Kemasukan Universiti 2025 di Vietnam: Mengimbangi Peluang dan Keadilan di Tengah-tengah Perubahan Besar

Pengenalan: Tahun Penentu bagi Kemasukan Universiti

Kitaran kemasukan universiti 2025 di Vietnam menandakan titik perubahan kerana ini merupakan tahun pertama pelajar akan menamatkan pengajian di bawah Program Pendidikan Umum 2018 yang baharu. Peralihan ini membawa perubahan besar kepada peperiksaan tamat sekolah menengah kebangsaan, kaedah pemilihan universiti dan landskap kemasukan secara keseluruhan. Walaupun pembaharuan ini bertujuan memodenkan dan mempelbagaikan pendidikan tinggi, ia turut menimbulkan kebimbangan mendesak tentang keadilan dan kesamarataan peluang bagi semua calon.

Perubahan Utama dalam Proses Kemasukan 2025

Beberapa pelarasan utama membentuk proses kemasukan 2025:

• Pengurangan Bilangan Mata Pelajaran Peperiksaan: Pelajar hanya akan menduduki peperiksaan tamat sekolah menengah dalam empat mata pelajaran—dua wajib (Matematik dan Kesusasteraan) serta dua elektif. Ini berbeza daripada tahun-tahun sebelumnya, apabila pelajar sering mengambil lebih banyak mata pelajaran.
• Pempelbagaian Kaedah Kemasukan: Universiti semakin banyak menggunakan pelbagai kaedah pemilihan, termasuk markah peperiksaan sekolah menengah, transkrip akademik, ujian penilaian kompetensi dan pemikiran, sijil antarabangsa serta kemasukan terus bagi pencapaian cemerlang.
• Sistem Pemarkahan Seragam: Semua kaedah kemasukan kini mesti ditukar kepada skala pemarkahan yang sama, lazimnya berasaskan peperiksaan tamat sekolah menengah, bagi memastikan markah boleh dibandingkan.
• Had Kemasukan Awal: Kemasukan awal (sebelum keputusan peperiksaan utama diumumkan) dihadkan kepada 20% daripada jumlah kuota pengambilan, dan markah minimum bagi kemasukan awal tidak boleh lebih rendah daripada markah pemisah pusingan utama.
• Pendaftaran Dalam Talian dan Ketelusan: Semua proses permohonan dijalankan dalam talian, dengan tarikh akhir yang ketat serta keperluan untuk bersikap telus dalam kriteria kemasukan dan penukaran markah.

Perubahan ini dirangka untuk meningkatkan fleksibiliti dan autonomi universiti, di samping mewujudkan sistem yang lebih telus dan saksama untuk pelajar di seluruh negara.

Kebimbangan tentang Keadilan: Risiko Ketidaksamarataan

Walaupun manfaatnya diharapkan, sistem baharu ini mendedahkan beberapa risiko yang boleh menjejaskan keadilan dalam kemasukan universiti:

1. Jurang Markah Ujian Penilaian Kompetensi

Salah satu isu yang paling banyak diperdebatkan ialah perbezaan markah yang ketara antara dua sesi ujian penilaian kompetensi anjuran universiti utama seperti Universiti Kebangsaan Vietnam, Ho Chi Minh City (VNU-HCM). Pada 2025, lebih 223,000 calon menyertai ujian itu, dengan purata markah sesi kedua jauh lebih tinggi berbanding sesi pertama—jurang luar biasa yang melebihi 100 mata. Pakar menyatakan bahawa perbezaan ini tidak dapat dijelaskan sepenuhnya oleh persediaan yang lebih baik atau calon yang mengulang ujian, sekali gus menimbulkan kemungkinan wujudnya ketidakselarasan dari segi kesukaran atau penyeragaman ujian antara sesi.

Hal ini menimbulkan persoalan: Adakah wajar keputusan daripada kedua-dua sesi digunakan secara saling ganti dalam proses kemasukan? Jika tidak diseragamkan dengan betul, calon yang hanya menduduki sesi pertama mungkin berada dalam keadaan kurang menguntungkan berbanding calon sesi kedua, sekali gus berpotensi melanggar prinsip kesamarataan peluang.

2. Cabaran Menukar Markah antara Kaedah

Apabila universiti diwajibkan menukar markah daripada pelbagai kaedah kemasukan (contohnya peperiksaan sekolah menengah, ujian kompetensi, transkrip akademik dan sijil antarabangsa) kepada skala yang sama, kerumitan teknikal meningkat. Kaedah seperti pemeringkatan persentil, skor z dan regresi linear digunakan, namun setiap satunya mempunyai batasan. Contohnya, penukaran persentil mengandaikan bahawa ujian yang mendasarinya setara dari segi tujuan dan tahap kesukaran, sedangkan keadaan itu jarang berlaku.

Dr. Nguyen Quoc Chinh, Pengarah Pusat Pengujian Pendidikan dan Penilaian Kualiti di VNU-HCM, memberi amaran:

Pada asasnya, adalah tidak tepat untuk memaksa semua kaedah kemasukan menggunakan satu skala penilaian yang sama kerana setiap kaedah mengukur kompetensi yang berbeza dan mempunyai tujuan yang berlainan.

Tanpa penentukuran yang teliti, penukaran markah boleh menimbulkan bias dan memihak kepada calon daripada latar belakang tertentu atau mereka yang mempunyai akses kepada sumber khusus.

3. Pertambahan Kombinasi Kemasukan dan "Kesan Loteri"

Universiti kini menawarkan pelbagai kombinasi mata pelajaran untuk kemasukan—sesetengah program mempunyai sehingga 42 kombinasi berbeza. Walaupun hal ini meningkatkan fleksibiliti dan membolehkan lebih ramai pelajar bersaing, ia juga menimbulkan kekeliruan serta risiko "inflasi kombinasi", apabila sesetengah kombinasi mungkin tidak merangkumi mata pelajaran teras yang berkaitan dengan bidang pengajian pilihan. Situasi ini boleh menyebabkan pelajar diterima masuk ke program tanpa persediaan yang mencukupi, sekali gus berpotensi menjejaskan mutu akademik dan keadilan.

4. Kemasukan Awal dan Kuota 20%

Kemasukan awal, yang sering berasaskan transkrip akademik atau sijil antarabangsa, kini dihadkan kepada 20% daripada jumlah kuota. Langkah ini bertujuan mengelakkan "lambakan" kemasukan awal yang sebelum ini merugikan pelajar yang hanya bergantung pada peperiksaan kebangsaan. Namun, pelaksanaan peraturan ini rumit dan universiti mesti memastikan standard kemasukan awal tidak lebih rendah daripada pusingan utama, yang sebaliknya boleh mewujudkan kelebihan tidak adil.

Pandangan Pakar: Mengimbangi Autonomi dan Penyeragaman

Kementerian Pendidikan dan Latihan (MOET) menegaskan keperluan mengimbangi autonomi universiti dengan proses kemasukan yang seragam dan telus. Peraturan baharu mewajibkan universiti menerbitkan formula penukaran, data statistik dan kriteria kemasukan secara terperinci lebih awal. Namun, sesetengah pakar berpendapat garis panduan semasa masih terlalu kabur, sehingga membuka ruang kepada pelaksanaan yang tidak seragam antara institusi.

Dr. Hoang Ngoc Vinh, bekas Pengarah Jabatan Pendidikan Profesional di MOET, berkata:

Penukaran markah antara kaedah kemasukan yang berbeza boleh mencairkan tujuan asal setiap kaedah dan mengurangkan keadilan dalam proses pemilihan. Setiap ujian atau kaedah mempunyai objektif tersendiri dan mengukur aspek keupayaan pelajar yang berbeza.

Pihak lain, seperti Dr. Sai Cong Hong, bekas Timbalan Pengarah Jabatan Pengurusan Kualiti, menekankan keperluan analisis statistik yang mantap serta pelarasan berterusan terhadap formula penukaran berdasarkan data sebenar bagi meminimumkan bias dan memastikan keadilan.

Implikasi kepada Pelajar: Mengharungi Landskap yang Rumit

Bagi pelajar, kitaran kemasukan 2025 menawarkan peluang dan cabaran:

• Lebih Banyak Pilihan, Lebih Banyak Kekeliruan: Kepelbagaian kaedah kemasukan dan kombinasi mata pelajaran bermakna pelajar perlu meneliti pilihan dan merancang permohonan mereka dengan cermat. Mereka yang tidak memahami peraturan baharu atau terlepas tarikh akhir penting berisiko kehilangan peluang.
• Jurang Geografi dan Sosioekonomi: Pelajar di kawasan bandar atau yang mempunyai akses kepada maklumat dan sumber lebih baik mungkin lebih berkelebihan untuk mengharungi sistem yang rumit ini, manakala pelajar di kawasan luar bandar atau wilayah kurang mendapat kemudahan mungkin ketinggalan.
• Persediaan untuk Pelbagai Ujian: Dengan semakin banyaknya penilaian kompetensi dan pemikiran khusus universiti, pelajar mungkin berasa tertekan untuk membuat persediaan bagi beberapa peperiksaan, sekali gus meningkatkan tekanan dan beban kewangan.
• Kepentingan Maklumat Tepat pada Masanya: Semua langkah permohonan kini dijalankan dalam talian, dan terlepas satu tarikh akhir sahaja boleh menyebabkan peluang untuk bersaing terlepas. Pelajar perlu mengambil inisiatif untuk mengikuti peraturan dan prosedur baharu.

Tindak Balas Dasar dan Syor

Menyedari cabaran ini, MOET dan pakar pendidikan mencadangkan beberapa langkah untuk meningkatkan keadilan dan ketelusan:

• Seragamkan dan Hebahkan Kaedah Penukaran: Universiti mesti menggunakan kaedah penukaran markah yang disahkan secara saintifik dan menerbitkannya lebih awal supaya pelajar memahami cara keputusan mereka akan dinilai.
• Hadkan Bilangan Kombinasi Kemasukan: Bagi mengelakkan kekeliruan dan mengekalkan standard akademik, universiti digalakkan mengehadkan bilangan kombinasi mata pelajaran serta memastikan kombinasi tersebut sejajar dengan kompetensi teras yang diperlukan bagi setiap bidang pengajian.
• Tingkatkan Sokongan kepada Pelajar Kurang Berkemampuan: Kempen maklumat dan khidmat kaunseling bersasar perlu disediakan, khususnya di kawasan luar bandar dan terpencil, bagi memastikan semua pelajar mendapat akses sama rata kepada maklumat dan peluang kemasukan.
• Pemantauan dan Pelarasan Berterusan: Data kemasukan perlu dianalisis setiap tahun untuk mengenal pasti dan membetulkan sebarang bias atau amalan tidak adil yang timbul, dengan pelarasan dibuat terhadap formula penukaran dan dasar kemasukan apabila perlu.

MOET turut meminta universiti mengelakkan perubahan saat akhir terhadap kriteria kemasukan atau kombinasi mata pelajaran kerana tindakan sedemikian boleh merugikan pelajar yang telah pun merancang pengajian mereka.

Kajian Kes: Kontroversi Perubahan Mendadak Kombinasi Kemasukan

Pada 2025, satu kontroversi tercetus apabila Universiti Sains Sosial dan Kemanusiaan (Universiti Kebangsaan Vietnam, Hanoi) secara tiba-tiba menggugurkan kombinasi C00 (Kesusasteraan, Sejarah, Geografi) daripada syarat kemasukan bagi 17 jurusan, hanya beberapa minggu sebelum peperiksaan kebangsaan. Ramai pelajar yang telah bertahun-tahun membuat persediaan untuk kombinasi ini mendapati mereka tidak lagi boleh memohon, sekali gus menonjolkan keperluan peraturan yang lebih ketat mengenai masa dan cara perubahan kemasukan dimaklumkan.

Kejadian ini menggariskan pentingnya maklumat yang jelas, awal dan konsisten untuk pelajar, serta keperluan perlindungan undang-undang bagi mencegah perubahan sewenang-wenangnya yang boleh menjejaskan kepentingan calon.

Melangkah ke Hadapan: Masa Depan Kemasukan Universiti di Vietnam

Kitaran kemasukan 2025 menjadi medan ujian bagi usaha Vietnam memodenkan dan mempelbagaikan sistem pendidikan tingginya. Walaupun pembaharuan ini menawarkan fleksibiliti dan autonomi yang lebih besar, ia turut menuntut standard ketelusan, penyeragaman dan keadilan yang lebih tinggi. Kejayaan perubahan ini bergantung pada keupayaan pembuat dasar, universiti dan pelajar untuk menyesuaikan diri, berkomunikasi dan terus menambah baik sistem.

Ketika Vietnam terus melangkah ke hadapan, matlamat akhirnya kekal jelas: mewujudkan proses kemasukan universiti yang kompetitif dan saksama, bagi memastikan semua pelajar—tanpa mengira latar belakang—mempunyai peluang yang adil untuk melanjutkan pengajian tinggi dan menyumbang kepada pembangunan negara.

Ringkasan

• Proses kemasukan universiti 2025 di Vietnam memperkenalkan perubahan besar, termasuk pengurangan mata pelajaran peperiksaan, kepelbagaian kaedah kemasukan dan sistem pemarkahan seragam.
• Kebimbangan tentang keadilan timbul daripada jurang markah ujian, cabaran penukaran markah, pertambahan kombinasi kemasukan dan pengurusan kuota kemasukan awal.
• Pakar menekankan keperluan kaedah penukaran yang saintifik, telus dan seragam bagi memastikan peluang yang sama rata untuk semua calon.
• Pelajar perlu mengambil inisiatif untuk memahami peraturan baharu, mematuhi tarikh akhir dan membuat persediaan bagi pelbagai laluan kemasukan.
• MOET dan universiti digesa meningkatkan sokongan kepada pelajar kurang berkemampuan, mengehadkan perubahan sewenang-wenangnya serta memantau sistem secara berterusan demi keadilan dan keberkesanan.
• Kitaran 2025 merupakan ujian penting bagi pembaharuan pendidikan tinggi Vietnam, dengan implikasi jangka panjang terhadap akses, kualiti dan kesaksamaan sosial.