombor perkhidmatan 12614; Konstabel Dilshan, nombor perkhidmatan 24728; dan Inspektor Bandaranayake. Nama Dilshan disenaraikan dalam kedua-dua kes.

Polis memohon menarik balik satu pendakwaan

Sarjan Polis Gayan, nombor perkhidmatan 30533, memberitahu mahkamah bahawa pegawai telah menahan 16 orang lain bersama Marasinghe semasa serbuan itu. Beliau berkata pertuduhan terhadap Marasinghe telah difailkan secara salah dan memohon supaya kes 1743 ditarik balik sementara kes 1744 diteruskan.

Gunaratne menolak permohonan itu. Beliau berkata serbuan polis perlu mempunyai asas yang kukuh supaya pegawai dapat memberikan keterangan di mahkamah bagi menyokong sabitan. Beliau turut merujuk kepada pengenalpastian saksi polis dalam kes-kes itu ketika meneliti cara pendakwaan disediakan.

Majistret memanggil saksi berkaitan dan pegawai kanan untuk menjelaskan mengapa tindakan tidak patut diambil di bawah Seksyen 17(1) Kanun Tatacara Jenayah berhubung kes-kes yang tidak berasas itu. Pegawai yang dipanggil bagi tujuan itu gagal hadir, sekali gus mengundang kritikan lanjut daripada mahkamah.

Oleh itu, prosiding pampasan menangani lebih daripada sekadar kesilapan nombor kes. Gunaratne meneliti penyediaan pertuduhan, pegawai yang dinamakan untuk menyokongnya dan penjelasan yang diberikan apabila penduaan itu terbongkar.

Pampasan untuk Marasinghe dan tanggungjawab dalam pasukan polis

Mahkamah memerintahkan tiga pegawai polis dan Jabatan Polis membayar pampasan berjumlah Rs. 200,000. Arahan terperinci itu merangkumi bayaran Rs. 25,000 oleh pegawai yang dinamakan sebagai saksi berkaitan kes-kes tersebut, di samping bayaran jabatan sebanyak Rs. 50,000 bagi setiap kes, atau jumlah keseluruhan Rs. 100,000.

Gunaratne mengaitkan bayaran jabatan itu dengan Tabung Ganjaran Polis, sambil menyatakan bahawa sejumlah besar wang yang dikutip melalui denda di bawah undang-undang berkaitan racun, candu dan dadah berbahaya disalurkan ke tabung tersebut. Beliau berkata tabung itu juga patut digunakan apabila polis membawa pendakwaan tidak berasas seperti ini.

Majistret berkata perintahnya bertujuan menarik perhatian kepada amalan kepolisan yang tidak wajar. Beliau turut memberi amaran supaya tanggungjawab tidak hanya diletakkan pada pegawai yang terlibat secara langsung. Jika tindakan tatatertib diambil terhadap mereka, katanya, pegawai kanan yang mengarahkan mereka menjalankan serbuan dengan cara sedemikian juga patut dipertanggungjawabkan.

Pampasan kepada Marasinghe menangani layanan terhadap seorang defendan. Arahan berasingan kepada KPN bertujuan mengubah arahan di seluruh Jabatan Polis supaya masalah yang sama dapat ditangani di luar Gampaha.

Mengapa garis panduan wilayah ditolak

Wakil Bahagian Undang-undang Polis, Inspektor Kaushika Perera dan Ketua Inspektor Praneeth Jayawardena, hadir pada perbicaraan 21 Oktober. Mereka mengemukakan garis panduan bertarikh 19 Oktober 2026, yang dikeluarkan oleh Timbalan Ketua Polis Negara yang bertanggungjawab bagi Kawasan Utara Wilayah Barat.

Dokumen itu meliputi pegawai di bahagian polis Gampaha, Kelaniya dan Negombo. Gunaratne telah mengarahkan KPN mengeluarkan pekeliling yang meliputi semua pegawai polis di seluruh Sri Lanka. Pekeliling ialah arahan bertulis rasmi yang diedarkan dalam sesebuah organisasi; skopnya bergantung pada pihak yang ditujukan dan pegawai yang menerimanya.

Gunaratne bertanya kepada wakil polis siapa yang telah diarahkan untuk bertindak. Mereka mengesahkan bahawa arahan itu ditujukan kepada KPN. Apabila ditanya siapa yang mengeluarkan dokumen yang dikemukakan di mahkamah, mereka menyatakan bahawa dokumen itu dikeluarkan oleh Timbalan Ketua Polis Negara wilayah.

Majistret Gunaratne, ketika menjelaskan bantahannya terhadap dokumen yang dikemukakan sebagai maklum balas kepada perintahnya, berkata:

Ini cubaan untuk mengelirukan saya.

Bantahan majistret itu berkaitan dengan bidang kuasa dan skop liputan. Arahan itu datang daripada komander wilayah dan bukannya ketua polis, serta hanya terpakai kepada tiga bahagian, bukan seluruh pasukan polis. Pegawai di bahagian lain di Sri Lanka tidak termasuk dalam dokumen yang dikemukakan kepada mahkamah.

Hampir lima bulan untuk bertindak

Gunaratne berkata polis telah diberikan hampir lima bulan untuk melaksanakan tindakan yang diwajibkan. Perkara itu sebelum ini dibicarakan pada dua kesempatan, apabila polis memperoleh tarikh lanjut selepas menjelaskan bahawa mereka tidak dapat menyelesaikan tugas itu atas pelbagai sebab.

Rentetan peristiwa itu menunjukkan bagaimana pendakwaan terhadap seorang individu berkembang menjadi pertikaian tentang pematuhan oleh ketua Jabatan Polis:

• Pada atau sekitar 6 Mei 2026: Kejadian pemilikan dadah yang didakwa, dan menjadi asas kepada kedua-dua kes, berlaku.
• Pada perbicaraan terdahulu: Majistret meneliti kedua-dua pendakwaan, memerintahkan pampasan dan mengarahkan KPN mengeluarkan arahan yang meliputi semua pegawai polis.
• 19 Oktober 2026: Timbalan Ketua Polis Negara bagi Kawasan Utara Wilayah Barat mengeluarkan garis panduan untuk Gampaha, Kelaniya dan Negombo.
• 21 Oktober 2026: Polis mengemukakan garis panduan itu, dan majistret mengarahkan perkara penghinaan terhadap mahkamah serta kedua-dua fail kes dadah dirujuk kepada Presiden Mahkamah Rayuan.

Garis panduan itu bertarikh dua hari sebelum perbicaraan. Kritikan Gunaratne tertumpu pada kegagalan mengemukakan arahan di seluruh negara meskipun masa yang diberikan sudah mencukupi, bukannya semata-mata pada tarikh dokumen wilayah itu dikeluarkan.

Majistret mencabar desakan untuk membawa lebih banyak kes

Gunaratne turut mengkritik kaedah menilai prestasi polis dengan mewajibkan pegawai membawa lebih banyak kes setiap bulan berbanding bulan sebelumnya. Beliau berhujah bahawa peningkatan jumlah pendakwaan bukan ukuran kejayaan yang baik dalam usaha mencegah jenayah.

Majistret berkata kawalan jenayah yang berkesan sepatutnya mengurangkan kesalahan, bukannya menggalakkan pertambahan kes tanpa henti. Komen beliau mengaitkan pengendalian pertuduhan terhadap Marasinghe dengan tekanan yang dikenakan ke atas pegawai untuk menghasilkan lebih banyak pendakwaan.

Gunaratne turut merujuk kepada laporan Penganalisis Kerajaan dalam kes dadah. Beliau berkata pemeriksaan makmal kadangkala mendapati kuantiti dadah jauh lebih kecil daripada yang dinyatakan polis, manakala sesetengah bahan bukti hanya mengandungi kesan dadah atau langsung tidak mengandungi dadah. Penganalisis Kerajaan memeriksa bahan yang dikemukakan untuk menentukan kandungannya.

Majistret turut menyuarakan kebimbangan bahawa polis kadangkala menggunakan Seksyen 54 undang-undang dadah berbahaya untuk menyekat budi bicara mahkamah, iaitu keupayaannya membuat keputusan dalam lingkungan undang-undang. Beliau berkata amalan sedemikian merosakkan kepercayaan badan kehakiman terhadap pegawai polis.

Kritikannya turut meliputi kegagalan Ketua Penguasa Kanan Polis Gampaha hadir apabila dipanggil untuk menjelaskan amalan-amalan ini. Gunaratne berkata kepimpinan kanan polis perlu mengubah pendekatan, dengan meletakkan tanggungjawab terhadap piawaian pendakwaan pada peringkat yang lebih tinggi daripada pegawai yang membuat tangkapan secara individu.

Maksud rujukan itu sekarang

Presiden Mahkamah Rayuan akan menerima fail berkaitan kegagalan KPN mematuhi arahan, bersama-sama kes 1743 dan 1744. Penghantaran fail asal memberi mahkamah lebih tinggi itu rekod pendakwaan yang membawa kepada perintah pampasan dan tuntutan supaya arahan dikeluarkan di seluruh negara.

Tiada tarikh perbicaraan Mahkamah Rayuan atau keputusan susulan berhubung rujukan itu diumumkan. Langkah prosedur seterusnya bergantung pada pertimbangan mahkamah tersebut terhadap perkara itu.

Bagi Marasinghe, prosiding itu melibatkan pampasan dan keputusan polis yang menyebabkan beliau dibawa ke mahkamah jenayah sebanyak dua kali. Bagi Jabatan Polis, keperluan yang belum dipenuhi lebih luas: arahan daripada ketuanya yang sampai kepada pegawai di seluruh negara, bukan panduan yang terhad kepada bahagian tempat pertikaian itu bermula.

Rujukan Gunaratne meletakkan pematuhan terhadap keperluan itu di hadapan mahkamah lebih tinggi. Isu utamanya jelas: sama ada KPN melaksanakan perintah untuk memberikan arahan kepada setiap pegawai polis bagi mencegah pendakwaan yang tidak berasas.

Perkara Utama

• Majistret Gampaha Bandula Gunaratne merujuk perkara penghinaan terhadap mahkamah berkaitan KPN Priyantha Weerasooriya kepada Presiden Mahkamah Rayuan pada 21 Oktober 2026.
• Pertikaian itu bermula dengan kes pemilikan dadah 1743 dan 1744 terhadap Chamara Chathuranga Marasinghe.
• Mahkamah mendapati pendakwaan itu tidak berasas dan memerintahkan tiga pegawai serta Jabatan Polis membayar pampasan berjumlah Rs. 200,000.
• KPN diarahkan mengeluarkan pekeliling yang meliputi semua pegawai polis di Sri Lanka.
• Polis sebaliknya mengemukakan garis panduan bertarikh 19 Oktober untuk Gampaha, Kelaniya dan Negombo.
• Majistret berkata polis mempunyai hampir lima bulan untuk mematuhi arahan dan memerintahkan kedua-dua fail kes asal dihantar ke Mahkamah Rayuan.