Bangladesh Wajibkan Pendaftaran Beca Elektrik, Larang Kenderaan di Laluan Utama

Peraturan baharu mengaitkan beca elektrik bandar dengan pendaftaran dan zon tetap

Bangladesh mewajibkan pendaftaran beca berkuasa bateri di semua kawasan perbadanan bandar, dengan fi pendaftaran Tk 8,000 atau Tk 10,000, serta melarangnya daripada lebuh raya nasional, lebuh raya ekspres dan laluan bas utama. Peraturan itu juga mengehadkan setiap kenderaan kepada zon operasi yang diluluskan, sekali gus mengubah lokasi pemandu mencari rezeki dan tempat penumpang mendapatkan kenderaan.

Bahagian Kerajaan Tempatan mengeluarkan Peraturan Pergerakan Beca Elektrik Tiga Roda Berkelajuan Rendah Berkuasa Bateri di Kawasan Perbadanan Bandar, 2026, melalui pemberitahuan warta pada Khamis, 29 Oktober 2026. Peraturan itu berkuat kuasa serta-merta, menggantikan peraturan yang dikeluarkan pada 14 Disember 2025.

Perbadanan bandar akan menentukan jumlah beca elektrik yang boleh beroperasi dalam sempadan masing-masing, tertakluk pada kelulusan awal kerajaan dan rundingan dengan pihak berkuasa trafik. Pihak berkuasa tempatan dan pegawai trafik akan menetapkan laluan, zon operasi dan warna kenderaan secara bersama. Oleh itu, pendaftaran sahaja tidak mencukupi untuk mendapatkan kebenaran bekerja: kenderaan juga mesti kekal di jalan yang ditetapkan untuknya.

Peraturan itu bukan sekadar mengawal trafik. Ia menetapkan had penumpang, mewajibkan kenderaan mematuhi piawaian kejuruteraan dan keselamatan, mengehadkan pengecasan bateri kepada lokasi yang diluluskan dan mewajibkan peruncit mengumpul bateri lama untuk dikitar semula. Pemandu yang terlibat dalam kemalangan mesti berhenti, membantu orang yang cedera dan memaklumkan polis.

Bagi pemilik, kewajipan segera melibatkan dokumen, fi dan pemeriksaan kenderaan. Bagi pihak berkuasa bandar, tugasnya termasuk menentukan jumlah kenderaan, menandakan laluan yang dibenarkan dan menyediakan tempat letak kenderaan. Bagi penumpang, perubahan yang paling ketara ialah had kawasan yang boleh dilalui beca elektrik dan jumlah orang yang boleh dibawa oleh setiap kenderaan.

Jalan manakah yang ditutup kepada beca elektrik?

Beca elektrik dilarang menggunakan lebuh raya nasional, lebuh raya ekspres, lebuh raya ekspres bertingkat, laluan bas utama, koridor Transit Bas Pantas dan kaki lima. Kenderaan ini turut dilarang di mana-mana jalan lain yang dikenakan sekatan oleh pihak berkuasa. Transit Bas Pantas, atau BRT, menggunakan koridor khusus untuk menggerakkan bas di kawasan bandar yang sibuk.

Perbadanan bandar akan membahagikan kawasan masing-masing kepada zon operasi. Kenderaan yang dibenarkan beroperasi di satu zon tidak boleh memasuki zon lain, walaupun dalam perbadanan bandar yang sama. Kenderaan yang didaftarkan di sesebuah perbadanan bandar juga tidak boleh beroperasi secara komersial di perbadanan bandar lain.

Oleh itu, pemandu yang membawa penumpang menuju ke sempadan zon perlu memastikan perjalanan kekal dalam kawasan yang dibenarkan. Penumpang yang perjalanannya merentasi sempadan itu mungkin memerlukan kenderaan lain atau bentuk pengangkutan yang berbeza. Keberkesanan aturan ini bergantung pada sejauh mana laluan yang dibenarkan bersambung dengan tempat yang ingin dituju orang ramai.

Pihak berkuasa juga mesti menyediakan tempat letak kenderaan khusus di setiap wad atau lokasi lain yang sesuai. Kuota khusus kenderaan, peta zon, senarai laluan tempatan dan jadual pelaksanaan bagi kemudahan tempat letak kenderaan serta pengecasan belum dinyatakan dalam butiran yang diumumkan. Keputusan tersebut akan menentukan cara peraturan nasional dilaksanakan di setiap jalan.

Bayaran dan dokumen yang perlu dikemukakan pemilik

Kenderaan yang direka untuk dua penumpang dikenakan fi pendaftaran Tk 8,000 dan fi pembaharuan tahunan Tk 4,000. Kenderaan yang direka untuk empat penumpang dikenakan fi pendaftaran Tk 10,000 dan fi pembaharuan tahunan Tk 5,000. Pemandu tidak termasuk dalam had kapasiti penumpang itu.

Oleh itu, kos pendaftaran kenderaan empat penumpang adalah Tk 2,000 lebih tinggi, manakala kos pembaharuan tahunannya Tk 1,000 lebih tinggi. Kedua-dua fi itu 25% lebih tinggi berbanding model dua penumpang, walaupun kapasiti penumpang yang dibenarkan adalah dua kali ganda.

Pemberitahuan Bahagian Kerajaan Tempatan dinyatakan menetapkan fi sijil kelayakan jalan pada Tk 1,000. Angka bercanggah sebanyak Tk 10,000 turut diterbitkan, jadi pemohon patut mengesahkan caj itu dengan perbadanan bandar masing-masing sebelum membuat bayaran. Pada kadar Tk 1,000, jumlah fi pendaftaran dan sijil kelayakan jalan ialah Tk 9,000 bagi kenderaan dua penumpang atau Tk 11,000 bagi kenderaan empat penumpang, tidak termasuk fi pembaharuan tahunan atau kos kerja yang diperlukan untuk lulus pemeriksaan.

Pemohon mesti mengemukakan salinan kad pengenalan kebangsaan yang disahkan, dua keping gambar pasport yang disahkan, bukti pembayaran fi pendaftaran dan sijil kelayakan jalan yang diwajibkan. Pengesahan bermaksud salinan atau gambar itu diperakui secara rasmi.

Setiap pendaftaran sah selama lima tahun, manakala fi pembaharuan perlu dibayar setiap tahun. Pemohon yang berjaya akan menerima nombor pendaftaran unik yang dipautkan kepada kod QR, plat nombor dan buku biru yang mengandungi butiran kenderaan. Plat itu mesti memaparkan nama perbadanan bandar, kod zon dan nombor kenderaan dengan tulisan putih pada latar berwarna yang ditetapkan.

Pendaftaran mempunyai tarikh akhir dan proses rayuan

Pihak berkuasa mesti menyelesaikan pendaftaran dalam tempoh 30 hari bekerja jika permohonan memenuhi syarat, selepas semakan dokumen dan pengesahan kelayakan kenderaan. Hari bekerja tidak termasuk hari pejabat berkenaan ditutup, maka tempoh itu lebih panjang daripada 30 hari kalendar.

Pemohon yang ditolak mesti menerima alasan bertulis dalam tempoh tujuh hari bekerja. Pemohon boleh mengemukakan rayuan kepada pihak berkuasa lebih tinggi dalam tempoh 10 hari bekerja. Alasan bertulis membolehkan pemilik memahami sebab penolakan dan memutuskan sama ada mahu mencabarnya.

Satu kad pengenalan kebangsaan boleh digunakan untuk mendaftarkan maksimum lima beca elektrik di satu atau lebih perbadanan bandar. Had itu terpakai pada jumlah keseluruhan: mendaftarkan kenderaan di bandar berlainan tidak memberikan kuota berasingan sebanyak lima kenderaan di setiap bandar.

Tarikh dan tempoh penting ialah:

• 14 Disember 2025: Peraturan beca elektrik terdahulu dikeluarkan.
• 29 Oktober 2026: Peraturan baharu berkuat kuasa serta-merta dan memansuhkan peraturan 2025.
• 30 hari bekerja: Tempoh untuk mengeluarkan pendaftaran jika permohonan memenuhi syarat.
• Tujuh hari bekerja: Tempoh untuk menyampaikan alasan penolakan secara bertulis.
• 10 hari bekerja: Tempoh yang diberikan untuk memfailkan rayuan.

Kelajuan lebih rendah dan had penumpang yang ketat

Kelajuan operasi maksimum ialah 25 kilometer sejam. Berhampiran sekolah, hospital, tempat ibadat dan kawasan sesak, pemandu mesti mengurangkan kelajuan kepada tidak lebih daripada 15 kilometer sejam. Ini merupakan pengurangan sebanyak 10 kilometer sejam, atau 40% daripada had maksimum umum.

Pemandu mesti menggunakan lorong kiri, mematuhi isyarat trafik dan mengelakkan tindakan memotong secara tidak wajar atau menukar lorong secara haram. Penggunaan telefon bimbit ketika memandu dilarang. Setiap kenderaan mesti dilengkapi meter kelajuan atau odometer. Meter kelajuan memaparkan kelajuan, manakala odometer merekodkan jarak perjalanan.

Kapasiti penumpang bergantung pada reka bentuk kenderaan yang diluluskan: sama ada dua atau empat orang, tidak termasuk pemandu. Membawa penumpang melebihi had ialah satu kesalahan. Barangan komersial dilarang, kecuali barang milik penumpang yang boleh dibawa dengan tangan, maka peraturan itu menetapkan kenderaan ini untuk perjalanan penumpang dan bukan penghantaran barangan.

Bunyi hon tidak boleh melebihi 40 desibel, iaitu unit yang digunakan untuk mengukur tahap bunyi. Pemandu juga akan menerima latihan meliputi undang-undang trafik, keselamatan jalan raya, pengendalian bateri dan penyelenggaraan kenderaan. Secara keseluruhan, syarat ini meletakkan tanggungjawab pada pemandu dan keadaan kenderaan.

Kenderaan sedia ada perlu menjalani pemeriksaan kejuruteraan

Reka bentuk dan kelayakan kenderaan mesti memenuhi piawaian teknikal dan keselamatan yang ditetapkan oleh Universiti Kejuruteraan dan Teknologi Bangladesh, yang dikenali sebagai BUET. Kenderaan yang tidak berdaftar serta kenderaan yang mempunyai kerosakan mekanikal atau keselamatan tidak boleh beroperasi di jalan raya.

Beca elektrik sedia ada mungkin layak selepas pengubahsuaian struktur yang diperlukan. Kenderaan itu mesti lulus pemeriksaan kelayakan dan memperoleh pensijilan yang ditandatangani bersama oleh jabatan trafik. Oleh itu, pemilik kenderaan yang memerlukan pengubahsuaian akan menanggung kos pemeriksaan dan pembaikan selain fi pendaftaran.

Peraturan itu turut mengawal selia pembuatan. Pengeluar mesti mendapatkan lesen, dengan kelulusan tertakluk pada syarat kerajaan dan penilaian berdasarkan piawaian BUET. Sebuah jawatankuasa yang diketuai oleh setiausaha tambahan Bahagian Kerajaan Tempatan yang bertanggungjawab terhadap pembangunan bandar akan membuat syor, dengan wakil daripada BUET, polis dan pentadbiran daerah.

Pengubahsuaian yang diluluskan untuk mendapatkan pensijilan kelayakan mesti mematuhi piawaian yang ditetapkan. Pengubahsuaian tanpa kebenaran pada motor atau struktur kenderaan disenaraikan sebagai kesalahan. Peraturan itu juga melarang penggunaan bateri tanpa kebenaran.

Setiap kenderaan mempunyai jangka hayat perkhidmatan ekonomi selama 12 tahun dari tarikh pendaftarannya. Selepas tempoh itu tamat, pendaftaran dan plat nombornya mesti dibatalkan. Ini mewujudkan dua tempoh berasingan yang perlu dipantau pemilik: tempoh pendaftaran lima tahun dan jangka hayat perkhidmatan maksimum kenderaan.

Pengecasan beralih ke kemudahan yang diluluskan

Pengecasan bateri dihadkan kepada tempat pengecasan yang diluluskan atau bengkel khusus yang dilesenkan oleh perbadanan bandar berkenaan. Pemandu dan pemilik perlu menggunakan kemudahan tersebut dan tidak boleh mengecas di mana-mana sahaja yang mempunyai sambungan elektrik.

Penggunaan elektrik secara haram untuk mengecas boleh dikenakan tindakan di bawah undang-undang sedia ada. Peraturan itu juga memperuntukkan penggunaan tenaga solar dan tenaga boleh baharu lain yang lebih meluas di stesen pengecasan, termasuk langkah ke arah memperkenalkan pemeteran bersih.

Pemeteran bersih membolehkan elektrik yang dijana di sesuatu lokasi, seperti kuasa daripada panel solar atas bumbung, diambil kira terhadap elektrik yang digunakan daripada grid berdasarkan aturan yang berkenaan. Ini memberi kemudahan pengecasan peluang menggunakan kuasa yang dijana setempat bersama bekalan gridnya.

Keperluan pengecasan menghubungkan peraturan pengangkutan dengan pengurusan elektrik. Kenderaan yang berdaftar tetap memerlukan tempat mengecas semula secara sah sebelum dapat kembali beroperasi. Oleh itu, lokasi dan kapasiti kemudahan yang diluluskan akan sama pentingnya kepada pemandu seperti lokasi jalan yang dibenarkan.

Penjual bateri mesti mengumpul bateri terpakai

Peruncit mesti mengumpul bateri lama setiap kali menjual bateri baharu dan memastikan bateri terpakai itu dihantar ke kemudahan kitar semula yang dibenarkan. Tanggungjawab itu bukan sekadar pada pemandu yang menyerahkan bateri usang: penjual mesti menguruskan pemindahannya ke proses kitar semula yang diluluskan.

Bateri lama atau yang tidak boleh digunakan tidak boleh dibuang di kawasan terbuka, tanah, perairan atau bersama sampah biasa, dan tidak boleh dibakar. Kerja membuka atau meleburkan bateri memerlukan kelulusan Jabatan Alam Sekitar.

Keperluan ini menangani peringkat kitar hayat kenderaan yang berbeza daripada pendaftaran atau pemeriksaan jalan raya. Bateri akhirnya perlu diganti, dan pelupusannya menimbulkan risiko selepas bateri itu dikeluarkan daripada beca. Pengumpulan oleh penjual menyediakan saluran yang jelas dari kenderaan ke kemudahan kitar semula.

Deba Nusrat Aurna, pelajar Universiti North South yang menulis tentang kawal selia beca elektrik, menggesa pemberian insentif bagi membantu pemandu beralih daripada bateri asid plumbum kepada bateri litium-ion. Aurna turut mengenal pasti binaan kenderaan yang lemah, sambungan pengecasan haram dan tekanan terhadap grid elektrik sebagai masalah yang perlu diberi perhatian. Insentif pembelian bateri akan menambah langkah kewangan kepada kawalan pendaftaran, pengecasan dan kitar semula yang diumumkan dalam peraturan itu.

Penguatkuasaan meliputi kemalangan dan mata pencarian harian

Pemandu yang terlibat dalam kemalangan mesti berhenti serta-merta, membantu orang yang cedera dan memaklumkan polis. Melarikan diri selepas kemalangan ialah antara kesalahan yang disenaraikan, selain beroperasi tanpa pendaftaran, memandu melebihi had laju, membawa penumpang berlebihan, memasuki jalan larangan, memandu secara melulu dan mengingkari isyarat trafik.

Tindakan undang-undang juga boleh dikenakan susulan penggunaan bateri tanpa kebenaran atau pengubahsuaian kenderaan yang dilarang. Oleh itu, penguatkuasaan meliputi tingkah laku di jalan raya serta peralatan yang digunakan untuk mengendalikan kenderaan.

Aurna berpendapat kawal selia rasmi lebih baik daripada larangan menyeluruh kerana pemandu, mekanik dan perniagaan kecil bergantung pada sektor ini. Aurna merujuk pendaftaran dan piawaian keselamatan bagi beca elektrik di India, serta usaha memodenkan beca tiga roda tempatan dengan alternatif elektrik di Filipina, sebagai contoh bagaimana pengangkutan ini boleh dimasukkan ke dalam sistem yang dikawal selia.

Peraturan Bangladesh membenarkan beca elektrik terus beroperasi dalam had yang ditetapkan. Pemilik mendapat proses pendaftaran dan laluan untuk mendapatkan kelulusan bagi kenderaan sedia ada yang diubah suai, tetapi perlu menanggung fi berulang, pemeriksaan dan kewajipan pengecasan. Kawasan operasi pemandu menjadi lebih terbatas, manakala perjalanan biasa penumpang mungkin berubah.

Perbadanan bandar kini memikul tugas utama untuk menterjemahkan syarat tersebut kepada aturan tempatan yang boleh dilaksanakan. Ujian sebenarnya ialah sama ada kenderaan, laluan, tempat letak kenderaan dan kemudahan pengecasan yang diluluskan dapat diselaraskan dengan baik bagi menyokong perjalanan harian, sambil memastikan kenderaan lebih perlahan ini tidak menggunakan jalan yang dikhaskan untuk trafik lebih pantas atau lebih besar.

Perkara Utama

• Peraturan itu berkuat kuasa pada 29 Oktober 2026 di semua kawasan perbadanan bandar dan menggantikan peraturan Disember 2025.
• Fi pendaftaran ialah Tk 8,000 bagi kenderaan dua penumpang dan Tk 10,000 bagi kenderaan empat penumpang, dengan fi pembaharuan tahunan masing-masing Tk 4,000 dan Tk 5,000.
• Beca elektrik tidak boleh menggunakan lebuh raya, lebuh raya ekspres, laluan bas utama, koridor BRT, kaki lima atau jalan lain yang dikenakan sekatan.
• Kenderaan mesti kekal dalam zon yang diluluskan dan tidak boleh beroperasi secara komersial di perbadanan bandar lain.
• Kelajuan maksimum ialah 25 kilometer sejam, dan dikurangkan kepada 15 berhampiran sekolah, hospital, tempat ibadat dan kawasan sesak.
• Kenderaan mesti mematuhi piawaian BUET, menggunakan kemudahan pengecasan yang diluluskan dan menamatkan perkhidmatan selepas 12 tahun dari tarikh pendaftaran.
• Penjual bateri mesti mengumpul bateri terpakai untuk dikitar semula oleh pihak yang dibenarkan, dan pemandu mesti berhenti serta membantu selepas kemalangan.