Sri Lanka Rancang Tutup 34 Institusi Negara Ketika Kos Gaji Perkhidmatan Awam Meningkat

Penutupan dirancang seiring program gaji yang menelan belanja besar

Kementerian Kewangan Sri Lanka memutuskan untuk menutup 34 institusi negara, kata Presiden Anura Kumara Dissanayake pada 23 Oktober 2026, ketika kerajaan berusaha mengurangkan kos perkhidmatan awam sambil meningkatkan perbelanjaan untuk menarik dan mengekalkan kakitangan mahir.

Berucap pada perhimpunan Persatuan Juruukur Kerajaan di Waters Edge, Battaramulla, Dissanayake berkata sebuah jawatankuasa khas telah dilantik untuk mengkaji dan melaksanakan penutupan itu. Institusi lain pula akan digabungkan ketika kerajaan menilai organisasi yang tujuan asalnya mungkin sudah berubah.

Pengumuman itu dibuat seiring komitmen gaji yang besar. Dissanayake berkata kenaikan gaji bagi 2027 memerlukan kira-kira 110 bilion rupee. Di bawah tiga fasa kenaikan gaji pokok kerajaan yang meliputi 2025, 2026 dan 2027, perbelanjaan gaji tahunan tambahan dijangka mencecah 330 bilion rupee menjelang 2027 berbanding 2024.

Presiden menyifatkan kedua-dua langkah itu sebagai sebahagian daripada usaha yang sama: mengurangkan perbelanjaan bagi institusi yang dianggap tidak perlu oleh kerajaan, sambil menjadikan pekerjaan penting dalam perkhidmatan awam menarik kepada golongan profesional berkelayakan. Katanya, jawatan profesional masih kosong walaupun pelantikan politik terdahulu telah memenuhi banyak jawatan di peringkat bawahan.

Bagi kakitangan dan mereka yang bergantung pada perkhidmatan kerajaan, persoalan praktikalnya ialah bagaimana penyusunan semula itu akan dilaksanakan. Dissanayake mengakui bahawa penutupan institusi adalah rumit dan berkata elaun akan dibayar apabila sesebuah institusi ditutup. Kenyataannya turut menekankan keperluan pentadbiran awam yang mantap untuk memastikan sumber awam sampai kepada masyarakat.

Apakah keputusan mengenai 34 institusi itu?

Dissanayake berkata Kementerian Kewangan telah membuat keputusan untuk menutup 34 institusi, bukannya sekadar mencadangkan satu kajian semula. Beliau berkata tugas jawatankuasa itu adalah mengkaji dan melaksanakan proses tersebut, di samping rancangan kerajaan yang lebih luas untuk penggabungan.

Mandat jawatankuasa itu turut digambarkan sebagai meneliti penutupan atau penggabungan 34 badan yang dikenal pasti sebagai tidak perlu atau tidak cekap. Namun, pengumuman utama presiden menetapkan penutupan 34 institusi dan menyebut secara berasingan bahawa institusi lain akan digabungkan.

Nama institusi, keanggotaan jawatankuasa, kriteria pemilihan, jadual pelaksanaan dan anggaran penjimatan belum didedahkan. Butiran elaun penutupan, termasuk jumlah, penerima dan aturan pembayaran, juga belum dinyatakan.

Ketika menjelaskan kesukaran melaksanakan keputusan Kementerian Kewangan, Dissanayake berkata:

Malah menutupnya pun sukar kerana prosesnya sangat rumit.

Bagi kakitangan, elaun penutupan merupakan petunjuk paling jelas setakat ini bahawa menutup sesebuah institusi juga memerlukan perbelanjaan. Kesan kewangan akhirnya bergantung pada kos pelaksanaan perubahan serta perbelanjaan yang dapat dikurangkan daripada belanjawan akan datang.

Mengapa kerajaan menilai institusi lama

Dissanayake berhujah bahawa sesetengah institusi negara ditubuhkan untuk memenuhi keperluan yang telah berubah. Katanya, dalam bidang tertentu kerajaan pernah menjadi satu-satunya penyedia perkhidmatan, namun kini sektor swasta yang besar menjalankan kegiatan serupa.

Presiden berkata kerajaan perlu mempertimbangkan sama ada ia masih perlu melaksanakan semua tugas itu sendiri, sama ada sesetengah kegiatan boleh dihentikan, atau sama ada mendapatkan perkhidmatan daripada penyedia swasta akan menelan belanja lebih rendah.

Bagi pembaca, perbezaan praktikalnya mudah. Kerajaan boleh menggaji kakitangan dan mengendalikan organisasi untuk menyediakan perkhidmatan secara langsung, atau membayar penyedia lain untuk melaksanakan sesuatu tugas. Cadangan Dissanayake meneliti aturan mana yang lebih berbaloi dari segi kewangan bagi kegiatan yang kini turut disediakan oleh perniagaan swasta.

Penjelasan beliau meletakkan tujuan setiap institusi sebagai tumpuan kajian semula. Persoalan utamanya ialah sama ada organisasi itu masih memenuhi keperluan semasa dan sama ada kerajaan patut terus menyediakan kegiatan tersebut melalui struktur sedia ada.

Jawatan profesional kosong, peringkat bawahan pula sesak

Dissanayake menggambarkan perkhidmatan awam yang berdepan dua masalah kakitangan serentak: kekurangan tenaga profesional berkelayakan dan lebihan kakitangan di peringkat bawahan akibat pelantikan politik pada tahun-tahun sebelumnya.

Jurutera, pakar teknologi maklumat dan pengurus antara golongan profesional yang menurutnya sukar direkrut dan dikekalkan. Beliau berkata pekerjaan dalam sektor awam tidak lagi menarik kepada ramai pekerja mahir dan kerajaan tidak mempunyai cara yang berkesan untuk mengekalkan mereka.

Jumlah tenaga kerja yang besar masih boleh kekurangan kemahiran khusus untuk menjalankan tugas. Menurut gambaran presiden, jawatan yang dipenuhi di peringkat bawahan wujud serentak dengan kekosongan profesional, menyebabkan kerajaan menanggung beban gaji yang tinggi serta kekurangan kepakaran penting.

Ketika mengemukakan kebimbangannya mengenai pengambilan dan pengekalan kakitangan, Dissanayake berkata:

Oleh itu, kita menjangkakan agar golongan profesional direkrut ke dalam perkhidmatan awam, dan agar perkhidmatan awam ini dapat dijadikan tarikan kepada golongan profesional. Jika tidak, saya percaya perkhidmatan awam kita akan berdepan krisis besar.

Bagaimana kenaikan gaji dikira

Kerajaan memperkenalkan kenaikan gaji pokok dalam tiga fasa yang meliputi 2025, 2026 dan 2027. Dissanayake berkata setiap fasa menelan belanja kira-kira 110 bilion rupee, menjadikan peningkatan perbelanjaan gaji tahunan kepada 330 bilion rupee menjelang 2027 berbanding paras 2024.

Angka tersebut menggambarkan komitmen tahunan yang semakin meningkat. Tiga fasa yang masing-masing bernilai kira-kira 110 bilion rupee menghasilkan peningkatan sebanyak 330 bilion rupee dalam bil gaji tahunan apabila semua fasa dilaksanakan. Peruntukan 110 bilion rupee yang diperlukan bagi 2027 merupakan fasa terakhir program itu.

Gaji pokok ialah jumlah asas yang ditetapkan bagi sesuatu pekerjaan. Elaun pula ialah bayaran berasingan yang mungkin dikaitkan dengan tugas tertentu atau keperluan pekerjaan. Dissanayake berkata elaun akan diberi perhatian lebih dalam belanjawan yang sedang disediakan dan pada 2028, apabila tiada lagi kenaikan gaji pokok dirancang.

Presiden mengaitkan elaun itu dengan usaha mengekalkan kakitangan penting dalam perkhidmatan awam. Kenyataannya menunjukkan tumpuan akan beralih selepas tiga fasa kenaikan gaji pokok kepada bayaran yang bertujuan menangani keperluan pengekalan kakitangan.

Jadual kenaikan gaji itu memberikan beberapa garis masa yang jelas kepada kakitangan:

• 2025: Fasa pertama program kenaikan gaji pokok, dengan kos kira-kira 110 bilion rupee.
• 2026: Fasa kedua, juga dengan kos kira-kira 110 bilion rupee.
• 23 Oktober 2026: Dissanayake mengumumkan keputusan untuk menutup 34 institusi dan membincangkan pengambilan kakitangan, gaji serta elaun.
• 2027: Fasa ketiga kenaikan gaji memerlukan kira-kira 110 bilion rupee, menjadikan perbelanjaan gaji tahunan tambahan 330 bilion rupee berbanding 2024.
• 2028: Tiada lagi kenaikan gaji pokok dirancang, dengan perhatian lebih diberikan kepada elaun.

Perkhidmatan awam yang lebih mantap kekal sebagai matlamat

Dissanayake berkata kerajaan kekal komited terhadap sistem pentadbiran negara yang mantap. Beliau menyifatkan perkhidmatan awam sebagai mekanisme yang perlu memastikan wang yang sampai ke Perbendaharaan membawa manfaat kepada masyarakat setempat.

Beliau mengaitkan pentadbiran yang berkesan dengan penyelesaian isu tanah serta penambahbaikan akses kepada kemudahan pertanian, pendidikan dan penjagaan kesihatan. Contoh-contoh itu menjelaskan mengapa perdebatan mengenai kakitangan melangkaui pejabat kerajaan: keupayaan merekrut golongan profesional yang sesuai mempengaruhi kapasiti negara untuk menyampaikan perkhidmatan.

Matlamat yang dinyatakan kerajaan menggabungkan pengurangan bilangan institusi atau penggabungan institusi dengan peningkatan keupayaan profesional. Penutupan sesebuah organisasi mengurangkan bilangan badan yang dikendalikan kerajaan; pengambilan dan pengekalan pakar pula menentukan sama ada perkhidmatan yang masih ada mempunyai kakitangan yang diperlukan untuk beroperasi.

Oleh itu, kenyataan presiden menggariskan dua keutamaan perbelanjaan yang bergerak ke arah berbeza. Kos operasi institusi disasarkan untuk dikurangkan, manakala program gaji meningkatkan kos tahunan untuk menggaji kakitangan awam.

Peralatan ukur tanah turut menjadi sebahagian daripada rancangan

Perhimpunan itu, yang disifatkan sebagai persidangan tahunan ke-100 persatuan berkenaan, turut menyaksikan komitmen khusus kepada juruukur kerajaan. Dissanayake berjanji menyokong penggunaan teknologi moden, pembangunan kakitangan dan perubahan kepada peraturan perkhidmatan sedia ada.

Kerajaan berkata ia bersedia memperuntukkan dana bagi peralatan ukur tanah moden selepas menilai keperluan teknologi sektor berkenaan. Pendekatan itu mengaitkan keputusan pembelian dengan penilaian terhadap keperluan perkhidmatan.

Ukur tanah menentukan keluasan dan membantu menetapkan sempadan tanah. Komitmen terhadap peralatan itu selari dengan matlamat Dissanayake untuk meningkatkan keupayaan negara menyelesaikan isu tanah, sekali gus memberikan contoh konkrit bidang yang kerajaan mahu laburkan dan pada masa sama mengurangkan kos di tempat lain.

Kerentanan ekonomi membentuk pilihan perbelanjaan

Dissanayake turut memberi amaran bahawa keupayaan Sri Lanka menangani gangguan ekonomi masih tidak seimbang. Katanya, negara itu mempunyai sumber rupee yang mencukupi untuk mengurus kejutan yang berpunca daripada ekonomi domestik, namun kekuatan ekonominya tidak memadai untuk menghadapi kejutan luaran.

Kejutan domestik bermula di dalam negara, manakala kejutan luaran datang dari luar. Perbezaan yang dikemukakannya merujuk kepada sumber yang tersedia untuk bertindak balas terhadap gangguan serta batas daya tahan ekonomi.

Amaran itu memberikan konteks kepada gabungan penutupan, kenaikan gaji dan elaun bersasar. Kerajaan berusaha mengurangkan kos berterusan sambil membiayai bil gaji yang lebih besar dan mengekalkan golongan profesional yang diperlukan untuk menyampaikan perkhidmatan. Jawatankuasa penutupan kini perlu menterjemahkan keputusan yang diumumkan itu kepada proses yang boleh dilaksanakan.

Perkara Utama

• Kementerian Kewangan memutuskan untuk menutup 34 institusi negara, menurut Presiden Anura Kumara Dissanayake.
• Sebuah jawatankuasa khas akan mengkaji dan melaksanakan proses itu, manakala institusi lain akan digabungkan.
• Institusi yang terlibat, jadual penutupan dan anggaran penjimatan belum diumumkan.
• Dissanayake berkata elaun penutupan akan dibayar dan mengakui pelaksanaannya rumit.
• Tiga fasa kenaikan gaji dijangka meningkatkan perbelanjaan gaji tahunan sebanyak 330 bilion rupee menjelang 2027 berbanding 2024.
• Tiada lagi kenaikan gaji pokok dirancang bagi 2028, apabila elaun akan diberi perhatian lebih.
• Presiden mengaitkan penyusunan semula dengan pengambilan golongan profesional, pengekalan kakitangan dan penyampaian perkhidmatan awam yang lebih baik.