Pakistan Buka Semula Laluan Perdagangan dengan Iran Ketika Lori LPG Berdepan Kelewatan Pelepasan Kastam

Perdagangan disambung semula di Pintu 250 Gwadar

Pakistan membuka semula lintasan Gabd-Rimdan dengan Iran pada 24 Oktober 2026, membolehkan trafik komersial bergerak selepas gangguan selama seminggu yang menyebabkan kenderaan pengangkut barang terkandas dan bekalan bahan api terjejas. Pada mulanya, pegawai sempadan membenarkan konsainan yang membawa nota konsainan bertarikh 16 Oktober atau lebih awal, sekali gus memberi laluan kepada pedagang untuk memindahkan barangan yang tertahan akibat penggantungan itu.

Lintasan itu, yang juga dikenali sebagai Pintu 250, terletak di daerah Gwadar, Balochistan. Lori yang membawa beras dan barangan makanan lain mula bergerak ke arah Iran, manakala lori tangki yang membawa gas petroleum cecair atau LPG memasuki Pakistan. Pembukaan semula itu menghidupkan kembali pergerakan di laluan perdagangan penting, walaupun pemprosesan kastam masih melambatkan penghantaran tertentu.

Naveed Jan Kalamati, presiden Dewan Perniagaan Gwadar, mengesahkan pembukaan semula itu dalam kenyataan pada Ahad, 25 Oktober. Beliau berkata operasi disambung semula pada Sabtu:

Pihak berkuasa membuka lintasan sempadan Gabd-Rimdan pada Sabtu.

Kalamati berkata ratusan lori yang membawa beras dan barangan makanan lain menyeberang ke Iran, manakala lori tangki LPG dibenarkan memasuki Pakistan. Permintaan tinggi untuk bergerak selepas penutupan menyebabkan kesesakan di lintasan itu.

Pakistan dan Iran berkongsi sempadan sepanjang kira-kira 909 kilometer, yang menghubungkan wilayah Balochistan di Pakistan dengan wilayah Sistan dan Baluchestan di Iran. Penggantungan itu menjejaskan perdagangan dan perjalanan, dengan ribuan lori dan kontena terkandas di sepanjang laluan terjejas. Bagi perniagaan yang menunggu bayaran atau penghantaran, pembukaan semula pintu sempadan itu merupakan langkah pertama untuk meleraikan barisan tertunggak yang terbentuk selama seminggu.

Konsainan lama dibenarkan menyeberang

Pegawai sempadan membenarkan konsainan komersial dengan nota konsainan yang dikeluarkan pada atau sebelum 16 Oktober melalui Gabd-Rimdan. Nota konsainan ialah dokumen pengangkutan yang mengenal pasti sesuatu kiriman dan pergerakannya. Syarat tarikh itu mengehadkan pembukaan semula awal kepada kargo yang didokumenkan sebelum penggantungan pada 17 Oktober.

Kalamati berkata kenderaan yang membawa import dan eksport boleh bergerak dalam kedua-dua arah. Ejen pelepasan kastam Muhammad Rizwan turut mengesahkan perdagangan telah disambung semula, sambil berkata beliau telah menyelesaikan pelepasan kastam bagi 28 lori yang membawa beras dan barangan makanan lain ke Iran sejak Sabtu.

Angka Rizwan memberikan contoh nyata tentang kerja kastam yang kembali berjalan. Pelepasan yang dikendalikannya merupakan sebahagian daripada pergerakan kenderaan lebih besar yang disebut oleh presiden dewan itu, ketika pedagang dan pengangkut berusaha menggerakkan semula kargo yang tertangguh.

Taftan dibuka semula dengan sekatan eksport

Taftan, satu lagi lintasan utama antara Pakistan dengan Iran, turut menyambung semula sebahagian perdagangan. Pengimport LPG Hajji Liaquat berkata ratusan kenderaan yang terkandas di sebelah Iran, termasuk lori tangki LPG, dibenarkan memasuki Pakistan. Namun, eksport Pakistan melalui Taftan masih digantung ketika beliau memberikan kenyataan.

Oleh itu, kedua-dua lintasan beroperasi dengan syarat berbeza: Gabd-Rimdan mengendalikan barangan dalam kedua-dua arah, manakala Taftan membenarkan kargo masuk tanpa penyambungan semula eksport Pakistan. Perniagaan perlu mengetahui lintasan yang dibuka dan arah perjalanan yang dibenarkan.

Operasi biasa di keempat-empat lintasan utama, iaitu Taftan, Rimdan-Gabd, Mand-Pishin dan Chedgi, dijangka bermula pada Isnin, 26 Oktober. Jadual itu melangkaui pembukaan semula awal di Gabd-Rimdan dan penyambungan semula sebahagian operasi di Taftan.

Harga LPG mencerminkan kesan gangguan

Kekurangan bahan api semasa penutupan dilaporkan terutama di Punjab, manakala kenaikan harga mendadak dicatatkan di Balochistan. Di sana, harga silinder LPG seberat 12 kilogram dilaporkan meningkat daripada sekitar 4,500 rupee Pakistan kepada 7,000 rupee. Pengerusi Persatuan LPG Pakistan, Irfan Khokhar, menyatakan harga di Balochistan sekitar 7,000 rupee dalam laporan bertarikh 23 dan 25 Oktober 2026, manakala pedagang berkata kenaikan daripada 4,500 rupee itu berlaku dalam beberapa hari.

Kenaikan itu kira-kira 2,500 rupee bagi kuantiti bahan api yang sama, atau sekitar 56 peratus. Bagi isi rumah yang membeli satu silinder, ini bermakna mereka perlu menyediakan wang yang jauh lebih banyak untuk mendapatkan jumlah gas yang sama.

LPG ialah bahan api yang disimpan di bawah tekanan dalam silinder dan digunakan untuk memasak serta pemanasan. Iran membekalkan sebahagian LPG Pakistan, menjadikan penghantaran melalui jalan raya merentasi lintasan ini penting untuk bekalan tempatan. Gangguan itu turut berlaku ketika kebimbangan tentang bekalan menjelang musim sejuk semakin meningkat.

Pembukaan semula lintasan membolehkan lori tangki meneruskan penghantaran ke peringkat seterusnya. Pelepasan kastam, pengangkutan seterusnya dan pengedaran masih menentukan bila bahan api itu sampai ke kedai dan isi rumah. Langkah-langkah itu juga akan mempengaruhi seberapa cepat bekalan tambahan dapat mengurangkan tekanan terhadap harga.

Iran menyebut kesesakan urusan dokumentasi

Duta Iran ke Pakistan, Reza Amiri Moghadam, berkata Iran tidak mengenakan sekatan terhadap eksport ke Pakistan. Beliau mengaitkan kelewatan kargo dengan perubahan prosedur E-Form Pakistan dan berkata rundingan dengan pihak berkuasa Pakistan sedang berlangsung.

Prosedur E-Form yang disebut oleh duta itu berkaitan dokumentasi untuk merekod dan memantau import komersial serta aturan pembayarannya melalui bank. Sesuatu kiriman memerlukan kebenaran untuk menyeberangi sempadan dan pemprosesan yang diwajibkan sebelum boleh meneruskan proses import.

Moghadam berkata beberapa ratus lori LPG telah menyeberang dari Rimdan ke Gabd tetapi masih belum mendapat pelepasan di pihak Pakistan. Ini bermakna bahan api itu sudah berada secara fizikal di Pakistan tetapi masih menunggu untuk melalui prosedur yang selebihnya dan memasuki rangkaian bekalan domestik.

Duta itu berkata perdagangan rentas sempadan merupakan sebahagian daripada perjanjian dua hala dan Iran sedang bekerjasama dengan Pakistan untuk menyelesaikan kesulitan tersebut. Penjelasan beliau meletakkan pentadbiran kastam, selain keselamatan, sebagai isu segera dalam usaha memulihkan penghantaran berkala.

Kebimbangan keselamatan dan penyeludupan mencorakkan penutupan

Pegawai Pakistan mengumumkan penggantungan sementara pada 17 Oktober atas alasan keselamatan, manakala Tehran menyebut sebab teknikal. Kementerian Perdagangan Pakistan, yang mengarahkan penutupan itu, tidak memberikan penjelasan terperinci secara terbuka tentang keputusannya.

Shahid Rind, penasihat ketua menteri Balochistan bagi hal ehwal media dan politik, menolak dakwaan bahawa sempadan ditutup tanpa had. Beliau menyifatkan penggantungan itu sebagai sementara dan mengaitkannya dengan kebimbangan keselamatan, usaha membanteras penyeludupan serta rancangan untuk sistem pengawasan sempadan bersepadu.

Rind berkata perbincangan pentadbiran dan keselamatan sedang berlangsung untuk meningkatkan penyelarasan. Matlamat yang dinyatakan kerajaan wilayah itu adalah untuk memperkukuh pengurusan sempadan sambil membolehkan perdagangan sah diteruskan melalui prosedur yang lebih teratur.

Pembukaan semula itu juga menyusuli lawatan ke Iran pada awal minggu tersebut oleh ketua tentera Pakistan, Marsyal Lapangan Asim Munir, yang membincangkan hubungan dua hala dan perkembangan serantau dengan pemimpin Iran. Langkah segera yang menjejaskan pedagang kekal tertumpu pada pembukaan semula pintu sempadan, kebenaran untuk konsainan yang layak dan pemprosesan kargo tertangguh.

Serangan menambah bahaya kepada tunggakan

Militan bersenjata menyerang lori di lintasan Gabd pada 22 Oktober, ketika penggantungan masih berkuat kuasa. Laporan tentang kerosakan berbeza-beza, daripada lima lori yang membawa barangan makanan dibakar hingga puluhan kenderaan dibakar, manakala yang lain rosak. Anggota keselamatan tambahan dikerahkan untuk melindungi konvoi komersial sebelum perdagangan disambung semula.

Balochistan berdepan serangan berterusan oleh militan pemisah terhadap anggota penguat kuasa undang-undang, warga China dan pengguna jalan raya. Serangan terhadap kenderaan pengangkut barangan di sepanjang lebuh raya N-40, yang menghubungkan Pakistan dengan Iran, turut mengurangkan perdagangan.

Bahaya itu bukan hanya wujud di lintasan sempadan. Pengangkut memerlukan pintu sempadan yang boleh digunakan, dokumen yang lengkap dan jalan yang selamat untuk menghantar muatan. Kenderaan yang menunggu dalam tunggakan kekal terdedah kepada gangguan, manakala serangan di jalan penghubung boleh menjejaskan barangan walaupun selepas kastam melepaskannya.

Jumlah keseluruhan pergerakan lori, kargo yang dilepaskan dan kerugian akibat serangan itu tidak tersedia kepada umum, dan pegawai di Gwadar serta Quetta tidak menjawab soalan tentang pembukaan semula. Perancangan untuk menyambung semula operasi biasa di keempat-empat lintasan pada 26 Oktober merupakan pencapaian seterusnya yang dinyatakan.

Bagaimana gangguan itu berlaku

Penutupan, serangan dan pembukaan semula berlaku dalam tempoh lebih sedikit daripada seminggu. Tarikh-tarikh penting menunjukkan sebab penyambungan semula di satu pintu sempadan tidak serta-merta menyelesaikan semua masalah yang dihadapi pedagang:

• 16 Oktober: Tarikh nota konsainan terakhir yang diterima bagi kargo semasa pembukaan semula awal di Gabd-Rimdan.
• 17 Oktober: Pakistan menggantung operasi sempadan, mengganggu pergerakan komersial dan menyebabkan kargo terkandas.
• 22 Oktober: Militan bersenjata menyerang lori di lintasan Gabd.
• 24 Oktober: Pergerakan komersial disambung semula di Gabd-Rimdan, dengan eksport makanan memasuki Iran dan lori tangki LPG memasuki Pakistan.
• 25 Oktober: Pedagang menceritakan pembukaan semula, kesesakan dan masalah pelepasan yang masih berterusan.
• 26 Oktober: Operasi biasa dijangka berlangsung di Taftan, Rimdan-Gabd, Mand-Pishin dan Chedgi.

Bagi pedagang, manfaat segera ialah peluang menghantar barangan yang tertangguh. Bagi isi rumah yang berdepan harga silinder lebih tinggi, kelegaan bergantung pada bahan api itu selesai melalui pemprosesan kastam dan sampai kepada penjual tempatan. Usaha seterusnya tertumpu pada mengurangkan tunggakan dan memastikan lintasan serta laluan penghubungnya terus dibuka.

Perkara Utama

• Gabd-Rimdan dibuka semula pada 24 Oktober selepas penggantungan yang bermula pada 17 Oktober.
• Pada mulanya, pegawai menerima konsainan dengan dokumen pengangkutan bertarikh 16 Oktober atau lebih awal.
• Eksport makanan dan import LPG disambung semula di Gabd-Rimdan; eksport Pakistan melalui Taftan masih digantung menurut kenyataan pedagang itu.
• Harga silinder LPG seberat 12 kilogram dilaporkan meningkat daripada kira-kira 4,500 kepada 7,000 rupee di Balochistan.
• Duta Iran berkata beberapa ratus lori LPG sedang menunggu pelepasan di pihak Pakistan.
• Operasi biasa di keempat-empat lintasan utama dijangka bermula pada 26 Oktober.