Mahkamah Agung Thailand Perintahkan Thaksin Shinawatra Dipenjara Selepas Penahanan di Hospital Diputuskan Tidak Sah

Mahkamah Agung memutuskan penahanan di hospital tidak sah, memerintahkan hukuman penjara

Mahkamah Agung Thailand memerintahkan bekas perdana menteri Thaksin Shinawatra menjalani hukuman penjara selama setahun selepas hakim memutuskan bahawa beliau tidak ditahan secara sah ketika berada di hospital tahun lalu. Jutawan berusia 76 tahun dan tokoh politik berpengaruh itu tiba di Penjara Tahanan Bangkok sejurus selepas keputusan tersebut, sekali gus menamatkan tempoh beliau menjalani hukuman yang telah diringankan di suite VIP hospital, bukan di dalam sel. Keputusan itu menandakan perubahan besar bagi seorang tokoh yang mendominasi politik Thailand selama dua dekad.

Thaksin pulang ke Thailand pada Ogos 2023 selepas 15 tahun hidup dalam buangan sendiri dan terus ditahan untuk menjalani hukuman atas sabitan terdahulu berkaitan konflik kepentingan, penyalahgunaan kuasa dan rasuah. Beliau hanya menghabiskan beberapa jam di dalam sel penjara sebelum dipindahkan ke Hospital Besar Polis, dengan alasan mengalami gejala jantung dan paras oksigen rendah. Beberapa bulan kemudian, Raja Maha Vajiralongkorn mengurangkan hukuman lapan tahunnya kepada setahun, dan Thaksin dibebaskan dengan parol pada Februari 2024. Mahkamah kini memutuskan bahawa kemasukan ke hospital itu tidak berasas dan tempoh tersebut tidak boleh dikira sebagai hukuman yang telah dijalani, lalu memerintahkan beliau kembali ke penjara untuk menyelesaikan hukuman setahun itu.

Video konvoi kenderaan memasuki penjara tersebar di media Thailand, sementara penyokong dan pengkritik berkumpul di luar kompleks mahkamah. Keputusan itu menutup tempoh penuh ketegangan bagi keluarga Shinawatra. Ia dibuat beberapa hari selepas anak perempuan Thaksin, Paetongtarn, disingkirkan daripada jawatan perdana menteri oleh Mahkamah Perlembagaan, dan ketika kuasa beralih kepada Anutin Charnvirakul, yang memenangi undian parlimen untuk menjadi pemimpin negara seterusnya.

Bagaimana tempoh di hospital menggantikan penjara, dan mengapa hakim menolaknya

Sejak malam pertama kepulangannya pada 2023, penahanan Thaksin menjadi ujian terhadap kepercayaan orang ramai bahawa undang-undang dilaksanakan sama rata. Beliau dipindahkan dari penjara ke suite hospital di tingkat 14 Hospital Besar Polis, dalam kes yang menarik perhatian umum dan dikenali sebagai kes tingkat 14. Selama enam bulan, beliau menerima rawatan perubatan sebelum dibebaskan dengan parol. Ramai rakyat Thailand mempersoalkan sama ada sistem memberi kelonggaran kepada golongan berkuasa. Penyiasat kemudian meneliti dokumen perubatan dan keputusan kakitangan hospital serta penjara.

Pada Selasa, Bahagian Jenayah Mahkamah Agung bagi Pemegang Jawatan Politik memutuskan bahawa Thaksin berada di hospital secara tidak sah dan tempoh itu tidak boleh ditolak daripada hukumannya. Hakim berkata keadaan kesihatannya, seperti hipertensi dan sesak dada, ialah masalah kronik yang boleh dirawat sebagai pesakit luar. Pada pandangan mereka, kemasukan berpanjangan dan beberapa prosedur tidak diperlukan, sekali gus menunjukkan usaha untuk memanjangkan tempohnya di luar sel. Agensi berita melaporkan mahkamah berkata Thaksin mendapat manfaat daripada terus berada di hospital dan bukannya kembali ke tahanan, maka tempoh itu tidak dikira dalam hukuman setahun beliau.

Kesan terhadap pihak perubatan bermula beberapa bulan sebelum keputusan itu. Pada Jun, Majlis Perubatan Thailand menggantung dua doktor yang membolehkan penahanan di hospital itu, dengan menyatakan bahawa mereka mengeluarkan dokumen yang mengandungi maklumat perubatan palsu. Seorang doktor penjara menerima teguran rasmi kerana gagal memenuhi piawaian perubatan. Tindakan tatatertib ini menguatkan syak wasangka orang ramai bahawa kemasukan ke hospital menjadi jalan keluar daripada penjara, dakwaan yang dinafikan kem Thaksin.

Dinasti di titik terendah, namun masih menjadi teras politik Thailand

Tidak banyak keluarga membentuk politik moden Thailand seperti keluarga Shinawatra. Thaksin, bekas anggota polis yang menjadi taikun telekomunikasi, memenangi pilihan raya 2001 dengan agenda yang mendapat sokongan pengundi luar bandar dan golongan pekerja, termasuk perlindungan kesihatan sejagat dan dana pembangunan kampung. Beliau memenangi penggal kedua sebelum digulingkan dalam rampasan kuasa tentera pada 2006. Dari buangan, beliau kekal sebagai tokoh berpengaruh; parti-parti yang sehaluan dengannya berulang kali memenangi pilihan raya dan bertembung dengan golongan konservatif serta institusi prokerajaan diraja.

Adiknya, Yingluck, mengetuai kerajaan yang akhirnya dijatuhkan melalui keputusan mahkamah, diikuti rampasan kuasa tentera pada 2014. Abang iparnya juga pernah berkhidmat sebentar sebagai perdana menteri. Pada 2023, selepas Parti Move Forward memenangi kerusi terbanyak tetapi dihalang daripada membentuk kerajaan, Pheu Thai mengisi kekosongan itu dan kembali berkuasa. Kebangkitan semula itu tidak bertahan lama. Thaksin berdepan kes lèse-majesté yang boleh membawa hukuman penjara panjang, namun beliau dibebaskan daripada tuduhan. Kemudian berlaku perubahan mengejutkan: Mahkamah Perlembagaan menyingkirkan anak perempuannya, Paetongtarn, daripada jawatan perdana menteri atas pelanggaran etika yang berkaitan dengan panggilan telefon yang dibocorkan bersama Hun Sen, pemimpin lama Kemboja, yang disapanya sebagai bapa saudara. Parlimen kemudian menyokong Anutin Charnvirakul sebagai perdana menteri, sekali lagi mengubah imbangan kuasa.

Dalam konteks ini, keputusan mahkamah untuk menghantar Thaksin kembali ke penjara bukanlah peristiwa terpencil. Ia berlaku ketika gabungan politik masih berubah-ubah, pertarungan di mahkamah berterusan dan perdebatan tentang batas kuasa politik semakin rancak. Pengkritik keluarga Shinawatra melihatnya sebagai tindakan pertanggungjawaban yang sudah lama tertangguh. Penyokong pula menganggapnya sebagai keadilan terpilih dan sebahagian daripada corak pemimpin yang dipilih rakyat, tetapi mempunyai kaitan dengan keluarga itu, disingkirkan oleh mahkamah atau melalui rampasan kuasa.

Perkara yang diteliti mahkamah dan sebab tempoh itu tidak dikira

Mahkamah Agung, bersidang sebagai Bahagian Jenayah bagi Pemegang Jawatan Politik, meneliti sama ada penahanan di hospital boleh dikira sebagai tempoh menjalani hukuman yang telah diringankan. Hakim memutuskan bahawa ia tidak boleh dikira kerana alasan perubatan untuk kemasukan itu tidak mencapai tahap yang memerlukan rawatan pesakit dalam. Laporan prosiding menunjukkan mahkamah berpandangan masalah kesihatan Thaksin boleh dirawat di luar hospital dan menyifatkan beberapa rawatan sebagai kecil serta boleh dielakkan.

Di bawah undang-undang Thailand, mahkamah boleh menentukan sama ada tempoh di luar institusi pemulihan yang ditetapkan boleh dikira sebagai hukuman penjara. Dalam kes ini, hakim memutuskan bahawa berada di bilik hospital persendirian tidak dianggap sebagai pemenjaraan yang sah. Keputusan itu mencetuskan arahan supaya Thaksin kembali ke Penjara Tahanan Bangkok dan menjalani hukuman setahun yang ditetapkan selepas pengampunan diraja pada 2023. Parolnya selepas enam bulan, ketika beliau masih berada di hospital, kini dianggap berasaskan tempoh penahanan yang tidak sah.

Mesejnya jelas. Banduan dibenarkan menerima rawatan perubatan jika benar-benar memerlukannya dan keperluan itu didokumenkan, tetapi tempoh berbulan-bulan dalam keselesaan tanpa alasan perubatan yang kukuh tidak boleh menggantikan tahanan. Tindakan tatatertib terhadap doktor yang membolehkan beliau berada di hospital menegaskan pendirian itu.

Reaksi orang ramai, keadilan dan rungutan yang berlarutan

Kes tingkat 14 menyentuh rasa tidak puas hati yang telah lama berakar dalam kalangan rakyat Thailand yang percaya kekayaan dan kedudukan boleh mempengaruhi sistem keadilan. Ramai rakyat memerhatikan tempoh Thaksin di hospital dengan penuh sangsi, sementara keluarga banduan biasa bergelut mendapatkan rawatan tepat pada masanya. Keputusan itu mencetuskan reaksi yang berbelah bahagi. Penentang Thaksin menyambut baik pembetulan yang sudah lama tertangguh. Penyokongnya meluahkan kesedihan, tetapi hadir di mahkamah untuk memberi sokongan dan mengenang program sosial yang meningkatkan taraf hidup mereka dua dekad lalu.

Sesetengah pemerhati berpendapat keputusan itu secara paradoks boleh meredakan semangat pengkritiknya yang paling tegar dengan menamatkan naratif bahawa beliau mengelak daripada dipenjarakan. Seorang perunding politik veteran mengemukakan pandangan itu selepas keputusan diumumkan, dengan mencadangkan bahawa adegan seseorang dipenjarakan boleh meredakan emosi dalam perdebatan yang memecahbelahkan.

Isra Sunthornvut, yang mengetuai pejabat Thailand bagi firma perunding Vriens and Partners, memberitahu sebuah akhbar antarabangsa bahawa tindakan itu boleh mengubah cara orang melihat kisah Thaksin selepas bertahun-tahun bermusuhan dengannya.

Gerakan 'Saya benci Thaksin' yang sudah wujud selama 20 tahun ini tidak akan ada lagi perkara untuk dibenci.

Kenyataan tokoh utama

Selepas keputusan diumumkan, Thaksin mengeluarkan kenyataan menerima keputusan itu dan menggesa agar konflik yang berlarutan selama bertahun-tahun ditamatkan. Beliau menyifatkan bulan-bulan mendatang sebagai pengorbanan yang akan ditanggungnya demi negara dan institusi diraja. Kata-katanya ditujukan kepada penyokong yang melihatnya sebagai juara yang terus bertahan, serta institusi yang akan mengawasi penahanannya.

Walaupun saya mungkin kehilangan kebebasan fizikal, saya masih mempunyai kebebasan berfikir demi kepentingan negara dan rakyatnya. Saya akan terus menguatkan diri untuk berkhidmat kepada institusi diraja, Thailand dan rakyatnya.

Di luar mahkamah, anak perempuan bongsunya dan pemimpin Pheu Thai, Paetongtarn Shinawatra, berkata keluarga itu masih bersemangat. Beliau menegaskan bahawa Pheu Thai akan meneruskan tugas perundangannya sebagai pembangkang, menandakan parti itu berhasrat memainkan peranan yang ketara dalam susunan politik baharu ini.

Kami bimbang tentang kesihatannya, tetapi semangat kami tetap tinggi. Parti akan meneruskan tugasnya di parlimen dan berkhidmat kepada rakyat sebagai pembangkang.

Perdana Menteri Anutin Charnvirakul, bekas sekutu Thaksin pada awal kerjayanya, menyuarakan simpati peribadi. Beliau memberitahu wartawan bahawa beliau tidak mahu melihat bekas pemimpin itu dipenjarakan, sambil mengakui kuasa mahkamah. Kenyataannya membayangkan pendekatan pragmatik ketika pentadbirannya mula bekerja dalam tempoh yang sensitif dari segi politik.

Saya bersimpati dengan Khun Thaksin. Saya tidak mahu melihat sesiapa pun dipenjarakan. Keputusan itu kekal dan kita mesti menghormatinya.

Kedudukan politik Thailand selepas keputusan itu

Kenaikan Anutin sebagai perdana menteri Thailand yang ketiga dalam tempoh dua tahun mencerminkan pergolakan yang meresahkan pelabur dan pengundi. Parti Bhumjaithai pimpinannya, yang pernah bergabung dengan Pheu Thai, kini mengetuai kerajaan yang mula berkuasa selepas menerima perkenan diraja. Pheu Thai menjadi pembangkang, dengan jentera pilihan rayanya terjejas akibat kekalahan di mahkamah dan kehilangan jawatan perdana menteri.

Pada masa yang sama, keinginan terhadap perubahan yang mendorong sokongan kepada Parti Move Forward yang progresif pada 2023 masih membentuk perdebatan. Tumpuan parti itu terhadap pembaharuan undang-undang lèse-majesté bertembung dengan kepentingan konservatif yang berkuasa, lalu menghalangnya daripada membentuk kerajaan. Dalam kekosongan yang menyusul, Pheu Thai kembali berkuasa, tetapi kehilangan kuasa setahun kemudian. Rangkaian peristiwa itu menggambarkan kitaran yang lazim di Thailand, apabila keputusan mahkamah dan rundingan gabungan mengubah kerajaan antara pilihan raya.

Bagi keluarga Shinawatra, arahan penjara ini merupakan satu lagi tamparan dalam rangkaian panjang kemunduran. Namun, legasi keluarga itu kekal melalui dasar yang melonjakkan mereka ke pentas nasional dan jaringan luar bandar yang dibina selama dua dekad. Sama ada jaringan itu mampu kembali mendapat momentum ketika Thaksin di penjara dan Paetongtarn tidak lagi memegang jawatan bergantung pada cara pembangkang menyusun gerakannya serta prestasi kerajaan baharu dalam menangani ekonomi, kos sara hidup dan perkhidmatan awam.

Undang-undang, institusi diraja dan batas perbezaan pendapat

Perjalanan undang-undang Thaksin merangkumi kes di bawah undang-undang lèse-majesté Thailand, antara undang-undang fitnah terhadap institusi diraja yang paling ketat di dunia dan boleh membawa hukuman penjara panjang bagi setiap pertuduhan. Beliau dibebaskan daripada tuduhan dalam kes itu, sekali gus mengelak hukuman paling berat yang mungkin dihadapinya. Tumpuan mahkamah kemudian beralih kepada persoalan sama ada tempoh beliau di hospital merupakan penahanan yang sah, perkara yang menyentuh inti kesamarataan di sisi undang-undang.

Institusi diraja mengekalkan kedudukan utama dalam susunan perlembagaan Thailand. Pengampunan diraja, seperti pengurangan hukuman Thaksin daripada lapan tahun kepada setahun, termasuk dalam kerangka itu. Perkenan diraja juga diperlukan sebelum kerajaan boleh mula berkuasa. Ciri-ciri ini membentuk politik Thailand dengan cara yang berbeza daripada kebanyakan sistem berparlimen. Pengkritik institusi pemerintah berkata mekanisme kehakiman dan diraja digunakan untuk menyekat keputusan pilihan raya. Golongan yang setia kepada institusi itu pula berhujah bahawa mekanisme tersebut melindungi kestabilan negara dan norma-norma yang ada.

Di dalam Penjara Tahanan Bangkok dan kemungkinan seterusnya

Penjara Tahanan Bangkok menempatkan banduan yang menunggu perbicaraan dan mereka yang menjalani hukuman lebih singkat. Penjara itu berada di bawah Jabatan Penjara, yang mengawasi pemeriksaan kesihatan bagi semua banduan baharu. Jika seseorang banduan memerlukan rawatan, doktor penjara boleh mengarahkan rawatan di hospital penjara atau, jika perlu, di hospital awam dengan kawalan ketat. Selepas keputusan Mahkamah Agung, sebarang permohonan rawatan untuk Thaksin akan dinilai oleh pegawai penjara dan doktor, dengan dokumen diteliti rapi berikutan kontroversi yang menyelubungi kemasukannya ke hospital sebelum ini.

Undang-undang Thailand membenarkan banduan memohon keringanan melalui saluran yang ditetapkan, termasuk parol, pengurangan hukuman sempena acara istiadat dan, dalam kes yang jarang berlaku, pengampunan diraja selanjutnya. Setiap saluran melibatkan semakan rasmi dan kriteria kelayakan, manakala keputusan dibuat oleh institusi, bukan mahkamah yang menjatuhkan keputusan minggu ini. Pasukan undang-undang Thaksin juga boleh mengemukakan remedi prosedur, tetapi kenyataan mahkamah bahawa beliau berada di hospital secara tidak sah mengecilkan ruang untuk berhujah bahawa tempoh itu dikira sebagai penahanan.

Bagi penyokong, hak lawatan dan komunikasi dari penjara membawa makna simbolik. Bagi pengkritik, ukuran utamanya ialah sama ada bekas perdana menteri itu menerima layanan yang sama seperti banduan lain yang sebaya dan mempunyai profil kesihatan serupa. Pegawai penjara akan diperhatikan dengan teliti setiap kali rawatan atau keadaan tahanannya berubah.

Perkara Utama

• Mahkamah Agung Thailand memutuskan bahawa tempoh Thaksin Shinawatra di hospital dari 2023 hingga 2024 tidak dianggap sebagai penahanan yang sah dan memerintahkannya menjalani hukuman penjara setahun.
• Thaksin, 76, tiba di Penjara Tahanan Bangkok sejurus selepas keputusan itu, menamatkan tempoh berbulan-bulan ditahan di suite hospital.
• Mahkamah berkata masalah kesihatannya boleh dirawat sebagai pesakit luar dan menyebut prosedur tidak perlu yang memanjangkan tempoh beliau di hospital.
• Dua doktor digantung oleh Majlis Perubatan kerana mengeluarkan dokumen palsu berkaitan penahanan di hospital itu, manakala seorang doktor penjara diberi teguran.
• Hukuman asal Thaksin selama lapan tahun atas kesalahan konflik kepentingan, penyalahgunaan kuasa dan rasuah dikurangkan kepada setahun melalui pengampunan diraja, sebelum beliau mendapat parol pada Februari 2024.
• Keputusan itu menyusul selepas Mahkamah Perlembagaan menyingkirkan anak perempuan Thaksin, Paetongtarn, daripada jawatan perdana menteri dan parlimen memilih Anutin Charnvirakul sebagai perdana menteri baharu.
• Thaksin menerima keputusan itu dan berkata beliau mungkin kehilangan kebebasan fizikal, tetapi masih mempunyai kebebasan berfikir untuk berkhidmat kepada negara dan institusi diraja.
• Reuters melaporkan bahawa Thaksin ialah bekas perdana menteri Thailand pertama yang dipenjarakan, satu peristiwa penting di negara yang menyaksikan keluarga Shinawatra berulang kali berdepan campur tangan mahkamah dan tentera.