Kemiskinan Sri Lanka Cecah 3.42 Juta, Pendapatan Lebih Tinggi Namun Kuasa Beli Merosot

Seorang daripada enam orang berada di bawah garis kemiskinan rasmi

Kadar kemiskinan nasional Sri Lanka mencecah 16%, atau kira-kira 3.42 juta orang, menurut dapatan awal bagi suku pertama Tinjauan Pendapatan dan Perbelanjaan Isi Rumah 2025. Purata pendapatan isi rumah meningkat kepada 120,266 rupee sebulan, namun kuasa belinya hampir 8% lebih rendah berbanding 2019, menurut Jabatan Banci dan Statistik.

Angka itu mendedahkan tekanan di sebalik pemulihan ekonomi negara: isi rumah menerima lebih banyak rupee, tetapi nilai wang itu semakin berkurang. Bagi isi rumah di tengah-tengah taburan pendapatan, kuasa beli merosot lebih ketara, iaitu 11.1% berbanding 2019.

Kemiskinan juga tidak tersebar secara sekata. Sektor estet mencatatkan kadar tertinggi, iaitu 23%, manakala kawasan luar bandar menempatkan kira-kira 2.9 juta orang yang hidup di bawah ambang rasmi. Kadar kemiskinan di kawasan bandar jauh lebih rendah, iaitu 7.8%.

Dapatan itu masih awal dan meliputi suku pertama, bukannya keseluruhan 2025. Satu kenyataan parlimen susulan bertarikh 16 Oktober 2026 menyatakan penerbitan tinjauan lengkap ditangguhkan dari Oktober ke Disember 2026 sementara pegawai meneruskan semakan dan pemprosesan data.

Bagi keluarga dan penggubal dasar, dua masalah berkaitan timbul: kos memenuhi keperluan asas meningkat dengan mendadak, manakala maklumat terperinci yang diperlukan untuk menyalurkan bantuan kebajikan mengambil masa lebih lama untuk disiapkan.

Mengapa pendapatan lebih tinggi boleh membeli lebih sedikit

Tinjauan itu meletakkan purata pendapatan isi rumah bulanan pada 120,266 rupee dan purata perbelanjaan pada 116,191 rupee. Kedua-dua angka itu menggambarkan jumlah wang pada harga semasa. Ahli ekonomi menyebutnya nilai nominal.

Kuasa beli mengukur sesuatu yang lebih praktikal: jumlah makanan, pengangkutan dan barangan serta perkhidmatan lain yang boleh dibeli dengan wang itu. Melaraskan pendapatan mengikut inflasi membolehkan perbandingan dengan 2019 dibuat tanpa menganggap kenaikan harga sebagai peningkatan taraf hidup.

Berdasarkan ukuran itu, purata pendapatan isi rumah merosot hampir 8%. Ringkasnya, pendapatan yang boleh membeli 100 unit barangan dan perkhidmatan pada 2019 hanya mampu membeli kira-kira 92 unit selepas pelarasan, meskipun jumlah rupee yang diterima meningkat.

Kemerosotan 11.1% bagi isi rumah di tengah-tengah taburan pendapatan memberikan satu lagi gambaran tentang tekanan yang dialami. Nilai tengah ini, yang disebut median, membahagikan isi rumah kepada dua kumpulan sama besar mengikut pendapatan. Sebaliknya, nilai purata boleh meningkat disebabkan pendapatan isi rumah yang sangat tinggi.

Kemerosotan median kira-kira 3 mata peratusan lebih besar berbanding kemerosotan purata. Kedua-dua ukuran itu menunjukkan kehilangan kuasa beli bukan sahaja menjejaskan isi rumah yang sudah berada di bawah garis kemiskinan, malah turut memberi kesan kepada golongan pertengahan dalam taburan pendapatan.

Kos keperluan asas meningkat lebih dua kali ganda

Garis kemiskinan rasmi yang digunakan dalam dapatan awal itu ialah 16,417 rupee seorang sebulan, berbanding 6,966 rupee pada 2019. Ini merupakan peningkatan sebanyak 9,451 rupee, atau kira-kira 136%.

Garis kemiskinan ialah ambang kewangan yang mewakili kos memenuhi keperluan asas. Kadar kemiskinan mengukur bahagian penduduk yang taraf hidupnya di bawah ambang tersebut. Kadar nasional sebanyak 16% bermakna kira-kira seorang daripada setiap enam orang berada di bawah garis rasmi.

Bagi isi rumah empat orang, apabila ambang individu itu didarabkan, jumlahnya menjadi 65,668 rupee sebulan, berbanding 27,864 rupee berdasarkan angka 2019. Contoh mudah ini menunjukkan betapa besarnya peningkatan kos rujukan bagi keluarga sebesar itu.

Jabatan itu turut melaporkan garis kemiskinan nasional sebanyak 17,742 rupee bagi September, meskipun tahun tidak dinyatakan dalam kemas kini tersebut. Angka itu 1,325 rupee, atau kira-kira 8.1%, lebih tinggi daripada ambang 16,417 rupee yang disebut dalam dapatan awal tinjauan.

Kemas kini September itu menggambarkan ambang kos bagi bulan tersebut. Untuk mengira jumlah penduduk yang berada di bawahnya, maklumat perbelanjaan isi rumah perlu digabungkan dengan ambang itu. Sebab itulah tinjauan pendapatan dan perbelanjaan penting.

Lokasi tumpuan kemiskinan

Kadar kemiskinan sektor estet sebanyak 23% hampir tiga kali ganda kadar bandar, iaitu 7.8%. Kadar di kawasan luar bandar pula 17.3%, kira-kira 2.2 kali ganda angka bandar. Perbezaan ini menunjukkan betapa tidak sekatanya kesusahan ekonomi tersebar di seluruh negara.

Kawasan luar bandar menempatkan jumlah penduduk miskin yang terbesar: kira-kira 2.9 juta daripada jumlah nasional 3.42 juta orang. Berdasarkan angka anggaran itu, penduduk luar bandar membentuk kira-kira 85% daripada semua orang yang berada di bawah garis kemiskinan rasmi.

Angka bagi sektor estet dan kawasan luar bandar menunjukkan tuntutan yang berbeza terhadap dasar kebajikan. Sektor estet mempunyai kepekatan kemiskinan tertinggi dalam kalangan penduduknya, manakala kawasan luar bandar mempunyai jumlah penduduk terbesar yang memerlukan bantuan. Program yang bertujuan menjangkau seramai mungkin orang perlu mengambil kira kedua-duanya.

Garis kemiskinan daerah juga berbeza kerana kos keperluan asas tidak sama mengikut lokasi. Dalam angka September, Colombo mempunyai ambang tertinggi, iaitu 19,136 rupee seorang sebulan, diikuti Gampaha dengan 19,037 rupee dan Kalutara dengan 18,624 rupee.

Monaragala mempunyai ambang daerah terendah, iaitu 16,965 rupee. Angka Colombo lebih tinggi sebanyak 2,171 rupee, atau kira-kira 12.8%. Ambang daerah mengukur kos setempat, manakala kadar kemiskinan sektor mengukur bahagian penduduk di bawah garis yang berkenaan. Kedua-duanya diperlukan untuk memahami lokasi yang kos sara hidup dan sumber isi rumahnya menyebabkan penduduk tertekan.

Belanjawan isi rumah hampir tiada ruang lebihan

Purata perbelanjaan bulanan sebanyak 116,191 rupee bersamaan kira-kira 96.6% daripada purata pendapatan bulanan sebanyak 120,266 rupee. Perbezaan antara kedua-dua purata itu ialah 4,075 rupee.

Jurang yang kecil itu membantu menjelaskan tekanan yang ditunjukkan dalam tinjauan. Isi rumah yang berdepan bil tidak dijangka mempunyai ruang yang lebih terhad apabila perbelanjaan rutin sudah menggunakan sebahagian besar sumbernya. Belanjawan setiap keluarga berbeza-beza, khususnya merentas taburan pendapatan.

Perbelanjaan dalam jumlah rupee yang lebih besar juga hanya membawa sedikit perubahan pada penggunaan sebenar berbanding 2019. Setelah kenaikan harga diambil kira, peningkatan perbelanjaan adalah sederhana. Oleh itu, sebahagian besar perbelanjaan tunai yang lebih tinggi digunakan untuk menampung kos yang meningkat, bukannya membeli jauh lebih banyak barangan.

Angka pendapatan dan perbelanjaan itu menggambarkan pemulihan yang dirasai isi rumah melalui belanjawan mereka. Penerimaan tunai yang lebih tinggi boleh berlaku serentak dengan kemerosotan kuasa beli, manakala bayaran yang lebih besar untuk keperluan asas boleh menyebabkan keluarga tidak merasakan banyak perubahan dalam kehidupan seharian.

Mengapa tinjauan lengkap ditangguhkan

Jabatan Banci dan Statistik, yang beroperasi di bawah Kementerian Kewangan, Perancangan dan Pembangunan Ekonomi, mengumpulkan maklumat daripada 25,000 isi rumah di seluruh Sri Lanka selama 12 bulan untuk tinjauan penuh 2025. Dapatan suku pertama memberikan gambaran awal dalam kajian yang lebih panjang itu.

Jawatankuasa Kewangan Awam Parlimen kemudian meneliti tinjauan itu bersama isu kemiskinan, pengagihan pendapatan dan kebajikan isi rumah. Kenyataan Parlimen pada 16 Oktober 2026 menjelaskan sebab laporan lengkap mengambil masa lebih lama untuk diterbitkan:

Pegawai memaklumkan kepada jawatankuasa bahawa walaupun laporan itu pada asalnya dijadualkan untuk diterbitkan pada Oktober 2026, tarikh penerbitannya ditangguhkan ke Disember 2026 berikutan kerumitan dalam pembersihan data, kelewatan pendigitalan, kekosongan jawatan dan kerja berkaitan Tinjauan Ekonomi,

Pembersihan data bermaksud menyemak catatan tinjauan untuk mengenal pasti kesilapan, maklumat yang hilang dan ketidakselarasan sebelum keputusan dikira. Pegawai memaklumkan kepada jawatankuasa bahawa proses pembersihan, pengesahan dan analisis masih dijalankan.

Tarikh dan penanda aras utama ialah:

• 2019: Tahun perbandingan bagi kuasa beli, dengan garis kemiskinan rasmi sebanyak 6,966 rupee seorang sebulan.
• Suku pertama 2025: Dapatan awal tinjauan meletakkan kadar kemiskinan pada 16%, melibatkan kira-kira 3.42 juta orang.
• Sepanjang 2025: Maklumat bagi tinjauan lengkap dikumpulkan daripada 25,000 isi rumah selama 12 bulan.
• 16 Oktober 2026: Parlimen mengumumkan penangguhan penerbitan.
• Disember 2026: Bulan penerbitan baharu bagi laporan lengkap.

Laporan penuh itu dijangka memberikan gambaran yang lebih menyeluruh berbanding keputusan suku pertama, merangkumi keadaan isi rumah sepanjang tahun.

Implikasi terhadap bantuan kebajikan

Jawatankuasa Kewangan Awam turut meneliti sama ada bakul barangan pengguna yang digunakan untuk mengira garis kemiskinan mencerminkan kos sara hidup dan keperluan asas semasa. Bakul barangan pengguna ialah himpunan barangan dan perkhidmatan tertentu yang digunakan untuk menganggarkan perbelanjaan yang diperlukan.

Mengemas kini harga menjawab persoalan tentang kos bakul itu pada masa ini. Meneliti kandungannya pula menimbulkan persoalan berbeza: sama ada barangan dan perkhidmatan yang disenaraikan masih sepadan dengan keperluan asas penduduk. Jawatankuasa itu membangkitkan keperluan untuk meneliti kedua-dua data asas dan kandungan bakul tersebut.

Aswesuma, program kebajikan Sri Lanka, turut menjadi tumpuan perbincangan. Jawatankuasa itu menekankan keperluan memastikan maklumat yang digunakan untuk mengenal pasti penerima bantuan mencerminkan pendapatan dan perbelanjaan isi rumah semasa.

Dapatan awal itu menjadikan tugas tersebut lebih jelas. Kawasan luar bandar menempatkan kira-kira 85% penduduk yang dikira miskin, sektor estet mencatat kadar kemiskinan tertinggi, dan kuasa beli isi rumah di tengah-tengah taburan pendapatan merosot lebih ketara berbanding purata. Corak itu memberikan petunjuk berbeza tentang lokasi yang memerlukan bantuan dan sejauh mana tekanan kewangan tersebar.

Rekod isi rumah yang tepat penting kerana keputusan mengenai bantuan bergantung pada siapa yang memerlukannya sekarang. Laporan Disember ialah langkah seterusnya yang dijadualkan ke arah gambaran statistik yang lebih menyeluruh, sementara angka awal sudah menunjukkan bagaimana kenaikan kos asas melemahkan kewangan isi rumah.

Perkara Utama

• Dapatan awal bagi suku pertama 2025 meletakkan kadar kemiskinan pada 16%, melibatkan kira-kira 3.42 juta orang.
• Purata pendapatan isi rumah bulanan mencecah 120,266 rupee, tetapi kuasa beli hampir 8% lebih rendah berbanding paras 2019.
• Isi rumah di tengah-tengah taburan pendapatan mengalami kemerosotan kuasa beli sebanyak 11.1%.
• Garis kemiskinan yang disebut dalam tinjauan meningkat kepada 16,417 rupee seorang sebulan daripada 6,966 rupee pada 2019.
• Sektor estet mencatat kadar kemiskinan tertinggi, iaitu 23%; kawasan luar bandar menempatkan kira-kira 2.9 juta penduduk miskin.
• Laporan lengkap tinjauan 2025 ditangguhkan dari Oktober ke Disember 2026 untuk pemprosesan dan pengesahan lanjut.