Uzbekistan Memajukan Projek Loji Nuklear Bernilai AS$9.5 Bilion dan Bandar untuk Hampir 33,000 Penduduk

Asas Reaktor dan Bandar Baharu Mula Terbentuk di Jizzakh

Uzbekistan sedang berusaha menyiapkan papak asas reaktor pertama di loji janakuasa nuklear bernilai AS$9.5 bilion yang dirancang menjelang akhir 2026, sambil membina sebuah bandar berdekatan yang direka untuk hampir 33,000 penduduk. Projek-projek ini menggabungkan penjanaan elektrik, latihan pakar serta peluasan besar-besaran infrastruktur pengangkutan, air dan tenaga di daerah Farish, wilayah Jizzakh.

Presiden Shavkat Mirziyoyev bertemu Alexey Likhachev, ketua pengarah perbadanan nuklear negara Rusia, Rosatom, di Tashkent pada 23 Oktober 2026. Menurut pentadbiran presiden Uzbekistan, perbincangan mereka merangkumi pembinaan loji janakuasa nuklear bersepadu pertama negara itu, kerja reka bentuk yang sedang diteruskan serta infrastruktur yang diperlukan untuk menyokongnya.

Loji berhampiran Tasik Tuzkan itu dirancang menggabungkan dua reaktor besar VVER-1000, masing-masing berkapasiti elektrik 1,000 megawatt, dan dua reaktor lebih kecil RITM-200N, masing-masing menghasilkan 55 megawatt. Secara keseluruhan, empat unit itu akan membekalkan kapasiti terpasang sebanyak 2,110 megawatt.

Rosatom berkata kira-kira 10,000 meter padu konkrit diperlukan untuk papak asas petak reaktor pertama. Kerja menuang konkrit bermula pada Jun, dengan sasaran siap menjelang akhir Disember 2026. Permulaan teknikal reaktor kecil pertama dijadualkan pada 2029, diikuti unit besar pertama pada 2033.

Pertemuan Oktober itu menyusuli lawatan ke kawasan pembinaan pada 22 Oktober oleh delegasi agensi tenaga nuklear Uzbekistan, Uzatom, dan Rosatom. Pemeriksaan mereka merangkumi loji janakuasa serta pembangunan kediaman, yang kerja perumahan dan infrastrukturnya sudah bermula.

Apakah yang Menjadikannya Loji Nuklear Bersepadu?

Uzbekistan merancang menempatkan dua jenis reaktor berbeza di satu tapak. Projek ini disifatkan sebagai gabungan terancang pertama di dunia yang menghimpunkan dua unit VVER-1000 dan dua unit RITM-200N dalam sebuah loji janakuasa.

Reaktor membekalkan haba yang digunakan untuk menghasilkan wap dan menggerakkan peralatan penjana elektrik. Unit janakuasa merangkumi reaktor serta peralatan berkaitan yang diperlukan untuk menghasilkan tenaga. Dalam projek ini, istilah bersepadu merujuk kepada penghimpunan unit besar dan kecil di lokasi yang sama.

Reaktor besar menyumbang 2,000 megawatt daripada jumlah 2,110 megawatt yang dirancang, iaitu kira-kira 95% daripada kapasiti keseluruhan. Dua unit lebih kecil menyumbang baki 110 megawatt, kira-kira 5%. Walaupun reaktor kecil pertama dijadualkan beroperasi lebih awal, kebanyakan kapasiti penjanaan akhir loji itu akan datang daripada unit yang lebih besar.

Atomstroyexport, bahagian kejuruteraan Rosatom, ialah kontraktor utama. Tanggungjawab pembinaannya merupakan sebahagian daripada kerjasama lebih luas yang turut merangkumi latihan kakitangan Uzbekistan dan pembangunan penempatan untuk menempatkan pekerja serta keluarga mereka.

Berapa Banyak Elektrik Dijangka Dihasilkan?

Anggaran penjanaan elektrik tahunan berbeza daripada sehingga 15 bilion kilowatt jam kepada kira-kira 17.2 bilion kilowatt jam apabila keseluruhan loji beroperasi. Perbezaannya ialah 2.2 bilion kilowatt jam, maka jangkaan pengeluaran tahunan kekal sebagai angka penting dalam perancangan yang perlu diperjelas.

Megawatt menerangkan jumlah kuasa yang boleh dihasilkan loji pada sesuatu masa. Kilowatt jam mengukur jumlah elektrik yang dijana dalam tempoh tertentu. Pengeluaran tahunan sesebuah loji bergantung pada tempoh operasinya sepanjang tahun dan tahap output, termasuk tempoh peralatan dihentikan untuk penyelenggaraan.

Kapasiti terancang 2,110 megawatt akan tersedia secara berperingkat, bukan sekali gus. Jadual Uzbekistan menetapkan permulaan teknikal reaktor kecil pertama pada 2029, beberapa tahun sebelum unit besar pertama. Projek penuh dijangka siap pada 2034–2035.

Apakah Pencapaian Pembinaan Seterusnya?

Sasaran pembinaan terdekat Rosatom ialah menyiapkan papak asas bagi petak reaktor unit janakuasa kecil pertama. Papak itu merupakan sebahagian daripada tapak sokongan bangunan reaktor. Menurut pentadbiran presiden, kerja ini sedang berjalan seiring dengan reka bentuk loji yang lebih menyeluruh.

Kronologi projek merangkumi kerja awal di tapak, pembuatan peralatan dan pelancaran unit penjana pertama oleh presiden pada peringkat kemudian. Pencapaian ini menggambarkan bahagian pembangunan yang berbeza:

• April 2025: Aktiviti pembinaan di tapak bermula.
• Mei 2025: Rosatom memulakan pembuatan peralatan untuk projek itu.
• 4 Jun: Mirziyoyev dan Presiden Rusia Vladimir Putin melancarkan pembinaan unit janakuasa pertama.
• Jun 2026: Kerja menuang konkrit bagi papak asas unit kecil pertama bermula.
• 22 Oktober 2026: Delegasi Uzatom dan Rosatom memeriksa loji serta kawasan pembinaan bandar.
• 23 Oktober 2026: Mirziyoyev dan Likhachev meneliti kemajuan di Tashkent.
• Akhir 2026: Sasaran menyiapkan papak asas petak reaktor pertama.
• 2029: Permulaan teknikal reaktor kecil pertama dirancang.
• 2033: Permulaan teknikal unit besar pertama dirancang.
• 2034–2035: Projek penuh dijangka siap.

Permulaan teknikal ialah satu peringkat dalam proses mengoperasikan reaktor, yang melibatkan ujian dan pentauliahan. Oleh itu, jadual ini menggambarkan susunan pencapaian pembinaan dan permulaan operasi sepanjang beberapa tahun, dengan reaktor kecil dijadualkan mencapai peringkat itu terlebih dahulu.

Bandar untuk Pekerja dan Keluarga Mereka

Uzatom berkata penempatan baharu itu sedang dibina di kawasan seluas 200 hektar, dengan kira-kira 10,000 apartmen dirancang untuk hampir 33,000 penduduk. Rosatom menggambarkan jumlah penduduk sasarannya secara lebih umum sebagai lebih 30,000 pakar dan anggota keluarga.

Pelan perumahan itu bersamaan kira-kira 3.3 penduduk bagi setiap apartmen berdasarkan jumlah penduduk yang dinyatakan. Pembangunan itu dirancang sebagai komuniti kekal, dengan sekolah, tadika, kemudahan kesihatan, tempat sukan, kemudahan kebudayaan, kawasan rekreasi dan ruang hijau.

Mirziyoyev dan Likhachev membincangkan kerjasama dalam perumahan yang menggunakan tenaga secara cekap serta perkhidmatan yang diperlukan penduduk. Gabungan kediaman, pendidikan dan penjagaan kesihatan memberikan projek itu dimensi pembangunan setempat, selain matlamat penjanaan elektriknya.

Air, Jalan Raya dan Elektrik di Luar Tapak Reaktor

Huraian Uzatom mengenai infrastruktur luaran menunjukkan sejauh mana pembinaan melangkaui bangunan reaktor. Kerja-kerja itu merangkumi sambungan elektrik, sistem air berasingan, jalan raya dan rangkaian kereta api yang berkhidmat untuk pembangunan lebih luas.

• 388 kilometer rangkaian elektrik.
• Sebuah pencawang yang beroperasi pada 110 kilovolt.
• 21 kilometer saluran paip air minuman.
• 120 kilometer saluran paip air teknikal.
• 39.5 kilometer jalan raya.
• 11 kilometer landasan kereta api.

Air teknikal ialah air untuk kegunaan industri dan operasi lain, bukan untuk diminum. Rangkaian air teknikal yang dirancang hampir enam kali lebih panjang daripada rangkaian air minuman, menggambarkan skala pembinaan utiliti yang berkaitan dengan tapak itu.

Pelan bandar itu turut merangkumi rangkaian elektrik pintar, pusat data dan sistem penyimpanan tenaga. Rangkaian pintar menggunakan pemantauan dan kawalan untuk mengurus aliran elektrik, manakala sistem penyimpanan menyimpan tenaga untuk kegunaan kemudian. Menurut Uzatom, semasa lawatan pada 22 Oktober, delegasi memberi perhatian khusus kepada keselamatan, kualiti pembinaan dan piawaian alam sekitar.

Melatih Tenaga Kerja untuk Mengendalikan Loji

Mirziyoyev dan Likhachev memberi perhatian khusus kepada persediaan kakitangan berkelayakan melalui cawangan Tashkent Universiti Penyelidikan Nuklear Kebangsaan MEPhI dan kemudahan Rosatom. Matlamatnya bukan sekadar menyiapkan pembinaan: Uzbekistan memerlukan tenaga kerja yang mampu mengendalikan dan menyelenggara loji itu sepanjang hayat operasinya.

Kerjasama latihan merangkumi rancangan pengajian pascasiswazah dalam bidang nuklear dan peluang untuk pelajar Uzbekistan menjalani penempatan di perusahaan Rosatom di Rusia pada 2026. Pengajian akademik dan penempatan praktikal bertujuan menghubungkan pembelajaran di bilik kuliah dengan pengalaman di kemudahan industri nuklear.

Pada Julai, delegasi Uzbekistan yang diketuai Timbalan Perdana Menteri A. Ramatov melawat loji janakuasa nuklear Novovoronezh di Rusia. Lawatan itu merangkumi reaktor Generasi III+, sistem keselamatan, infrastruktur sokongan dan bandar kediaman berhampiran. Generasi III+ ialah gelaran bagi reka bentuk reaktor moden yang mempunyai ciri keselamatan tambahan.

Kedua-dua pihak turut bersetuju mengadakan mesyuarat operasi bulanan di tapak pembinaan Uzbekistan. Urusan itu menyediakan wadah tetap untuk meneliti kemajuan ketika pembinaan reaktor, kerja utiliti, perumahan dan persediaan tenaga kerja berjalan serentak.

Projek AS$9.5 Bilion dengan Cita-cita Lebih Luas

Kos anggaran loji bersepadu itu ialah AS$9.5 bilion. Terma pembiayaan, pembahagian kos antara reaktor dan pembangunan sokongan, serta harga elektriknya pada masa hadapan tidak diperincikan dalam pengumuman mengenai pertemuan Oktober itu.

Rosatom membawa organisasi industri yang luas dalam kerjasama ini. Ditubuhkan pada 2007, perbadanan negara Rusia itu terdiri daripada lebih 400 organisasi, menurut laporan korporatnya. Kegiatannya merangkumi perlombongan dan pengayaan uranium, pengeluaran bahan api nuklear, reka bentuk dan pembinaan reaktor, penjanaan elektrik serta pengurusan sisa radioaktif.

Mirziyoyev juga berkata Uzbekistan sedang mempertimbangkan pembinaan loji janakuasa nuklear kedua dan ketiga, serta bercadang membincangkan kemungkinan itu dengan rakan kongsi dan pelabur baharu. Cita-cita tersebut akan memperluas program nuklear negara itu melangkaui pembangunan Jizzakh yang sedang dibina.

Pencapaian konkrit setakat ini tertumpu pada tapak pertama: menyiapkan papak asas awal pada 2026, menyediakan kakitangan dan meneruskan usaha ke arah permulaan teknikal reaktor kecil pertama pada 2029. Unit penjana yang lebih besar dan penyiapan penuh menyusul kemudian mengikut jadual.

Kerjasama Meliputi Perubatan dan Bahan

Perbincangan Oktober itu turut merangkumi kemungkinan kerjasama dalam bidang perubatan nuklear dan pembuatan bahan tambahan. Perubatan nuklear menggunakan bahan radioaktif untuk diagnosis atau rawatan perubatan. Pembuatan bahan tambahan menghasilkan objek dengan membina bahan secara berlapis-lapis, bukannya memotong bentuk siap daripada bahan yang lebih besar.

Perbincangan kerjasama terdahulu merangkumi kemungkinan projek rintis perubatan di wilayah Fergana, Uzbekistan, selain penyimpanan tenaga dan bahan komposit. Bahan komposit menggabungkan bahan berbeza untuk mendapatkan ciri yang berguna, seperti kekuatan dengan berat yang lebih rendah. Kedua-dua pihak bersetuju menyediakan pelan hala tuju untuk mengenal pasti bidang keutamaan dan projek bersama yang dicadangkan.

Rosatom berkata Likhachev mengesahkan kesediaan perbadanan itu untuk memperluas kerjasama dan memenuhi komitmennya dalam projek penting dari segi strategik di Uzbekistan. Selain program reaktor, perbincangan mengenai perubatan, bahan dan latihan menunjukkan pelbagai kegiatan yang sedang dipertimbangkan dalam kerjasama itu.

Bagi Jizzakh, perubahan paling ketara sudah mula terbentuk melalui asas bangunan, kediaman dan infrastruktur penghubung. Ujian kemajuan projek yang dijadualkan seterusnya ialah menyiapkan papak asas petak reaktor pertama menjelang akhir 2026, sebelum fasa panjang menuju operasi penuh pada 2034–2035.

Perkara Utama

• Mirziyoyev dan ketua Rosatom Alexey Likhachev meneliti projek nuklear itu di Tashkent pada 23 Oktober 2026.
• Loji yang dianggarkan bernilai AS$9.5 bilion itu akan menggabungkan dua reaktor besar dan dua reaktor kecil dengan jumlah kapasiti 2,110 megawatt.
• Rosatom menyasarkan papak asas petak reaktor pertama siap menjelang akhir 2026.
• Sebuah bandar berhampiran dirancang dengan kira-kira 10,000 apartmen untuk hampir 33,000 penduduk.
• Pembangunan itu merangkumi infrastruktur elektrik, air, jalan raya dan kereta api yang luas, di samping latihan khusus.
• Permulaan teknikal reaktor kecil pertama dijadualkan pada 2029, manakala projek penuh dijangka siap pada 2034–2035.