Rang Undang-Undang Pendidikan Thailand Janjikan Autonomi Sekolah, Namun Kawalan Belanjawan dan Pengambilan Kakitangan Jadi Persoalan

Rang undang-undang pendidikan baharu memasuki peringkat semakan Kabinet

Akta Pendidikan Kebangsaan yang dicadangkan Thailand akan memberi sekolah awam lebih banyak kawalan terhadap pengambilan kakitangan, perbelanjaan, pengajaran dan pentadbiran harian, selain menubuhkan sebuah jawatankuasa kebangsaan untuk menyelaraskan pendidikan merentasi sekurang-kurangnya 40 agensi dan 10 kementerian. Menteri Pendidikan Prasert Jantararuangtong berkata draf yang telah dimuktamadkan itu sudah diserahkan kepada Sekretariat Kabinet, dengan bacaan pertama di Parlimen disasarkan pada awal Disember 2026.

Ketika berucap di Forum Matichon 2026 di Hotel Pullman King Power, Bangkok, pada 28 Oktober, Prasert membentangkan rang undang-undang itu sebagai pengganti kepada kerangka pendidikan yang diwujudkan pada 1999. Janji utamanya bersifat praktikal: arahan daripada kementerian dikurangkan, kerja kertas guru diringankan dan lebih banyak keputusan dibuat lebih dekat dengan para pelajar.

Tekanan datang daripada beberapa arah. Prasert memetik angka 416,000 kelahiran pada 2025, yang terendah dalam tempoh 75 tahun, di samping lebih 600,000 kanak-kanak dan golongan muda di luar sistem pendidikan. Katanya, Thailand memerlukan lebih sejuta pekerja berkemahiran untuk Koridor Ekonomi Timur dan industri sasaran menjelang 2029.

Rang undang-undang itu menggabungkan kebebasan di peringkat tempatan dengan penyelarasan nasional yang lebih kukuh. Sekolah akan diberi ruang untuk bertindak balas terhadap keperluan komuniti masing-masing, manakala sebuah jawatankuasa yang dipengerusikan oleh perdana menteri atau timbalan yang dilantik akan menetapkan dasar bersama. Sarjana reformasi pendidikan, Profesor Pavich Thongroj, berpendapat perincian yang mengawal kuasa tersebut akan menentukan sejauh mana kebebasan benar-benar sampai ke bilik darjah.

Perkara yang boleh diputuskan oleh sekolah

Cadangan itu mengenal pasti empat bidang autonomi sekolah: hal ehwal akademik, kewangan, kakitangan dan pentadbiran am. Sekolah yang mempunyai keupayaan mencukupi boleh membangunkan kurikulum sendiri atau bekerjasama dengan sekolah lain, pihak berkuasa tempatan, komuniti dan perniagaan, selaras dengan piawaian pendidikan kebangsaan.

Prasert turut mencadangkan geran pukal yang fleksibel. Geran ini membolehkan sekolah menentukan cara membelanjakan peruntukan dalam peraturan yang dipersetujui, dan bukannya mengikat setiap perbelanjaan kepada tujuan yang ditetapkan secara sempit. Peruntukan akan mengambil kira keperluan pelajar dan keadaan tempatan, dengan syarat ketelusan dan pengurusan yang bertanggungjawab.

Bagi sekolah, perubahan praktikalnya ialah keupayaan menyelaraskan perbelanjaan dan pengajaran dengan lebih rapat. Kurikulum yang dibangunkan bersama komuniti tempatan memerlukan kakitangan, bahan dan masa yang sesuai. Pemberian kuasa kepada sekolah dalam keempat-empat bidang bertujuan memastikan keputusan dalam bidang tersebut saling menyokong.

Reformasi pembiayaan turut menangani jurang antara sekolah. Penasihat Prasert, Peerawit Khantisuk, menjelaskan rancangan untuk memberikan subsidi lebih tinggi bagi setiap pelajar di sekolah kecil dan sekolah yang menampung keluarga berpendapatan rendah. Pada April, Prasert mencadangkan paras minimum pembiayaan untuk sekolah kecil di kawasan terpencil, yang jumlah pelajarnya sedikit sehingga dana mungkin tidak mencukupi untuk menampung keperluan operasi asas.

Jawatankuasa kebangsaan akan menyelaraskan sistem yang berpecah-pecah

Prawit Erawan, setiausaha tetap Kementerian Pendidikan, mengenal pasti tiga masalah utama di forum itu: perancangan tenaga kerja dan kemahiran yang berpecah-pecah, perbelanjaan yang tidak cekap serta tanggungjawab yang tidak jelas apabila pendidikan mengecewakan pelajar. Katanya, tanggungjawab terhadap kanak-kanak yang berhenti sekolah terlalu kerap dipindahkan antara sekolah, ibu bapa dan masyarakat.

Jawatankuasa Dasar Pendidikan Kebangsaan yang dicadangkan akan menghimpunkan kementerian, badan pendidikan dan pakar luar dalam satu proses membuat keputusan bersama. Menteri pendidikan dan menteri pendidikan tinggi akan bertindak sebagai timbalan pengerusi. Kepakaran yang terlibat merangkumi bidang ketidakupayaan, perkembangan kanak-kanak, teknologi, pembelajaran sepanjang hayat dan kewangan awam, selain pengetahuan perniagaan dan tempatan.

Jawatankuasa itu akan menetapkan dasar dan piawaian, menggubal peraturan pengagihan belanjawan serta menyelaraskan pelaksanaan merentasi kementerian. Ia juga boleh meluluskan ruang uji kawal selia, iaitu persekitaran terkawal yang membolehkan sekolah menguji pendekatan baharu dengan pengecualian daripada peraturan sedia ada yang ditetapkan sebelum pelaksanaan lebih meluas.

Majlis pendidikan tempatan akan menyediakan saluran untuk komuniti terlibat dalam keputusan pendidikan. Hujah Prawit ialah keluarga, pihak berkuasa tempatan dan majikan sama-sama bertanggungjawab terhadap pembelajaran, bukannya membiarkan seluruh tugas itu dipikul oleh sekolah dan guru.

Prasert mengaitkan penyelarasan nasional dengan kesinambungan politik. Katanya, Thailand telah menukar menteri pendidikan sebanyak 22 kali dalam tempoh 27 tahun, dengan purata tempoh perkhidmatan kira-kira setahun dua bulan. Beliau berpendapat kerangka undang-undang yang stabil sepatutnya membolehkan rancangan pendidikan diteruskan apabila kerajaan bertukar.

Janji autonomi diteliti

Pavich, yang mempengerusikan sebuah pusat yang menghimpunkan pakar reformasi pendidikan Thailand di bawah Majlis Penyelidikan Kebangsaan Thailand, meneliti versi yang diedarkan untuk rundingan pada Julai dan Ogos 2026. Kebimbangannya tertumpu pada pihak yang akan mengawal pelaksanaan selepas undang-undang itu diluluskan.

Seksyen 15 dalam draf rundingan itu akan meletakkan sekretariat jawatankuasa kebangsaan di bawah Kementerian Pendidikan sebagai sebuah jabatan, dengan ketua setiausahanya melapor terus kepada menteri pendidikan. Pavich berpendapat pejabat yang bertanggungjawab menyelaras dan memantau beberapa penyedia pendidikan memerlukan kebebasan yang lebih besar daripada salah satu penyedia terbesar.

Seksyen 58 menghuraikan autonomi sekolah dalam empat bidang, tetapi tertakluk kepada peraturan dan syarat yang ditetapkan jawatankuasa kebangsaan. Pavich mahu undang-undang itu memperincikan kuasa minimum yang diberikan terus kepada sekolah supaya kebebasan mereka mempunyai asas perundangan yang jelas.

Beliau mencadangkan tempoh 180 hari untuk menggubal peraturan pelaksanaan dan rancangan pemindahan kuasa dalam masa tiga tahun. Itu ialah saranannya. Teks yang diteliti dalam analisisnya ialah versi rundingan; susunan akhirnya akan ditentukan oleh perkataan dalam versi muktamad yang diserahkan kepada Kabinet dan Parlimen.

Pavich turut mengesyorkan penyediaan Akta Pendidikan Asas yang berasingan bersama kerangka kebangsaan itu, sambil membezakan piawaian profesional guru daripada pengurusan kakitangan. Perbandingannya merujuk kembali kepada Seksyen 39 dalam akta 1999: peraturan kementerian mengenai desentralisasi hanya menyusul pada 2007, jurang lapan tahun yang menunjukkan sebab tarikh akhir pelaksanaan penting.

Guru akan menghabiskan lebih sedikit masa untuk urusan pentadbiran

Draf itu akan mengubah cara sekolah dinilai dengan membenarkan kaedah berbeza yang sesuai dengan keadaan dan tahap perkembangan masing-masing, dan bukannya bergantung pada satu penyedia penilaian sahaja. Penilaian akan menumpukan hasil pembelajaran dan penambahbaikan sekolah, dengan matlamat jelas untuk mengelakkan kerja tambahan yang tidak perlu bagi guru.

Program lebih luas Prasert termasuk penggunaan kecerdasan buatan untuk mengurangkan kerja kertas dan urusan perolehan. Beliau juga mencadangkan projek rintis dapur pusat bersama pihak berkuasa tempatan untuk menguruskan makanan sekolah, sekali gus membebaskan guru daripada tugas seperti membeli bahan masakan.

Peerawit menjelaskan rancangan menghubungkan sistem kementerian dengan maklumat melalui aplikasi ThaiID, termasuk rekod kehadiran dan gred. Rekod yang lebih terhubung boleh membantu sekolah mengenal pasti kanak-kanak yang berisiko tercicir daripada pendidikan dan mengurangkan kemasukan data berulang. Katanya, beberapa sekolah sudah menguji pendekatan menggunakan set data besar.

Profesor Sompong Jitradub, seorang pendidik dan bekas pensyarah di Fakulti Pendidikan Universiti Chulalongkorn, menyeru perubahan terhadap insentif yang membentuk kerjaya guru.

"Kenaikan pangkat akademik dan gaji guru sepatutnya dikaitkan dengan perkembangan pelajar, bukannya kerja kertas pentadbiran," katanya.

Peranan guru yang dicadangkan juga akan beralih kepada membimbing pembelajaran: membantu pelajar mengemukakan soalan, mengasah kemahiran dan menyelesaikan masalah. Prawit meletakkan guru di tengah-tengah reformasi, bersama sekolah yang menghubungkan pembelajaran di bilik darjah fizikal dengan pembelajaran dalam talian.

Bank Kredit akan menghubungkan pembelajaran dengan pekerjaan

Bank Kredit yang dicadangkan akan membolehkan orang ramai mengumpul dan memindahkan pengiktirafan pembelajaran merentasi sekolah, program latihan, pengajian tidak formal dan pengalaman di tempat kerja. Tujuannya adalah untuk memastikan pembelajaran yang diperoleh melalui pelbagai laluan boleh diiktiraf bagi menyambung pengajian atau mendapatkan kelayakan mengikut peraturan bersama.

Contohnya, pekerja yang kembali belajar boleh memohon pengiktirafan bagi kemahiran berkaitan yang sudah diperoleh di tempat kerja. Jawatankuasa kebangsaan akan menetapkan kriteria untuk menilai dan memindahkan pembelajaran. Sistem itu akan meliputi golongan pelbagai usia, dan bukannya menganggap pendidikan hanya selesai semasa zaman kanak-kanak dan awal dewasa.

Prasert berkata lebih separuh pekerja Thailand bekerja di luar bidang yang mereka pelajari dan hampir tiga perempat tidak mempunyai kemahiran digital pada tahap yang diperlukan. Beliau turut memetik unjuran global bahawa 170 juta pekerjaan akan diwujudkan dan 92 juta pekerjaan akan lenyap menjelang 2030, manakala hampir 40% kemahiran dalam pekerjaan semasa akan berubah.

Sasaran tenaga kerja dinyatakan mengikut jadual yang berbeza. Pada April, Prasert menggariskan sasaran melahirkan lebih sejuta individu berkemahiran tinggi dalam tempoh lima tahun; di forum Oktober, beliau menyatakan keperluan lebih sejuta pekerja berkemahiran menjelang 2029. Untuk memenuhi permintaan itu, orang dewasa perlu dilatih selain membuat persediaan bagi pelajar semasa.

Rancangan kerajaan bagi 2028 hingga 2030 adalah untuk memajukan kurikulum berasaskan kompetensi, iaitu perkara yang benar-benar boleh dilakukan oleh pelajar dengan pengetahuan mereka. Kemahiran digital, AI dan pemikiran kritis akan diberi perhatian khusus, dengan sistem pembelajaran sepanjang hayat yang menyeluruh dirancang mulai 2030. Prawit turut mengenal pasti pelaburan pendidikan awal kanak-kanak serta perubahan dalam penempatan kakitangan dan belanjawan sebagai keutamaan Pendidikan 2030.

Mengekalkan kanak-kanak di sekolah memerlukan usaha menangani kos dan keselamatan

Angka lebih 600,000 kanak-kanak dan golongan muda di luar pendidikan yang dipetik Prasert menjadikan usaha mengekalkan pelajar di sekolah sebagai ujian utama reformasi itu. Langkah-langkahnya pada April menangani perbelanjaan segera isi rumah, termasuk pakaian seragam, yuran, buku dan alat tulis.

Pada 10 April, menteri pendidikan itu menjelaskan prinsip di sebalik langkah tersebut.

Peraturan atau kos tersembunyi tidak boleh menjadi sebab kanak-kanak tercicir daripada sistem pendidikan.

Sekolah diarahkan melonggarkan syarat pakaian seragam supaya kanak-kanak boleh terus memakai pakaian sedia ada selepas naik darjah atau berpindah sekolah. Langkah lain termasuk memudahkan syarat pakaian Pengakap dan Pandu Puteri, meminta yuran yang tidak perlu dikurangkan serta menyediakan pilihan penangguhan atau bayaran ansuran. Kementerian turut berusaha mendapatkan buku dan alat tulis pada harga terkawal.

Keselamatan pelajar turut menjadi sebahagian daripada program itu. Prawit berkata analisis yang dijalankan bersama OECD meletakkan buli dalam talian dalam kalangan pelajar Thailand antara 10 tertinggi di dunia; Peerawit berkata Thailand hampir termasuk dalam kelompok itu. Kedua-duanya mengenal pasti buli dan tekanan emosi sebagai masalah yang menjejaskan kehadiran serta pembelajaran.

Kementerian bekerjasama dengan Fakulti Psikologi Universiti Chulalongkorn untuk menggalakkan sokongan sesama pelajar. Peerawit berkata rangkaian bimbingan sedia ada boleh diperluas kepada kesejahteraan emosi, dengan pelajar dilatih mengenal pasti tanda tekanan dan mendapatkan bantuan. Beliau turut menyentuh pusat perlindungan hak khusus yang dicadangkan Prasert pada April.

Kepimpinan sekolah menghubungkan undang-undang dengan pengalaman harian

Analisis reformasi pendidikan oleh Asia Foundation, yang diterbitkan pada 25 Januari 2023, membantu menjelaskan sebab pemindahan kuasa memerlukan lebih daripada sekadar mengubah undang-undang. Analisis itu menggambarkan pengetua sebagai penghubung antara dasar nasional dengan pengalaman kanak-kanak di bilik darjah.

Kajian Yayasan itu, The Challenges in Delivering Quality Education in Thailand: Rules, Resources, and Leadership, mengenal pasti beban pentadbiran, ketidakpastian undang-undang, kekurangan sumber dan kekeliruan tentang kepimpinan sebagai halangan kepada penambahbaikan. Dapatan itu berkait rapat dengan bidang yang ingin diubah oleh rang undang-undang baharu: pembuatan keputusan, wang, masa kakitangan dan tanggungjawab.

Pertandingan esei kebangsaan yang dianjurkan oleh Yayasan dan rakan-rakannya menerima 3,300 penyertaan pelajar yang menggambarkan pengetua ideal. Pelajar mahukan pemimpin yang hadir di sekolah, mengambil berat tentang mereka, menyokong guru, mewujudkan peluang pembelajaran serta menentang buli dan layanan tidak adil.

Manasnan Kandon, pelajar Sekolah Sarakampittiyakom yang eseinya disiarkan dalam laporan Yayasan itu, menjelaskan pentingnya didengari.

Pengetua ideal saya ialah seseorang yang mudah didekati dan berfikiran terbuka untuk pelajar berbual dengannya.

Yayasan itu bekerjasama dengan MCOT HD Television, Kementerian Pendidikan, Pentadbiran Metropolitan Bangkok dan Yayasan Ananda Mahidol dalam kempen Good Schools Are Everywhere yang mengetengahkan contoh kepimpinan sekolah. Bagi undang-undang yang dicadangkan itu, cabaran sebenarnya ialah memberikan pengetua kuasa, sumber dan masa untuk menumpukan perhatian kepada pembelajaran, sambil memastikan mereka bertanggungjawab kepada komuniti masing-masing.

Jadual dan ukuran kemajuan

Usaha terkini ini menyusuli beberapa percubaan untuk menggantikan akta 1999. Pavich menjejaki draf terdahulu yang disemak oleh Majlis Negara di bawah nombor fail 660/2564, tetapi luput apabila penggal Dewan berakhir, diikuti satu lagi versi yang luput selepas pembubaran. Prasert berkata usaha penggubalan telah berlanjutan hampir sedekad.

Perkembangan terbaharu menggabungkan kerja perundangan dengan program pendidikan jangka lebih panjang:

• 27 Mei 2026: Pegawai kanan Kementerian Pendidikan bersetuju meneruskan penggubalan Akta Pendidikan Kebangsaan yang baharu.
• Julai dan Ogos 2026: Rundingan mengumpulkan pandangan guru, pelajar, ibu bapa, pentadbir dan orang ramai. Pengumuman pada 3 Ogos menyatakan rundingan dalam talian akan berlangsung selama sebulan.
• 28 Oktober 2026: Prasert berkata draf yang telah dimuktamadkan itu berada di Sekretariat Kabinet. Katanya, kira-kira 90% responden rundingan menyokongnya.
• Awal Disember 2026: Kementerian menyasarkan bacaan pertama di Parlimen selepas pertimbangan Kabinet dan Majlis Negara.
• 2028 hingga 2030: Kerajaan merancang untuk memajukan kurikulum kompetensi, diikuti sistem pembelajaran sepanjang hayat yang menyeluruh mulai 2030.

Prasert memetik peningkatan dalam penilaian PISA 2025 yang disebutnya: 23 mata dalam sains dan masing-masing 13 mata dalam matematik serta bacaan. PISA menilai cara pelajar berusia 15 tahun menggunakan pengetahuan dalam mata pelajaran tersebut. Namun, beliau berkata hampir enam daripada 10 kanak-kanak Thailand masih berada di bawah tahap asas OECD dalam matematik dan bacaan.

Peerawit menggambarkan jurang besar antara sekolah khusus yang mencatat purata kira-kira 600 mata PISA dengan sekolah vokasional yang memperoleh sedikit melebihi 300 mata. Angka itu menunjukkan perbezaan kira-kira 300 mata, sekali gus mengarahkan perhatian kepada cara sumber dan peluang diagihkan.

Prasert turut memetik kedudukan pendidikan IMD pada tangga ke-52 berbanding ke-58 sebelum ini, peningkatan enam tempat, walaupun ucapannya menyifatkan peningkatan itu sebagai tiga tempat. Sompong menggesa kerajaan meneliti sama ada keputusan penilaian yang lebih baik mencerminkan perubahan berkekalan dalam pengajaran, dan menyokong lebih banyak pembelajaran amali melalui sains, teknologi, kejuruteraan dan matematik.

Rancangan antarabangsa Thailand termasuk persediaan untuk menjadi anggota OECD. Prawit berkata kerja semakan teknikal untuk Jawatankuasa Dasar Pendidikan OECD telah selesai dan sedia dikemukakan. Prasert turut mengumumkan rancangan menjadi tuan rumah Mesyuarat Pendidikan Global UNESCO di Bangkok dari 31 Mac hingga 2 April 2027, dan berkata beliau mahu memajukan agenda ASEAN Sifar Keciciran pada 2028.

Perkara Utama

• Akta Pendidikan Kebangsaan yang dicadangkan akan memberikan sekolah lebih banyak kuasa terhadap pengajaran, kewangan, pengambilan kakitangan dan pentadbiran.
• Sebuah jawatankuasa kebangsaan yang dipengerusikan oleh perdana menteri atau timbalan yang dilantik akan menyelaraskan pendidikan merentasi kementerian.
• Geran fleksibel, penilaian yang lebih ringkas dan pengurangan kerja kertas bertujuan menyalurkan lebih banyak sumber serta masa guru kepada pelajar.
• Bank Kredit akan mengiktiraf pembelajaran daripada pendidikan, latihan dan pengalaman di tempat kerja.
• Pavich Thongroj mengesyorkan kuasa minimum sekolah dijamin dan tarikh akhir ditetapkan untuk pemindahan kuasa.
• Draf itu berada di peringkat semakan Sekretariat Kabinet, dengan bacaan pertama di Parlimen disasarkan pada awal Disember 2026.