Pertikaian subsidi kesihatan warga emas Taiwan memuncak berhubung bantuan perubatan, pembiayaan dan prosedur undang-undang

Jutaan orang mungkin mendapat kelegaan premium ketika bantuan perubatan diteliti

Rancangan Taiwan untuk membayar premium Insurans Kesihatan Nasional bagi kira-kira 4.03 juta warga emas mencetuskan pertikaian sama ada peluasan satu manfaat boleh melemahkan manfaat lain. Menteri Kesihatan dan Kebajikan Shih Chung-liang menganggarkan pada 27 Oktober 2026 bahawa kira-kira 66,000 warga emas mungkin terjejas susulan pemansuhan peruntukan yang menyokong perbelanjaan perubatan selain premium insurans mereka.

Parlimen meluluskan pindaan kepada Artikel 22 Akta Kebajikan Warga Emas pada 16 Oktober dengan 60 undi berbanding 39. Pindaan itu mewajibkan kerajaan pusat menanggung premium bagi individu yang layak berusia 65 tahun ke atas, dengan Parti Rakyat Taiwan menganggarkan perbelanjaan tahunan kira-kira NT$39 bilion.

Perdana Menteri Cho Jung-tai berkata pindaan itu mempunyai kelemahan yang boleh menyebabkan bantuan kepada warga emas kurang berkemampuan ditarik balik. Pengerusi Parti Rakyat Taiwan Huang Kuo-chang menolak hujah itu dengan berkata undang-undang lain dan peraturan kerajaan tempatan membolehkan subsidi perubatan diteruskan. Beliau mahu Presiden Lai Ching-te dan Cho menyatakan sama ada mereka menyokong subsidi premium nasional yang seragam, bukannya manfaat yang bergantung pada tempat tinggal warga emas.

Pertikaian itu kini melangkaui soal bil isi rumah. Cho mempersoalkan sama ada proses perundangan mematuhi keperluan perlembagaan dan belanjawan, manakala ahli parlimen pembangkang mendesaknya menyatakan sama ada beliau akan menandatangani bersama pindaan itu. Rang undang-undang tersebut telah dihantar kepada Pejabat Presiden untuk diisytiharkan, iaitu penerbitan rasmi sesuatu undang-undang. Sehingga 28 Oktober, keputusan berhubung tandatangan bersama dan pengisytiharan, tarikh pelaksanaan serta aturan pembiayaan muktamad belum diumumkan.

Apakah yang akan dibayar oleh kerajaan pusat?

Pindaan itu meliputi warga emas yang pendapatan terkumpul taksiran mereka pada tahun terkini berada di bawah ambang pemfailan cukai atau yang kadar cukai pendapatan terpakai mereka di bawah 20 peratus. Pendapatan terkumpul menggabungkan kategori pendapatan untuk tujuan taksiran cukai; pengecualian dan potongan membantu menentukan jumlah yang dikenakan cukai.

Perincian itu penting bagi mereka yang hampir mencapai had kelayakan. Huraian terperinci peruntukan yang diluluskan menetapkan kadar di bawah 20 peratus, manakala beberapa penerangan politik menggunakan frasa 20 peratus atau kurang. Had pendapatan yang dinyatakan juga berbeza mengikut tahun taksiran cukai: satu pengiraan menetapkan pendapatan tahunan bersih bercukai sebanyak NT$1.38 juta, manakala kumpulan perubatan yang menggunakan kadar cukai 2025 menyebut NT$1.33 juta. Kelayakan bergantung pada taksiran cukai yang terpakai, bukannya satu angka gaji kasar yang tetap.

Undian 16 Oktober meletakkan tanggungjawab membayar premium warga emas yang layak pada kerajaan pusat. Penyokong berkata langkah itu akan menggantikan aturan tempatan yang tidak sekata dengan kelayakan seragam. Premium ialah bayaran berkala untuk mengekalkan perlindungan insurans. Premium berbeza daripada caj yang mungkin dikenakan kepada pesakit ketika menerima rawatan.

Tiga jenis bil perubatan menjadi teras pertikaian

Artikel 22 sebelum ini menangani tiga jenis perbelanjaan bagi warga emas yang tidak mampu membayarnya: premium insurans, bayaran bersama perubatan dan kos rawatan perlu yang tidak dilindungi insurans. Pindaan itu mengekalkan subsidi premium tetapi memadamkan peruntukan yang mewajibkan pihak berkuasa perbandaran dan daerah membantu bagi dua kategori yang lain.

Bayaran bersama ialah bahagian kos perkhidmatan yang dilindungi insurans dan perlu dibayar pesakit, seperti lawatan ke klinik atau rawatan di hospital. Perbelanjaan di luar perlindungan insurans pula ialah caj bagi rawatan, peranti atau perkhidmatan yang tidak ditanggung oleh sistem insurans. Bagi isi rumah berpendapatan rendah, kedua-duanya boleh kekal sukar ditanggung walaupun premium bulanan dibayar.

Cho menyifatkan pemansuhan itu sebagai kelemahan yang perlu diperbetulkan. Lai Chung-chiang, penyelaras badan pemikir Kesatuan Demokrasi Ekonomi Taiwan, turut berhujah bahawa pindaan tersebut menghapuskan asas undang-undang bagi bantuan penting. Teng Hsi-hua, jurucakap pakatan masyarakat sivil yang memantau Insurans Kesihatan Nasional, berkata kesannya amat serius khususnya bagi warga emas yang bergantung pada bantuan di bawah Artikel 22.

Huang dan partinya berhujah bahawa Akta Bantuan Awam, Akta Insurans Kesihatan Nasional dan peraturan subsidi perubatan tempatan menyediakan sokongan berterusan. Menurut mereka, pindaan Artikel 22 membiarkan aturan berasingan itu kekal. Oleh itu, pertikaian utama ialah tentang golongan yang diliputi oleh aturan lain tersebut dan sama ada pihak berkuasa tempatan masih mempunyai tanggungjawab yang sama terhadap mereka.

Warga emas manakah yang mungkin tercicir daripada bantuan?

Anggaran Shih pada 27 Oktober tertumpu pada kira-kira 66,000 orang. Beliau berkata peraturan yang dibenarkan oleh Artikel 22 sebelum ini meliputi isi rumah berpendapatan rendah, isi rumah dalam kategori bantuan kelas pertengahan bawah dan sesetengah individu dengan purata pendapatan keluarga antara 1.5 hingga 2.5 kali ganda paras perbelanjaan hidup minimum.

Paras perbelanjaan hidup minimum ialah penanda aras untuk menilai keperluan kewangan. Pendapatan isi rumah boleh melebihi had bagi kategori bantuan tertentu tetapi masih tidak mencukupi untuk menanggung bil perubatan yang besar. Shih berkata bantuan perubatan di bawah Akta Bantuan Awam tidak merangkumi sesetengah individu dalam julat 1.5 hingga 2.5 kali ganda itu.

Huang sebelum ini mempertikaikan amaran yang melibatkan hampir 130,000 warga emas kurang berkemampuan; anggaran kementerian yang dikeluarkan kemudian menyatakan kira-kira 66,000 orang berpotensi terjejas. Angka yang lebih rendah itu mengenal pasti kumpulan yang menurut kementerian mungkin kehilangan perlindungan di bawah aturan undang-undang yang masih berkuat kuasa.

Ahli parlimen pembangkang memberikan tafsiran yang lebih luas terhadap perlindungan tersebut. Setiausaha Agung kaukus Parti Rakyat Taiwan, Hung Yu-hsiang, berkata undang-undang sedia ada dan belanjawan tempatan terus menyokong warga emas kurang berkemampuan. Setiausaha Agung kaukus Kuomintang, Hsu Yu-chen, merujuk Artikel 36 Akta Insurans Kesihatan Nasional, termasuk bayaran ansuran dan bantuan lain bagi mereka yang tidak mampu membayar premium atau perbelanjaan perubatan.

Bayaran ansuran membahagikan bil kepada beberapa bayaran, manakala subsidi menanggung sebahagian atau keseluruhan kos. Bagi pesakit warga emas, persoalan praktikalnya ialah sama ada bantuan sedia ada diteruskan, pihak yang wajib menyediakannya dan peraturan kelayakan yang terpakai.

Adakah gigi palsu, kanta dan peranti jantung mungkin terjejas?

Ketua Pengarah Pentadbiran Hal Ehwal Sosial dan Keluarga, Chou Tao-chun, memberi amaran bahawa subsidi bagi gigi palsu, kanta tiruan yang digunakan dalam pembedahan katarak dan stent jantung mungkin terjejas jika kerajaan tempatan menghentikan bantuan. Peranti sedemikian boleh menelan belanja besar bagi pesakit yang memerlukan rawatan melebihi perlindungan insurans standard.

Huang berkata subsidi ini boleh diteruskan di bawah peraturan tempatan dan Akta Bantuan Awam. Dalam mesyuarat parti pada 21 Oktober, beliau berhujah bahawa pindaan itu tidak mengurangkan hasil insurans, memotong manfaat perubatan atau mengurangkan pampasan pekerja kesihatan.

Shih menjelaskan pada 27 Oktober bahawa Artikel 22 tidak pernah menetapkan satu senarai nasional tunggal bagi barangan bersubsidi yang tidak dilindungi insurans. Kerajaan tempatan menentukan skop masing-masing mengikut kewangan dan keperluan. Oleh itu, kesannya bergantung pada peraturan setiap bidang kuasa dan sama ada programnya bersandarkan peruntukan yang dipadamkan itu.

Keluarga yang menerima bantuan untuk peranti atau rawatan memerlukan jawapan jelas daripada pihak berkuasa yang menguruskan manfaat tersebut. Janji politik itu melibatkan bayaran premium secara nasional; bantuan yang dipertikaikan pula melibatkan bil perubatan tertentu yang diuruskan melalui program berbeza.

Mengapa penyokong mahukan satu piawaian nasional

Hujah utama Huang ialah mereka yang sebaya dan mempunyai kemampuan kewangan yang hampir sama sepatutnya menerima bantuan premium yang setara tanpa mengira tempat tinggal. Chen Kuo-liang, profesor kewangan awam di Universiti Chengchi Nasional, menyokong usaha mengurangkan perbezaan yang disebabkan oleh kemampuan kewangan kerajaan tempatan. Beliau memetik ambang subsidi premium sebanyak 5 peratus di Taichung dan Tainan, berbanding 20 peratus di Taipei dan Taoyuan.

Sejarah Taichung menunjukkan betapa ketaranya keutamaan tempatan boleh berubah. Dalam pengumuman kebajikan warga emas pada 4 Januari 2017, kerajaan bandar itu menyatakan bahawa subsidi premium akan dihadkan kepada kira-kira 12,000 warga emas berkemampuan terhad, berbanding kira-kira 180,000 penerima daripada 290,000 warga emas sebelum itu.

Angka tersebut menunjukkan pengurangan kira-kira 93 peratus dalam jumlah penerima. Bandar itu menjangkakan penjimatan sebanyak NT$1.23 bilion dan akan mengalihkan dana kepada perkhidmatan termasuk makanan, penjagaan di rumah, pendidikan dan gigi palsu. Peruntukan yang dinyatakan untuk manfaat warga emas pada 2017 ialah NT$3.66832 bilion, iaitu NT$120 juta lebih tinggi berbanding 2016.

Taichung turut berkata hampir separuh daripada penerima sebelum ini memiliki hartanah bernilai lebih NT$7.5 juta dan pendapatan faedah tahunan melebihi NT$50,000. Hujah bandar itu ialah sumber yang terhad patut diutamakan untuk keperluan kewangan dan perkhidmatan praktikal. Pindaan semasa mengambil pendekatan berbeza: manfaat premium nasional yang luas, dengan kos ditanggung kerajaan pusat.

Siapa yang akan membayar anggaran NT$39 bilion?

Pengarah kaukus Parti Rakyat Taiwan, Vicky Chen, menganggarkan perbelanjaan tahunan baharu kira-kira NT$39 bilion, berdasarkan subsidi bulanan NT$826 bagi setiap warga emas. Hung memetik unjuran NT$38.8 bilion dan berkata dana itu akan diambil daripada belanjawan kebajikan sosial tahunan kerajaan pusat, berasingan daripada dana Insurans Kesihatan Nasional.

Pada kadar NT$826 sebulan, subsidi ilustrasi itu bersamaan NT$9,912 setahun bagi seorang. Jika dikira untuk anggaran 4.03 juta penerima, jumlahnya kira-kira NT$39.9 bilion setahun, hampir menyamai skala yang dinyatakan parti itu. Perbelanjaan sebenar bergantung pada jumlah individu yang layak dan premium yang dibayar bagi pihak mereka.

Chen berkata pembayaran oleh kerajaan pusat boleh membebaskan sekurang-kurangnya NT$20 bilion yang kini diperuntukkan oleh kerajaan tempatan, sekali gus memberi ruang untuk bantuan tambahan. Ini merupakan pemindahan tanggungjawab perbelanjaan: pihak berkuasa tempatan mungkin mendapat lebih banyak kelonggaran, manakala kerajaan pusat menanggung komitmen berulang.

Huang berhujah bahawa belanjawan nasional mampu menampungnya. Pada 21 Oktober, beliau menyebut peningkatan hasil cukai nasional sebanyak NT$700.4 bilion dalam tiga suku pertama berbanding tahun sebelumnya, serta belanjawan pusat yang dicadangkan sebanyak NT$3.9 trilion untuk tahun berikutnya. Peruntukan tahunan yang dicadangkannya, kira-kira NT$40 bilion, bersamaan sekitar 1 peratus daripada belanjawan itu.

Kebimbangan Shih ialah kos berterusan apabila penduduk semakin menua dan pilihan yang perlu dibuat dalam penyediaan perkhidmatan awam. Hung berkata dana insurans mempunyai kira-kira NT$200 bilion dan masih melebihi ambang berkanun untuk mencetuskan kenaikan premium. Pertikaian pembiayaan segera tertumpu pada sama ada cukai mampu menampung komitmen baharu itu sambil mengekalkan perbelanjaan kesihatan dan kebajikan yang lain.

Adakah isi rumah lebih muda akan mendapat manfaat atau membayar lebih?

Hung berkata ramai orang dewasa yang bekerja sudah membayar premium untuk ibu bapa mereka sambil menyara anak sendiri. Beliau menganggarkan penjimatan tahunan kira-kira NT$14,000 dalam contoh seorang pekerja bergaji NT$40,000 sebulan. Manfaat bagi setiap isi rumah bergantung pada kategori insuransnya dan tanggungan yang kini disokongnya.

Teng menggambarkan isi rumah yang berbeza: seorang pekerja bergaji NT$40,000 sebulan yang menyara pasangan dan dua orang anak serta membayar premium bulanan melebihi NT$2,000 untuk keluarga itu. Subsidi untuk warga emas tidak mengubah premium khusus tersebut, manakala sebahagian cukai isi rumah itu akan membantu membiayai manfaat baharu.

Shih memberi amaran bahawa setiap individu lebih muda mungkin menanggung beban tambahan melebihi NT$3,000 setahun dalam senario kos itu dipindahkan kepada pencarum lebih muda. Parti Rakyat Taiwan mempertikaikan keperluan kenaikan sedemikian kerana cadangannya menggunakan peruntukan kerajaan.

Menteri kesihatan itu turut berkata individu berusia 65 tahun ke atas merangkumi satu perlima penduduk tetapi menggunakan lebih 42 peratus perbelanjaan insurans. Pembiayaan penjagaan jangka panjang meningkat daripada kurang NT$5 bilion pada 2015 kepada lebih NT$110 bilion pada 2026.

Shih, yang berucap sebelum satu acara di Hospital Memorial Mackay pada hari pindaan itu diluluskan, menyuarakan kebimbangannya tentang kemampanan sistem insurans:

Pilihan raya hanya sementara, tetapi sistem NHI ialah sesuatu yang diharapkan orang ramai dan perlu stabil serta mampan,

Profesor Universiti Chengchi Nasional Lien Hsien-ming mempersoalkan sama ada status cukai pendapatan benar-benar mencerminkan sumber kewangan warga emas. Chen Kuo-liang bersetuju bahawa pendapatan bercukai sahaja mungkin tidak menggambarkan perbezaan kemampuan ekonomi, meskipun beliau menyokong piawaian subsidi nasional yang seragam.

Bagaimanakah pertikaian ini sampai ke tahap sekarang?

Cadangan itu dibentuk melalui lebih dua tahun kerja perundangan. Versi terdahulu mempertimbangkan pemindahan tanggungjawab bantuan perubatan selain premium kepada kerajaan pusat. Teng berkata pakatannya mengira bahawa peluasan subsidi bayaran bersama dalam versi terdahulu memerlukan lebih NT$50 bilion setahun.

Peringkat utamanya ialah:

• Mei 2024: Cadangan dirujuk kepada Jawatankuasa Kebajikan Sosial dan Kebersihan Alam Sekitar parlimen.
• 13 Jun 2024: Semakan awal jawatankuasa berakhir tanpa persetujuan antara parti.
• 31 Disember 2024: Tindakan perundangan yang dirancang ditangguhkan sementara menunggu rundingan lanjut.
• 16 Oktober 2026: Kuomintang dan Parti Rakyat Taiwan berjaya meluluskan pindaan itu dengan 60 undi berbanding 39.
• 21 Oktober: Huang mempertahankan pembiayaan pusat dan berkata bantuan perubatan berasingan akan diteruskan.
• 27 Oktober: Shih menganggarkan kira-kira 66,000 orang mungkin terjejas, manakala Cho mempertikaikan prosedur perundangan.
• 28 Oktober: Shih mengulangi kebimbangannya sebelum membentangkan cadangan belanjawan kementerian bagi 2027 kepada ahli parlimen.

Huang mengaitkan pindaan itu dengan ikrar subsidi premium yang dibuat semasa kempen presiden 2024 oleh Ko Wen-je, pengerusi pengasas parti itu. Organisasi perubatan berpendapat dasar dengan kesan kewangan yang begitu besar sepatutnya dibincangkan dengan lebih meluas sebelum diluluskan.

Bolehkah pertikaian undang-undang dan perlindungan ini diselesaikan?

Cho merujuk Artikel 70 Perlembagaan dan Artikel 91 Akta Belanjawan ketika mempersoalkan prosedur yang digunakan untuk mewujudkan perbelanjaan kerajaan baharu. Beliau berkata parlimen mesti berunding dengan Yuan Eksekutif apabila meningkatkan perbelanjaan. Ahli parlimen Kuomintang Chang Chih-lun berulang kali mendesaknya supaya menandatangani bersama pindaan itu dan menggesa kerajaan agar tidak melagakan satu generasi dengan generasi lain.

Organisasi perubatan menggesa Yuan Eksekutif memohon pertimbangan semula, iaitu proses rasmi untuk meminta parlimen menyemak keputusannya. Cho turut mencadangkan kerajaan pusat dan tempatan membincangkan prinsip subsidi serta mekanisme penyamaan bagi bidang kuasa yang berbeza kemampuan kewangannya.

Teng mencadangkan dua langkah yang lebih bersasar: melaksanakan peraturan yang mengutamakan bantuan premium kepada warga emas tanpa sokongan keluarga, dan menggubal ordinan tempatan untuk mengekalkan bantuan perubatan yang terjejas akibat pemansuhan peruntukan itu. Keutamaan yang dicadangkannya termasuk individu layak yang diinsuranskan secara sendiri, bukannya melalui anak mereka.

Hsu dan ahli parlimen pembangkang lain menegaskan bahawa undang-undang bantuan sedia ada sudah menyediakan perlindungan berterusan. Amaran Shih tertumpu pada golongan yang tidak memenuhi syarat kelayakan undang-undang tersebut. Pertikaian itu hanya dapat diselesaikan dengan mengenal pasti isi rumah yang diliputi setiap program dan mengekalkan saluran bantuan yang jelas bagi mereka yang tidak mampu membayar rawatan.

Bagi keluarga, hasilnya mempunyai dua bahagian yang berasingan: sama ada kerajaan pusat mula membayar premium saudara warga emas mereka, dan sama ada saudara itu masih boleh mendapatkan bantuan untuk bil hospital atau peranti yang diperlukan. Subsidi premium seragam akan menyelesaikan isu pertama di peringkat nasional. Isu kedua masih bergantung pada perlindungan undang-undang dan program tempatan yang kekal berkuat kuasa.

Perkara Utama

• Parlimen meluluskan pindaan subsidi premium warga emas pada 16 Oktober 2026 dengan 60 undi berbanding 39.
• Kira-kira 4.03 juta individu berusia 65 tahun ke atas mungkin layak, tertakluk pada syarat cukai pendapatan.
• Parti Rakyat Taiwan menganggarkan perbelanjaan tahunan kerajaan pusat kira-kira NT$39 bilion.
• Kementerian kesihatan menganggarkan kira-kira 66,000 warga emas mungkin terjejas susulan pemansuhan peruntukan bagi perbelanjaan perubatan lain.
• Ahli parlimen pembangkang berkata undang-undang nasional dan peraturan tempatan yang berasingan mengekalkan bantuan perubatan.
• Perdana Menteri Cho mempertikaikan prosedur perundangan; pelaksanaan dan aturan pembiayaan muktamad masih belum diputuskan.