AS Berjanji Tambah Bantuan Ketenteraan kepada Filipina Ketika Manila Berdepan Kekurangan Dana Pemodenan

Rundingan di Cebu hasilkan janji dana baharu, tanpa jumlah diumumkan

Amerika Syarikat berjanji menyalurkan dana tambahan untuk memodenkan Angkatan Tentera Filipina ketika Manila menyediakan cadangan belanjawan pemodenan sebanyak P50 bilion bagi 2027, iaitu P20 bilion di bawah jumlah minimum yang menurut Setiausaha Pertahanan Gilberto Teodoro Jr. diperlukan untuk fasa terakhir program itu.

Ketua pertahanan AS Pete Hegseth mengumumkan penambahan itu ketika mengadakan rundingan dengan Teodoro pada 28 Oktober 2026 di Lapu-Lapu City, Cebu. Pertemuan itu turut menghasilkan persetujuan untuk menambah baik sistem yang membolehkan kedua-dua angkatan tentera menyelaraskan operasi, selain membincangkan prasarana dan kemudahan penyimpanan di lokasi ketenteraan Filipina yang boleh diakses pasukan AS.

Jabatan Perang AS, nama yang kini digunakan pentadbiran Trump bagi Pentagon, tidak mendedahkan jumlah dana tambahan, tarikh penyaluran atau projek yang akan menerima sokongan. Jabatan itu juga tidak memberikan tarikh mula atau skop terperinci bagi inisiatif komando dan kawalan. Ketiadaan butiran itu menyebabkan gambaran belanjawan segera Manila masih belum jelas.

Laporan Agensi Maklumat Filipina mengenai mesyuarat itu meletakkan janji dua hala berkenaan dalam konteks cadangan AS yang lebih luas untuk kerjasama pertahanan dengan Asia Tenggara. Filipina menjadi tuan rumah mesyuarat menteri pertahanan ASEAN pada 28 dan 29 Oktober selaku pengerusi kumpulan serantau itu bagi 2026.

Bagi Filipina, isu utamanya ialah seberapa cepat janji sokongan boleh diterjemahkan menjadi keupayaan ketenteraan yang boleh digunakan. Perbincangan di Cebu merangkumi dana, penyelarasan operasi dan kemudahan, manakala perbahasan belanjawan dalam negara mendedahkan skala perolehan yang masih berharap dibiayai Manila.

Dua saluran pembiayaan AS dengan peraturan berbeza

Pembiayaan kerjasama keselamatan Pentagon yang baru diumumkan itu berasingan daripada Pembiayaan Ketenteraan Asing, atau FMF. Geran FMF membantu kerajaan negara rakan memperoleh peralatan pertahanan, perkhidmatan dan latihan, manakala pinjaman menyediakan pembiayaan yang perlu dibayar balik.

Akta Keizinan Pertahanan Negara AS 2026, yang ditandatangani Presiden Donald Trump pada Disember 2025, membenarkan sehingga $500 juta setahun dalam bentuk FMF untuk Filipina dari 2026 hingga 2030, selain pinjaman langsung sehingga $1 bilion. Sepanjang tempoh lima tahun itu, jumlah keizinan geran tahunan boleh mencecah $2.5 bilion.

Kongres memperuntukkan sekurang-kurangnya $100 juta dalam bentuk geran FMF untuk Filipina bagi tahun fiskal 2026, menurut Perkhidmatan Penyelidikan Kongres. Perbezaan antara keizinan dengan peruntukan penting: keizinan membenarkan sesuatu program atau had pembiayaan, manakala peruntukan menyediakan kuasa belanjawan untuk berbelanja.

Oleh itu, had tahunan $500 juta dan peruntukan sekurang-kurangnya $100 juta menggambarkan peringkat berbeza dalam proses pembiayaan. Janji baharu Pentagon itu tergolong dalam saluran pembiayaan lain, menjadikan jumlah dan syarat akhirnya penting untuk memahami berapa banyak sokongan tambahan yang akan diterima Manila.

Cadangan peningkatan Manila masih belum mencukupi

Cadangan belanjawan Filipina memperuntukkan P50 bilion kepada Program Pemodenan AFP yang Disemak Semula pada 2027, berbanding P40 bilion dalam dana tetap pada 2026. Ini merupakan peningkatan P10 bilion, atau 25%, namun hanya memenuhi kira-kira 39% daripada permintaan pemodenan Jabatan Pertahanan Negara sebanyak P126.97 bilion.

Jurang antara permintaan itu dengan peruntukan yang dicadangkan ialah P76.97 bilion. Ini membantu menjelaskan mengapa peningkatan sokongan Filipina dan AS berlaku serentak dengan amaran pegawai pertahanan bahawa perolehan yang dirancang masih sukar dibiayai.

Teodoro memberikan ukuran lebih khusus mengenai tekanan segera kepada penggubal undang-undang dalam pendengaran jawatankuasa kecil kewangan Senat pada 19 Oktober. Beliau berkata Horizon 3, fasa ketiga dan terakhir program pemodenan, memerlukan sekurang-kurangnya P70 bilion. Jika semua projek yang dirancang dimeterai kontraknya, katanya, tambahan P20 bilion melebihi cadangan P50 bilion diperlukan untuk kontrak yang meliputi beberapa tahun.

Kontrak sedemikian membahagikan pembayaran kepada belanjawan berturut-turut. Kaedah itu membolehkan kerajaan membeli peralatan mahal tanpa membayar keseluruhan harganya serta-merta, tetapi turut mengikat sebahagian dana masa depan kepada pembelian yang telah dipersetujui. Bagi perancang ketenteraan, persoalan belanjawan melibatkan pesanan baharu serta bayaran susulan yang perlu dibuat.

Tekanan lebih luas terhadap belanjawan pertahanan

Jumlah belanjawan 2027 yang dicadangkan untuk Jabatan Pertahanan Negara ialah P324.63 bilion, berbanding permintaannya sebanyak P572.79 bilion. Cadangan itu kira-kira 43% lebih rendah daripada jumlah yang diminta, dengan jurang P248.16 bilion.

Peruntukan perbelanjaan modal jabatan itu, yang meliputi perbelanjaan bagi aset seperti peralatan dan kemudahan, ditetapkan sebanyak P32.67 bilion berbanding permintaan P239.73 bilion. Jumlah itu hanya kira-kira 14% daripada perbelanjaan modal yang diminta. Angka belanjawan jabatan ini merangkumi kategori yang lebih luas daripada program pemodenan dan perlu difahami berdasarkan butiran belanjawan masing-masing.

Presiden Senat Sherwin Gatchalian berkata beliau berusaha mendapatkan belanjawan AFP yang lebih besar bagi menyokong pemodenan, kesiapsiagaan dan keupayaan ketenteraan, termasuk keupayaan perang siber. Pendirian beliau mengaitkan perbahasan tentang kapal, pesawat dan peralatan lain dengan keperluan melindungi serta mengendalikan sistem digital ketenteraan.

Peruntukan 2027 yang dicadangkan masih dalam proses belanjawan Filipina. Pengumuman AS menambah satu lagi sumber sokongan yang berpotensi, sementara penggubal undang-undang masih perlu memutuskan jumlah dana negara yang akan disediakan.

Undang-undang pemodenan menghampiri tahun terakhir

Akta Republik 10349, iaitu Akta Pemodenan AFP yang Disemak Semula, digubal pada 2012 sebagai program selama 15 tahun yang dibahagikan kepada tiga fasa. Program itu dijadualkan berakhir pada 2027, tahun yang sama dengan tempoh belanjawan yang kini dibincangkan.

Teodoro menggesa Kongres memansuhkan undang-undang itu, dengan alasan kitaran tetapnya tidak dapat mengikuti perubahan teknologi ketenteraan. Beliau juga berkata kiriman wang daripada Pihak Berkuasa Penukaran dan Pembangunan Pangkalan, yang sepatutnya menjadi sumber pembiayaan, terlalu kecil dan memerlukan sokongan kerajaan negara.

Dalam kenyataan pada Ogos, Teodoro mempersoalkan tempoh kitaran perancangan itu:

Entiti mana yang merancang untuk tempoh 15 tahun pada zaman sekarang?

Hampirnya tarikh tamat jadual undang-undang itu menambah satu lagi dimensi kepada perbahasan pembiayaan. Kongres sedang mempertimbangkan sumber bagi tahun terakhir yang dijadualkan, sementara setiausaha pertahanan mahukan struktur undang-undang berbeza untuk pemodenan akan datang. Pesanan peralatan yang dibuat sekarang mungkin memerlukan bayaran dan sokongan lama selepas tahun tersebut.

Perubahan yang dibawa perjanjian komando dan kawalan

Hegseth dan Teodoro bersetuju melancarkan usaha pantas untuk memodenkan komando dan kawalan pakatan. Komando dan kawalan merujuk sistem serta prosedur yang digunakan pemimpin ketenteraan untuk menerima maklumat, membuat keputusan dan mengarahkan pasukan. Dalam operasi bersama, aturan itu membantu kedua-dua negara menyelaraskan gerak kerja unit masing-masing.

Pentagon menyifatkan inisiatif itu sebagai usaha meningkatkan penyelarasan masa nyata dan mengukuhkan keupayaan pakatan untuk terus berfungsi di bawah tekanan. Kebolehoperasian, satu lagi matlamat peningkatan pembiayaan yang dinyatakan, bermaksud angkatan tentera berbeza dapat berkomunikasi dan beroperasi bersama dengan berkesan.

Kedudukan geografi membantu menjelaskan tumpuan itu. Rantaian Pulau Pertama terbentang dari Jepun melalui Taiwan dan Filipina menuju Asia Tenggara maritim. Perancangan ketenteraan AS menganggap lengkungan ini penting untuk menghalang China serta menyukarkan dan meningkatkan kos tindakan ketenteraan terhadap rakan AS.

Bagi Manila, janji itu dibuat ketika ketegangan dengan China berterusan di Laut Filipina Barat. Penyelarasan yang lebih baik bertujuan menghubungkan pemodenan ketenteraan Filipina dengan keperluan operasi sebenar bersama pasukan AS di kawasan maritim yang luas.

Sembilan lokasi Filipina membentuk rangkaian kemudahan

Kedua-dua ketua pertahanan turut meninjau pelaksanaan Perjanjian Kerjasama Pertahanan Dipertingkat, yang dikenali sebagai EDCA, khususnya pelaburan dalam prasarana kritikal dan kemudahan penyimpanan. Perjanjian yang ditandatangani pada 2014 itu membolehkan pasukan AS menggunakan secara bergilir kemudahan ketenteraan Filipina yang dipersetujui serta membina dan menambah baik kemudahan tersebut.

Filipina mempunyai sembilan lokasi EDCA, termasuk empat lokasi tambahan yang dikenal pasti pada 2023. Penambahan itu memperluas rangkaian daripada lima kepada sembilan lokasi, sekali gus meningkatkan bilangan lokasi yang tersedia di bawah perjanjian itu sebanyak 80%.

Kemudahan penyimpanan dan prasarana mempunyai fungsi berbeza daripada pembelian aset ketenteraan. Kemudahan itu menyediakan tempat untuk menyimpan bekalan dan menyokong pasukan yang menggunakannya. Oleh itu, perbincangan di Cebu turut meliputi rangkaian fizikal yang diperlukan bagi kerjasama, selain pembiayaan dan sistem untuk mengarahkan operasi.

Aturan akses di bawah perjanjian itu berasaskan lokasi ketenteraan Filipina dan penggunaan secara bergilir oleh AS. Struktur itu penting untuk memahami bagaimana kemudahan berkenaan disepadukan dalam rancangan pakatan.

Rangka kerja serantau seiring janji kepada Filipina

Hegseth turut mencadangkan rangka kerja kerjasama pertahanan AS-ASEAN dalam pertemuan tidak rasmi dengan menteri dari 11 negara anggota Persatuan Negara-Negara Asia Tenggara. Perbincangan itu berlangsung serentak dengan Mesyuarat Menteri Pertahanan ASEAN ke-20.

Ketika menjelaskan cadangan itu, Hegseth berkata:

Kami mencadangkan agar kita bekerjasama untuk membangunkan rangka kerja kerjasama pertahanan AS-ASEAN, iaitu rangka kerja praktikal yang memandu kerjasama kita sepanjang beberapa tahun akan datang,

Negara yang mengambil bahagian akan memilih inisiatif berdasarkan kepentingan bersama dan keutamaan keselamatan serantau. Hegseth menyenaraikan kesedaran domain maritim, kebolehoperasian dan kerjasama antara tentera laut serantau sebagai bidang yang boleh diperluas. Kesedaran domain maritim bermaksud mengetahui apa yang berlaku di laut, termasuk lokasi dan kegiatan kapal.

Cadangan itu dikemukakan menjelang ulang tahun ke-50 hubungan ASEAN-AS pada 2027. Teodoro menyebut contoh kerjasama sedia ada: latihan maritim ASEAN-AS kedua yang diadakan di Indonesia pada Disember 2025 dengan penyertaan Tentera Laut Filipina. Beliau mengaitkan laluan laut yang selamat dan kebebasan pelayaran dengan keselamatan serta kemakmuran masyarakat yang bergantung pada laut.

Mesyuarat lebih luas di Cebu itu melibatkan menteri pertahanan ASEAN dan rakan mereka melalui format ADMM-Plus. Ketua pertahanan China tidak hadir walaupun dijemput, menjadikan inisiatif AS itu sebahagian daripada pertemuan yang tidak dihadiri wakil pertahanan tertinggi sebuah kuasa ketenteraan utama serantau.

Rundingan dengan Jepun dan urutan keputusan

Dalam pertemuan berasingan Hegseth dengan Menteri Pertahanan Jepun Shinjiro Koizumi, mereka membincangkan penggunaan kemudahan ketenteraan yang lebih fleksibel dan latihan yang melibatkan pasukan yang beroperasi dari lokasi berasingan. Penempatan unit di beberapa lokasi boleh mengurangkan kebergantungan operasi pada satu kemudahan sahaja.

Rundingan dengan Jepun turut merangkumi peluasan akses dan kehadiran AS serta latihan realistik termasuk latihan tembakan sebenar. Jepun dan Filipina menyertai Amerika Syarikat serta Australia dalam kumpulan pertahanan yang dikenali sebagai Squad. Latihan AS terkini yang melibatkan negara-negara ini merangkumi sistem peluru berpandu Typhon dan Sistem Roket Artileri Mobiliti Tinggi, atau HIMARS.

Pengumuman di Cebu merupakan sebahagian daripada rentetan keputusan mengenai pemodenan Filipina, peluasan akses ketenteraan dan langkah pembiayaan AS:

• 2012: Akta Republik 10349 menetapkan program pemodenan yang disemak semula selama 15 tahun.
• 2014: Filipina dan Amerika Syarikat menandatangani EDCA.
• 2023: Empat lokasi EDCA tambahan menjadikan jumlah keseluruhan di Filipina sembilan.
• Disember 2025: Trump menandatangani undang-undang keizinan pertahanan AS 2026, termasuk peruntukan pembiayaan untuk Filipina.
• 19 Oktober 2026: Teodoro memberitahu jawatankuasa kecil Senat bahawa Horizon 3 memerlukan sekurang-kurangnya P70 bilion.
• 28 Oktober 2026: Hegseth mengumumkan pembiayaan kerjasama keselamatan tambahan dan bersetuju dengan Teodoro untuk menambah baik komando dan kawalan pakatan.
• 2027: Cadangan belanjawan Filipina memperuntukkan P50 bilion untuk pemodenan ketika program sedia ada mencapai tarikh tamat yang dijadualkan.

Bagi perancang pertahanan Filipina, cabaran segera ialah menyelaraskan keputusan berasingan ini: peruntukan dalam negara, bantuan AS, komitmen perolehan peralatan dan kemudahan yang membolehkan pasukan beroperasi bersama.

Perkara Utama

• Amerika Syarikat berjanji memberi sokongan tambahan untuk pemodenan AFP dalam rundingan di Cebu pada 28 Oktober, tanpa mengumumkan jumlah atau tarikh penyaluran.
• Pembiayaan baharu Pentagon itu berasingan daripada geran dan pinjaman Pembiayaan Ketenteraan Asing.
• Manila mencadangkan P50 bilion untuk pemodenan pada 2027, meningkat 25% daripada dana tetap pada 2026 tetapi masih di bawah keperluan yang dinyatakan pegawai pertahanan.
• Hegseth dan Teodoro bersetuju menambah baik komando dan kawalan serta meninjau prasarana di sembilan lokasi EDCA.
• Cadangan rangka kerja pertahanan AS-ASEAN akan membolehkan negara peserta memilih inisiatif kerjasama berdasarkan keutamaan bersama.
• Jadual undang-undang pemodenan Filipina berakhir pada 2027, sementara Teodoro berusaha mendapatkan pemansuhannya.