Skandal Banjir Cetus Bantahan di Seluruh Filipina, Marcos Sokong Siasatan Menyeluruh

Kemarahan memuncak apabila skandal kawalan banjir cetus bantahan di seluruh negara

Kemarahan rakyat yang semakin meningkat berhubung dakwaan rasuah dalam projek kawalan banjir kini beralih daripada media sosial ke jalanan di Filipina, dengan demonstrasi besar-besaran dirancang pada 21 September di Manila dan bandar-bandar lain. Presiden Ferdinand Marcos Jr menggesa rakyat menyuarakan pendapat mereka sambil menyeru supaya keadaan kekal tenang, serta berjanji siasatan bebas akan memastikan sesiapa yang melakukan kesalahan dipertanggungjawabkan, termasuk mereka dalam lingkungan politik berpengaruh. Bantahan itu menyusuli beberapa minggu sesi pendengaran yang disiarkan di televisyen, yang mendedahkan kerja-kerja awam tidak mengikut piawaian atau tidak wujud, serta dakwaan bayaran komisen haram berkaitan perbelanjaan banjir bernilai berbilion-bilion peso. Banjir deras yang menenggelami Metro Manila dan wilayah berhampiran baru-baru ini menyemarakkan kemarahan, memandangkan banyak projek itu sepatutnya mengelakkan kawasan perumahan daripada banjir.

Kontroversi itu tertumpu pada kira-kira 545 bilion peso yang dibelanjakan sejak 2022 bagi mitigasi banjir di seluruh negara. Ahli parlimen, jurutera kerja raya dan kontraktor telah dinamakan dalam sesi pendengaran, manakala juruaudit dan pemberi maklumat mendedahkan projek hantu, kos melambung dan dokumentasi yang lemah. Isu itu sudah mencetuskan peletakan jawatan setiausaha kerja raya, penggantungan proses tender bagi projek kawalan banjir dan janji baharu daripada presiden untuk menghentikan ketirisan dalam peruntukan infrastruktur.

Polis dan tentera diletakkan dalam keadaan berjaga-jaga menjelang perhimpunan itu, yang berlangsung serentak dengan ulang tahun pengisytiharan undang-undang tentera pada 1972 oleh mendiang bapa presiden, Ferdinand Marcos Sr. Penganjur berkata acara itu akan menumpukan tuntutan supaya ketelusan dan akauntabiliti ditegakkan. Pemimpin gereja, kumpulan pelajar, organisasi buruh dan aktivis antirasuah menyatakan sokongan. Pegawai menegaskan bantahan akan dibenarkan selagi berlangsung secara aman.

Punca tercetusnya bantahan

Pencetusnya ialah siasatan kongres yang mendedahkan dakwaan penyelewengan dana berskala besar dalam kerja-kerja kawalan banjir. Penyiasat merujuk projek yang tidak wujud di lapangan, kemudahan yang rosak tidak lama selepas siap, serta kontrak yang tidak disokong dengan dokumentasi mencukupi. Kemarahan semakin memuncak apabila banjir berulang kali menenggelami kawasan kejiranan yang sepatutnya mendapat manfaat daripada benteng baharu, stesen pam dan naik taraf sistem perparitan.

Pelajar di Universiti Filipina dan kampus-kampus lain mengadakan tunjuk perasaan dengan meninggalkan kelas dalam beberapa hari kebelakangan ini. Penganjur menyeru supaya perhimpunan besar-besaran diadakan di beberapa lokasi utama di ibu negara. Ada yang menjangkakan orang ramai akan berhimpun di EDSA, jalan bersejarah yang menjadi lokasi kebangkitan kuasa rakyat pada 1986, serta di Taman Rizal. Polis telah menyediakan pelan keselamatan dan berkata mereka akan menghormati hak untuk berhimpun.

Kritikan orang ramai tidak terhad di jalanan. Kumpulan perniagaan, pemimpin Katolik dan pegawai tentera bersara menyuarakan kekecewaan terhadap dakwaan salah urus dana. Ramai berpendapat ketirisan dalam program penting itu menjejaskan rakyat Filipina biasa, yang berdepan taufan kerap, intensiti hujan yang meningkat dan banjir bandar yang berlarutan.

Menelusuri dakwaan aliran wang

Pelbagai keterangan dalam sesi pendengaran perundangan menggambarkan program infrastruktur yang menjadi sasaran kegiatan mencari keuntungan haram. Walaupun butirannya berbeza-beza, dakwaan utamanya jelas. Kontraktor dan pegawai awam menyalurkan dana kepada projek yang tidak mencapai prestasi sepatutnya, terlalu mahal atau tidak pernah dibina, kemudian mengambil sebahagian daripada hasilnya sebagai komisen haram.

Projek hantu dan binaan yang gagal

Juruaudit berkata pemeriksaan tapak menemukan projek yang hanya wujud di atas kertas, selain struktur kawalan banjir yang dibina menggunakan bahan bermutu rendah atau hasil kerja yang tidak memuaskan. Masyarakat yang mengharapkan bantuan sebaliknya berdepan banjir berulang kali. Bagi penduduk, isu ini bukan sesuatu yang abstrak. Banjir memusnahkan perniagaan kecil, menyebabkan kanak-kanak tidak dapat ke sekolah dan menyebarkan penyakit. Apabila diuji hujan lebat, infrastruktur yang lemah pantas mendedahkan kesan buruk tadbir urus yang tidak cekap.

Kontrak tertumpu kepada segelintir pihak

Pendedahan awam oleh pegawai tertinggi menonjolkan corak luar biasa dalam pengagihan belanjawan banjir. Presiden menyebut beberapa keadaan apabila sekumpulan kecil kontraktor menerima bahagian kontrak yang amat besar. Menurut satu set angka yang dikongsi kerajaan, 15 kontraktor menerima kira-kira satu perlima daripada perbelanjaan kawalan banjir sejak 2022. Tahap penumpuan itu menimbulkan tanda amaran kepada penyiasat, yang kini meneliti sama ada proses tender dimanipulasi atau pihak perantara mempengaruhi pemberian kontrak.

Komisen haram dan gaya hidup mewah

Saksi menceritakan bayaran tunai yang disalurkan kepada pegawai awam dan ahli parlimen sebagai balasan kerana menyalurkan dana atau meluluskan arahan perubahan. Keterangan berasingan menyebut pesta perjudian dan pembelian barangan mewah yang didakwa dibiayai hasil yang diperoleh secara haram. Pihak berkuasa berkata mereka akan meneliti rekod bank, pemfailan cukai dan dokumen lain untuk menjejaki aliran wang.

Mesej, janji dan langkah dasar Marcos

Presiden Marcos menyifatkan keadaan ini sebagai ujian terhadap kredibiliti pentadbirannya. Beliau mengumumkan penubuhan panel bebas baharu yang diketuai bekas hakim Mahkamah Agung Andres Reyes. Suruhanjaya itu akan meneliti projek banjir selama sedekad, mengeluarkan sepina, mendapatkan rekod, mengadakan sesi pendengaran dan mengesyorkan kes untuk pendakwaan. Kerajaan turut menghentikan proses tender bagi projek banjir sementara semakan dijalankan, manakala presiden berkata belanjawan kawalan banjir 2026 akan dibatalkan dan dananya dialihkan kepada pendidikan, kesihatan dan pertanian.

Marcos berulang kali berkata siasatan itu tidak akan mengecualikan sesiapa, termasuk rakan dan ahli keluarga, serta beliau memahami sebab orang ramai marah. Beliau menyokong bantahan selagi berlangsung secara aman. Ketika menyatakan pendiriannya dalam satu taklimat, beliau mengakui betapa dalamnya rasa kecewa orang ramai dan menggesa rakyat menuntut akauntabiliti daripada mereka yang mencuri atau membazirkan wang awam.

Dalam kenyataannya mengenai perhimpunan yang dirancang, presiden menegaskan bahawa beliau turut berkongsi kemarahan orang ramai.

Presiden Ferdinand Marcos Jr berkata: "Jika saya bukan presiden, mungkin saya akan turun ke jalanan bersama mereka."

Beliau menambah bahawa para penunjuk perasaan patut menyalurkan kemarahan mereka kepada tuntutan akauntabiliti yang dibuat mengikut undang-undang.

Marcos berkata kepada penunjuk perasaan: "Beritahu mereka apa yang anda rasa, beritahu mereka bagaimana mereka menyakiti anda, bagaimana mereka mencuri daripada anda, jerit kepada mereka dan lakukan apa sahaja, berdemonstrasilah, asalkan kekal aman."

Jabatan Kerja Raya dan Lebuhraya mempunyai kepimpinan baharu selepas setiausaha sebelumnya meletakkan jawatan. Pembantu kanan presiden, Vince Dizon, mengambil alih tugas itu dan mula memecat pegawai yang dikaitkan dengan dakwaan salah laku, termasuk kakitangan di wilayah Bulacan. Perubahan besar itu menandakan cabang eksekutif mahu mengambil semula kawalan terhadap program yang menjadi tumpuan skandal.

Tahap kesiapsiagaan keselamatan dan usaha memastikan bantahan berlangsung aman

Angkatan Tentera Filipina dan polis negara berada dalam keadaan berjaga-jaga tinggi menjelang perhimpunan itu, yang disifatkan pegawai sebagai langkah berjaga-jaga. Setiausaha pertahanan dan ketua tentera mengeluarkan kenyataan bersama yang menolak gesaan supaya tentera menarik sokongan daripada kerajaan yang dipilih. Mereka menegaskan angkatan tentera kekal profesional, tidak memihak dan komited terhadap perlembagaan melalui rantaian pemerintahannya.

Pegawai komunikasi mengingatkan bahawa ada pihak mungkin cuba mengeksploitasi kemarahan orang ramai untuk menggugat kestabilan negara. Selepas amaran mengenai kemungkinan kehadiran penghasut, seorang timbalan setiausaha berkata pihak berkuasa akan bertindak sekiranya keganasan tercetus, sambil menegaskan semula hak rakyat untuk berhimpun dan bersuara.

Penganjur acara 21 September berkata tumpuan mereka ialah isu rasuah dan akauntabiliti awam, bukannya menggulingkan kerajaan. Kumpulan buruh, gabungan pelajar dan rangkaian masyarakat sivil menyebarkan panduan untuk memastikan perhimpunan berlangsung secara aman.

Mengapa 21 September penting

Tarikh bantahan itu jatuh pada ulang tahun pengisytiharan undang-undang tentera pada 1972 oleh Marcos Sr. Zaman itu dikaitkan dengan pencabulan hak asasi manusia, urus niaga kroni dan penggulingan Marcos yang lebih tua ketika kebangkitan kuasa rakyat pada 1986. Tarikh itu memberikan makna sejarah kepada demonstrasi berkenaan. Ia mengimbau masa lalu apabila mobilisasi massa membantu mengubah haluan politik negara dan menjadikan akauntabiliti awam laungan perjuangan.

Nama keluarga Marcos terus terkait dengan perdebatan mengenai rasuah masa lalu. Aktivis berhujah bahawa belum semua aset yang dicuri berjaya diperoleh semula, meskipun usaha suruhanjaya pemulihan aset negara telah berlangsung selama beberapa dekad. Bagi pengkritik, kontroversi hari ini menunjukkan bagaimana rangkaian naungan politik boleh terbentuk semula merentasi pentadbiran, melainkan mekanisme semak dan imbang diperkukuh.

Kerajaan berkata siasatan semasa berbeza kerana komited terhadap penelitian bebas dan pendedahan awam tentang cara dana dibelanjakan. Janji itu akan diuji melalui keputusan yang dibuat suruhanjaya, kepantasan kes dirujuk kepada pendakwa raya dan keteguhan agensi yang dipertanggungjawabkan memfailkan kes.

Risiko banjir, tekanan iklim dan kos projek yang gagal

Filipina terletak di laluan yang sering dilanda taufan. Negara itu berdepan taufan yang kerap melanda daratan dan hujan monsun lebat. Metro Manila dan banyak ibu negeri wilayah bergantung pada sistem kawalan banjir yang merangkumi benteng sungai, kolam takungan, stesen pam, pembetung dan sistem perparitan yang dinaik taraf. Semua ini merupakan rangkaian yang kompleks. Ia hanya berfungsi apabila direka bentuk, dibina dan diselenggara dengan baik.

Perubahan iklim meningkatkan kejadian hujan melampau di kawasan tropika. Apabila ribut kuat berlarutan di kawasan tadahan bandar, sistem yang dibina dengan baik sekalipun boleh mencapai hadnya. Projek yang dibina dengan buruk akan lebih cepat gagal. Kesan terhadap manusia amat berat. Rumah ditenggelami air, mata pencarian terjejas dan penyakit bawaan air merebak. Masa pembelajaran yang hilang dan jalan raya yang rosak menambah beban.

Jabatan Kewangan menganggarkan rasuah berkaitan kawalan banjir menyebabkan kerugian ekonomi lebih 118 bilion peso dari 2023 hingga 2025. Angka itu hanya menggambarkan sebahagian daripada kerosakan, kerana kesan banjir berulang merebak ke seluruh ekonomi tempatan. Menghentikan ketirisan perbelanjaan, memastikan setiap peso memberikan hasil bermutu dan menumpukan pada reka bentuk yang mencerminkan corak hujan semasa dapat membantu mengurangkan risiko bagi jutaan penduduk di kawasan rendah.

Penemuan setakat ini daripada siasatan

Siasatan berasingan oleh Dewan Perwakilan dan Senat telah menumpukan perhatian kepada kontraktor dan kakitangan kerja raya. Saksi menamakan berpuluh-puluh individu. Senator memaparkan bukti projek yang tidak sepadan dengan peruntukannya, bersama kontrak yang mempunyai dokumentasi sangat terhad. Beberapa ahli parlimen dituduh menerima komisen haram. Mereka yang dinamakan menafikan salah laku atau belum memberikan sebarang komen kepada umum.

Juruaudit kerajaan menyebut corak yang membimbangkan. Sesetengah projek tersenarai dalam dokumen belanjawan dan laporan siap kerja, namun pasukan pemeriksaan tidak dapat mengesahkan kewujudan kerja tersebut. Projek lain siap tetapi hampir serta-merta gagal, menandakan kemungkinan kompromi dibuat pada reka bentuk atau bahan. Presiden berkata beliau melihat projek yang tidak wujud ketika melawat kawasan yang mudah dilanda banjir seperti Bulacan. Pihak berkuasa berkata semakan itu akan meliputi ribuan projek dan mengelaskan setiap satunya sebagai mematuhi piawaian, di bawah piawaian atau palsu.

Suruhanjaya baharu itu boleh memanggil saksi, mengumpulkan dokumen dan mengesyorkan kes kepada Ombudsman serta Jabatan Kehakiman. Suruhanjaya itu tidak boleh mengenakan hukuman sendiri. Kerjanya bergantung pada kerjasama agensi seperti jabatan kerja raya, belanjawan dan hasil dalam negeri, serta bank dan kontraktor. Bekas setiausaha kerja raya Rogelio Singson dan Datuk Bandar Baguio, Benjamin Magalong, menasihati usaha itu. Pakar audit sektor swasta, Rossana Fajardo, turut dilantik untuk membantu menjejaki rekod dan mengukuhkan bukti.

Sokongan Marcos bertemu semangat di jalanan

Bagi ramai rakyat Filipina, sokongan presiden terhadap bantahan aman membuka ruang kepada penyertaan sivik yang lebih luas. Pemimpin pelajar berkata mereka mahu menumpukan perhatian pada kesan banjir terhadap kehidupan seharian dan keperluan memulihkan keyakinan orang ramai terhadap cara belanjawan dibelanjakan. Kumpulan gereja menyeru penganut menyertai doa dan berdiri bersama masyarakat yang paling teruk terjejas akibat ribut berulang.

Dalam satu taklimat baru-baru ini, seorang pegawai komunikasi menjawab kebimbangan bahawa penghasut mungkin merampas tumpuan pada saat ini.

Timbalan Setiausaha Komunikasi Claire Castro memberi amaran tentang "orang yang berniat jahat dan mahu menggugat kestabilan kerajaan", sambil menegaskan pihak berkuasa akan membenarkan bantahan aman.

Gambaran ribuan orang berhimpun pada tarikh yang sarat dengan makna sejarah akan menarik perhatian dunia. Sama ada gerakan itu terus menumpukan pada reformasi dan sama ada kerajaan mengekalkan ketelusan akan membentuk fasa seterusnya dalam ujian politik ini.

Perkara yang Perlu Diketahui

• Bantahan besar-besaran dirancang pada 21 September di Manila dan kawasan lain, didorong kemarahan terhadap dakwaan rasuah dalam projek kawalan banjir.
• Presiden Ferdinand Marcos Jr menyokong demonstrasi aman dan menubuhkan suruhanjaya bebas yang diketuai bekas hakim Mahkamah Agung Andres Reyes untuk menyiasat projek sepanjang sedekad lalu.
• Audit dan sesi pendengaran menunjukkan kewujudan projek hantu, binaan di bawah piawaian dan penumpuan kontrak yang luar biasa; 15 syarikat disebut menerima bahagian dana yang besar sejak 2022.
• Kerajaan menggantung proses tender bagi projek kawalan banjir dan membatalkan belanjawan banjir 2026, lalu mengalihkan dana kepada pendidikan, kesihatan dan pertanian.
• Tentera dan polis berada dalam keadaan berjaga-jaga tetapi berkata mereka akan melindungi hak untuk berhimpun sambil mencegah keganasan.
• Jabatan Kewangan menganggarkan kerugian ekonomi akibat rasuah berkaitan kawalan banjir melebihi 118 bilion peso antara 2023 hingga 2025.
• Antara penasihat suruhanjaya ialah bekas setiausaha kerja raya Rogelio Singson, Datuk Bandar Baguio Benjamin Magalong dan pakar audit Rossana Fajardo.
• Siasatan akan menyerahkan bukti kepada pendakwa raya kerana suruhanjaya itu tidak boleh mengenakan hukuman sendiri.
• Tarikh bantahan itu bertepatan dengan ulang tahun undang-undang tentera, sekali gus memberikan makna sejarah kepada perhimpunan yang dikaitkan dengan gerakan kuasa rakyat terdahulu.