Lawatan Misri ke Nepal Persiapkan Kunjungan Shah ke India, dengan Bantuan Banjir dan Pelaburan Tenaga Menjadi Tumpuan

Perbincangan November Letakkan Bantuan dan Pelaburan dalam Agenda

Setiausaha Luar India Vikram Misri akan melawat Nepal pada 4 dan 5 November bagi membuat persiapan untuk lawatan yang dicadangkan Perdana Menteri Balendra Shah ke India, ketika Kathmandu memohon dana pembinaan semula selepas banjir, pelaburan baharu dalam tenaga hidro dan kemajuan projek infrastruktur yang tertangguh. Tarikh antara 22 hingga 24 November sedang dipertimbangkan untuk lawatan Shah, dengan 22 November muncul sebagai pilihan paling berkemungkinan.

Penasihat akhbar Shah, Dipa Dahal, berkata beliau berkemungkinan berkunjung pada 22 atau 23 November, namun tempoh lawatan itu masih belum disahkan. Kementerian Luar Nepal belum mencadangkan tarikh khusus kepada India.

Persiapan itu membawa keperluan ekonomi praktikal ke dalam hubungan yang tegang akibat perselisihan mengenai sempadan dan kesukaran mengatur pertemuan dengan kepimpinan baharu Nepal. Shah, yang lebih dikenali sebagai Balen, akan berkunjung atas jemputan Perdana Menteri India Narendra Modi untuk lawatan dua hala rasmi pertamanya ke luar negara sejak memegang jawatan.

Nepal mahukan komitmen kewangan yang konkrit daripada perbincangan itu. India dan Nepal turut meneliti projek yang boleh dirasmikan atau dimulakan semasa lawatan tersebut, selain kemungkinan bantuan India untuk pembinaan semula selepas banjir kilat dahsyat pada 26 Ogos.

Kementerian Hal Ehwal Luar India mengumumkan lawatan Misri pada 2 November, dengan menyatakan bahawa perbincangan akan meliputi isu dua hala, serantau dan global yang menjadi kepentingan bersama. Dalam satu kenyataan, kementerian itu menyifatkan hubungan berkenaan:

India dan Nepal berkongsi hubungan yang erat dan mesra, dengan kemajuan besar dicapai dalam pelbagai bidang kerjasama.

Tugas segera adalah menterjemahkan bahasa diplomatik itu kepada agenda yang dipersetujui. Jalan raya, kereta api, hubungan udara, penghantaran elektrik dan perubahan kepada aturan perdagangan semuanya menjadi keutamaan, manakala pemulihan banjir memberikan perbincangan itu tujuan kemanusiaan yang mendesak. Bagi Kathmandu, lawatan yang dicadangkan itu membuka peluang untuk mendapatkan sumber dan menghidupkan semula projek; bagi New Delhi, ia menawarkan cara untuk membina semula hubungan berkala dengan kerajaan Shah.

Siapa yang Akan Ditemui Misri di Kathmandu

Kementerian Hal Ehwal Luar Nepal berkata Misri akan mengadakan perbincangan dua hala dengan Setiausaha Luar Amrit Kumar Rai. Beliau juga dijadualkan mengadakan kunjungan hormat kepada pegawai kanan Nepal, sekali gus memberi kedua-dua kerajaan peluang membincangkan jangkaan Nepal sebelum pertemuan antara perdana menteri.

Program yang diumumkan pada 4 dan 5 November menunjukkan bahawa Misri akan berlepas pada Khamis, manakala satu lagi jadual perjalanan yang dilaporkan menyatakan beliau akan pulang ke New Delhi pada 6 November. Kedua-dua kerajaan belum mengumumkan secara rasmi tarikh perjalanan Shah, dan tidak jelas sama ada Misri akan bertemu Shah semasa lawatan persediaan itu.

Menteri Kewangan Swarnim Wagle memulakan sebahagian besar persiapan segera semasa lawatan ke India pada September. Beliau bertemu Menteri Kewangan India Nirmala Sitharaman dan Menteri Hal Ehwal Luar S Jaishankar, serta membincangkan kemungkinan Shah berkunjung ke New Delhi. Perbincangan Misri bertujuan meneruskan perbualan itu dan mengecilkan senarai kemungkinan perjanjian.

Duta Baharu Tiba Sebelum Perbincangan

Duta India yang bakal bertugas di Nepal, Sudhakar Dalela, dijangka tiba di Kathmandu pada 3 November, sehari sebelum Misri. Ketibaannya menempatkan wakil diplomatik baharu di ibu kota ketika kedua-dua kerajaan bersiap sedia untuk pertemuan yang berpotensi membawa kesan besar.

Dalela, pegawai Perkhidmatan Luar India daripada kumpulan 1993, akan menggantikan Naveen Srivastava. India mengumumkan pelantikannya pada 16 Oktober. Pengalamannya merangkumi hal ehwal Nepal dan Bhutan, tugas di pejabat perdana menteri India dan rundingan perdagangan antarabangsa, selain penugasan diplomatik di beberapa negara.

Pertukaran di kedutaan itu penting kerana agenda berkenaan melangkaui satu lawatan sahaja. Cadangan pelaburan, jadual pembinaan, sambungan elektrik dan rundingan perdagangan memerlukan hubungan berterusan antara kementerian dan perniagaan. Dalela akan memulakan tugas ketika Kathmandu menggesa pelaksanaan lebih pantas bagi projek yang telah dibincangkan dengan India.

Bagaimana Hubungan Beralih Daripada Ketegangan kepada Hubungan Semula

Kerajaan Shah memegang jawatan selepas pilihan raya yang mengubah jangkaan politik sedia ada. Kemenangan pilihan rayanya menewaskan Oli merangkumi 68,348 undi berbanding 18,734 undi yang diperoleh bekas perdana menteri K.P. Sharma Oli di Jhapa-5, dengan majoriti 49,614 undi. Keputusan itu membawa kepimpinan politik baharu ke dalam hubungan dengan India yang sudah dibayangi perselisihan wilayah yang sensitif.

Hubungan awal terbukti sukar. Shah enggan bertemu Duta Srivastava dan keberatan bertemu Misri semasa lawatan yang cuba diatur pada Mei. India telah meminta pengesahan bagi 11 dan 12 Mei susulan persetujuan antara Menteri Luar Nepal Shisir Khanal dan Jaishankar semasa perbincangan di Mauritius.

Pada mulanya, India menyatakan komitmen lain Misri sebagai sebab lawatan itu ditangguhkan. Keengganan Shah untuk bertemu dengannya, perselisihan protokol dan ketegangan mengenai Lipulekh turut dilaporkan sebagai punca kelewatan itu. Hubungan diplomatik kemudian dibuka semula secara beransur-ansur:

• Mei: Lawatan Misri yang dicadangkan tidak diteruskan ekoran kesukaran mengatur pertemuan dan perselisihan mengenai sempadan.
• Jun: Rabi Lamichhane, pemimpin Parti Rastriya Swatantra yang memerintah, melawat New Delhi dan bertemu Modi serta Menteri Dalam Negeri India Amit Shah.
• 26 Ogos: Banjir kilat dahsyat mencetuskan keperluan mendesak untuk operasi menyelamat, bantuan dan pembinaan semula.
• September: Shah berterima kasih kepada India atas bantuannya, manakala Wagle mengadakan perbincangan dengan menteri kanan India.
• 3 hingga 5 November: Ketibaan Dalela yang dijangka dan lawatan Misri yang diumumkan bertujuan membuat persiapan bagi lawatan Shah yang dicadangkan pada penghujung bulan.

Pertemuan Lamichhane pada Jun menunjukkan usaha memulihkan hubungan telah bermula sebelum banjir. Bencana itu kemudian memberikan kedua-dua kerajaan satu lagi sebab segera untuk bekerjasama.

Pertikaian Sempadan Kekal Sensitif

Kenyataan Shah pada Mei yang menggesa penglibatan China dan United Kingdom dalam menangani pertikaian sempadan menimbulkan keresahan di New Delhi. India menolak penglibatan pihak luar dan menyatakan isu itu perlu ditangani melalui mekanisme dua hala yang sedia ada, iaitu perbincangan langsung antara kedua-dua kerajaan.

Lipulekh, berhampiran titik pertemuan Nepal, India dan China, menjadi punca ketegangan khusus. Pentadbiran Shah membantah keputusan India dan China untuk menyambung semula perjalanan jemaah Hindu ke Gunung Kailash dan Mansarovar di Tibet melalui kawasan yang dipertikaikan itu.

Perselisihan itu mempengaruhi usaha membina semula kepercayaan politik. Nepal terus mengemukakan bantahan wilayahnya, manakala India bertegas supaya dialog diadakan secara langsung. Persiapan bagi lawatan Shah meletakkan isu yang belum selesai itu bersama agenda ekonomi yang besar, sekali gus memerlukan pegawai mengekalkan hubungan walaupun pendirian kedua-dua pihak berbeza.

Pemulihan Banjir Menjadikan Lawatan Ini Mendesak

Sekurang-kurangnya 270 warga India masih dilaporkan hilang akibat banjir kilat pada 26 Ogos. Lawatan perdana menteri yang dicadangkan itu memberi peluang kepada kedua-dua kerajaan untuk bertukar maklumat mengenai usaha menyelamat dan bantuan, serta membincangkan tugas jangka panjang membina semula infrastruktur yang rosak.

India menghantar bantuan kemanusiaan, bekalan bantuan bencana, sokongan bekalan elektrik kecemasan dan jambatan Bailey selepas bencana itu. Jambatan Bailey dipasang daripada bahagian prabuatan dan boleh memulihkan laluan lintasan apabila jambatan kekal rosak atau musnah.

Pada awal September, Shah berterima kasih kepada India atas bantuannya yang tepat pada masanya. Nepal kini berhasrat memohon sokongan kewangan untuk pembinaan semula selepas banjir Bhotekoshi, sekali gus meluaskan perbincangan daripada bantuan segera kepada pembaikan infrastruktur yang diperlukan masyarakat untuk perjalanan, bekalan dan kegiatan ekonomi.

Seorang pegawai kanan di Kementerian Hal Ehwal Luar Nepal berkata Kathmandu sedang memohon pakej bantuan berskala besar daripada India dengan syarat yang lebih sedikit, tanpa menyatakan jumlahnya. Wagle telah memohon pinjaman konsesi dan geran untuk membina semula jambatan, jalan raya dan infrastruktur tenaga hidro yang rosak.

Pengumuman yang mungkin dibuat India semasa lawatan Shah termasuk bantuan ekonomi dan sokongan pembinaan semula. Kathmandu mahukan komitmen kukuh yang dapat membantu mempercepat usaha pemulihan, selain perkongsian maklumat mengenai mereka yang terjejas akibat bencana itu.

Cita-cita Tenaga Nepal Memerlukan Pelaburan dan Sambungan

Nepal menyasarkan kapasiti elektrik sebanyak 35,000 megawatt dalam tempoh sembilan tahun akan datang menerusi gabungan projek aliran sungai dan takungan. Sasaran itu bersamaan 35 gigawatt, yang menggambarkan skala pelaburan yang ingin ditarik Kathmandu.

Tenaga hidro aliran sungai menggunakan aliran sungai untuk menjana elektrik, lazimnya dengan keupayaan yang lebih terhad untuk menyimpan air bagi kegunaan kemudian. Projek takungan menyimpan air di dalam empangan, sekali gus membolehkan pengeluaran elektrik dijadualkan dengan lebih rapat mengikut permintaan. Kedua-duanya memerlukan pembinaan besar-besaran dan sambungan kepada rangkaian elektrik.

Oleh itu, infrastruktur penghantaran elektrik menjadi perkara utama dalam perbincangan. Stesen janakuasa menghasilkan elektrik, tetapi talian penghantaran menyalurkannya ke rumah, kilang dan pembeli di seberang sempadan. Permintaan Nepal untuk pelaburan tenaga hidro baharu dari India berkait rapat dengan usaha mendapatkan sambungan yang diperlukan untuk menyalurkan elektrik itu.

Kathmandu juga mahukan pelaksanaan lebih pantas bagi projek infrastruktur yang masih tertangguh walaupun perjanjian terdahulu telah dimeterai. Pegawai sedang meneliti projek yang boleh dibuka dan yang boleh dilancarkan secara rasmi semasa lawatan Shah. Keputusan itu akan memberikan hasil yang jelas kepada pertemuan tersebut, selain rundingan pelaburan jangka panjang.

Kedua-dua kerajaan sedang bertukar senarai projek yang berpotensi dirasmikan. Pegawai berkata projek itu termasuk Akademi Polis Nepal di Panauti yang dibiayai India, pos pemeriksaan bersepadu di Bhairahawa dan jambatan kenderaan merentasi Sungai Mahakali. Kedua-dua perdana menteri juga dijangka menandakan permulaan pembinaan pos pemeriksaan bersepadu di Dodhara Chandani, projek tenaga hidro Lower Arun dan saluran paip petroleum dari Siliguri di India ke Jhapa di Nepal.

Perbincangan Perdagangan Melangkaui Barangan di Sempadan

Keutamaan ekonomi Nepal turut merangkumi pendigitalan, pertanian yang menghasilkan barangan bernilai lebih tinggi, pembuatan yang menggunakan tenaga lebih bersih, pelancongan dan perkongsian pengeluaran. Perkongsian pengeluaran bermaksud perniagaan di negara berbeza menjalankan peringkat berlainan dalam penghasilan produk yang sama, dengan komponen dipindahkan antara kilang sebelum pemasangan akhir.

Kedua-dua kerajaan dijangka membincangkan kemas kini perjanjian perdagangan mereka supaya merangkumi perkhidmatan, perlindungan pelaburan, penghantaran pulang keuntungan kepada pelabur dan pergerakan alat ganti serta komponen. Perkara ini mempengaruhi keupayaan syarikat menyusun pengeluaran merentasi sempadan dan mengurus wang yang diperoleh daripada pelaburan mereka.

Pemindahan pulang keuntungan bermaksud memindahkan pendapatan dari negara tempat pelaburan beroperasi ke negara asal pelabur. Perlindungan pelaburan melibatkan peraturan yang menetapkan cara pelaburan dikendalikan. Bagi syarikat yang mempertimbangkan pembinaan kilang atau projek tenaga, aturan itu boleh sama pentingnya dengan kos pemindahan barangan.

Hubungan jalan raya, kereta api dan udara berkait rapat dengan agenda itu. Nepal tidak mempunyai laluan ke laut dan sangat bergantung pada India untuk transit serta akses ke pasaran antarabangsa. Sebahagian besar importnya berasal dari India atau melalui wilayah India, menjadikan hubungan pengangkutan yang boleh diharap sebagai keperluan ekonomi harian, bukan sekadar matlamat diplomatik.

Hasil yang Mungkin Dicapai daripada Lawatan yang Dicadangkan

Keutamaan Kathmandu memberikan ukuran yang konkrit untuk menilai pertemuan yang dicadangkan itu: komitmen kewangan bagi pemulihan banjir, pelaburan baharu dalam tenaga hidro dan kemajuan lebih pantas bagi projek yang tertangguh. Perasmian projek dan pelancaran pembinaan boleh menyusuli komitmen itu, manakala perbincangan perdagangan boleh mengenal pasti perubahan yang memerlukan rundingan lanjut.

New Delhi mahukan hubungan politik yang lebih stabil selepas kesukaran pada bulan-bulan awal pemerintahan Shah. Perbincangan Misri dengan Rai, disusuli usaha berterusan melalui kedutaan, merupakan langkah segera ke arah mencapai persetujuan tentang perkara yang boleh diumumkan oleh perdana menteri.

Persiapan November membawa pertikaian wilayah, pemulihan bencana dan kerjasama ekonomi ke dalam proses diplomatik yang sama. Bagi rakyat dan perniagaan di Nepal, hasil paling nyata ialah hubungan yang dipulihkan, infrastruktur yang lebih boleh diharap dan pelaburan yang beralih daripada perbincangan kepada pembinaan.

Perkara Utama

• Lawatan Misri ke Nepal yang diumumkan akan berlangsung pada 4 dan 5 November, dengan perbincangan dijadualkan bersama Setiausaha Luar Amrit Kumar Rai.
• Lawatan Shah ke India yang dicadangkan sedang dipertimbangkan bagi 22 hingga 24 November, dengan 22 November sebagai tarikh paling berkemungkinan.
• Nepal memohon bantuan pembinaan semula selepas banjir, pelaburan tenaga hidro dan pelaksanaan lebih pantas bagi projek infrastruktur yang tertangguh.
• Sasaran tenaga Kathmandu ialah 35,000 megawatt dalam tempoh sembilan tahun, disokong oleh projek penjanaan dan sambungan penghantaran.
• Perbincangan perjanjian perdagangan dijangka meliputi perkhidmatan, perlindungan pelaburan, pemindahan keuntungan dan komponen pengeluaran.
• Perselisihan mengenai Lipulekh kekal menjadi latar politik ketika kedua-dua kerajaan membina semula hubungan berkala.