Sungai Kuning Mengalir Lebih Jernih Ketika China Menandakan 80 Tahun Usaha Pemuliharaan

Daripada aliran berlumpur kepada air terjun yang lebih jernih

Menurut Suruhanjaya Pemuliharaan Sungai Kuning (YRCC), bahagian pemantauan di Lembangan Sungai Kuning yang mencatatkan kualiti air baik meningkat daripada 59.1 peratus pada 2016 kepada 93.2 peratus pada 2025. Di Air Terjun Hukou, Daerah Jixian, Wilayah Shanxi, jurugambar Lyu Guiming menyaksikan perubahan lebih luas itu terserlah pada air yang mengalir deras.

Lyu merakamkan gambar air terjun itu sejak 1999. Aliran berlumpur yang digambarkan pada siri keempat wang kertas 50 yuan China semakin digantikan dengan pemandangan lebih jernih yang kini mendominasi hasil karyanya. Mengulas perubahan itu, beliau berkata:

Sepanjang dekad lalu, air terjun yang jernih menjadi subjek utama fotografi saya. Perbezaannya dengan pemandangan lama begitu ketara.

Peningkatan ini berlaku ketika China memperingati ulang tahun ke-80 penubuhan agensi pengurusan Sungai Kuning di bawah kepimpinan Parti Komunis pada 1946. Dalam satu persidangan di Zhengzhou, Wilayah Henan, pada 2 November 2026, para pegawai menilai kemajuan dan menggesa penyelarasan lebih erat dalam perlindungan banjir, pemuliharaan air dan pemulihan ekologi.

Sungai kedua terpanjang di China itu mengalir sejauh 5,464 kilometer dari tanah tinggi Qinghai merentasi sembilan wilayah dan kawasan autonomi sebelum sampai ke Laut Bohai di Shandong. Usaha memastikan alirannya berterusan, mengurangkan tanah yang dibawanya dan meningkatkan kualiti air memerlukan tindakan di sepanjang keseluruhan laluan itu.

Hasilnya turut dirasai di luar kawasan air terjun. Lembangan sungai itu dan kawasan hiliran yang diairi menghasilkan kira-kira 89.5 bilion kilogram bijirin setahun, manakala tanah lembap yang dipulihkan berhampiran muara sungai menyokong kira-kira 400 spesies burung. Bekalan air kekal terhad, menjadikan pengagihan yang teliti sama penting dengan air yang lebih bersih.

Gambaran daripada angka kualiti air

Angka YRCC menunjukkan peningkatan sebanyak 34.1 mata peratusan bagi bahagian pemantauan yang dinilai Kelas I hingga III antara 2016 dengan 2025. Ringkasnya, kira-kira enam daripada setiap 10 bahagian memenuhi piawaian itu pada 2016, berbanding lebih daripada sembilan daripada setiap 10 pada 2025.

China menggunakan kelas kualiti air untuk menggambarkan keadaan yang diukur melalui ujian, dengan Kelas I sebagai kategori tertinggi. Kelas I hingga III dikelompokkan sebagai kualiti air baik dalam angka lembangan tersebut. Hasil pemantauan memberikan gambaran lebih menyeluruh berbanding keadaan air di mana-mana satu lokasi sahaja.

Alur utama Sungai Kuning buat pertama kali mencapai kualiti air Kelas II di sepanjang keseluruhan laluannya pada 2022 dan mengekalkan klasifikasi itu sejak beberapa tahun kebelakangan ini. Ukuran alur utama merangkumi sungai itu sendiri, manakala angka lembangan meliputi pemantauan rangkaian perairan yang lebih luas.

Sungai Fenhe di Shanxi, anak sungai kedua terbesar Sungai Kuning, memberikan satu lagi contoh nyata. Pada 2025, air mengalir di sepanjang keseluruhan laluan sejauh 716 kilometer, dan 95.2 peratus perairan yang dinilai dalam lembangannya dikategorikan baik. Penambahbaikan anak sungai penting di bahagian hilir kerana air yang dibawanya akhirnya mengalir ke Sungai Kuning.

Mengekalkan tanah di daratan

YRCC menyatakan kerja pemuliharaan telah memulihkan 290,500 kilometer persegi tanah yang terjejas akibat hakisan dan menghalang kira-kira 24.7 bilion tan sedimen daripada memasuki sungai. Di seluruh lembangan, kawasan yang masih terjejas akibat hakisan telah berkurangan hampir separuh berbanding 1990-an.

Sedimen ialah tanah, pasir dan bahan lain yang dibawa oleh air yang mengalir. Sungai Kuning merentasi kawasan loes yang luas, tempat tanah halus boleh dihanyutkan ke anak sungai ketika hujan. Oleh itu, usaha pemuliharaan bermula di lereng bukit dan lurah sebelum bahan itu sampai ke sungai utama.

Kampung Gaoxigou di utara Shaanxi menggambarkan pendekatan ini. Langkah yang diambil termasuk teres di lereng landai, empangan kecil di lurah, takungan untuk pengairan dan kawasan hutan di tanah tinggi. Teres memperlahankan aliran air di kawasan pertanian, manakala empangan memerangkap tanah yang sebaliknya akan dibawa ke hilir.

Pengurangan hakisan membantu sungai dan penduduk yang mengusahakan tanah. Tanah yang kekal di lereng bukit masih boleh dimanfaatkan untuk tumbuh-tumbuhan dan pertanian, sementara kurang bahan memasuki takungan dan alur sungai. Air yang lebih jernih di Hukou ialah satu hasil yang dapat dilihat daripada usaha lebih besar mengurus pergerakan air merentasi landskap.

Takungan mengurus air dan sedimen serentak

Pengurus Sungai Kuning turut menggunakan takungan untuk mengawal masa air disimpan dan dilepaskan. Tugas mereka melibatkan dua sumber yang bergerak: air yang diperlukan masyarakat dan sedimen yang boleh berkumpul di alur serta takungan.

Zhang Jinliang, ketua saintis Yellow River Engineering Consulting Co., Ltd., menjelaskan kaedah operasi yang dibangunkan melalui penyelidikan bertahun-tahun:

Selepas bertahun-tahun menjalankan penyelidikan, kami telah membangunkan pendekatan pengendalian takungan yang menyimpan air bersih sambil melepaskan sedimen. Pengawalan air dan sedimen secara tepat menandakan peralihan daripada tindak balas pasif kepada tindakan proaktif dalam pengurusan sungai.

Secara praktikal, pengendali takungan menyelaraskan pelepasan air untuk menggerakkan sedimen sambil menyimpan air yang lebih jernih untuk kegunaan kemudian. Langkah ini menghubungkan kawalan hakisan di hulu dengan kejuruteraan di sepanjang sungai: satu mengurangkan tanah yang dibawa masuk, manakala satu lagi mengurus bahan yang masih sampai ke sungai.

Takungan utama termasuk Longyangxia, Liujiaxia, Sanmenxia dan Xiaolangdi merupakan sebahagian daripada rangkaian yang menyokong kawalan banjir dan pengagihan air. Operasinya perlu mengambil kira keadaan merentasi sempadan wilayah kerana pelepasan air di satu tempat mengubah jumlah air yang tersedia di bahagian hilir.

Perlindungan banjir kekal tugas utama

Rekod sejarah mencatatkan lebih 1,500 kejadian tebing pecah dan limpahan di sepanjang hilir Sungai Kuning, serta 26 perubahan aliran sungai, dalam tempoh kira-kira 2,500 tahun sebelum penubuhan Republik Rakyat China pada 1949. Kawalan banjir merupakan antara sebab utama sistem pengurusan yang diselaraskan diwujudkan.

Wei Xiangyang, ketua jurutera YRCC, berkata benteng yang dibina untuk menahan banjir besar kini terbentang sejauh 1,371 kilometer di hilir sungai. Empat puluh takungan di sungai itu dan anak-anak sungainya menyediakan kapasiti kawalan banjir berjumlah 19 bilion meter padu. Ruang simpanan ini boleh digunakan untuk menahan air banjir dan mengawal pelepasannya.

Di sepanjang alur utama, rangkaian infrastruktur yang lebih luas merangkumi kira-kira 3,000 kilometer benteng dan kira-kira 2,300 kilometer kerja pengawalan sungai. Jumlah itu meliputi kawasan geografi yang lebih luas berbanding angka benteng di hilir sungai.

Wei menganggarkan infrastruktur perlindungan banjir telah membantu mengelakkan kerugian ekonomi sebanyak 10.09 trilion yuan sepanjang lapan dekad. Angka itu mewakili anggaran kerosakan yang dapat dicegah melalui perlindungan, termasuk nilai harta dan kegiatan ekonomi yang mungkin terjejas akibat banjir.

Presiden Xi Jinping, dalam arahan yang disampaikan pada persidangan 2 November, menyifatkan pengurusan selama lapan dekad telah mengubah secara asas sejarah sungai itu yang sering dilanda tebing pecah. Beliau menggesa perlindungan dan tadbir urus yang diselaraskan diteruskan, di samping perlindungan ekologi dan pembangunan di lembangan tersebut.

Sungai yang terus mengalir di rantau yang kekurangan air

Sungai Kuning mengalir tanpa putus selama 27 tahun berturut-turut sejak pengurusan air bersepadu diperkenalkan pada 1999, menurut YRCC. Sistem itu menyelaraskan pengagihan air di seluruh wilayah peringkat provinsi di sepanjang sungai.

Bekalan terhad di lembangan menjadikan penyelarasan ini penting. Dalam satu mesyuarat dasar pada September 2019, Xi menyatakan sumber air bagi setiap penduduk bersamaan hanya 27 peratus daripada purata kebangsaan China. Ladang, pekan, industri dan ekosistem semuanya bergantung pada sungai yang mempunyai bekalan air agak sedikit untuk dikongsi.

Timbalan Perdana Menteri Liu Guozhong menggesa pemuliharaan air yang lebih kukuh, penggunaan lebih cekap dan penyelarasan infrastruktur air yang lebih baik pada persidangan 2 November. Pegawai dari Qinghai, Gansu, Henan dan Shandong, bersama Suruhanjaya Pembangunan dan Pembaharuan Negara serta Kementerian Sumber Air, menghadiri mesyuarat itu. Tiada sasaran pengagihan air baharu yang boleh diukur atau tarikh akhir pelaksanaan diumumkan.

Perdagangan hak air merupakan satu lagi bahagian daripada usaha ini. Sebuah platform perdagangan peringkat lembangan sedang beroperasi, manakala Ningxia dan Aba di Sichuan telah meneroka urus niaga merentasi sempadan wilayah. Perdagangan sedemikian melibatkan kebenaran untuk menggunakan jumlah air yang diperuntukkan, dan kebenaran itu boleh dipindahkan mengikut peraturan yang dipersetujui.

Kepentingan pengagihan kepada pengeluaran makanan

Kawasan pertanian berpengairan di Lembangan Sungai Kuning telah berkembang kepada 132 juta mu, bersamaan 8.8 juta hektar, seiring peningkatan kecekapan penggunaan air. Lembangan itu dan kawasan pengairan hilir menghasilkan kira-kira 13.3 peratus daripada pengeluaran bijirin China, atau sekitar satu kilogram bagi setiap lapan kilogram yang dihasilkan di seluruh negara.

Kawasan pengairan Hetao di Mongolia Dalam menunjukkan bagaimana pengurusan menjadi lebih tepat. Sistem pemantauannya merekodkan paras dan aliran air melalui tujuh peringkat saluran pengairan dan saliran, sekali gus membantu pengurus menjejak air ketika mengalir dari terusan utama menuju ke ladang.

Daerah itu dahulunya bergantung pada pengalihan air tanpa kawalan pintu air, menyebabkan air sukar diperoleh ketika kemarau dan aliran sukar dikawal apabila air berlebihan. Projek kawalan air Sanshenggong menyediakan sistem pengalihan terkawal, manakala pemantauan digital kini membantu pengendali mengurus pengagihan dengan lebih terperinci.

Daerah Helan di Ningxia turut menggunakan teknologi penjimatan air untuk mengurangkan tekanan antara penanaman padi dengan bekalan yang terhad. Contoh-contoh ini menjelaskan sebab dasar pemuliharaan memberi tumpuan kepada cara air disalurkan dan digunakan, selain jumlah air yang tersedia di sungai.

Tanah lembap dan pelancongan turut menikmati perubahan

Di muara sungai di Shandong, Rizab Semula Jadi Kebangsaan Delta Sungai Kuning telah melabur 1.56 bilion yuan dalam pemulihan ekologi. Usaha itu menambah 74,000 mu tanah lembap air tawar, kira-kira 4,933 hektar, membersihkan saluran pasang surut sepanjang 76 kilometer dan menghubungkan laluan air sejauh 241 kilometer.

Rizab itu terletak di persimpangan dua laluan utama yang digunakan burung migrasi. Bilangan spesies burung yang direkodkan meningkat daripada 187 ketika rizab itu ditubuhkan kepada kira-kira 400, iaitu lebih dua kali ganda daripada jumlah asal. Laluan air yang bersambung dan tanah lembap yang dipulihkan menyediakan tempat untuk burung mencari makan, berehat, menghabiskan musim sejuk dan membiak.

Pada 2024, kawasan muara Sungai Kuning di Dongying dimasukkan dalam peluasan Tapak Perlindungan Burung Migrasi di sepanjang Pantai Teluk Laut Kuning dan Bohai China dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO. Pengiktirafan itu meletakkan muara tersebut dalam rangkaian lebih luas habitat burung pesisir yang dilindungi.

Di Air Terjun Hukou, perubahan alam sekitar turut menjadi sebahagian daripada ekonomi pelancongan tempatan. Foto Lyu yang tersebar luas telah membantu menarik perhatian kepada landskap di Daerah Jixian, tempat pelancongan menjadi industri tonggak selepas bertahun-tahun mengalami kemiskinan.

Kedua-dua tempat itu menunjukkan manfaat berbeza di sepanjang sungai yang sama. Di Hukou, air terjun yang lebih jernih menarik pengunjung. Di muara, saluran dan tanah lembap yang dipulihkan menyokong hidupan liar. Kedua-duanya bergantung pada keputusan yang dibuat jauh di luar kawasan setempat.

Perkembangan pengurusan selama lapan dekad

Sistem semasa berkembang daripada sebuah agensi yang ditubuhkan di Heze, Shandong, pada 1946 di bawah kepimpinan Parti Komunis. YRCC memindahkan ibu pejabatnya ke Zhengzhou pada Disember 1953, menempatkannya di Henan, wilayah yang berulang kali terjejas akibat banjir Sungai Kuning.

Perubahan seterusnya meluaskan tumpuan daripada kejuruteraan banjir kepada penggunaan air yang diselaraskan, kawalan pencemaran dan pemulihan ekologi. Antara pencapaian utama ialah:

• 1946: Agensi pengurusan Sungai Kuning ditubuhkan di Heze.
• Disember 1953: YRCC memindahkan ibu pejabatnya ke Zhengzhou.
• 1999: Pengurusan air bersepadu bermula di kawasan-kawasan sepanjang sungai.
• Oktober 2020: Jawatankuasa Pusat Parti Komunis dan Majlis Negara mengeluarkan pelan induk perlindungan ekologi dan pembangunan di lembangan.
• 2022: Seluruh alur utama buat kali pertama mencapai kualiti air Kelas II.
• 1 April 2023: Undang-undang Perlindungan Sungai Kuning mula berkuat kuasa.
• 2 November 2026: Persidangan di Zhengzhou menilai 80 tahun pengurusan dan menggesa perlindungan bersepadu diteruskan.

Undang-undang Perlindungan Sungai Kuning menyediakan rangka kerja perundangan negara khusus untuk perlindungan lembangan. Selain itu, Henan dan Shandong mewujudkan aturan pampasan ekologi yang menghubungkan tanggungjawab merentasi sempadan sungai yang dikongsi. Hala tuju praktikalnya jelas: pemuliharaan di hulu, perlindungan di hilir dan pengagihan air perlu diuruskan secara bersama.

Perkara Utama

• Bahagian pemantauan di lembangan yang mencatatkan kualiti air baik meningkat daripada 59.1 peratus pada 2016 kepada 93.2 peratus pada 2025.
• Alur utama buat kali pertama mencapai kualiti air Kelas II di sepanjang keseluruhan laluannya pada 2022.
• Langkah pemuliharaan dianggarkan menghalang 24.7 bilion tan sedimen daripada memasuki sungai.
• Pengagihan bersepadu yang diperkenalkan pada 1999 telah menyokong aliran tanpa putus selama 27 tahun berturut-turut.
• Lembangan itu dan kawasan pengairan hilir menghasilkan kira-kira 13.3 peratus daripada bijirin China.
• Usaha pemulihan di rizab Delta Sungai Kuning menambah 74,000 mu tanah lembap air tawar.
• Persidangan pada 2 November 2026 menggesa perlindungan banjir, pemuliharaan air dan tadbir urus bersepadu diteruskan.