Anwar Beri Amaran Risiko Serangan Siber Ketika Malaysia Persiapkan Bank dan Perkhidmatan Penting

Amaran keselamatan sampai kepada bank, kementerian dan Parlimen

KUALA LUMPUR, 3 Nov: Malaysia sedang mempersiapkan jabatan kerajaan, institusi kewangan dan perkhidmatan penting untuk menghadapi kemungkinan serangan siber selepas Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim memberitahu Parlimen bahawa penilaian risikan meletakkan negara ini antara sasaran berpotensi.

Gabenor Bank Negara Malaysia Datuk Seri Abdul Rasheed Ghaffour akan mengadakan pertemuan dengan institusi kewangan, manakala Ketua Setiausaha Negara Tan Sri Shamsul Azri Abu Bakar akan bertemu jabatan kerajaan. Persiapan itu menyusuli mesyuarat khas Majlis Keselamatan Negara pada 2 Nov yang meneliti ancaman digital di samping konflik di luar negara serta risiko terhadap bekalan makanan, air dan tenaga.

Anwar mengaitkan pendedahan Malaysia kepada ancaman dengan infrastruktur digital yang semakin berkembang serta pendirian negara mengenai Palestin dan Gaza. Menjawab Datuk Seri Dr Ronald Kiandee, Ahli Parlimen pembangkang bagi Beluran, beliau berkata sebahagian maklumat risikan hanya boleh dibincangkan dalam taklimat tertutup yang dicadangkan untuk ahli Parlimen.

Anwar, yang juga Ahli Parlimen Tambun, menjelaskan pendirian Malaysia ketika Waktu Pertanyaan Perdana Menteri:

"Malaysia sememangnya antara negara yang dianggap sebagai sasaran," katanya.

Perdana menteri tidak mengenal pasti pihak yang disyaki menyerang, sasaran tertentu di Malaysia atau sifat dan tahap sebenar ancaman itu. Mesej segera beliau kepada orang ramai adalah supaya bertenang, berwaspada dan segera melaporkan pencerobohan atau gangguan digital.

Apakah yang mencetuskan persiapan ini?

Majlis Keselamatan Negara, yang dikenali dalam bahasa Melayu sebagai MKN, menilai semula aturan tindak balas krisis sedia ada, kerjasama antara kementerian dan kesiapsiagaan pasukan keselamatan dalam mesyuaratnya pada 2 Nov. Anwar berkata beliau menerima maklumat lanjut pada petang itu dan sekali lagi daripada Menteri Dalam Negeri pada pagi sebelum kenyataannya di Parlimen.

Kebimbangan kerajaan bukan hanya berkaitan serangan terhadap komputer. Majlis itu turut meneliti penyebaran maklumat palsu, sabotaj infrastruktur penting dan gangguan rantaian bekalan. Ancaman sedemikian sering digambarkan sebagai ancaman hibrid kerana boleh menggabungkan gangguan digital, gangguan fizikal dan usaha untuk mengelirukan orang ramai.

Anwar berkata tanggungjawab dan perkongsian maklumat perlu diperjelas supaya agensi dapat bertindak bersama tanpa mengulangi kerja atau melambatkan keputusan. Panglima Angkatan Tentera dan Ketua Polis Negara telah memberikan jaminan kepadanya tentang tahap kesiapsiagaan.

Perdana menteri turut berkata perbincangan pada hari sebelumnya tidak memerlukan mesyuarat tergempar. Beliau menyifatkan keadaan itu sebagai sesuatu yang dipantau setiap hari, dengan jabatan diarahkan meneruskan tugas sambil memperkukuh penyelarasan dan kesiapsiagaan.

Apakah langkah seterusnya?

Mesyuarat Shamsul Azri bertujuan menghimpunkan ketua setiausaha kementerian, ketua pengarah dan jabatan berkaitan. Tugas mereka termasuk menilai aturan keselamatan serta memastikan bekalan makanan mencukupi dan perkhidmatan air serta tenaga tidak terganggu.

Kenyataan Anwar ketika Waktu Pertanyaan Perdana Menteri meletakkan mesyuarat itu pada petang 3 Nov; kenyataan beliau yang lebih umum mengenai kesiapsiagaan menjadualkannya pada hari berikutnya. Sesi berasingan gabenor bank pusat diumumkan akan berlangsung pada 3 Nov.

Urutan tindakan yang diumumkan ialah:

• 2 Nov: Majlis Keselamatan Negara mengadakan penilaian khas terhadap ancaman, penyelarasan dan kesiapsiagaan negara.
• 3 Nov: Anwar memaklumkan Parlimen dan mengumumkan mesyuarat melibatkan jabatan kerajaan serta institusi kewangan.
• 3 Nov atau hari berikutnya: Ketua Setiausaha Negara dijadualkan bertemu pegawai kanan kerajaan.
• Dalam tempoh satu atau dua hari selepas kenyataan itu: Anwar mencadangkan taklimat tertutup MKN untuk semua Ahli Parlimen, tertakluk kepada persetujuan kedua-dua pihak di Parlimen.

Ronald bertanya sama ada maklumat risikan mengenal pasti Malaysia sebagai sasaran dan sejauh mana seriusnya ancaman itu. Taklimat yang dicadangkan akan memberi ahli Parlimen kerajaan dan pembangkang akses kepada maklumat yang menurut Anwar tidak boleh didedahkan sepenuhnya dalam sidang terbuka.

Kepentingan pertumbuhan digital Malaysia

Usaha Malaysia untuk menjadi hab digital serantau menjadi teras amaran Anwar. Pentadbirannya sedang berusaha menarik pelaburan dalam kecerdasan buatan, pusat data dan infrastruktur berkaitan sebagai sebahagian daripada usaha menuju ekonomi berpendapatan lebih tinggi.

Google dan Nvidia antara syarikat teknologi yang melabur di Malaysia. Komitmen pelaburan yang dikaitkan dengan peluasan itu dianggarkan berjumlah RM20 bilion untuk infrastruktur digital dan pusat data, di samping insentif cukai kerajaan bernilai berbilion ringgit yang bertujuan menarik pelabur.

Pusat data menempatkan komputer yang menyimpan maklumat dan menjalankan perkhidmatan digital. Apabila lebih banyak perniagaan dan perkhidmatan awam bergantung padanya, memastikan kemudahan itu, rangkaian komunikasinya dan bekalan elektriknya terus berfungsi menjadi sebahagian daripada usaha melindungi kegiatan ekonomi harian.

Anwar berkata keupayaan digital dan pusat data Malaysia boleh menyaingi keupayaan di Eropah, dengan merujuk angka terkini tanpa menyatakan ukuran dalam kenyataannya. Beliau berhujah bahawa nilai strategik yang semakin meningkat ini juga boleh menarik ancaman luar yang lebih canggih.

Oleh itu, tindak balas kerajaan menghubungkan dasar pelaburan dengan perancangan keselamatan. Infrastruktur yang sama, yang bertujuan menyokong pertumbuhan ekonomi, perlu dilindungi daripada gangguan perkhidmatan, kecurian maklumat dan campur tangan terhadap sistem yang menjadi sandaran pelanggan.

Insiden luar negara di sebalik amaran itu

Anwar merujuk serangan dan gangguan yang menjejaskan pentadbiran awam di Belgium, Denmark, Amerika Syarikat dan Jepun. Beliau menggunakan contoh itu untuk menjelaskan mengapa Malaysia perlu mengambil serius ancaman di luar negara.

Antara insiden yang disebut ialah penutupan portal cukai kebangsaan Belgium susulan serangan siber dan pencerobohan daftar penduduk pusat Denmark yang melibatkan rekod pengenalan diri hampir sembilan juta orang. Daftar penduduk menyimpan maklumat yang digunakan untuk mengenal pasti penduduk dan mengurus perkhidmatan awam.

Di Amerika Syarikat, sistem pemfailan elektronik Suruhanjaya Pilihan Raya Persekutuan dilaporkan terganggu selama 41 jam menjelang pilihan raya. Ini bersamaan satu hari 17 jam tanpa operasi biasa sistem yang digunakan untuk menghantar pendedahan kewangan berkaitan kempen pilihan raya.

Pencerobohan rangkaian kerajaan Jepun dilaporkan mendedahkan rekod peribadi lebih 100,000 anggota polis dan menjejaskan tugas polis di beberapa daerah. Contoh ini merangkumi dua masalah praktikal: kehilangan akses kepada sesuatu perkhidmatan dan kehilangan kawalan terhadap maklumat sensitif.

Anwar memulakan amarannya kepada ahli Parlimen dengan merujuk kesan kejadian di luar negara:

"Jangan anggap ancaman ini jauh daripada kita," katanya.

Melindungi makanan, tenaga, pengangkutan dan kewangan

Tenaga, telekomunikasi, pengangkutan, kewangan dan bekalan makanan ialah antara sektor yang dikenal pasti untuk perlindungan lebih kukuh. Perkhidmatan air juga termasuk dalam perancangan kerajaan bagi memastikan kesinambungan ketika krisis.

Infrastruktur kritikal merujuk kepada kemudahan dan sistem yang diperlukan orang ramai untuk memenuhi keperluan harian. Gangguan boleh merebak melangkaui organisasi yang mula-mula terjejas: gangguan komunikasi boleh menghalang perkhidmatan daripada beroperasi, manakala masalah pengangkutan boleh melambatkan penghantaran.

Penyejukan makanan memberikan contoh jelas tentang bagaimana gangguan digital boleh menjejaskan barangan fizikal. Serangan siber dilaporkan menjejaskan sistem penyejukan peti sejuk dan peti sejuk beku di rangkaian pasar raya di Sweden, Belgium dan Luxembourg pada hari Isnin sebelum kenyataan itu dibuat. Kenaikan suhu penyimpanan menyebabkan beberapa premis mengeluarkan makanan daripada jualan atas kebimbangan keselamatan.

Kerajaan sedang mengusahakan latihan dan simulasi berkala supaya agensi dapat berlatih memberi tindak balas sebelum berlaku gangguan sebenar. Langkah lain termasuk latihan khusus, peralatan lebih baik dan teknologi yang sesuai untuk agensi pengurusan krisis dan keselamatan, termasuk polis dan angkatan tentera.

Anwar menggariskan penyelarasan yang lebih kukuh, kesiapsiagaan menghadapi ancaman dari dalam dan luar Malaysia, perlindungan infrastruktur strategik, kesiapsiagaan awam serta peningkatan keupayaan agensi. Keutamaan ini menghubungkan perlindungan teknikal dengan keputusan praktikal tentang pihak yang bertindak, pihak yang berkongsi maklumat dan cara memastikan perkhidmatan penting terus beroperasi.

Konflik di luar negara boleh menjejaskan bekalan Malaysia

Yaman dan Laut Merah turut menjadi perhatian kerajaan kerana ketidakstabilan di sana boleh mengancam pelaut dan warga Malaysia, laluan perdagangan, bekalan tenaga serta logistik antarabangsa. Kapal dan kargo yang melalui laluan bergolak boleh menghadapi risiko yang akhirnya menjejaskan perniagaan dan isi rumah di tempat yang jauh.

Perbincangan Majlis Keselamatan Negara turut meliputi kemungkinan peningkatan ketegangan nuklear melibatkan Iran serta perkembangan politik di Eropah yang boleh menjejaskan sistem pentadbiran. Perkara ini diteliti sebagai sebahagian daripada perancangan luar jangka yang lebih luas.

Anwar menjelaskan kaitan antara krisis di luar negara dengan kepentingan Malaysia dalam kenyataannya di Parlimen:

"Kita masih memantau perkembangan lain. Ia melibatkan ketegangan di Timur Tengah, perkembangan di Yaman dan Laut Merah, serta ancaman keselamatan yang berlaku di Eropah. Perkara ini menunjukkan krisis di luar negara juga boleh menjejaskan keselamatan rakyat kita, kestabilan ekonomi dan kepentingan negara," katanya.

Misi diplomatik Malaysia sedang memantau perkembangan dan bekerjasama dengan pihak berkuasa tempatan bagi memastikan keselamatan rakyat di luar negara. Anwar menasihatkan rakyat Malaysia di luar negara supaya mengikuti perkembangan semasa dan mematuhi arahan keselamatan yang dikeluarkan pihak berkuasa di tempat mereka berada.

Kebimbangan risikan dan dasar luar Malaysia

Pendirian Malaysia mengenai Palestin dan Gaza merupakan satu lagi faktor yang menurut Anwar boleh menarik perhatian pihak yang bermusuhan. Beliau menyifatkan pendirian itu sebagai kontroversi di sesetengah negara, khususnya di Eropah dan Amerika Syarikat.

Anwar turut membangkitkan kebimbangan mengenai organisasi risikan asing yang beroperasi di negara jiran, termasuk perisikan Israel. Beliau merujuk komuniti Israel di Phuket dan selatan Thailand, yang disifatkannya sebagai penempatan, ketika menjelaskan potensi ancaman yang dikenal pasti agensi risikan Malaysia.

Kebimbangan itu sebahagian daripada hujah beliau yang lebih luas untuk memperkukuh penyelarasan keselamatan. Taklimat Parlimen yang dicadangkan akan membolehkan Ahli Parlimen daripada kedua-dua pihak politik mendengar penilaian terkini secara langsung daripada Ketua Pengarah MKN.

Perdana menteri memohon kerjasama ahli Parlimen kerajaan dan pembangkang untuk meluangkan masa bagi sesi itu dalam tempoh satu atau dua hari. Persetujuan kedua-dua pihak menjadi syarat bagi cadangan tersebut.

Perkara yang diminta daripada rakyat Malaysia

Anwar menggesa orang ramai supaya bertenang sambil segera melaporkan maklumat tentang pencerobohan dan gangguan digital atau teknologi. Beliau berkata panik akan melemahkan keupayaan negara untuk bertindak balas dan menjelaskan bahawa kerajaan memilih untuk memaklumkan Parlimen supaya orang ramai memahami kebimbangan itu.

Kesiapsiagaan isi rumah turut menjadi sebahagian daripada pendekatan kerajaan. Anwar merujuk nasihat di negara Kesatuan Eropah, Kanada dan Jepun supaya penduduk menyimpan bekalan makanan yang mencukupi untuk tiga hingga 10 hari dalam keadaan ketidaktentuan antarabangsa. Beliau turut berkata penduduk di beberapa bandar Asia mula menyimpan makanan.

Langkah Malaysia yang digariskannya termasuk pendidikan awam, latihan pengurusan krisis dan panduan asas persediaan kecemasan di rumah. Beliau berkata kerajaan mengambil iktibar daripada Strategi Kesatuan Eropah untuk Kesiapsiagaan, termasuk keperluan kementerian, agensi keselamatan, perniagaan dan masyarakat untuk bekerjasama.

Bagi isi rumah dan perniagaan, tumpuan praktikalnya ialah memastikan kesinambungan: bekalan makanan, air, tenaga, komunikasi dan perkhidmatan kewangan terus tersedia ketika berlaku gangguan. Mesyuarat yang diumumkan bertujuan menterjemahkan matlamat itu kepada tanggungjawab terselaras dalam kalangan organisasi yang menyediakan perkhidmatan tersebut.

Perkara Utama

• Anwar berkata penilaian risikan meletakkan Malaysia antara sasaran serangan siber berpotensi.
• Mesyuarat khas Majlis Keselamatan Negara pada 2 Nov meneliti ancaman dan kesiapsiagaan menghadapi krisis.
• Ketua Setiausaha Negara dan gabenor Bank Negara akan mengadakan mesyuarat kesiapsiagaan berasingan.
• Keutamaan perlindungan termasuk perkhidmatan tenaga, komunikasi, pengangkutan, kewangan, makanan dan air.
• Anwar mengaitkan pendedahan kepada ancaman dengan infrastruktur digital Malaysia yang berkembang serta pendirian mengenai Palestin dan Gaza.
• Taklimat tertutup untuk semua Ahli Parlimen dicadangkan dalam tempoh satu atau dua hari, tertakluk pada persetujuan dwipartisan.
• Rakyat Malaysia digesa supaya bertenang, berwaspada dan segera melaporkan pencerobohan atau gangguan digital.