Malaysia Pertimbang Perluas Penggunaan CCTV Pengecaman Wajah Selepas Rundingan Keselamatan dengan China

Kamera setiap 50 meter membentuk cadangan penguatkuasaan Malaysia

Malaysia sedang mempertimbangkan untuk memperluas penggunaan CCTV pengecaman wajah di kawasan panas jenayah dan kawasan pelancongan selepas Timbalan Perdana Menteri Ahmad Zahid Hamidi membincangkan teknologi penguatkuasaan China dengan Ahli Majlis Negara merangkap Menteri Keselamatan Awam China, Wang Xiaohong, di Beijing pada 14 Oktober 2026. Zahid berkata kamera yang dipasang kira-kira 50 meter antara satu sama lain di kawasan berisiko tinggi di China membantu pihak berkuasa mengenal pasti dan menangkap suspek dalam kira-kira tiga minit 30 saat.

Cadangan itu akan dibangunkan berasaskan sistem pengawasan yang sudah beroperasi di Malaysia. Kuala Lumpur telah mengaktifkan pengecaman wajah pada 10,000 kamera pengawasan, hasil pelaburan sebanyak 500 juta ringgit Malaysia sejak 2020. Zahid turut menyebut projek rintis penguatkuasaan terdahulu di Iskandar Puteri, Johor, serta penggunaan sistem serupa untuk menangani kes ragut beg di Bukit Bintang, Kuala Lumpur.

Peruntukan kewangan akan menentukan sebarang peluasan seterusnya. Zahid berkata Malaysia boleh mengutamakan lokasi yang kerap berlaku jenayah dan menerima ramai pelancong berbanding memasang teknologi itu di setiap ibu pejabat polis daerah. Beliau merancang untuk berkongsi pengalaman dari China dengan rakan-rakan Kabinet untuk dipertimbangkan.

Zahid, yang juga Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia, bercakap kepada wartawan Malaysia selepas mesyuarat itu semasa lawatan kerja selama lima hari yang bermula pada 12 Oktober. Perbincangan turut merangkumi perkongsian risikan, siasatan dadah dan tindakan bersama membanteras penipuan telekomunikasi serta siber.

Oleh itu, rundingan tersebut menghimpunkan dua pendekatan penguatkuasaan: penggunaan kamera dan perisian untuk memantau jalan tertentu, serta usaha membantu agensi penguatkuasaan menjejaki rangkaian jenayah merentas sempadan. Pendekatan pertama menumpukan pengesanan kegiatan di sesuatu lokasi; pendekatan kedua bergantung pada penyiasat yang bertukar maklumat dan menyelaraskan tugas merentas negara.

Komponen pendekatan pengawasan China

Zahid menyifatkan pendekatan China sebagai "ketidakhadiran menyeluruh", iaitu teknologi membantu memantau kawasan tanpa memerlukan anggota keselamatan hadir secara fizikal di setiap tempat. Kamera memberikan paparan berterusan, manakala perisian membantu pihak berkuasa mengenal pasti orang atau kegiatan yang mungkin memerlukan perhatian.

CCTV definisi tinggi merakam video terperinci. Perisian pengecaman wajah meneliti ciri-ciri wajah dan membandingkannya dengan imej dalam pangkalan data. Bagi pembaca yang biasa dengan kamera keselamatan biasa, perbezaan utamanya ialah sistem ini boleh membantu mencari seseorang, berbanding membiarkan pegawai meneliti setiap rakaman secara manual.

Ketika menjelaskan pengajaran yang ingin dibawa pulang ke Malaysia, Zahid berkata:

Ini ialah pengajaran yang saya peroleh dan akan kongsikan dengan rakan-rakan Kabinet tentang cara teknologi dapat memperkukuh keupayaan pencegahan jenayah serta melindungi negara kita daripada ancaman luar,

Jarak kamera yang diterangkannya, kira-kira 50 meter, memberikan gambaran konkrit tentang liputan di lokasi-lokasi China yang dibincangkan. Kamera yang dipasang rapat dapat memberikan paparan berturutan ketika seseorang bergerak di sesuatu kawasan. Polis masih perlu bertindak terhadap amaran, mengesan suspek dan membuat tangkapan.

Maksud tempoh tangkapan dan dakwaan tentang jenayah

Zahid menganggarkan masa untuk mengenal pasti dan menahan suspek menggunakan sistem China sekitar tiga minit 30 saat, dan turut menyifatkannya sebagai kurang daripada empat minit selepas sesuatu jenayah berlaku. Kedua-dua keterangan itu merujuk manfaat yang sama seperti didakwa: memendekkan tempoh antara kejadian dengan tindak balas polis.

Zahid turut menyifatkan sistem itu sebagai mampu menurunkan kadar jenayah kepada kurang daripada dua angka malah kurang daripada satu mata peratusan. Mata peratusan mengukur jurang antara dua peratusan: penurunan daripada 5 peratus kepada 4 peratus ialah pengurangan satu mata peratusan. Untuk memahami kadar jenayah, perlu juga diketahui bilangan kesalahan, jumlah penduduk atau ukuran lain yang digunakan, serta tempoh yang dibandingkan.

Peluasan yang dicadangkan di Malaysia belum disertakan dengan pengumuman tentang belanjawan, tarikh pelaksanaan atau senarai lokasi, dan Zahid tidak memberikan tarikh perbincangan Kabinet. Kenyataannya juga tidak menjelaskan angka asas bagi dakwaan kadar jenayah itu, tempoh yang digunakan untuk mengukur masa tangkapan, serta peraturan berkaitan pangkalan data wajah, penyimpanan imej dan akses.

Malaysia sudah mempunyai pengalaman tempatan

Iskandar Puteri menjadi lokasi projek rintis penguatkuasaan moden yang diperkenalkan ketika Zahid menjadi Menteri Dalam Negeri. Beliau berkata inisiatif itu menyumbang kepada penurunan kadar jenayah di kawasan tersebut, menjadikannya contoh yang boleh dirujuk ketika membincangkan penggunaan teknologi itu secara lebih meluas.

Bukit Bintang, kawasan pelancongan dan beli-belah utama di Kuala Lumpur, turut menjadi contoh. Zahid berkata sistem serupa membantu mengurangkan kes ragut beg di situ. Cadangannya meletakkan daerah pelancongan seiring kawasan panas jenayah sebagai keutamaan pelaburan masa depan.

Lokasi-lokasi itu mengaitkan cadangan tersebut dengan kebimbangan harian: seberapa pantas polis dapat bertindak apabila seseorang dirompak di tempat awam yang sibuk. Sistem yang membantu mengenal pasti suspek dan menjejaki pergerakannya di jalan-jalan berhampiran boleh memberikan maklumat lebih berguna kepada pegawai yang bertindak berbanding rakaman terpencil yang hanya ditonton kemudian.

Penjelasan Zahid turut menunjukkan bahawa keputusan Malaysia adalah tentang sejauh mana pendekatan sedia ada perlu diperluas. Negara ini mempunyai pengalaman dengan projek tempatan, manakala ibu negaranya kini mengendalikan rangkaian kamera bersepadu yang jauh lebih besar.

10,000 kamera Kuala Lumpur menjadi contoh berskala lebih besar

Pihak berkuasa Kuala Lumpur telah melaburkan 500 juta ringgit, dilaporkan bersamaan AS$125.9 juta, sejak 2020 untuk memasang dan mengendalikan rangkaian pengawasan pintar bandar itu. Pengecaman wajah telah diaktifkan pada kesemua 10,000 kamera, yang meliputi jalan utama, persimpangan, ruang awam dan daerah komersial.

Ketua Polis Kuala Lumpur Fadil Marsus berkata sistem itu meningkatkan pengesanan suspek sehingga 50 peratus dan menyokong siasatan. Beliau turut berkata sistem itu membantu meningkatkan penyelesaian kes. Pengesanan suspek merujuk usaha mencari atau mengenal pasti seseorang yang dikehendaki polis; penyelesaian kes pula melibatkan kerja lebih luas yang diperlukan untuk melengkapkan siasatan.

Jumlah pelaburan dibahagikan dengan 10,000 kamera bersamaan 50,000 ringgit bagi setiap kamera. Itu ialah perkiraan purata perbelanjaan untuk pemasangan dan pengendalian sejak 2020, dengan perisian serta infrastruktur sokongan menjadi sebahagian daripada rangkaian tersebut. Perkiraan itu membantu menjelaskan mengapa liputan lebih luas memerlukan perbelanjaan melebihi kos pembelian kamera semata-mata.

Datuk Bandar Kuala Lumpur Fadlun Mak Ujud berkata platform bersepadu itu menggantikan suapan pengawasan yang sebelum ini beroperasi secara berasingan. Penyatuan suapan tersebut mengurangkan jurang maklumat dan memberikan pihak berkuasa gambaran bersama ketika menentukan tindak balas.

Rangkaian itu bukan sekadar mengecam wajah

Kamera Kuala Lumpur menyalurkan rakaman kepada platform bersepadu yang menggabungkan pengecaman wajah, geofencing, analisis tingkah laku dan amaran masa nyata. Geofencing bermaksud menetapkan sempadan maya di sekeliling sesuatu lokasi supaya kegiatan di kawasan itu boleh mencetuskan pemberitahuan. Analisis tingkah laku menggunakan perisian untuk menandakan pergerakan atau corak yang perlu diberi perhatian.

Dewan Bandaraya Kuala Lumpur dan Polis Diraja Malaysia berkongsi maklumat melalui sistem itu. Hannah Yeoh, Menteri di Jabatan Perdana Menteri yang bertanggungjawab terhadap Wilayah Persekutuan, berkata platform tersebut membolehkan strategi pemantauan diselaraskan menggunakan data semasa dan maklum balas daripada pasukan penguatkuasaan.

Kawasan tumpuan pelancong turut menggunakan pengumuman awam automatik dalam beberapa bahasa setiap 10 minit bagi mencegah kegiatan yang mengganggu ketenteraman. Ini satu lagi bahagian pendekatan yang diterangkan Zahid: pihak berkuasa boleh berkomunikasi dengan orang ramai di sesuatu lokasi tanpa menempatkan pegawai di setiap sudut.

Rangkaian yang sama menyokong pemantauan kesesakan lalu lintas, kecemasan dan risiko banjir. Oleh itu, pengalaman Kuala Lumpur menggabungkan beberapa tugas perbandaran dalam satu platform, di samping tugas kepolisan yang menjadi tumpuan cadangan peluasan Zahid.

Pembiayaan menentukan lokasi peluasan bermula

Zahid menyatakan kekangan belanjawan sebagai had kepada pelaksanaan di seluruh negara. Beliau mencadangkan sumber ditumpukan di lokasi yang kerap berlaku jenayah dan di kawasan pelancongan, berbanding meluaskan liputan melalui setiap ibu pejabat polis daerah.

Ketika membincangkan bagaimana sumber kewangan tambahan boleh mempengaruhi skop program itu, Zahid berkata:

Mungkin pada masa hadapan, jika kita mempunyai sumber kewangan yang lebih besar, kita boleh memperluas lagi penguatkuasaan moden dengan mengutamakan kawasan yang mempunyai kadar jenayah tinggi, bukannya melaksanakannya di setiap ibu pejabat polis daerah,

Perbelanjaan Kuala Lumpur menjadi rujukan berguna untuk keputusan itu. Pelaburan sebanyak 500 juta ringgit dikumpulkan sejak 2020 dan merangkumi pemasangan serta pengendalian. Peluasan keupayaan serupa ke tempat lain melibatkan penyambungan kamera, penyelenggaraan peralatan, pengendalian perisian dan memastikan polis boleh bertindak berdasarkan maklumat yang diterima.

Perkembangan ini berlangsung selama beberapa tahun:

• Sejak 2020: Pihak berkuasa Kuala Lumpur melaburkan 500 juta ringgit untuk memasang dan mengendalikan CCTV pintar.
• Ogos 2025: Operasi Black Ash dan Blackwood merampas lebih 1.03 tan sitrat fentanyl dengan sokongan risikan dari China.
• 12 Oktober 2026: Zahid memulakan lawatan kerja ke China.
• 14 Oktober 2026: Zahid bertemu Wang Xiaohong di Beijing dan menggariskan kemungkinan peluasan pengawasan serta kerjasama penguatkuasaan yang lebih erat.

Siasatan dadah menjadi asas kerjasama lebih luas

Malaysia dan China bersetuju meningkatkan perkongsian risikan, memperkukuh keupayaan penguatkuasaan dan memperluas usaha bersama terhadap rangkaian jenayah yang beroperasi merentas sempadan negara. Zahid menyebut rampasan dadah terdahulu sebagai contoh hasil kerjasama tersebut.

Operasi Black Ash dan Blackwood membawa kepada rampasan lebih 1.03 tan sitrat fentanyl pada Ogos 2025, menurut Zahid. Beliau berkata perkongsian risikan antara polis Malaysia dengan Suruhanjaya Kawalan Narkotik Kebangsaan China membantu operasi itu.

Ketika menjelaskan nilai penguatkuasaan yang diselaraskan, Zahid berkata:

Kejayaan ini membuktikan bahawa apabila risikan dikongsi, operasi diselaraskan dan agensi penguatkuasaan bekerjasama, rangkaian jenayah antarabangsa dapat dilumpuhkan dengan lebih berkesan,

Malaysia turut mencadangkan penubuhan Kumpulan Kerja Bersama antara Jabatan Siasatan Jenayah Narkotik Polis Diraja Malaysia dengan pihak berkuasa penguatkuasaan dadah China. Zahid berkata cadangan itu menerima maklum balas positif dan akan menjadi asas untuk menyelaraskan siasatan, bertukar risikan dan mengadakan latihan bersama.

Kumpulan kerja akan menyediakan struktur organisasi tetap bagi tugas-tugas itu. Cadangan tersebut menghubungkan rampasan terdahulu dengan rancangan kerjasama berterusan, bukannya mengehadkan hubungan kepada siasatan individu.

Kerjasama penipuan siber melangkaui kamera jalanan

Malaysia dan China turut bersetuju memperdalam kerjasama operasi dalam membanteras penipuan telekomunikasi dan siber. Usaha yang dirancang merangkumi perkongsian maklumat, penyelarasan siasatan dan pembangunan kepakaran teknikal untuk menangani sindiket jenayah yang semakin canggih.

Penipuan telekomunikasi melibatkan perdayaan melalui saluran seperti panggilan telefon dan mesej. Penipuan siber menggunakan perkhidmatan serta sistem digital untuk memperdaya mangsa. Siasatan jenayah sedemikian mungkin memerlukan agensi di negara berlainan menghubungkan maklumat tentang suspek, komunikasi dan kegiatan jenayah.

Zahid berkata penyertaan Malaysia dalam International Alliance Combating Telecom and Cyber Fraud akan membuka lebih banyak peluang untuk penguatkuasaan bersama China dan negara lain. Beliau turut berkata kerjasama dalam keselamatan siber, latihan teknikal dan kemahiran khusus akan terus diteroka seiring perubahan kaedah jenayah.

Perbincangan di Beijing meletakkan cadangan CCTV itu dalam hubungan keselamatan yang lebih luas. Kamera boleh membantu polis menjejaki peristiwa di jalan atau ruang awam, manakala pertukaran risikan dan siasatan yang diselaraskan membantu agensi memburu rangkaian yang kegiatannya merentas sempadan.

Zahid berkata melindungi rakyat Malaysia, memerangi sindiket jenayah dan mempertahankan kepentingan serta kedaulatan negara kekal sebagai keutamaan kerajaan. Beliau berkata kerjasama keselamatan yang lebih erat akan diusahakan tanpa menjejaskan kedaulatan Malaysia.

Perkara Utama

• Malaysia sedang mempertimbangkan penggunaan CCTV pengecaman wajah yang lebih meluas di kawasan panas jenayah dan kawasan pelancongan selepas pertemuan Zahid dengan Wang Xiaohong pada 14 Oktober 2026.
• Zahid menerangkan kamera China yang dipasang kira-kira 50 meter antara satu sama lain, serta pengenalpastian dan penangkapan suspek dalam kira-kira tiga minit 30 saat.
• Kuala Lumpur sudah menggunakan pengecaman wajah pada 10,000 kamera, hasil pelaburan sebanyak 500 juta ringgit sejak 2020.
• Kekangan belanjawan mengutamakan peluasan bersasar, dan pengalaman dari China akan dikongsi dengan rakan-rakan Kabinet.
• Malaysia mencadangkan kumpulan kerja bersama penguatkuasaan dadah dan bersetuju dengan China untuk memperkukuh tindakan terhadap penipuan telekomunikasi serta siber.
• Zahid menyebut rampasan lebih 1.03 tan sitrat fentanyl pada Ogos 2025 sebagai hasil kerjasama risikan.