Serangan Lapangan Terbang Saudi Ganggu 126 Penerbangan Dhaka, Menjejaskan 19,377 Penumpang

Pekerja dan jemaah berdepan perjalanan yang dibatalkan serta kos meningkat

Serangan ke atas lapangan terbang di Arab Saudi memaksa pembatalan atau penggantungan 126 penerbangan dari Dhaka, menjejaskan 19,377 penumpang dalam tempoh sembilan hari, menurut pihak berkuasa penerbangan Bangladesh. Gangguan itu menyebabkan pekerja migran bergelut untuk kembali bekerja, jemaah membayar lebih bagi tiket gantian dan keluarga menunggu untuk membawa pulang dua warga Bangladesh yang terbunuh di Riyadh.

Kawsar Mahmud, penolong pengarah perhubungan awam di Pihak Berkuasa Penerbangan Awam Bangladesh (CAAB), memberikan angka terkini kira-kira 7:30 malam pada Isnin, 19 Oktober. Pihak berkuasa lapangan terbang mengira 59 penerbangan terus dan 67 penerbangan transit terjejas oleh sekatan susulan serangan Houthi berulang kali di Riyadh dan Dammam.

Biman Bangladesh Airlines menggantung perkhidmatan ke Riyadh sehingga diberitahu kelak. Syarikat itu merancang menyambung semula penerbangan ke Dammam pada 21 Oktober selepas menilai keadaan keselamatan, manakala US-Bangla Airlines membatalkan perkhidmatan ke Riyadh sehingga 21 Oktober. Cadangan Biman untuk menyambung semula penerbangan ke Dammam bergantung pada hasil penilaian itu.

Akibatnya bukan sekadar penerbangan yang terlepas. Pekerja berdepan tarikh akhir visa yang semakin hampir dan tempoh cuti yang diluluskan bakal berakhir. Pengembara yang cuba ke Arab Saudi melalui Jeddah atau Madinah terpaksa menanggung kos tiket tambahan, manakala sesetengah jemaah memerlukan penginapan selepas mengetahui di lapangan terbang bahawa penerbangan mereka dibatalkan.

CAAB mengarahkan syarikat penerbangan supaya memberikan maklumat terkini penerbangan, membantu urusan bayaran balik dan tempahan gantian, serta menyediakan bantuan asas kepada mereka yang sudah berada di Lapangan Terbang Antarabangsa Hazrat Shahjalal di Dhaka. Penumpang menceritakan kesukaran mendapatkan maklumat dan mengatur perjalanan lain.

Seberapa pantas gangguan itu merebak?

Angka CAAB menunjukkan gangguan merebak kepada penerbangan terus dan perjalanan sambungan. Menjelang 14 Oktober, 100 penerbangan dan 15,393 penumpang terjejas. Jumlah pada 19 Oktober menunjukkan tambahan 26 penerbangan dan 3,984 penumpang, masing-masing meningkat 26% apabila dibundarkan kepada peratus penuh terdekat.

Jumlah yang berubah-ubah itu mencerminkan kemas kini berturut-turut apabila syarikat penerbangan membatalkan pelepasan atau melanjutkan penggantungan. Perkembangan utama ialah:

• 10 Oktober: Serangan di Lapangan Terbang Antarabangsa King Khalid di Riyadh mengorbankan 13 orang dan mencederakan 308. Gangguan penerbangan bermula pada hari itu.
• 11 Oktober: Pihak berkuasa Saudi berkata satu lagi projektil menghentam lapangan terbang, mengorbankan seorang dan mencederakan 11 orang.
• 12 Oktober: Biman mengumumkan penggantungan awal sehingga 17 Oktober. Kemas kini awal CAAB mengira 62 penerbangan dan 9,674 penumpang terjejas, tanpa memasukkan penumpang Riyadh Air dalam jumlah penumpang.
• 14 Oktober: CAAB mengira 89 penerbangan dan 14,655 penumpang terjejas dalam kemas kini petang, meningkat kepada 100 penerbangan dan 15,393 penumpang menjelang 6:30 petang.
• 15 Oktober: Jumlah itu mencecah 103 penerbangan dan 15,779 penumpang. Biman mengumumkan kapasiti tambahan melalui Jeddah dan Madinah.
• 17 Oktober: Angka Pengurusan Penerbangan ASM CAAB merekodkan 114 penerbangan terganggu dan 17,701 penumpang terjejas.
• 19 Oktober: Pihak berkuasa mengumumkan 126 penerbangan dan 19,377 penumpang terjejas. 21 Oktober menjadi tarikh seterusnya yang dinantikan bagi cadangan Biman menyambung semula penerbangan ke Dammam dan berakhirnya tempoh pembatalan penerbangan Riyadh oleh US-Bangla yang diumumkan.

Penggantungan awal Biman dilanjutkan sehingga 18 Oktober sebelum keputusan kemudian membezakan perkhidmatan ke Riyadh dan Dammam. Oleh itu, penumpang berdepan aturan yang berbeza mengikut syarikat penerbangan dan destinasi, meskipun perjalanan asal mereka terganggu oleh serangan yang sama.

Syarikat penerbangan manakah yang terjejas?

Biman menyumbang 20 daripada 59 penerbangan terus yang terjejas dalam kiraan terkini. Saudia menyumbang 19, manakala US-Bangla dan Riyadh Air masing-masing menyumbang 10. Secara keseluruhan, Biman dan Saudia mewakili 39 daripada 59 penerbangan terus, atau kira-kira dua pertiga.

IndiGo mencatat jumlah penerbangan transit terjejas tertinggi, iaitu 24 daripada 67 penerbangan. Emirates menyumbang 14, Qatar Airways sembilan, SalamAir tujuh, flydubai enam, Air India enam dan EgyptAir satu.

Penerbangan terus membawa penumpang antara bandar berlepas dan destinasi tanpa menukar pesawat sepanjang perjalanan. Perjalanan transit melibatkan persinggahan di lapangan terbang lain. Sekatan di destinasi boleh mengganggu kedua-dua jenis tempahan, termasuk perjalanan yang penerbangan pertamanya berlepas dari Dhaka ke hab sambungan di luar Arab Saudi.

Angka itu turut menunjukkan perkembangan gangguan. Antara kemas kini petang 14 Oktober dengan 19 Oktober, penerbangan terus terjejas meningkat daripada 41 kepada 59, manakala penerbangan transit meningkat daripada 59 kepada 67. Oleh itu, 18 daripada 26 perkhidmatan tambahan yang terjejas ialah penerbangan terus.

Apa yang berlaku di lapangan terbang Saudi?

Pergerakan Houthi Yaman melancarkan serangan berulang kali di Riyadh dan Dammam mulai 10 Oktober. Serangan ke atas Lapangan Terbang Antarabangsa King Khalid di Riyadh pada petang itu mengorbankan 13 orang daripada pelbagai kewarganegaraan dan mencederakan 308, termasuk dua warga Bangladesh yang terbunuh dan 27 yang cedera.

Pihak berkuasa Saudi berkata satu lagi projektil menghentam terminal penumpang pada 11 Oktober, menyebabkan kebakaran dan mengorbankan seorang serta mencederakan 11 orang. Pasukan gabungan Saudi turut melaporkan pemintasan peluru berpandu kruis berhampiran lapangan terbang ketika ketegangan memuncak.

Menjelang Isnin, pihak berkuasa Saudi meletakkan angka korban akibat serangan peluru berpandu dan dron Houthi baru-baru ini di seluruh kerajaan itu pada 19 orang terbunuh dan lebih 350 cedera. Angka lebih luas itu merangkumi serangan selain serangan ke atas lapangan terbang pada 10 Oktober. Pertahanan Awam Saudi mengeluarkan lagi amaran bahaya di beberapa bahagian negara itu pada Isnin.

Houthi yang disokong Iran mendakwa melancarkan enam operasi pada Isnin dengan menyasarkan infrastruktur minyak, lapangan terbang dan tapak ketenteraan Saudi. Kumpulan itu mengancam akan melancarkan lebih banyak serangan terhadap lapangan terbang dan kemudahan minyak, dengan menyifatkan kempen itu sebagai tindak balas terhadap operasi ketenteraan Saudi di Yaman.

Keganasan turut berterusan di Yaman. Kerajaan wilayah Shabwa berkata serangan peluru berpandu balistik Houthi ke atas kem tentera al-Alam mengorbankan sekurang-kurangnya 53 askar dan mencederakan 200 rekrut pada Isnin. Serangan serentak itu menunjukkan kecemasan di lapangan terbang berlaku seiring pertempuran baharu antara Houthi dengan pasukan yang disokong Arab Saudi.

Lapangan terbang alternatif menawarkan laluan, tetapi dengan kos

Biman mengarahkan penumpang yang perlu melakukan perjalanan segera supaya menggunakan laluan melalui Jeddah dan Madinah, yang juga lazim ditulis sebagai Medina. Lapangan terbang ini menyediakan laluan lain ke Arab Saudi bagi mereka yang pada asalnya ditempah ke Riyadh atau Dammam, namun pengembara masih perlu mengatur perjalanan seterusnya ke destinasi akhir mereka.

Syarikat penerbangan itu mengatur tiga penerbangan tambahan ke Jeddah. Bagi laluan ke Madinah, Biman menggantikan pesawat Boeing 787 dengan Boeing 777, menambah 148 tempat duduk bagi setiap penerbangan. Biman menasihatkan penumpang supaya menghubungi pejabat jualan tiketnya untuk mendapatkan maklumat tempahan.

Penumpang mencari pilihan ini untuk ke tempat kerja atau meneruskan perjalanan ibadah. Abu Taher, yang pertama kali ke Arab Saudi untuk bekerja di sebuah kedai di Riyadh, menukar tiketnya yang dibatalkan ke Riyadh kepada penerbangan ke Jeddah. Mokhlesur Rahman mencari tiket ke Madinah selepas penerbangan Biman yang dijadualkan pada 18 Oktober dibatalkan.

Perkhidmatan ke Jeddah turut mengalami gangguan. Penerbangan Flynas yang dijadual berlepas pada 5:30 petang 14 Oktober tertera sebagai dibatalkan pada paparan penerbangan lapangan terbang Dhaka. Oleh itu, pengembara perlu mendapatkan pengesahan bagi penerbangan gantian tertentu sebelum sekali lagi pergi ke lapangan terbang.

CAAB dan pihak berkuasa lapangan terbang tidak dapat memberikan jumlah penumpang yang berjaya melakukan perjalanan melalui laluan alternatif. Sesetengah orang yang dikira terjejas mungkin telah mendapatkan penerbangan lain, manakala yang lain masih cuba mengatur perjalanan.

Pekerja membayar lebih ketika tempoh cuti dan visa semakin singkat

Zakir Hossain, buruh kilang di Riyadh yang berasal dari Katiadi di Kishoreganj, sepatutnya berlepas dari Dhaka dengan penerbangan Biman pada 13 Oktober. Cuti selama tiga bulannya berakhir pada hari itu. Selepas penerbangannya dibatalkan, beliau membayar lagi Tk16,000 untuk penerbangan ke Madinah yang dijadualkan pada petang berikutnya.

Zakir berkata majikannya menyuruh beliau menggunakan laluan alternatif. Mengulas tentang bayaran tambahan dan desakan untuk kembali, beliau berkata:

Biman memberitahu saya laluannya sudah berubah, jadi saya perlu membayar lagi Tk 16,000. Saya membayarnya dan mendapat tiket. Saya perlu sampai ke sana walau apa pun caranya.

Anwar Hossain, dari Bogura, berdepan masalah berbeza. Beliau sedang bersiap untuk meninggalkan Bangladesh buat kali pertama dengan visa kerja apabila penerbangan IndiGo yang dinaikinya dibatalkan. Selepas menunggu di lapangan terbang hingga malam, beliau menginap di rumah saudara dan gagal menghubungi agensi pelancongan serta majikannya.

Anwar menceritakan ketidaktentuan yang dihadapinya selepas perjalanan dibatalkan:

Saya menunggu sepanjang hari pada Selasa tetapi tidak dapat berlepas. Saya sudah cuba menghubungi semua orang sejak pagi tadi, tetapi tiada siapa menjawab. Ini kali pertama saya ke luar negara dan saya tidak faham apa yang patut saya lakukan. Saya sendiri tidak tahu bagaimana hendak sampai ke sana sekarang,

Menteri Negara bagi Kebajikan Ekspatriat dan Pekerjaan Luar Negara, Md Nurul Haque, berkata Bangladesh sedang mengadakan rundingan dengan Arab Saudi untuk melanjutkan visa pekerja yang terkandas. Rundingan itu bertujuan membantu mereka yang tempoh kebenaran perjalanannya hampir tamat sementara penerbangan masih terganggu.

Tiada persetujuan untuk memberikan lanjutan itu diumumkan. CAAB mengarahkan syarikat penerbangan supaya merujuk penumpang yang memerlukan bantuan visa atau imigresen kepada pihak berkuasa Saudi, Kedutaan Saudi di Dhaka dan agensi berkaitan.

Jemaah berdepan tambang dan bil hotel yang berganda

Pengembara umrah turut terjejas akibat pembatalan. Umrah ialah ibadah ziarah ke Makkah yang boleh dilakukan umat Islam pada pelbagai waktu sepanjang tahun, berbeza dengan ibadah Haji tahunan yang ditetapkan pada tarikh tertentu.

Pemilik agensi, Akbar Ali, berkata sekurang-kurangnya 200 jemaah yang menempah melalui agensinya terjejas. Empat puluh orang yang sepatutnya pulang pada 11 Oktober dengan Riyadh Air ditempah semula dengan SalamAir, dengan harga tiket meningkat daripada Tk30,000 kepada Tk60,000.

Perubahan itu menggandakan harga tiket, menambah Tk30,000 bagi setiap orang. Bagi 40 jemaah yang disebut Ali, perbezaannya berjumlah Tk1.2 juta dalam tambang tambahan. Kenaikan itu menunjukkan bagaimana perjalanan yang dibatalkan boleh menjadi beban kewangan besar walaupun penerbangan lain tersedia.

Atiar Rahman dan Sujauddin ialah sebahagian daripada kumpulan lain seramai 40 jemaah yang sepatutnya berlepas dengan penerbangan Air Arabia pada 14 Oktober. Selepas tiba pada waktu pagi, mereka mengetahui penerbangan dibatalkan dan terpaksa menanggung kos penginapan di hotel.

Bagi pengembara ini, perbelanjaan bukan setakat tiket gantian. Kelewatan berlepas boleh menyebabkan mereka perlu membayar penginapan dan makanan, manakala ketibaan di lapangan terbang lain mungkin menambah satu lagi perjalanan di dalam Arab Saudi.

Apakah bantuan yang perlu disediakan oleh syarikat penerbangan?

CAAB mengeluarkan tujuh arahan melalui surat yang ditandatangani Kapten Kumpulan SM Ragib Samad, pengarah eksekutif Lapangan Terbang Antarabangsa Hazrat Shahjalal. Arahan itu mewajibkan syarikat penerbangan yang mengendalikan perkhidmatan terus dan transit ke Arab Saudi memberikan maklumat tepat serta bantuan praktikal sehingga operasi kembali normal.

Syarikat penerbangan mesti memaklumkan penumpang tentang pembatalan, kelewatan dan perubahan jadual melalui saluran seperti mesej teks, panggilan telefon, e-mel, laman web dan media sosial. Mereka mesti menerangkan jadual yang disemak, tempahan gantian, bayaran balik dan aturan lain yang berkenaan, serta menasihatkan penumpang supaya tidak datang ke lapangan terbang sehingga penerbangan mereka disahkan.

Bagi mereka yang sudah tiba, arahan itu mewajibkan penyediaan tempat duduk, air minuman dan makanan ringan. Syarikat penerbangan mesti memberikan perhatian khusus kepada warga emas, kanak-kanak, orang kurang upaya dan pengembara lain yang mudah terjejas.

Setiap syarikat penerbangan juga mesti melantik seorang wakil dan memberikan butiran hubungan orang itu kepada Jabatan Pengurusan Penerbangan lapangan terbang. Wakil tersebut mesti terus berhubung dengan pihak berkuasa lapangan terbang bagi menyelaraskan maklumat dan bantuan penumpang.

Penumpang yang ditemui pada 14 Oktober menceritakan bahawa mereka tiba tanpa mengetahui penerbangan dibatalkan, menunggu maklumat dan sukar menghubungi agensi. Pengalaman itu menjadikan pemberitahuan segera dan akses kepada kakitangan syarikat penerbangan sebagai tumpuan utama tindakan, selain usaha mencari tempat duduk untuk penerbangan gantian.

Keluarga menanti kepulangan mereka yang terkorban

Bangladesh memohon bantuan Arab Saudi untuk membawa pulang dua warga Bangladesh yang terbunuh dalam serangan ke atas lapangan terbang Riyadh. Menteri Negara bagi Hal Ehwal Luar, Shama Obaed Islam, mengemukakan permohonan itu kepada Duta Saudi Abdullah bin Zafer Abiyah di Dhaka.

Menteri Kebajikan Ekspatriat dan Pekerjaan Luar Negara, Ariful Haque Choudhury, berkata pada 19 Oktober bahawa penghantaran pulang jenazah mereka akan diberi keutamaan sebaik hubungan udara dan keadaan keseluruhan kembali normal. Beliau membuat kenyataan itu selepas menghadiri sebuah acara di lapangan terbang Shahjalal.

Pegawai Kedutaan Bangladesh memantau warga negara yang cedera. Md Nurul Haque berkata duta dan pegawai kanan telah melawat hospital, manakala rawatan perubatan dan aturan penghantaran pulang diselaraskan dengan bantuan Arab Saudi dan negara lain di rantau itu.

Menteri negara itu turut berkata keluarga pekerja yang meninggal dunia dan berdaftar dengan Biro Tenaga Kerja, Pekerjaan dan Latihan menerima bantuan kerajaan kira-kira Tk1.35 juta. Pampasan daripada majikan bergantung pada aturan dan perjanjian syarikat yang berkenaan.

Tindak balas pertahanan serantau mendahului krisis lapangan terbang

Serangan itu berlaku selepas Arab Saudi, Pakistan dan Türkiye mengaktifkan pakatan Makkah. Ketiga-tiga negara bersetuju mula melaksanakan komitmen pertahanan bersama selepas mesyuarat tergempar di Riyadh pada 5 Oktober, sebelum serangan ke atas lapangan terbang pada 10 Oktober.

Perjanjian itu mewajibkan anggota bertindak secara kolektif terhadap serangan bersenjata ke atas mana-mana negara anggota. Menteri Pertahanan Pakistan Khawaja Asif berkata pasukan Pakistan dan Turki memainkan peranan sokongan, manakala pasukan Saudi menjalankan operasi tempur. Beliau menyifatkan tugas Pakistan termasuk peninjauan dan pengumpulan maklumat yang digunakan untuk menilai ancaman.

Bagi Bangladesh, keutamaan segera lebih khusus dan nyata: memulihkan perjalanan yang selamat, membantu pekerja yang berdepan tarikh akhir visa, memastikan warga yang cedera mendapat rawatan dan membawa pulang mereka yang terkorban. 21 Oktober ialah pencapaian operasi seterusnya yang diumumkan, sementara penggantungan penerbangan Biman ke Riyadh diteruskan tanpa tarikh untuk disambung semula.

Perkara Utama

• Pihak berkuasa mengira 126 penerbangan Dhaka yang dibatalkan atau digantung, menjejaskan 19,377 penumpang menjelang 19 Oktober.
• Jumlah itu merangkumi 59 penerbangan terus dan 67 penerbangan transit.
• Biman menggantung penerbangan ke Riyadh sehingga diberitahu kelak dan merancang menyambung semula penerbangan ke Dammam pada 21 Oktober, tertakluk pada syarat tertentu.
• Pembatalan penerbangan Riyadh oleh US-Bangla yang diumumkan berkuat kuasa sehingga 21 Oktober.
• Biman menambah tiga penerbangan ke Jeddah dan 148 tempat duduk bagi setiap penerbangan pada perkhidmatan ke Madinah.
• Pekerja dan jemaah berdepan tambang tambahan, kos penginapan dan ketidaktentuan berkaitan visa.
• CAAB mengarahkan syarikat penerbangan supaya memberikan maklumat terkini, bantuan tempahan, bayaran balik jika berkenaan dan sokongan asas di lapangan terbang.
• Dua warga Bangladesh terbunuh dan 27 cedera dalam serangan ke atas lapangan terbang Riyadh pada 10 Oktober.