Prabowo Sasar Penutupan 700 Syarikat Milik Negara Indonesia Menjelang Disember 2026

Tarikh akhir Disember beri tekanan kepada syarikat milik negara

Presiden Indonesia Prabowo Subianto menetapkan sasaran menjelang Disember 2026 untuk menutup 700 syarikat milik negara, sambil berkata perniagaan yang terus mengalami kerugian, beroperasi secara tidak cekap atau mengeluarkan penyata kewangan palsu perlu memberi laluan kepada syarikat yang membawa manfaat kepada rakyat.

Ketika berucap di JIEXPO Kemayoran di Jakarta pada 22 Oktober, Prabowo merujuk rangkaian awal yang terdiri daripada 1,074 syarikat dan angka kemajuan kira-kira 364, berdasarkan kemas kini yang diterimanya pada malam sebelumnya. Penstrukturan semula itu dilaksanakan melalui badan pengurusan pelaburan negara, BPI Danantara.

Angka 364 itu digambarkan sebagai jumlah syarikat yang telah disatukan, ditutup atau diperkemas, tetapi juga sebagai jumlah yang masih berbaki selepas penyatuan. Kenyataan presiden memetik Prabowo menyebut angka itu tanpa menjelaskan secara khusus jumlah yang dimaksudkannya. Ini menyebabkan titik permulaan sebenar bagi sasaran Disember masih tidak pasti.

Kenyataan 22 Oktober Kementerian Sekretariat Negara menggambarkan program itu sebagai usaha menjadikan aset negara lebih produktif dan memberikan manfaat nyata kepada rakyat Indonesia. Ketika menjelaskan syarikat yang akan disasarkan kerajaan, Prabowo berkata dalam kenyataan yang diterjemahkan daripada bahasa Indonesia:

Syarikat yang tidak cekap, yang mengalami kerugian, yang mengeluarkan laporan kewangan palsu, akan kita tutup. Tumpukan perhatian kepada perusahaan milik negara yang membawa manfaat kepada rakyat.

Pengumuman itu merangkumi tiga keutamaan: mengurangkan bilangan entiti korporat, meningkatkan prestasi perniagaan yang kekal, dan mengambil tindakan terhadap dakwaan salah laku kewangan. Tugas-tugas itu melibatkan keputusan yang berbeza, meskipun semuanya sebahagian daripada program penstrukturan semula yang sama.

Skop sasaran 700 syarikat

Prabowo menggunakan istilah penutupan ketika menetapkan sasaran Disember. Namun, huraian beliau tentang kerja yang sudah dilakukan menggabungkan penutupan dengan penyatuan dan pemerkasaan operasi. Sasaran penstrukturan semula yang lebih luas juga digambarkan merangkumi ketiga-tiga langkah itu.

Penutupan syarikat menamatkan kewujudannya sebagai entiti perniagaan. Penyatuan menggabungkan perniagaan, manakala pemerkasaan operasi memudahkan struktur atau operasinya. Oleh itu, sesebuah anak syarikat boleh dikeluarkan daripada carta korporat sedangkan sebahagian kegiatannya diteruskan di bawah syarikat lain.

Jumlah awal 1,074 itu juga melangkaui perusahaan milik negara yang utama. Prabowo sebelum ini berkata kerajaan menemukan rangkaian yang merangkumi anak syarikat dan lapisan syarikat lain di bawahnya ketika Danantara ditubuhkan. Hal itu membantu menjelaskan skala pengurangan yang dicadangkan.

Sasaran Disember sebanyak 700 mewakili kira-kira 65% daripada rangkaian awal itu, berdasarkan pengiraan 700 dibahagikan dengan 1,074. Perbandingan itu menunjukkan besarnya cita-cita penstrukturan semula tersebut. Kerajaan belum mengemukakan senarai syarikat, pecahan antara penggabungan dengan penutupan, aturan bagi pekerja dan pemiutang, atau tarikh tepat penyiapan pada Disember.

Dua tahun penstrukturan semula, berbaki beberapa minggu untuk dilaksanakan

Prabowo berkata kerja itu sudah berjalan sepanjang dua tahun pertama pentadbirannya, yang bermula pada 20 Oktober 2024. Beliau berhujah bahawa perubahan terhadap struktur dan prestasi perniagaan negara memerlukan masa.

Pengumuman terbaharu itu menyusuli kritikan terdahulu terhadap pengurusan rangkaian korporat berkenaan. Tarikh-tarikh penting ialah:

• 20 Oktober 2024: Prabowo memulakan jawatan presiden bersama Naib Presiden Gibran Rakabuming Raka.
• 14 Ogos, dalam ucapan parlimen terdahulu: Prabowo mempersoalkan akauntabiliti dalam syarikat milik negara dan membincangkan mahkamah khas untuk menyiasat penyelewengan.
• 21 Oktober 2026: Prabowo menerima kemas kini pada waktu petang yang menjadi asas kepada angka kira-kira 364.
• 22 Oktober 2026: Beliau mengumumkan sasaran itu pada mesyuarat penyelarasan kebangsaan Pasukan Percepatan Akses Kewangan Wilayah, yang dikenali sebagai TPAKD.
• Disember 2026: Kerajaan menyasarkan untuk mencapai matlamat menutup 700 syarikat atau melaksanakan langkah penstrukturan semula yang lain.

Jadual itu memberi kerajaan kira-kira dua bulan selepas ucapan tersebut untuk mencapai matlamat yang dinyatakan. Peranan Danantara meletakkan pengurusan rangkaian korporat yang luas sebagai teras usaha itu, dan bukan menyerahkannya semata-mata kepada setiap syarikat secara berasingan.

Prabowo mendakwa keuntungan semakin meningkat

Prabowo berkata beberapa perniagaan yang sebelum ini gagal mencatat keuntungan kini mencatat keuntungan. Beliau turut menyebut peningkatan keuntungan sebanyak 200%, 300% dan sehingga 900% di beberapa syarikat milik negara.

Presiden mengemukakan angka itu sebagai bukti bahawa pengurusan yang lebih baik boleh membuahkan hasil seiring dengan penutupan syarikat. Ketika menggambarkan perubahan sepanjang dua tahun pertama pentadbirannya, beliau berkata dalam terjemahan:

Perusahaan milik negara yang terus mengalami kerugian telah kita tutup. Yang sebelum ini tidak dapat memperoleh keuntungan kini mencatat keuntungan.

Peningkatan peratusan mengukur perubahan berbanding jumlah terdahulu. Peningkatan 200% akan menaikkan keuntungan 100 kepada 300, manakala peningkatan 900% akan menaikkan 100 kepada 1,000. Jumlah asal penting: kenaikan peratusan yang besar daripada keuntungan kecil masih boleh menghasilkan keuntungan kewangan yang sederhana.

Prabowo tidak menamakan syarikat atau sektor mereka, tempoh perbandingan mahupun jumlah keuntungan dalam rupiah. Angka beliau menggambarkan peningkatan di beberapa perniagaan terpilih, sedangkan kedudukan kewangan seluruh rangkaian korporat memerlukan akaun setiap syarikat dan penilaian keseluruhan.

Oleh itu, dasar tersebut mempunyai dua hala tuju. Syarikat yang dinilai tidak mampu mewajarkan operasi berterusan berdepan penutupan atau penyatuan. Syarikat yang dikekalkan pula dijangka memperbaiki kewangan dan memberikan manfaat awam yang lebih jelas.

Akaun palsu menjadikan akauntabiliti tumpuan utama

Prabowo menyebut laporan kewangan palsu bersama isu ketidakcekapan dan kerugian berterusan. Penyata kewangan memberitahu negara, pemberi pinjaman dan orang ramai tentang aset, liabiliti, pendapatan dan perbelanjaan sesebuah perniagaan. Akaun yang tidak tepat boleh menyembunyikan masalah sehingga kos untuk menanganinya meningkat.

Dalam ucapan parlimennya sebelum ini, beliau turut menolak tanggapan bahawa syarikat milik negara ialah milik pengarahnya atau boleh dijadikan sumber wang bagi mereka yang berkuasa. Sebaliknya, beliau menyifatkannya sebagai hak milik rakyat Indonesia.

Dalam ucapan itu, Prabowo mencadangkan mahkamah ad hoc, iaitu mahkamah yang ditubuhkan untuk tujuan tertentu, bagi menyiasat penyelewengan dalam perusahaan negara. Beliau juga membangkitkan kemungkinan pemberian sejenis pengampunan kepada mereka yang mengakui kesalahan. Kenyataan itu merupakan cadangan, tanpa butiran pelaksanaan dalam pengumuman Oktober.

Isu akauntabiliti bukan sekadar menentukan sama ada sesebuah perniagaan dapat bertahan. Penggabungan mengubah pemilikan dan pengurusan korporat; penyiasatan pula meneliti pihak yang membuat keputusan, sama ada rekod itu benar dan sama ada wang disalahgunakan. Kedua-duanya boleh mempengaruhi nilai yang dapat dipulihkan negara melalui penstrukturan semula.

Kesejahteraan awam menjadi matlamat ekonomi

Prabowo mengaitkan rombakan itu dengan Perkara 33 dan 34 Perlembagaan Indonesia 1945. Peruntukan tersebut menyentuh penyusunan ekonomi, pengurusan sumber demi kemakmuran awam dan tanggungjawab negara terhadap kesejahteraan sosial.

Hujah beliau ialah aset negara perlu berkhidmat untuk rakyat Indonesia dan bukannya terikat dalam syarikat tidak produktif. Ini meletakkan prestasi kewangan dalam kerangka janji yang lebih luas tentang penggunaan kekayaan awam.

Pengumuman itu menyusuli seruannya agar penjimatan tambahan dilaksanakan selepas mesyuarat kabinet pada 21 Oktober. Menteri Kewangan Suahasil Nazara berkata semakan berterusan terhadap belanjawan negara bertujuan mengekalkan pembiayaan bagi perbelanjaan yang diperlukan untuk meningkatkan kesejahteraan awam.

Bagi rakyat, kepentingan praktikalnya ialah perkhidmatan, pekerjaan, pembayaran dan sumber awam yang berkaitan dengan syarikat-syarikat ini. Matlamat yang dinyatakan kerajaan ialah mengalihkan sumber kepada kegiatan produktif. Untuk mencapainya, kerajaan perlu membuat keputusan tentang kegiatan setiap perniagaan, aktiviti yang akan diteruskan dan cara mengurus tanggungan apabila sesebuah entiti korporat ditutup.

Rancangan kredit wilayah menunjukkan skala matlamat

Mesyuarat 22 Oktober itu turut membincangkan akses kepada pembiayaan di luar pusat ekonomi utama Indonesia. Prabowo memuji Otoriti Perkhidmatan Kewangan, Bank Indonesia dan kerajaan wilayah kerana membentuk pasukan TPAKD di semua wilayah, kabupaten dan bandar menjelang akhir 2024.

Pasukan itu telah membantu menyalurkan kredit produktif sebanyak Rp53 trilion kepada kira-kira dua juta penerima manfaat. Kredit produktif ialah pinjaman untuk kegiatan yang menjana pendapatan, seperti membeli bekalan pertanian, peralatan atau stok bagi perniagaan kecil.

Prabowo berkata beliau mahu pembiayaan sebanyak Rp400 trilion disalurkan pada tahun berikutnya kepada petani, nelayan dan penduduk luar bandar, dengan cita-cita lebih luas untuk menjangkau masyarakat bandar berpendapatan rendah dan kawasan kurang membangun. Sasaran yang dinyatakan ialah 28 juta keluarga.

Rp400 trilion kira-kira 7.5 kali ganda Rp53 trilion. Perbandingan itu menggambarkan besarnya cita-cita pembiayaan, meskipun angka terdahulu mengira penerima manfaat manakala sasaran baharu mengira keluarga. Prabowo turut mengisytiharkan penubuhan Majlis Kebangsaan bagi Kesejahteraan Kewangan dalam mesyuarat itu.

Rancangan kredit itu menjelaskan sebab beliau membincangkan kecekapan korporat dan pengurusan sumber dalam acara akses kewangan: beliau mengemukakan semua usaha itu sebagai cara untuk menyalurkan lebih banyak kekayaan Indonesia demi kesejahteraan isi rumah.

Permit perlombongan dan konsesi hutan diteliti

Prabowo meluaskan hujahnya mengenai sumber awam kepada konsesi perlombongan dan perladangan. Beliau berkata kerajaan sedang mengambil tindakan terhadap puluhan permit perniagaan perlombongan dan menjalankan kajian antarabangsa bagi menentukan jumlah rizab Indonesia.

Beliau juga mengarahkan menteri tenaga dan sumber mineral supaya membatalkan permit perlombongan apabila terbukti syarikat tidak menjalankan kegiatan sebenar selama lebih dua tahun. Permit memberikan kebenaran kepada syarikat untuk beroperasi mengikut peraturan tertentu; arahan presiden itu menyasarkan pemegang yang tidak menggunakan kebenaran tersebut.

Kenyataan presiden itu turut mencatatkan kritikan beliau terhadap pemegang konsesi yang disyaki berulang kali melanggar peraturan berkaitan kebakaran hutan dan tanah. Beliau merujuk kepada syarikat yang didakwa melanggar peraturan tiga atau empat kali, dan sebuah syarikat sehingga 19 kali. Beliau berhujah bahawa permit perlu dibatalkan selepas dua pelanggaran.

Amaran itu menyusuli tuntutan pelajar berhubung kebakaran hutan semasa demonstrasi yang menandakan ulang tahun kedua beliau memegang jawatan. Bantahan itu mengaitkan kecemasan kebakaran dengan kebimbangan tentang pekerjaan, kos sara hidup dan penggunaan sumber awam.

Prabowo menyeru kerajaan wilayah dan universiti supaya mengenal pasti serta mempersiapkan golongan muda Indonesia yang mampu mengurus perladangan dan perniagaan sumber lain. Cadangan itu menghubungkan penguatkuasaan dengan satu lagi tugas: mencari mereka yang mampu mengendalikan operasi apabila pemegang konsesi sedia ada kehilangan permit.

Perkara Utama

• Prabowo menetapkan sasaran untuk menutup 700 syarikat milik negara menjelang Disember 2026, dengan penyatuan dan pemerkasaan operasi turut menjadi sebahagian daripada program penstrukturan semula.
• Rangkaian awal terdiri daripada 1,074 entiti, termasuk beberapa lapisan anak syarikat.
• Angka kemajuan kira-kira 364 masih kabur, sama ada merujuk kepada syarikat yang telah distruktur semula atau jumlah yang masih berbaki.
• Syarikat yang berdepan tindakan termasuk yang disifatkan sebagai tidak cekap, terus mengalami kerugian atau mengeluarkan laporan kewangan palsu.
• Prabowo mendakwa keuntungan meningkat sebanyak 200%, 300% dan 900% di syarikat milik negara yang tidak dinamakan.
• Presiden mengaitkan rombakan itu dengan kesejahteraan awam, akses kredit yang lebih luas dan pengurusan sumber semula jadi yang lebih ketat.