Indonesia Menyekat 702,833 Akaun Penipuan, Memulangkan Rp207.16 Bilion kepada Mangsa

Mangsa menerima satu perempat daripada wang yang dibekukan

Penguasa Perkhidmatan Kewangan Indonesia, yang dikenali sebagai OJK, berkata pusat antipenipuannya telah menyekat 702,833 akaun yang disyaki terlibat dalam penipuan kewangan dan memulangkan Rp207.16 bilion, kira-kira $11.4 juta, kepada mangsa sejak operasi bermula pada 22 November 2024.

Pihak berkuasa telah membekukan Rp825.2 bilion, kira-kira $45.4 juta, yang dikaitkan dengan urus niaga mencurigakan. Jumlah yang dipulangkan mewakili kira-kira 25.1% daripada jumlah itu. Bagi setiap Rp100 yang dibekukan, kira-kira Rp25 telah disalurkan kepada mangsa, manakala sekitar Rp75 belum dipulangkan setakat ini.

Pusat Antipenipuan Indonesia, atau IASC, telah menerima dan mengesahkan maklumat mengenai 1,372,483 akaun yang disyaki. Sebanyak 702,833 akaun yang disekat itu mewakili kira-kira 51.2% daripada jumlah tersebut. Akaun dan mangsa ialah ukuran yang berbeza: penipuan boleh menyalurkan wang melalui beberapa akaun, manakala seseorang boleh membuat lebih daripada satu aduan.

OJK menyelaraskan pengendalian laporan penipuan dengan institusi kewangan dan agensi kerajaan. Mesej utamanya kepada mangsa amat mendesak: laporkan penipuan yang disyaki dengan segera, sebelum wang dipindahkan melalui lebih banyak akaun dan perkhidmatan.

Angka terkumpul terkini dikeluarkan tanpa tarikh tutup pelaporan atau jadual pemulangan baki dana yang dibekukan. Secara berasingan, Pasukan Petugas Pembanterasan Aktiviti Kewangan Haram OJK berkata ia telah mengenal pasti dan menutup 1,489 entiti serta aktiviti kewangan haram antara Januari dengan September 2026.

Angka-angka itu menggambarkan dua aspek perlindungan pengguna yang saling berkaitan: usaha mendapatkan semula wang selepas penipuan dan menutup operasi kewangan yang mendedahkan orang ramai kepada bahaya selanjutnya. Bagi mangsa yang menunggu bayaran balik, perbezaan praktikalnya ialah sama ada wang itu sekadar telah disekat atau benar-benar sudah masuk ke akaun mereka.

Mengapa 10 minit pertama penting

OJK menggesa mangsa melaporkan penipuan dalam tempoh 10 minit. Friderica Widyasari Dewi, ketua eksekutif OJK bagi tatakelakuan perniagaan perkhidmatan kewangan, pendidikan dan perlindungan pengguna, berkata purata kelewatan pelaporan di Indonesia ialah 12 jam.

Dewi membandingkan kelajuan pelaporan di Indonesia dengan amalan di luar negara:

Di luar negara, laporan biasanya dibuat dalam tempoh 10 minit. Di sini, puratanya ialah 12 jam.

Dua belas jam bersamaan 720 minit, atau 72 kali tempoh pelaporan yang disarankan. Dalam tempoh itu, penipu boleh memindahkan wang melalui akaun bank, dompet elektronik, platform pasaran dalam talian dan platform mata wang kripto, sekali gus menyukarkan pengesanan aliran wang.

Pembekuan menghalang wang daripada dipindahkan keluar daripada akaun. Pemulangan ialah langkah seterusnya untuk mengembalikan wang kepada mangsa. Kelajuan penting kerana pihak berkuasa dan institusi kewangan perlu mengesan dana selagi ia masih berada di tempat yang boleh mengambil tindakan berdasarkan laporan itu.

Saranan OJK supaya penipuan dilaporkan dalam tempoh 10 minit menetapkan sasaran untuk tindakan segera. Mangsa yang menyedari penipuan itu kemudian masih perlu melaporkannya dengan segera. Semakin lama mereka menunggu, semakin banyak masa yang ada untuk penjenayah memindahkan wang itu sekali lagi.

Perkembangan usaha mendapatkan semula wang

Angka terdahulu IASC menunjukkan skala laporan dan kerugian yang meningkat sepanjang tahun pertama operasinya. Antara 22 November 2024 dengan 16 Oktober 2025, IASC menerima 299,237 laporan penipuan yang melibatkan kerugian dilaporkan sebanyak Rp7 trilion. Daripada 487,378 akaun yang dilaporkan, 94,344 telah disekat, sekali gus melindungi Rp376.8 bilion.

Menjelang 14 Januari 2026, jumlah aduan meningkat kepada 432,637, dengan kerugian dilaporkan sebanyak Rp9.1 trilion dan Rp436.88 bilion dibekukan. Berbanding angka pada Oktober, jumlah itu meningkat sebanyak 133,400 aduan dan Rp2.1 trilion dalam kerugian yang dilaporkan.

Perkembangan utama ialah:

• 22 November 2024: IASC mula beroperasi.
• 16 Oktober 2025: Jumlah terkumpul laporan mencecah 299,237, melibatkan kerugian sebanyak Rp7 trilion.
• 12 Januari 2026: Jumlah pemulangan yang direkodkan mencecah Rp161 bilion kepada 1,070 mangsa.
• 14 Januari 2026: Aduan mencecah 432,637 dan dana beku berjumlah Rp436.88 bilion.
• 21 Januari 2026: OJK mengadakan majlis di Jakarta bagi menandakan pemulangan wang yang berjaya diperoleh semula.
• Januari hingga September 2026: Pasukan petugas kewangan haram menutup 1,489 entiti dan aktiviti.

Daripada akaun bank yang disekat kepada wang yang dipulangkan

Angka pemulangan pada Januari memberikan gambaran lebih jelas tentang pihak yang telah menerima wang. Sehingga 12 Januari, IASC telah memulangkan Rp161 bilion kepada 1,070 mangsa menggunakan dana yang disekat di 14 bank.

OJK menandakan pembayaran balik itu dalam satu majlis pada 21 Januari di Jakarta, yang dihadiri pengerusinya, Mahendra Siregar, Dewi dan Mokhamad Misbakhun, pengerusi Suruhanjaya XI Dewan Perwakilan Rakyat. Pemimpin bank, polis, wakil kementerian komunikasi dan mangsa penipuan turut hadir.

Mahendra menyifatkan usaha pembayaran balik itu sebagai komitmen bersama agensi awam dan industri perkhidmatan kewangan untuk melindungi pengguna serta mengukuhkan kepercayaan. Dewi berkata penipuan yang semakin rumit, termasuk skim yang beroperasi merentasi sempadan negara, memerlukan institusi bekerjasama.

Jumlah terkini Rp207.16 bilion yang dipulangkan adalah Rp46.16 bilion melebihi angka Rp161 bilion pada 12 Januari, iaitu peningkatan kira-kira 28.7%. Jumlah terkini yang dibekukan, Rp825.2 bilion, pula Rp388.32 bilion lebih tinggi berbanding Rp436.88 bilion yang direkodkan pada 14 Januari.

Angka Januari turut menunjukkan besarnya cabaran untuk mendapatkan semula wang. Rp436.88 bilion yang dibekukan menjelang 14 Januari berjumlah kira-kira 4.8% daripada Rp9.1 trilion kerugian yang dilaporkan setakat tarikh itu. Kadar pemulangan semasa sebanyak 25.1% menggunakan dana beku sebagai asas pengiraan. Oleh itu, kedua-dua pengiraan perlu dibezakan: satu membandingkan wang beku dengan kerugian yang dilaporkan, manakala satu lagi membandingkan bayaran balik dengan wang beku.

Belian dalam talian, pekerjaan dan identiti palsu

Penipuan belian dalam talian merupakan jenis yang paling lazim dikenal pasti dalam laporan OJK bagi Oktober 2025, dengan wanita sebagai mangsa paling kerap. Kaedah lain yang berulang termasuk panggilan palsu, tawaran kerja palsu, skim pelaburan dan penipuan melalui media sosial.

Menjelang acara pembayaran balik pada Januari, pegawai turut memberi perhatian kepada penipuan percintaan. Dalam skim ini, penjenayah menggunakan hubungan peribadi yang direka-reka untuk memujuk seseorang menghantar wang. Cara ia bermula berbeza daripada tawaran belian atau pelaburan, tetapi kesan kewangannya boleh sama: pemindahan wang yang dibuat berdasarkan cerita palsu.

Penipu juga meniru nama, logo dan identiti korporat institusi kewangan yang sah. Nama syarikat yang dikenali dalam mesej atau laman web boleh membuatkan sesuatu tawaran kelihatan boleh dipercayai. Sebab itulah identiti pihak di sebalik tawaran perlu diperiksa.

Satgas PASTI, pasukan petugas yang menangani aktiviti kewangan haram, memberi amaran tentang laman web yang menyamar sebagai IASC dan individu yang mendakwa mewakili pusat itu. Oleh itu, mangsa yang mencari bantuan turut berdepan risiko daripada penjenayah yang menyamar sebagai sebahagian daripada proses mendapatkan semula wang.

Pemberi pinjaman haram mendominasi penutupan

Pinjaman dalam talian haram merangkumi 1,199 daripada 1,489 entiti dan aktiviti kewangan yang ditutup antara Januari dengan September 2026. Jumlah itu kira-kira 80.5% daripada keseluruhan, menjadikan pinjaman kategori terbesar dengan jurang yang luas.

Pasukan petugas itu turut menutup 250 entiti pelaburan haram, 38 pengendali pajak gadai tanpa lesen dan dua aktiviti kewangan haram yang lain. Kategori-kategori itu merangkumi baki 290 penutupan.

Pemberi pinjaman haram mempromosikan perkhidmatan melalui laman web dan aplikasi yang beroperasi tanpa kebenaran, media sosial serta aplikasi pesanan segera. Ada yang menawarkan pinjaman pantas sambil menyembunyikan kadar faedah dan caj tambahan, menyebabkan peminjam tidak dapat mengetahui kos penuh sebelum bersetuju.

Amalan yang dilaporkan turut merangkumi penyalahgunaan maklumat peribadi dan kutipan hutang secara kasar. Kemudaratan kepada peminjam boleh melangkaui hutang asal: maklumat yang diserahkan semasa permohonan boleh digunakan untuk menekan mereka.

OJK memberi amaran bahawa pajak gadai haram turut membawa risiko lain. Mereka mungkin mengenakan faedah berlebihan, menggunakan kontrak yang tidak jelas dan gagal melindungi aset pelanggan yang dicagarkan. Aset yang dicagarkan ialah barang yang ditinggalkan di pajak gadai sebagai jaminan pinjaman. Oleh itu, perlindungan yang lemah boleh menyebabkan wang dan harta peminjam terdedah kepada risiko.

Tempat mangsa boleh mendapatkan bantuan

OJK mengarahkan mangsa melaporkan penipuan kewangan melalui laman web IASC di iasc.ojk.go.id. OJK turut menyediakan talian hotline percuma 157 yang beroperasi 24 jam sehari, tujuh hari seminggu, untuk menyemak tawaran kewangan dan mendapatkan maklumat.

Pihak pengawal selia mengesyorkan peraturan "2L": sah di sisi undang-undang dan munasabah. Sah di sisi undang-undang bermaksud menyemak sama ada penyedia mempunyai kebenaran yang diperlukan untuk beroperasi. Munasabah pula bermaksud menilai sama ada tawaran itu masuk akal dari segi kewangan, termasuk pulangan, kos pinjaman dan syarat yang dinyatakan.

Tawaran wang tunai segera wajar diteliti jika faedah dan fi disembunyikan. Tawaran pelaburan juga perlu dinilai dengan teliti jika daya tarikannya bergantung pada pulangan yang lumayan tanpa penjelasan jelas tentang cara pulangan itu dijana.

OJK menyenaraikan wanita, kanak-kanak, pelajar dan orang kurang upaya sebagai antara keutamaan keterangkuman kewangannya. Usaha menangani penipuan menggabungkan pendidikan dengan pelaporan dan penyekatan akaun kerana akses yang lebih meluas kepada perkhidmatan kewangan juga memerlukan orang ramai mengenali tawaran yang mengelirukan dan mendapatkan bantuan apabila berlaku masalah.

Keperluan untuk langkah seterusnya

Penilaian IASC pada Januari mengenal pasti peningkatan jumlah aduan, kelewatan pelaporan, keperluan mempercepat penyekatan, pergerakan dana curi yang rumit dan tugas memulangkan lebih banyak wang sebagai cabaran berterusan. Setiap cabaran itu memberi kesan pada peringkat yang berbeza, daripada pemindahan pertama oleh mangsa hingga kemungkinan wang dipulangkan.

Bagi institusi kewangan dan agensi awam, tugas praktikalnya ialah bertindak pantas merentasi perkhidmatan yang digunakan penjenayah. Bagi mangsa, tindakan segera ialah membuat laporan dengan segera melalui saluran yang betul. Bagi peminjam dan pelabur, menyemak lesen dan kos sebelum menghantar wang boleh mencegah kerugian yang kemudiannya sukar diperoleh semula.

Angka terkini menunjukkan operasi mendapatkan semula wang yang mengendalikan lebih 1.37 juta akaun disyaki, dengan Rp207.16 bilion telah dipulangkan. Namun, sejumlah besar wang yang dibekukan masih belum dipulangkan. Kemajuan akan paling bermakna kepada isi rumah apabila lebih banyak dana sampai kepada mereka yang kehilangan wang.

Perkara Utama

• IASC telah menyekat 702,833 akaun yang disyaki digunakan untuk penipuan sejak dilancarkan pada 22 November 2024.
• Pihak berkuasa telah membekukan Rp825.2 bilion dan memulangkan Rp207.16 bilion, kira-kira 25.1% daripada jumlah yang dibekukan.
• OJK menggesa penipuan dilaporkan dalam tempoh 10 minit; sebelum ini, OJK menyatakan purata kelewatan di Indonesia ialah 12 jam.
• Sehingga 12 Januari 2026, Rp161 bilion telah dipulangkan kepada 1,070 mangsa daripada dana yang disekat di 14 bank.
• Pasukan petugas kewangan haram menutup 1,489 entiti dan aktiviti dari Januari hingga September 2026, termasuk 1,199 pemberi pinjaman dalam talian haram.
• Mangsa boleh membuat laporan melalui iasc.ojk.go.id dan menghubungi talian hotline percuma OJK di 157.