Krisis Plumbum dalam Kalangan Kanak-kanak Pakistan Mendedahkan Kelemahan dalam Keselamatan Industri dan Penguatkuasaan Udara Bersih

Anak-anak Hattar memikul beban luar biasa

Di Hattar, sebuah kawasan perindustrian di luar Haripur, barat laut Pakistan, 88% kanak-kanak kecil yang menjalani ujian dalam kajian kerajaan dan UNICEF mempunyai paras plumbum darah yang tinggi. Dalam kalangan kanak-kanak yang diambil sampel di Islamabad, angkanya ialah 1%. Jurang 87 mata peratusan itu menunjukkan betapa ketara perbezaan pendedahan antara komuniti.

Kajian itu melibatkan 2,175 kanak-kanak berusia 12 hingga 36 bulan di 21 lokasi merentasi tujuh bandar. Kira-kira empat daripada 10 kanak-kanak di kawasan terpilih terjejas. Kementerian Perkhidmatan Kesihatan Negara, Peraturan dan Penyelarasan Pakistan menjalankan kajian itu bersama UNICEF, yang dalam pengumuman pada Mei 2026 menganggarkan kerugian ekonomi negara akibat pendedahan plumbum berjumlah $25 bilion hingga $35 bilion setahun.

Kilang dan kitar semula bateri secara tidak formal menjadi kebimbangan utama, selain cat, makanan dan rempah yang tercemar serta kosmetik tradisional. Beberapa sumber ini turut menyumbang kepada pencemaran udara, sekali gus meletakkan kanak-kanak berhampiran kegiatan perindustrian di persimpangan dua krisis kesihatan awam.

Pakistan sudah mempunyai undang-undang pencemaran dan piawaian produk. Cabaran segera ialah menjadikan peraturan itu perlindungan yang berkesan: mengawal pelepasan, memeriksa produk, memudahkan akses kepada ujian darah dan menghentikan pendedahan sebelum ia menjejaskan otak yang sedang berkembang.

Perkara yang diukur dalam kajian

Penyelidik mengambil sampel kanak-kanak di Haripur, Islamabad, Karachi, Lahore, Peshawar, Quetta dan Rawalpindi. Penerangan projek kajian Akademi Perkhidmatan Kesihatan menamakan Dr. Mariyam Sarfraz sebagai ketua projek dan menerangkan kajian yang tertumpu pada kawasan bandar terpilih dengan risiko pendedahan yang tinggi.

Pasukan itu menggunakan pensampelan kelompok berbilang peringkat, iaitu penyelidik memilih kumpulan lokasi dan peserta melalui beberapa peringkat. Kajian itu berbentuk keratan rentas: ia mengukur keadaan kanak-kanak dalam tempoh tertentu dan bukannya menjejaki mereka selama bertahun-tahun. Soal selidik turut meneliti pengetahuan dan amalan ibu bapa, manakala semakan dasar menyokong saranan tindakan kerajaan.

Dapatan empat daripada 10 itu merujuk kepada kanak-kanak di kawasan terpilih. Tinjauan yang mewakili seluruh negara terhadap kanak-kanak dan wanita hamil dirancang pada lewat 2026 bagi mendapatkan gambaran yang lebih luas. UNICEF secara berasingan memetik anggaran global yang menunjukkan sehingga lapan daripada 10 kanak-kanak Pakistan mungkin terjejas.

Purata kepekatan plumbum dalam darah yang dilaporkan bagi sampel itu ialah 3.12 mikrogram setiap desiliter, manakala seorang kanak-kanak mencatatkan 107.63. Satu mikrogram ialah satu per sejuta gram; satu desiliter ialah satu per sepuluh liter. Purata menggabungkan keputusan rendah dan tinggi, maka ukuran individu dan perbezaan antara lokasi penting untuk menentukan kawasan yang paling memerlukan bantuan segera.

Penyakit seorang pekerja kilang membawa bahaya itu dekat kepada masyarakat

Malik Ayaz Ahmed, 22, jatuh sakit teruk dalam beberapa minggu selepas mula bekerja di sebuah kilang pemprosesan plumbum di Hattar. Beliau dimasukkan ke hospital ibu pejabat daerah, dan ujian klinikal menunjukkan kepekatan plumbum dalam darahnya melebihi 103 mikrogram setiap desiliter.

Tariq Mehmood, pengarah eksekutif Human Unity Movement di Haripur, sudah bertahun-tahun mendokumentasikan pencemaran di sekitar zon perindustrian itu. Beliau menyifatkan penyakit Ahmed sebagai kegagalan perlindungan di tempat kerja:

Kes ini menunjukkan sama ada pihak industri mematuhi sebarang protokol keselamatan untuk mengawal pendedahan plumbum. Mereka tidak mematuhinya.

Keputusan Ahmed lebih 29 kali ganda daripada nilai rujukan 3.5 mikrogram setiap desiliter yang disebut dalam perbincangan mengenai kesnya. Nilai rujukan sedemikian membantu mengenal pasti pendedahan tinggi dan memandu tindakan. Tiada paras pendedahan plumbum yang diketahui selamat, khususnya bagi kanak-kanak.

Persatuan perindustrian Hattar merangkumi kira-kira 418 kilang. Pengerusinya, Malik Ashiq Awan, mengakui masalah kesihatan yang dikaitkan dengan industri, termasuk pembuatan bateri, serta pencemaran udara dan air. Beliau berkata sistem penapisan mahal untuk dipasang dan dikendalikan, menjadikan kos mengawal pelepasan sebahagian langsung daripada perbahasan tentang kesihatan awam.

Mengapa kanak-kanak kecil mengalami kemudaratan berpanjangan

Kanak-kanak berusia satu hingga tiga tahun membesar dengan pesat, termasuk sistem otak yang diperlukan untuk ingatan, tumpuan dan pembelajaran. Plumbum boleh mengganggu perkembangan itu, membantutkan pertumbuhan, menyebabkan anemia dan melemahkan imuniti. Anemia bermaksud darah tidak mempunyai cukup sel darah merah sihat atau hemoglobin untuk membawa oksigen dengan berkesan.

Pernille Ironside, wakil UNICEF di Pakistan, menjelaskan mengapa persekitaran toksik yang sama boleh memberi kesan lebih buruk kepada kanak-kanak:

Kanak-kanak boleh menyerap plumbum sehingga lima kali lebih banyak berbanding orang dewasa, menjadikan mereka amat mudah terjejas. Plumbum menjejaskan setiap sistem dalam tubuh, tetapi kesannya terhadap otak yang sedang berkembang boleh memudaratkan dan berpanjangan sepanjang hayat.

Hampir 40% kanak-kanak dalam kajian itu terbantut, iaitu lebih pendek daripada kebiasaan bagi usia mereka, dan lebih satu pertiga mengalami kekurangan berat badan. Kira-kira 55.7% mengalami anemia. Kanak-kanak yang mempunyai plumbum yang dapat dikesan dalam darah mencatatkan kadar keadaan ini lebih tinggi berbanding kanak-kanak yang tiada plumbum dapat dikesan.

Dalam kalangan kanak-kanak terdedah, kajian itu turut mencatatkan hiperaktif dalam 74%, perubahan emosi yang kerap dalam 71% dan tantrum yang kerap dalam 68%. Dapatan ini menggambarkan populasi yang berdepan keperluan perkembangan dan kesihatan yang bertindih. Penilaian klinikal, sokongan pemakanan dan penghapusan bahaya alam sekitar semuanya penting untuk penjagaan mereka.

Plumbum sampai kepada keluarga melalui pelbagai laluan

UNICEF mengenal pasti pelepasan industri, kitar semula bateri secara tidak formal, cat yang mengandungi plumbum, rempah dan makanan tercemar serta kosmetik tradisional sebagai sumber pendedahan yang berpotensi, berdasarkan bukti global. Akademi Perkhidmatan Kesihatan turut menyenaraikan air tercemar, sumber dalam rumah dan lalu lintas padat sebagai persekitaran yang membimbangkan.

Pembuatan dan kitar semula bateri wajar diberi perhatian khusus kerana plumbum merupakan komponen utama bateri tersebut. Pemprosesan bateri terpakai tanpa kawalan yang mencukupi boleh menyebarkan pencemaran ke udara, tanah dan tempat kerja di sekitarnya. Pasaran bateri di Pakistan dianggarkan bernilai $1.65 bilion pada 2026, menjadikan pengeluaran dan kitar semula yang selamat isu yang melibatkan industri besar.

Cat merupakan satu lagi laluan plumbum masuk ke dalam rumah. Ujian yang dipetik dalam laporan mengenai masalah pendedahan di Pakistan mendapati 40% cat berasaskan pelarut yang diambil sampel melebihi had undang-undang 100 bahagian sejuta, dengan bacaan maksimum 97,000 bahagian sejuta. Bahagian sejuta menerangkan kadar sesuatu bahan dalam campuran; bacaan tertinggi itu 970 kali ganda daripada had yang dinyatakan.

Dr. Zainab Naeem, peguam bela dasar iklim di Institut Dasar Pembangunan Mampan di Islamabad, turut mengenal pasti sisa perlombongan, pembakaran sisa elektronik dan pembakaran terbuka sisa industri sebagai kebimbangan. Beliau berkata kitar semula bateri secara tidak formal menggabungkan amalan tidak selamat dengan buruh kanak-kanak, khususnya di bandar besar.

Jerebu dan plumbum berkongsi sumber pencemaran

Purata kepekatan PM2.5 yang dilaporkan di Pakistan pada 2025 ialah 67.3 mikrogram bagi setiap meter padu, kira-kira 13.5 kali ganda daripada garis panduan tahunan Pertubuhan Kesihatan Sedunia sebanyak 5. PM2.5 merujuk kepada zarah bawaan udara yang berukuran 2.5 mikrometer atau kurang merentasi diameternya, cukup kecil untuk sampai jauh ke dalam paru-paru.

Dr. Ammara Naeem, pakar perunding pediatrik di Hospital Sulaiman Al Habib di Arab Saudi, menjelaskan bahawa zarah halus boleh membawa plumbum dan mempengaruhi cara tubuh menyerap serta memprosesnya. Beliau turut menyebut keradangan sebagai salah satu kemungkinan dalam interaksi antara pencemaran udara dengan pendedahan logam.

Asap kitar semula bateri, pelepasan industri dan pembakaran sisa oleh itu memerlukan perhatian demi kualiti udara dan pencemaran toksik. Pengukuran zarah halus membantu menjejaki satu jenis pendedahan; ujian plumbum dalam pelepasan, tanah, air dan darah pula menjawab soalan yang lebih khusus tentang pergerakan logam itu.

Piawaian Kualiti Alam Sekitar Kebangsaan Pakistan menetapkan had plumbum udara ambien tahunan sebanyak 1.0 mikrogram setiap meter padu. Penyelidik dan peguam menyifatkan penguatkuasaan lemah di luar sebilangan kecil kawasan yang dipantau. Menteri iklim persekutuan Dr. Musadik Malik menggesa pemantauan dan penguatkuasaan lebih ketat, bersama pembaharuan dalam industri, pengangkutan dan tenaga.

Undang-undang sedia ada berdepan penguatkuasaan yang lemah

Akta Perlindungan Alam Sekitar Pakistan 1997, Piawaian Kualiti Alam Sekitar Kebangsaan, peraturan bahan berbahaya dan undang-undang alam sekitar wilayah memberikan kuasa kepada pengawal selia untuk menyiasat pencemaran dan mengeluarkan Perintah Perlindungan Alam Sekitar. Oleh itu, rangka kerja undang-undang menyediakan alat untuk campur tangan apabila kegiatan perindustrian mengancam kesihatan.

Bina Faraz, seorang peguam alam sekitar, mengenal pasti kelemahan utama:

Kelemahan yang lebih besar ialah pelaksanaan dan penguatkuasaan, bukannya ketiadaan undang-undang sepenuhnya.

Faraz menggesa pemantauan bebas terhadap pelepasan dan paras plumbum dalam darah, disokong pelan tindakan yang mengikat dengan tarikh akhir, pelaporan wajib dan penalti yang ditetapkan. Beliau berhujah bahawa pengawalseliaan pencemaran udara dan logam toksik melalui sistem yang terpisah boleh mewujudkan lompang tanggungjawab apabila kegiatan perindustrian yang sama mencemarkan udara, tanah dan air.

Pegawai kesihatan daerah Haripur, Dr. Mohsin Turabi, mengesahkan bahawa jabatannya menyertai pengambilan sampel dan pekerja serta kanak-kanak menerima rawatan apabila plumbum dikesan. Beliau turut mengakui bahawa kanak-kanak terjejas kerana protokol keselamatan tidak pernah dilaksanakan. Rawatan perubatan dan pencegahan pada punca kedua-duanya perlu dalam usaha menangani masalah ini.

Ujian dan kerugian ekonomi memperluas kepentingan isu

Hospital awam menghadapi halangan praktikal: banyak yang tidak dapat menjalankan ujian plumbum dalam darah. Dr. Ammara Naeem berkata kekurangan itu merangkumi kemudahan awam primer, sekunder malah tertiari. Memperluas pemantauan memerlukan peralatan makmal, kakitangan terlatih untuk mengambil darah dan sistem elektronik yang membolehkan keputusan direkodkan serta tindakan susulan diambil.

Sistem pemantauan yang berfungsi akan membantu perkhidmatan kesihatan mengenal pasti kanak-kanak terjejas, menjejaki perubahan pendedahan dan mengarahkan siasatan alam sekitar ke komuniti yang menghadapi masalah berterusan. Menghubungkan sistem itu dengan program kesihatan kanak-kanak rutin ialah salah satu keutamaan yang dinyatakan kerajaan.

UNICEF menganggarkan bahawa keupayaan pembelajaran yang merosot dan produktiviti pada masa depan yang dikaitkan dengan pendedahan plumbum merugikan Pakistan sebanyak 6% hingga 8% daripada keluaran dalam negara kasar, atau $25 bilion hingga $35 bilion setahun. KDNK mengukur nilai barangan dan perkhidmatan yang dihasilkan dalam sesebuah ekonomi. Anggaran itu menghubungkan kemudaratan pada zaman kanak-kanak dengan kerugian yang boleh berterusan sepanjang kehidupan bekerja ketika dewasa.

Laporan Iklim dan Pembangunan Negara Pakistan oleh Bank Dunia turut menghuraikan kos pencemaran udara yang besar, termasuk kerugian ekonomi bersamaan kira-kira 6.5% KDNK setahun dan kos kesihatan bersamaan kira-kira 9% KDNK pada 2019. Anggaran ini menggunakan ukuran dan tempoh berbeza, dengan kemungkinan pertindihan antara mereka yang terjejas dan penyakit, maka jumlahnya tidak boleh sekadar dicampurkan menjadi satu angka.

Langkah seterusnya pada 2026 dan seterusnya

Pelan Tindakan Kebangsaan Berbilang Sektor Pertama Pakistan bagi Keracunan Plumbum dalam Kalangan Kanak-kanak dibangunkan berasaskan penyelarasan yang lebih kukuh, piawaian untuk produk seperti cat, makanan dan kosmetik, pengawasan kitar semula bateri tidak formal serta saringan melalui perkhidmatan kesihatan kanak-kanak. Pengumuman pelancaran UNICEF menyenaraikan pelan kebangsaan dan pasukan petugas kerajaan sebagai antara keutamaan yang dipersetujui pihak berkepentingan.

Muhammad Aslam Ghauri, yang dikenal pasti dalam pengumuman UNICEF pada Mei sebagai setiausaha kesihatan persekutuan, menjelaskan komitmen kerajaan:

Kerajaan Pakistan komited untuk memperkukuh pemantauan, meningkatkan penguatkuasaan piawaian dan mengintegrasikan pencegahan ke dalam program kesihatan kanak-kanak di seluruh negara.

Langkah pengumpulan bukti seterusnya yang dijadualkan ialah tinjauan yang mewakili seluruh negara pada lewat 2026. Tarikh pelancaran tepat tidak diberikan. Turutan pencapaian yang diumumkan ialah:

• 30 April 2026: Kerajaan dan UNICEF menerbitkan kajian itu, menurut pengumuman UNICEF pada hari berikutnya.
• 1 Mei 2026: UNICEF menerbitkan dapatan dan menggariskan keutamaan bagi pencegahan, pemantauan dan penyelarasan.
• Lewat 2026: Tinjauan kebangsaan dirancang untuk menilai pendedahan dalam kalangan kanak-kanak dan wanita hamil.
• 2040: Perkongsian untuk Masa Depan Bebas Plumbum menyokong usaha menghapuskan keracunan plumbum dalam kalangan kanak-kanak.

Abdullah Fadil, pengarah Perkongsian untuk Masa Depan Bebas Plumbum, menggesa peraturan segera, penguatkuasaan lebih kukuh dan pelaburan berterusan dalam pencegahan. Bagi Hattar, komitmen itu akan menjadi nyata melalui kilang yang lebih selamat, kitar semula yang dikawal selia, ujian yang mudah diakses dan pengurangan bilangan kanak-kanak dengan paras plumbum darah yang tinggi.

Perkara Utama

• Kajian terhadap 2,175 kanak-kanak di kawasan terpilih merentasi tujuh bandar mendapati kira-kira empat daripada 10 terjejas akibat pendedahan plumbum.
• Paras plumbum darah yang tinggi dicatatkan pada 88% kanak-kanak yang diambil sampel di Hattar, berbanding 1% di Islamabad.
• Sumber yang berpotensi termasuk pelepasan industri, kitar semula bateri, cat, makanan dan rempah tercemar serta kosmetik tradisional.
• Kanak-kanak menyerap lebih banyak plumbum berbanding orang dewasa dan berdepan risiko berpanjangan terhadap pertumbuhan, pembelajaran, ingatan dan tingkah laku.
• Pakistan mempunyai undang-undang pencemaran, tetapi penguatkuasaan yang lemah dan ujian darah yang terhad mengekang perlindungan.
• Tinjauan yang mewakili seluruh negara terhadap kanak-kanak dan wanita hamil dirancang pada lewat 2026.