Korea Selatan Pertimbang Kerahan Pesawat Rondaan di Hormuz, Tolak Peranan Tempur

Seoul pertimbang pesawat ketika rundingan Hormuz diteruskan

Korea Selatan sedang mempertimbangkan untuk menghantar pesawat rondaan maritim ke Selat Hormuz, kata Penasihat Keselamatan Negara Wi Sung-lac kepada audit parlimen pada 29 Oktober 2026, sambil menolak penyertaan dalam pertempuran mengikut arahan Presiden Lee Jae Myung.

Wi berkata perbincangan dengan Amerika Syarikat masih diteruskan, namun kerajaan belum membuat keputusan mengenai penghantaran itu. Pesawat merupakan antara beberapa pilihan yang sedang diteliti ketika Seoul mempertimbangkan cara untuk menyumbang kepada usaha antarabangsa bagi menyokong kebebasan laluan melalui perairan itu.

Perbincangan itu turut melibatkan kemungkinan meluaskan kawasan operasi unit tentera laut Cheonghae ke arah Teluk Oman, berhampiran selat berkenaan. Langkah itu akan menimbulkan persoalan tentang mandat undang-undang unit tersebut, kelulusan parlimen dan persiapan praktikal, di samping isu politik utama: sumbangan yang boleh diberikan Korea Selatan tanpa terlibat dalam pertempuran.

Bagi Korea Selatan, kepentingannya melangkaui kerjasama ketenteraan dengan Washington. Ekonominya sangat bergantung pada bekalan tenaga yang dihantar melalui Hormuz, laluan utama bagi penghantaran minyak dan gas asli global. Gangguan boleh menyebabkan pembeli sukar mendapatkan bahan api walaupun pengeluar mempunyai bekalan.

Iran berusaha mengawal laluan melalui selat itu dan menyerang kapal yang dituduhnya berlayar tanpa kebenaran sejak Amerika Syarikat dan Israel memulakan perang terhadap Iran pada Februari. Dalam keadaan itu, anggota parlimen mempersoalkan sama ada misi yang digambarkan sebagai usaha melindungi pelayaran boleh mendedahkan pasukan Korea Selatan kepada konflik berkenaan.

Wi menegaskan pendirian kerajaan bahawa Korea Selatan akan menyumbang kepada kebebasan laluan tanpa menyertai pertempuran atau tindakan perang. Beliau turut berkata tiada perkembangan baharu khusus dalam rundingan yang sedang berlangsung dengan Washington.

Sumbangan yang boleh diberikan pesawat rondaan

Pesawat rondaan maritim direka untuk memantau kegiatan di laut. Bergantung pada kelengkapan dan misi yang ditetapkan, pesawat itu boleh membantu mengesan kapal, memerhatikan pergerakan perkapalan serta menyalurkan maklumat kepada kapal atau pusat arahan. Keupayaannya meliputi kawasan yang luas, berbeza daripada kapal tentera laut yang mengiringi sebuah kapal tertentu.

Wi mengesahkan bahawa cadangan penggunaan pesawat telah dipertimbangkan. Beliau tidak mengumumkan misi yang diluluskan, manakala jenis pesawat, pangkalan operasi, jumlah anggota, tarikh penghantaran dan tugas terperinci masih belum diputuskan atau didedahkan.

Pilihan-pilihan itu akan menentukan bentuk sumbangan Korea Selatan dalam pelaksanaannya. Pesawat yang mengumpulkan maklumat di perairan berdekatan akan mempunyai tanggungjawab berbeza daripada kapal yang mengiringi kapal perdagangan melalui laluan berbahaya. Kedua-duanya memerlukan arahan yang jelas tentang tugas dan tindakan ketika berdepan bahaya.

Wi menyebut Jepun dan negara lain turut mengendalikan pesawat rondaan ketika menjelaskan pertimbangan Seoul terhadap pilihan itu. Mesej utamanya kekal bahawa Korea Selatan sedang meneliti kemungkinan sumbangan, namun kerajaan belum membuat sebarang keputusan.

Mengapa unit Cheonghae menjadi sebahagian daripada perbahasan

Kementerian Pertahanan Negara sedang meneliti peluasan kawasan operasi unit Cheonghae dari Teluk Aden, di luar Somalia, ke Teluk Oman. Kajian itu turut merangkumi penambahan pesawat rondaan maritim dan keupayaan lain.

Cheonghae, yang secara rasmi dikenali sebagai Pasukan Petugas Pengiring Laut Somalia, ditubuhkan pada Mac 2009. Unit itu menjalankan operasi antipelanunan, mengiringi kapal, menyokong laluan selamat dan melindungi warga Korea Selatan di luar negara. Tugas sedia ada itu memberikan Seoul pasukan maritim yang mantap untuk dipertimbangkan ketika menilai pilihan berhampiran Hormuz.

Teluk Aden dan Teluk Oman ialah kawasan operasi yang berasingan. Memperluas jangkauan unit ke arah Hormuz memerlukan keputusan tentang tempat ia boleh beroperasi dan tindakan yang dibenarkan di sana. Kementerian sedang mempertimbangkan perubahan itu sebelum memohon persetujuan parlimen untuk melanjutkan penugasan unit tersebut.

Anggota parlimen membangkitkan kebimbangan bahawa peluasan peranan Cheonghae atau penghantaran pesawat boleh mengheret Korea Selatan ke dalam konflik meskipun negara itu mempunyai dasar menolak penyertaan dalam pertempuran. Oleh itu, perincian misi dan arahan kepada anggota menjadi perkara utama dalam perbahasan.

Parlimen mempunyai peranan perlembagaan

Perkara 60, Perenggan 2 Perlembagaan Korea Selatan memberikan Perhimpunan Kebangsaan hak untuk memberi persetujuan terhadap penghantaran angkatan tentera ke luar negara. Oleh itu, presiden tidak boleh memutuskan penghantaran tentera ke luar negara secara bersendirian; pada prinsipnya, kerajaan perlu mendapatkan kelulusan parlimen terlebih dahulu.

Usul penugasan Cheonghae yang diluluskan pada tahun sebelumnya menetapkan Teluk Aden sebagai kawasan operasinya. Usul itu turut mengandungi peruntukan luar jangka yang membolehkan perairan lain ditambah bagi kegiatan melindungi warga Korea Selatan.

Peruntukan itu memberikan kerajaan sedikit ruang untuk bertindak balas terhadap kecemasan. Peluasan terancang ke arah Teluk Oman memerlukan kerajaan menangani perubahan geografi dalam usul melanjutkan penugasan itu dan mendapatkan persetujuan Perhimpunan, sekali gus menyediakan asas undang-undang yang jelas bagi misi yang lebih luas.

Perbezaan itu penting bagi anggota yang dihantar ke luar negara. Mandat penugasan menetapkan batas tugas mereka: tempat mereka boleh beroperasi, tujuan kehadiran dan pasukan yang ditugaskan untuk melaksanakan misi. Penelitian parlimen juga memberi peluang kepada anggota parlimen menilai kos dan risiko bahaya sebelum meluluskan cadangan tersebut.

Bagaimana cadangan menjadi penugasan

Proses kelulusan Korea Selatan bermula dengan penelitian dasar kerajaan, diikuti pertimbangan Kabinet, kelulusan presiden, persetujuan Perhimpunan Kebangsaan dan persiapan penghantaran. Oleh itu, perbincangan antara Seoul dengan Washington hanyalah sebahagian daripada proses domestik yang lebih panjang.

Kementerian pertahanan mengumpulkan pandangan daripada Ketua Turus Bersama, cabang-cabang angkatan tentera dan agensi lain, termasuk kementerian luar. Perancang tentera meneliti pasukan yang dicadangkan, konsep operasi, anggota yang tersedia, kelengkapan, bekalan dan bajet. Pasukan tinjauan kerajaan boleh menilai keadaan di lokasi penugasan yang berpotensi dan melaporkan hasilnya kepada Majlis Keselamatan Negara.

Bagi misi di luar operasi pengaman Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, kementerian pertahanan menyediakan usul penugasan. Selepas pertimbangan Kabinet dan kelulusan presiden, cadangan itu dibentangkan kepada Jawatankuasa Pertahanan Negara Perhimpunan Kebangsaan, sebelum dibawa ke undian pleno.

Kelulusan diikuti persiapan terperinci. Ketua Turus Bersama boleh menghantar anggota penyelaras untuk mengatur keperluan tempatan dan kerjasama dengan pasukan lain. Cabang-cabang angkatan tentera perlu mengatur latihan, manakala pesawat atau kapal memerlukan rancangan penyelenggaraan, bekalan dan pergerakan ke kawasan operasi.

Korea Selatan sudah berpengalaman dalam beberapa jenis misi di luar negara. Selain Cheonghae, penugasannya termasuk unit Akh di Emiriah Arab Bersatu serta unit Dongmyeong dan Hanbit yang berkhidmat dalam operasi pengaman Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Lubnan dan Sudan Selatan.

Keselamatan tenaga menghubungkan Teluk dengan Korea Selatan

Kebergantungan Korea Selatan pada tenaga yang melalui Hormuz menjelaskan mengapa perbahasan mengenai penugasan itu turut mempunyai dimensi ekonomi yang mendesak. Perlindungan laluan pelayaran melibatkan pergerakan kargo yang membantu memastikan kilang penapisan, sistem pengangkutan dan perniagaan terus beroperasi.

Seoul juga sedang mengusahakan aturan bekalan di luar bidang ketenteraan. Menjelang 16 April, Korea Selatan telah memperoleh komitmen bekalan 273 juta tong minyak mentah dan 2.1 juta tan nafta sehingga penghujung 2026. Nafta ialah produk petroleum yang digunakan sebagai bahan mentah untuk bahan kimia dan plastik.

Pengeluar Teluk mula membincangkan penggunaan kemudahan Korea dengan lebih meluas semasa usaha penyimpanan pada April, dengan mencari tempat untuk menyimpan minyak mentah di luar laluan perkapalan yang terganggu. Di bawah program penyimpanan stok bersama antarabangsa Korea Selatan, pengeluar asing kekal memiliki minyak yang disimpan di kemudahan Korea, manakala Seoul menerima pendapatan sewaan dan hak pembelian keutamaan ketika kecemasan.

Korea Selatan turut meneliti peningkatan kapasiti penyimpanan minyak daripada kira-kira 140 juta tong kepada 160 juta tong. Ini akan menambah 20 juta tong, atau kira-kira 14 peratus, kepada kapasiti yang dinyatakan. Komitmen bekalan 273 juta tong meliputi penghantaran sepanjang tahun itu, manakala angka penyimpanan merujuk kepada jumlah minyak yang boleh ditampung kemudahan pada satu-satu masa.

Penyimpanan dan keselamatan maritim menangani bahagian masalah bekalan yang berbeza. Minyak yang disimpan di Korea sudah berada di luar laluan berbahaya dan lebih dekat dengan pengguna. Perkapalan yang lebih selamat pula akan membantu kargo pada masa depan sampai ke destinasi. Pertimbangan Seoul mengenai peranan di Hormuz berjalan seiring dengan usaha mendapatkan bekalan melalui perjanjian komersial dan simpanan.

Bagaimana keadaan sampai ke tahap ini

Perbincangan pada Oktober menyusuli konflik selama berbulan-bulan dan usaha melindungi bekalan tenaga. Perkembangan utama menunjukkan peralihan daripada gangguan di selat itu kepada aturan penyimpanan dan pertimbangan sumbangan ketenteraan:

• Februari 2026: Amerika Syarikat dan Israel memulakan perang terhadap Iran. Iran kemudiannya berusaha mengawal laluan melalui Hormuz dan menyerang kapal yang dituduhnya berlayar tanpa kebenaran.
• 16 April 2026: Tindak balas tenaga Korea Selatan merangkumi komitmen bekalan sehingga penghujung tahun dan perbincangan dengan pengeluar Teluk mengenai penyimpanan lebih banyak minyak mentah di kemudahan Korea.
• 29 Oktober 2026: Wi memberitahu audit parlimen bahawa Seoul sedang mempertimbangkan beberapa pilihan di Hormuz, termasuk pesawat rondaan maritim, sambil mengekalkan dasar tidak menyertai pertempuran.

Kenyataan Wi menunjukkan kerajaan masih di peringkat pertimbangan. Tugas praktikalnya ialah merangka sumbangan yang menyokong perkapalan, mematuhi arahan presiden dan boleh mendapatkan kelulusan domestik yang diperlukan.

Perkara Utama

• Korea Selatan sedang mempertimbangkan pesawat rondaan maritim untuk kemungkinan misi di Hormuz, namun tiada penugasan diluluskan.
• Penasihat Keselamatan Negara Wi Sung-lac berkata rundingan dengan Washington diteruskan dan penyertaan dalam pertempuran ditolak.
• Kementerian pertahanan sedang meneliti kemungkinan meluaskan kawasan operasi Cheonghae ke arah Teluk Oman dan menambah keupayaan.
• Perlembagaan memberikan Perhimpunan Kebangsaan kuasa untuk memberikan persetujuan bagi penugasan pasukan ke luar negara.
• Kebergantungan tenaga menjadikan laluan selamat melalui Hormuz kebimbangan langsung bagi ekonomi Korea Selatan.
• Seoul turut berusaha mendapatkan komitmen bekalan dan memperluas aturan penyimpanan bagi mengurangkan pendedahan kepada gangguan perkapalan.