KHNP Tamatkan Rundingan dengan Kontraktor Dukovany, Pertikaian Kos Ancam Jadual Projek Nuklear Czech

Dua reaktor memerlukan rakan pembinaan baharu

Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP) dari Korea Selatan menamatkan rundingan kontrak pembinaan dengan Daewoo Engineering & Construction dan Doosan Enerbility pada 29 Oktober 2026, menyebabkan projek peluasan loji nuklear Dukovany di Republik Czech perlu mencari kontraktor baharu. KHNP menyasarkan untuk menandatangani kontrak dengan pengganti menjelang Julai 2027, sebelum kerja persediaan tapak yang dirancang pada Januari 2028.

Projek itu merangkumi Unit 5 dan 6 Dukovany, iaitu dua reaktor APR1000 Korea yang masing-masing berkapasiti 1,000 megawatt. Kontrak utama dengan syarikat projek Czech, Elektrárna Dukovany II yang dikenali sebagai EDU II, bernilai kira-kira 407 bilion koruna Czech. Dalam penjelasannya mengenai pertikaian pembinaan itu, KHNP menganggarkan nilainya sekitar 27 trilion won.

Kebuntuan itu berlaku selepas kira-kira 15 bulan rundingan dan 78 mesyuarat kerja, selain penubuhan jawatankuasa penyelarasan pertikaian serta perbincangan antara pengurusan kanan. Perselisihan utama melibatkan harga pembinaan dan pihak yang akan menanggung kos apabila reka bentuk terperinci reaktor memerlukan kerja tambahan.

KHNP sedang memulakan proses menamatkan perjanjian kerjasamanya dengan konsortium pembinaan itu dan menyediakan tender kompetitif. Perjanjian utama dengan EDU II kekal berkuat kuasa, begitu juga kontrak reka bentuk loji dan peralatan utama. Oleh itu, Doosan akan terus terlibat sebagai pembekal peralatan walaupun peranan pembinaannya yang dirancang telah berakhir.

Bagi pelanggan Czech, cabaran segera ialah memastikan persediaan diteruskan ketika kontraktor bertukar. Bagi KHNP, kontraktor pengganti perlu menerima harga dan pembahagian tanggungjawab yang munasabah tanpa mengganggu komitmen sedia ada kepada EDU II. Jadual asal menyasarkan permit pembinaan pada 2029 dan pentauliahan unit pertama pada penghujung 2036.

Siapa menanggung kos apabila reka bentuk berubah?

KHNP mahukan kontrak dengan harga keseluruhan tetap, seperti aturan yang digunakan untuk projek nuklear Barakah di Emiriah Arab Bersatu. Di bawah struktur itu, syarikat pembinaan lazimnya menanggung risiko menyiapkan kerja yang dipersetujui dalam jumlah harga yang telah ditetapkan.

Daewoo dan Doosan mahukan pelarasan bayaran bagi kuantiti pembinaan tambahan yang dikenal pasti selepas reka bentuk terperinci disiapkan. Contohnya, jika reka bentuk kemudian memerlukan lebih banyak konkrit, keluli atau kerja pemasangan, kontraktor mahu ada kaedah untuk mengira dan mendapatkan bayaran balik bagi kos tambahan itu.

Konsortium itu berhujah bahawa mereka tidak dapat mengawal reka bentuk reaktor dan oleh itu patut menerima pelarasan bagi kerja tambahan yang berpunca daripada perubahan reka bentuk. Mereka menyatakan bahawa Dukovany merupakan penggunaan komersial pertama model APR1000, menjadikan persetujuan teliti tentang kuantiti pembinaan, tanggungjawab dan jadual amat penting.

KHNP mengambil pendirian bertentangan mengenai pendedahan kewangan. Syarikat itu berkata rakan reka bentuk dan pembekal peralatan utamanya telah menerima harga keseluruhan tetap. Jika kontrak pembinaan sahaja membenarkan kos tambahan diselesaikan kemudian, KHNP akan menanggung risiko kenaikan kos sedangkan komitmennya kepada pelanggan Czech kekal.

Projek itu juga berkembang daripada rancangan awal untuk membina satu reaktor kepada dua unit. Perluasan itu meningkatkan skop pembinaan dan menjadikan persetujuan mengenai bayaran tambahan lebih penting. Tender baharu tetap perlu menetapkan cara perubahan kemudian dinilai dan syarikat yang akan menanggung kosnya.

Kontraktor membantah tarikh akhir Oktober

Konsortium Daewoo dan Doosan berkata KHNP mengubah syarat subkontrak yang dicadangkan pada 7 Oktober, lalu mereka hanya mempunyai kira-kira tiga minggu untuk meneliti syarat yang disemak sebelum rundingan berakhir. Konsortium itu meminta lanjutan sehingga 31 Disember, tetapi KHNP menolaknya.

Konsortium itu berkata mereka telah menerima harga unit pembinaan yang dikemukakan kepada KHNP pada Januari 2024. Mereka juga berkata telah mengemukakan tawaran yang dikurangkan pada 29 Oktober, yang akan menyebabkan mereka menanggung kerugian, namun masih gagal mendapatkan rundingan lanjut.

Dalam kenyataannya, konsortium pembinaan itu menyatakan bantahan terhadap keputusan KHNP dan meminta perbincangan disambung semula:

Kami kesal dengan pengumuman sepihak bahawa rundingan menemui jalan buntu tanpa lanjutan tempoh rundingan, dan kami tidak dapat menerimanya.

Kontraktor itu turut menuduh KHNP melanggar prinsip niat baik kerana enggan meneruskan perbincangan melainkan mereka menerima syarat yang disemak. Bantahan mereka melibatkan risiko kewangan dalam draf kontrak serta masa yang diberikan untuk menilainya.

Mengapa KHNP berkata rundingan perlu ditamatkan

EDU II pada asalnya meminta kontrak pembinaan dimuktamadkan menjelang akhir September bagi melindungi jadual projek. KHNP berkata pihaknya kemudian memaklumkan kerajaan Korea dan Czech dalam mesyuarat ketiga Jawatankuasa Pemandu Pelaksanaan dua hala pada Oktober bahawa rundingan akan ditamatkan sekiranya tiada persetujuan dicapai menjelang akhir bulan itu.

KHNP menyifatkan keputusannya sebagai langkah komersial biasa selepas beberapa usaha mencapai persetujuan gagal. Dalam penjelasannya mengenai kebuntuan itu, syarikat berkenaan berkata:

KHNP dan kontraktor telah berusaha mencapai persetujuan secara baik melalui rundingan peringkat kerja, jawatankuasa penyelarasan pertikaian dan rundingan peringkat pengurusan, namun gagal mencapai persetujuan muktamad.

KHNP juga mendakwa kontraktor itu enggan melaksanakan kerja pemasangan bagi komponen dalaman reaktor dan penjana turbin, yang dianggapnya sebagai tanggungjawab asas pembinaan. Perselisihan itu menjadikan skop kerja satu lagi perkara yang perlu diselesaikan dalam kontrak baharu, selain harga dan pembahagian risiko.

Menteri Industri Kim Jung-kwan berkata beliau menghormati keputusan KHNP dan berikrar kerajaan akan menyokong kejayaan pembinaan di Republik Czech. KHNP berkata pihaknya akan menyelaras usaha dengan kerajaan Korea, EDU II dan syarikat rakan kongsi bagi mengekalkan jadual asal.

Pertikaian harga bermula sebelum kontrak utama

Harga pembinaan masih belum dipersetujui ketika KHNP mengemukakan tawaran akhir pada April 2024. Ketika itu, KHNP menggunakan harga yang dikira secara dalaman tanpa mencapai persetujuan dengan kontraktor mengenai jumlah dan syarat kontrak. Oleh itu, pertikaian ini bermula sebelum perjanjian utama dengan EDU II ditandatangani pada 4 Jun 2025.

Dalam rundingan selepas itu, KHNP dilaporkan meminta pengurangan yuran pembinaan melebihi 1 trilion won, iaitu lebih 10% daripada tawaran asal. Konsortium itu berkata mereka telah pun menawarkan pengurangan yang hanya mampu ditanggung dengan menanggung kerugian. KHNP menolak dakwaan bahawa kontrak utama yang terlalu murah memaksanya menekan kontraktor.

Bagi menyokong pendiriannya, KHNP membandingkan nilai kira-kira 27 trilion won bagi Unit 5 dan 6 Dukovany dengan projek terdahulu. Syarikat itu berkata nilainya 2.62 kali ganda nilai dua unit Barakah, atau 1.68 kali ganda selepas pelarasan inflasi, serta 2.4 kali ganda nilai Unit 3 dan 4 Shin Hanul di Korea Selatan.

Angka tersebut ialah perbandingan nilai kontrak projek yang dikemukakan KHNP. Masalah rundingan yang perlu diselesaikan sekarang ialah berapa banyak daripada belanjawan Dukovany yang boleh diperuntukkan untuk pembinaan dan bagaimana perubahan pada masa depan akan dibiayai.

KHNP turut menjelaskan bayaran yang timbul daripada penyelesaian berkaitan harta inteleknya dengan Westinghouse. Syarikat itu berkata bayaran berkenaan akan ditanggung melalui pengagihan semula dana dalam belanjawan projek sedia ada dan menolak dakwaan bahawa bayaran tersebut mendorong usaha mengurangkan yuran pembinaan.

Kontrak manakah yang diteruskan?

EDU II, anak syarikat utiliti Czech CEZ, kekal sebagai pelanggan KHNP di bawah kontrak utama. KHNP bertanggungjawab melaksanakan projek melalui beberapa syarikat khusus, bukannya menyerahkan reka bentuk, pembuatan, pembinaan dan persediaan setiap bahagian loji untuk operasi kepada satu firma sahaja.

KEPCO Engineering & Construction telah menandatangani perjanjian perkhidmatan reka bentuk menyeluruh. Doosan Enerbility pula menandatangani kontrak pembekalan peralatan reaktor dan penjana turbin. Perjanjian pembekalan peralatan itu kekal walaupun rundingan dengan konsortium pembinaan Daewoo dan Doosan telah berakhir.

KHNP juga sedang berunding dengan KEPCO Nuclear Fuel mengenai bekalan bahan api dan dengan KEPCO KPS mengenai perkhidmatan pentauliahan serta penyelenggaraan. Perjanjian tersebut disasarkan ditandatangani pada 2027. Pentauliahan ialah proses pemeriksaan dan pengujian loji serta sistemnya yang telah siap sebelum operasi biasa bermula.

Pembahagian tanggungjawab itu menjelaskan mengapa penggantian konsortium pembinaan menjejaskan satu bahagian utama projek sedangkan kerja lain diteruskan. Ia juga menuntut penyelarasan: kontraktor baharu perlu bekerjasama dengan pihak yang membekalkan reka bentuk dan peralatan di bawah perjanjian sedia ada.

Bagaimana kontraktor pengganti akan dipilih

KHNP sedang menyediakan tender terbuka yang kompetitif di bawah Akta Kontrak Negara Korea Selatan, dengan sasaran menandatangani perjanjian pembinaan baharu pada Julai 2027. Calon yang berpotensi termasuk syarikat pembinaan besar Korea yang lain dan firma Eropah. Tiada kontraktor pengganti dipilih setakat ini.

Persaingan baharu itu perlu menyelesaikan isu sukar yang menamatkan rundingan terdahulu: harga pembinaan, tanggungjawab terhadap perubahan reka bentuk, bayaran bagi kuantiti tambahan dan skop kerja pemasangan yang tepat. KHNP perlu memastikan aturan itu selaras dengan kewajipan sedia adanya kepada EDU II.

KHNP merancang melaksanakan sendiri tugas awal yang penting atau melantik pihak lain untuk melaksanakannya secara berasingan sementara menunggu kontraktor baharu. Kerja ini termasuk urusan permit, reka bentuk kemudahan sokongan dan laluan pengangkutan peralatan berat ke tapak.

Memastikan kerja tersebut diteruskan penting kerana loji nuklear memerlukan lebih daripada bangunan reaktor. Komponen besar perlu dihantar ke tapak, kemudahan sokongan memerlukan reka bentuk dan permohonan permit memerlukan persediaan teknikal. KHNP merancang memajukan kerja seperti ini sementara tender untuk kontraktor utama berjalan.

Tarikh yang perlu dipenuhi projek

Sejarah kontrak Dukovany bermula beberapa tahun sebelum pertikaian semasa. Daewoo dan Doosan berkata mereka menyertai Team Korea sebagai rakan pembinaan pada 2018. Pasukan Korea menyertai tender Czech pada 2022, dan kerajaan Czech menamakan KHNP sebagai pembida pilihan pada Julai 2024.

Peringkat seterusnya memberikan tempoh yang singkat antara pelantikan kontraktor pengganti yang dirancang dengan permulaan persediaan tapak. Pencapaian utama ialah:

• 4 Jun 2025: KHNP menandatangani kontrak utama dengan EDU II.
• 7 Oktober 2026: Kontraktor berkata KHNP mengemukakan syarat subkontrak yang disemak.
• 29 Oktober 2026: KHNP mengumumkan penamatan rundingan kontrak pembinaan.
• Julai 2027: KHNP menyasarkan perjanjian dengan kontraktor pengganti ditandatangani.
• Januari 2028: Persediaan tapak dirancang untuk bermula.
• 2029: Jadual asal menyasarkan kelulusan permit pembinaan, dengan kerja pembinaan dijadualkan bermula pada November.
• Penghujung 2036: Unit baharu pertama dijadualkan menjalani pentauliahan.

Perjanjian yang ditandatangani pada Julai 2027 akan meninggalkan kira-kira enam bulan sebelum persediaan tapak dijadualkan bermula. Syarikat yang mengambil alih perlu membentuk pasukan, meneliti tanggungjawabnya dan menyelaras kerja dengan pembekal reka bentuk serta peralatan sementara kerja awal diteruskan.

KHNP telah berikrar untuk melindungi jadual asal. Namun, pemilihan kontraktor baharu menambah proses perolehan dan pemindahan tanggungjawab pembinaan kepada projek yang sedang bersedia untuk memasuki peringkat seterusnya.

Kerjasama lapan tahun berdepan perpisahan sukar

Penglibatan Daewoo dan Doosan sejak 2018 bermakna perubahan itu lebih daripada sekadar menukar nama dalam kontrak. Konsortium itu berkata mereka membantu membangunkan rangkaian tempatan, menyokong usaha jangkauan di Republik Czech dan menyumbang kepada usaha mendapatkan perjanjian utama. Daewoo dilaporkan memegang 55% daripada skop kerja pembinaan yang dirancang, manakala Doosan memegang 45%.

Penamatan perjanjian kerjasama itu mungkin memerlukan penyelesaian kos yang telah ditanggung. Permohonan injunksi dan pertikaian undang-undang lain turut dibangkitkan sebagai risiko dalam proses tersebut. Perpisahan yang dipertikaikan boleh menambah beban kerja KHNP ketika syarikat itu menyediakan tender pengganti.

Projek ini merupakan eksport loji nuklear utama pertama Korea Selatan sejak perjanjian Barakah pada 2009. Oleh itu, Dukovany membawa kepentingan komersial melangkaui dua reaktor tersebut: ia merupakan peluang besar bagi syarikat Korea melaksanakan projek nuklear di Eropah.

Bagi EDU II, keutamaan praktikal ialah mendapatkan pasukan pembinaan yang mampu bekerja dalam belanjawan yang dipersetujui, memperoleh kelulusan yang diperlukan dan mematuhi jadual. Bagi KHNP dan bakal kontraktor, tugas utama ialah merangka kontrak yang menetapkan tanggungjawab setiap pihak dengan jelas apabila reka bentuk, kuantiti atau kos berubah. Rundingan yang gagal menunjukkan banyak perkara masih perlu dipersetujui sebelum pakej pembinaan siap.

Perkara Utama

• KHNP menamatkan rundingan pembinaan dengan Daewoo E&C dan Doosan Enerbility pada 29 Oktober 2026 selepas perselisihan mengenai harga, skop kerja dan kenaikan kos pada masa depan.
• Projek Dukovany merangkumi dua reaktor APR1000 yang masing-masing berkapasiti 1,000 megawatt, di bawah kontrak utama bernilai kira-kira 407 bilion koruna Czech.
• Kontraktor berkata syarat yang disemak dikemukakan pada 7 Oktober dan permintaan mereka untuk meneruskan rundingan sehingga 31 Disember ditolak.
• KHNP menyasarkan perjanjian pembinaan dengan kontraktor pengganti menjelang Julai 2027 dan merancang meneruskan kerja awal yang penting sementara menunggu.
• Kontrak reka bentuk dan peralatan kekal berkuat kuasa, termasuk peranan Doosan sebagai pembekal peralatan. Perjanjian bahan api dan perkhidmatan disasarkan pada 2027.
• Persediaan tapak dirancang bermula pada Januari 2028, manakala unit baharu pertama dijadualkan menjalani pentauliahan pada penghujung 2036.