Sri Lanka Rancang Bidaan Baharu bagi Hab Logistik Colombo Selepas Usaha Sama dengan China Merchants Berakhir

Colombo mencari rakan baharu bagi logistik pelabuhan

Pihak Berkuasa Pelabuhan Sri Lanka (SLPA) merancang mendapatkan rakan swasta melalui proses bidaan kompetitif bagi membangunkan hab logistik di Pelabuhan Colombo, selepas menamatkan usaha sama yang ditubuhkan pada 2023 dengan China Merchants Port Holdings dan Access Engineering PLC. Cadangan terdahulu meliputi kompleks seluas 150,000 meter persegi, yang bertujuan memperluas perkhidmatan yang tersedia di pelabuhan utama Sri Lanka itu.

SLPA menyifatkan pembangunan yang dibatalkan itu sebagai projek bernilai US$280 juta, manakala China Merchants meletakkan nilainya pada US$392 juta. Pihak berkuasa itu berkata kira-kira US$29.8 juta dalam bentuk ekuiti pemegang saham akan dipulangkan, tertakluk kepada keperluan kawal selia dan perbelanjaan operasi. China Merchants secara berasingan mengumumkan penyelesaian sebanyak US$21.9 juta susulan pembatalan itu.

Projek gantian akan menggunakan perkongsian awam-swasta, atau PPP, iaitu aturan yang membolehkan badan kerajaan dan perniagaan swasta bersetuju tentang cara membiayai, membangunkan dan mengendalikan prasarana. SLPA berkata proses pemilihan kompetitif akan diteruskan selepas kelulusan berkaitan diperoleh.

Bagi syarikat perkapalan, pemilik kargo dan perniagaan logistik, matlamatnya tetap untuk membina kemudahan yang bukan sekadar memindahkan kontena antara kapal. Colombo mahu menyediakan perkhidmatan yang membantu perniagaan menyimpan, mengendalikan dan menyediakan barangan untuk destinasi seterusnya, sekali gus membawa lebih banyak kegiatan komersial ke dalam pelabuhan.

Rancangan asal usaha sama

China Merchants memiliki 70 peratus South Asia Commercial and Logistics Hub, yang dikenali sebagai SACLH. SLPA dan syarikat pembinaan Sri Lanka, Access Engineering, masing-masing memiliki 15 peratus. Oleh itu, pegangan syarikat China itu lebih dua kali ganda berbanding gabungan pegangan dua rakan kongsi yang lain.

Usaha sama itu dirancang sebagai kompleks logistik moden dengan kemudahan pergudangan. Susunan yang dicadangkan itu berlangsung selama 50 tahun dan menggunakan model bina-kendali-pindah: pemaju akan membina dan mengendalikan kemudahan tersebut untuk tempoh yang dipersetujui sebelum menyerahkannya kepada pihak berkuasa awam.

Sri Lanka memberikan projek itu status Projek Pembangunan Strategik pada Disember 2023. Status berkenaan melayakkannya menerima konsesi cukai, termasuk pengecualian cukai pendapatan korporat dan cukai dividen selama 15 tahun. Insentif itu bertujuan menyokong pelaburan dalam kemudahan yang dijangka berkhidmat kepada pelabuhan tersebut selama beberapa dekad.

sebab usaha sama itu berakhir

SLPA berkata para pemegang saham meneliti keadaan luaran, pertimbangan komersial dan kepentingan masing-masing sebelum memutuskan untuk tidak meneruskan projek itu. Kelewatan dan kesukaran pelaksanaan juga menghalang projek daripada berjalan seperti yang dirancang.

China Merchants, pengendali pelabuhan dan logistik milik negara yang berpangkalan di Hong Kong, menyentuh penamatan itu dalam kenyataan kepada bursa saham Hong Kong. Syarikat itu menyatakan penilaiannya seperti berikut:

"penamatan projek itu adalah demi kepentingan terbaik semua pihak".

Penjelasan pihak berkuasa pelabuhan itu turut menggambarkan keputusan tersebut sebagai penamatan usaha sama sedia ada yang dipersetujui bersama. Tindakan SLPA adalah untuk mengekalkan matlamat pembangunan logistik sambil mengubah cara rakan kongsi dipilih dan pelaburan distrukturkan.

SLPA menjelaskan pendiriannya tentang kesinambungan projek itu:

"Keputusan untuk tidak meneruskan usaha sama terdahulu bukan bermakna pihaknya berundur daripada komitmen untuk membangunkan prasarana logistik. Sebaliknya, ia memberi peluang untuk meneruskan model pembangunan alternatif," kata SLPA.

Penjelasan tentang bayaran keluar

Angka US$29.8 juta yang disebut SLPA merujuk kepada pemulangan sumbangan ekuiti, iaitu wang yang dilaburkan pemegang saham dalam usaha sama sebagai balasan bagi pemilikan. Pihak berkuasa itu berkata bayaran balik akan dibuat mengikut tiga pegangan pemilikan dan tertakluk kepada keperluan kawal selia serta perbelanjaan operasi.

Jika dikira daripada US$29.8 juta sebelum pelarasan tersebut, pegangan 70 peratus bersamaan kira-kira US$20.86 juta, manakala setiap pegangan 15 peratus bersamaan US$4.47 juta. Pengiraan itu menunjukkan pecahan pemilikan; bayaran akhir bergantung pada syarat yang dikenakan terhadap pemulangan wang tersebut.

China Merchants berkata SLPA bersetuju dengan penyelesaian sebanyak US$21.9 juta. Butiran yang dikaitkan dengan syarikat itu menyatakan bayaran akan dibuat dalam tempoh 30 hari selepas perjanjian penamatan ditandatangani, dengan jumlah tersebut dikira berdasarkan pelaburan awal US$26 juta oleh anak syarikat China selepas cukai dan caj kelewatan. Penyelesaian itu juga dikatakan akan diagihkan antara ketiga-tiga pemegang saham.

Hubungan antara penyelesaian US$21.9 juta dengan pemulangan ekuiti US$29.8 juta, serta sebab penilaian projek itu berbeza antara US$280 juta dengan US$392 juta, belum dijelaskan kepada umum. SLPA juga belum menetapkan tarikh pembukaan bidaan atau penyiapan kemudahan gantian.

Perubahan dalam proses bidaan baharu

SLPA merancang membuka peluang persaingan bagi PPP baharu dan bukannya meneruskan aturan pemilikan sedia ada. Ini memberi pihak berkuasa itu laluan untuk mendapatkan cadangan pelaburan swasta baharu bagi kawasan yang luas dalam pelabuhan.

Tender kompetitif membolehkan perniagaan yang berminat mengemukakan tawaran berdasarkan keperluan yang ditetapkan pihak berkuasa awam. Bagi pembangunan logistik, perjanjian akhir akan menentukan tanggungjawab berkaitan pelaburan, pembinaan, operasi dan pembayaran. SLPA berkata matlamatnya termasuk menarik modal swasta, meningkatkan penggunaan prasarana pelabuhan dan menjana pendapatan dalam jangka panjang.

Tempoh operasi 50 tahun dan pengecualian cukai selama 15 tahun dalam projek terdahulu hanya terpakai kepada cadangan itu. Terma bagi projek gantian perlu ditentukan melalui proses kelulusan dan bidaan. Bakal pembida akan menilai peluang komersial itu bersama kos pembangunan dan pengendalian tapak berkenaan.

Pihak berkuasa itu meletakkan daya maju komersial sebagai teras pengumumannya. Secara praktikal, ini bermakna membangunkan kemudahan yang perniagaannya mampu menampung kos sambil memberikan pulangan kepada pelabur dan pendapatan kepada pelabuhan.

Mengapa Colombo mahu lebih daripada pemindahan kontena

Cita-cita Colombo melangkaui pemindahan kapal ke kapal, iaitu proses memindahkan kontena dari satu kapal ke kapal lain dalam perjalanan antara pelabuhan. Pelabuhan pemindahan kapal ke kapal berfungsi sebagai titik penghubung yang membolehkan syarikat perkapalan menggabungkan kargo daripada laluan berbeza.

Hab logistik menyediakan perkhidmatan tambahan bagi menyokong pergerakan itu. Pergudangan menyediakan tempat untuk menyimpan barangan, manakala logistik nilai tambah boleh merangkumi aktiviti seperti pengasingan, pembungkusan atau penyediaan penghantaran. SLPA menyatakan kemudahan baharu itu akan menawarkan pelbagai perkhidmatan bersepadu, tanpa menetapkan senarai akhir operasinya.

Menempatkan kegiatan sedemikian di dalam pelabuhan boleh mendekatkan pengendalian kargo, penyimpanan dan penghantaran seterusnya. Pihak berkuasa itu menjangkakan pembangunan berkenaan akan meningkatkan penggunaan prasarana sedia ada dan mengukuhkan kedudukan Colombo dalam perdagangan serantau serta global.

Syarikat perkapalan, pemilik kargo dan pengendali logistik termasuk dalam kalangan bakal pelanggan. Bagi SLPA, matlamat komersialnya ialah meraih pendapatan daripada lebih banyak kegiatan berkaitan pergerakan barangan, sekali gus menjadikan Colombo pusat maritim yang lebih menyeluruh.

Peristiwa penting yang membawa kepada permulaan semula

Sejarah usaha sama itu bermula ketika krisis ekonomi Sri Lanka dan berlanjutan hingga keputusan semasa untuk mencari model pembangunan lain. Penyertaan China Merchants, yang dipersetujui pada April 2023, merupakan pelaburan asing utama pertama yang diumumkan selepas kejatuhan ekonomi negara itu pada April 2022.

• April 2022: Ekonomi Sri Lanka runtuh, menjadi latar kepada penilaian terhadap komitmen pelaburan selepas itu.
• April 2023: China Merchants bersetuju menyertai usaha sama logistik Colombo dengan pegangan 70 peratus.
• 2023: SACLH ditubuhkan dengan SLPA dan Access Engineering masing-masing memegang 15 peratus.
• Disember 2023: Sri Lanka memberikan projek itu status Projek Pembangunan Strategik, sekali gus melayakkannya menerima konsesi cukai.
• Selepas keputusan penamatan: SLPA mengumumkan rancangan untuk mencari rakan swasta melalui bidaan kompetitif di bawah model PPP.
• Dalam tempoh 30 hari selepas perjanjian penamatan ditandatangani: Penyelesaian US$21.9 juta perlu dibayar mengikut terma yang dinyatakan China Merchants.

Rentetan peristiwa itu menjelaskan mengapa pembatalan berkenaan membawa kesan lebih besar daripada sekadar satu cadangan pembinaan. Pelaburan besar yang diumumkan ketika negara itu sedang pulih telah berakhir sebelum kemudahan yang dirancang dibina, sementara pihak berkuasa pelabuhan mencari komitmen gantian.

Kebimbangan pembangkang merangkumi pelaburan dan pekerjaan

Ketua Pembangkang Sajith Premadasa mengkritik pengunduran China Merchants dalam hantaran di X, dengan menyifatkannya sebagai tamparan serius kepada ekonomi Sri Lanka. Beliau memetik nilai projek sebanyak US$392 juta dan penyelesaian US$21.9 juta, serta menggesa kerajaan menarik pelaburan langsung asing dan mencegah pelaburan daripada keluar.

Pelaburan langsung asing bermaksud sesebuah perniagaan melaburkan wang dalam perusahaan di negara lain, lazimnya melalui pemilikan atau kehadiran operasi yang berpanjangan. Kebimbangan Premadasa ialah kehilangan komitmen sedemikian boleh mengurangkan modal yang tersedia untuk perniagaan, prasarana dan pekerjaan.

Premadasa turut memetik maklumat yang menunjukkan HSBC Global Service Centre mungkin memindahkan operasinya dari Sri Lanka ke Filipina menjelang Disember 2027. Beliau berkata langkah itu boleh menjejaskan 3,000 pekerjaan langsung dan 500 pekerjaan tidak langsung, atau 3,500 secara keseluruhan, dan berharap maklumat itu tidak benar. Kemungkinan pemindahan dan angka pekerjaan tersebut dikemukakan sebagai kebimbangan beliau.

Respons SLPA terhadap projek pelabuhan itu tertumpu pada usaha menggantikan aturan yang telah dihentikan. Ukuran yang dinyatakan bagi usaha sama seterusnya ialah sama ada ia mampu menarik pelaburan dengan terma yang berdaya maju dari segi komersial dan mengekalkan pembangunan logistik.

China Merchants mengekalkan kepentingan lain dalam pelabuhan

China Merchants sudah mengendalikan terminal kontena bernilai US$500 juta yang mampu menerima kapal dengan draf dalam di Pelabuhan Colombo. Syarikat itu juga mengurus kompleks pelabuhan di Hambantota, di pantai selatan Sri Lanka, menerusi pajakan selama 99 tahun yang dikaitkan dengan urus niaga bernilai US$1.12 bilion.

China turut mempunyai kepentingan dalam pembangunan hartanah Port City Colombo bernilai US$1.4 bilion di sebelah pelabuhan. Pelaburan sedia ada itu menjadikan pembatalan projek logistik sebahagian daripada hubungan komersial yang lebih luas antara Sri Lanka dengan China.

India dan Amerika Syarikat menyuarakan kebimbangan tentang kemungkinan China memperoleh kelebihan ketenteraan laut melalui akses kepada pelabuhan Sri Lanka. Sri Lanka berkata pelabuhannya tidak akan digunakan untuk tujuan ketenteraan. SLPA membingkaikan permulaan semula projek logistik itu berdasarkan perdagangan, pelaburan, penggunaan prasarana dan pendapatan.

Pihak berkuasa itu menyatakan matlamat berterusannya:

"SLPA kekal komited sepenuhnya untuk meletakkan Pelabuhan Colombo sebagai hab maritim, pemindahan kapal ke kapal dan logistik terkemuka di Asia Selatan, sambil memastikan inisiatif pembangunan pelabuhan pada masa hadapan berdaya maju dari segi komersial," kata SLPA.

Perkara Utama

• SLPA merancang bidaan kompetitif bagi hab logistik baharu di Pelabuhan Colombo di bawah perkongsian awam-swasta.
• Usaha sama yang dibatalkan itu dimiliki 70 peratus oleh China Merchants, manakala SLPA dan Access Engineering masing-masing memegang 15 peratus.
• Cadangan terdahulu meliputi 150,000 meter persegi dan merangkumi pergudangan di bawah aturan bina-kendali-pindah selama 50 tahun.
• SLPA menyebut kira-kira US$29.8 juta dalam bentuk pemulangan ekuiti; China Merchants mengumumkan penyelesaian US$21.9 juta.
• SLPA menilai projek terdahulu itu pada US$280 juta, manakala China Merchants menyebut nilai US$392 juta.
• Projek gantian itu bertujuan memperluas perkhidmatan logistik, menarik pelaburan swasta dan menjana pendapatan daripada lebih banyak kegiatan pelabuhan.