Malaysia Tetapkan Minimum 30% Tenaga Boleh Baharu untuk Pusat Data Tatkala Permintaan Elektrik Meningkat

Keperluan tenaga hijau disertai penelitian lebih rapi terhadap permintaan elektrik

Malaysia telah meluluskan syarat supaya pusat data menggunakan sekurang-kurangnya 30% tenaga boleh baharu, sambil memperketat penelitian terhadap jumlah elektrik yang ditempah dan benar-benar digunakan oleh pengendali. Timbalan Perdana Menteri Fadillah Yusof memberitahu Dewan Rakyat pada 28 Oktober 2026 bahawa Suruhanjaya Tenaga sedang membangunkan rangka kerja dan garis panduan yang diperlukan untuk melaksanakan syarat itu.

Angka penggunaan elektrik menunjukkan sebab kerajaan meneliti permintaan dengan rapi. Setakat Ogos 2026, pusat data telah membuat kontrak bekalan elektrik sebanyak 2,346 megawatt, tetapi hanya menggunakan 1,374 megawatt, atau 58.5% daripada jumlah itu. Jurangnya ialah 972 megawatt, bersamaan 41.5% daripada permintaan yang dikontrak.

Fadillah, yang juga Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air, berkata pengendali wajar membangunkan penjanaan solar untuk kegunaan sendiri dan melengkapi kemudahan mereka dengan penjana sandaran bagi membantu mengurangkan tekanan terhadap grid nasional ketika tempoh kritikal. Kerajaan mahu industri memenuhi lebih banyak keperluannya sendiri tanpa memindahkan kos tambahan bekalan elektrik kepada isi rumah dan perniagaan lain.

Dasar itu menggabungkan tiga pertimbangan praktikal: mendapatkan bekalan elektrik yang lebih bersih, memastikan grid kekal andal dan menentukan pihak yang menanggung kos infrastruktur baharu. Cara ambang 30% itu diukur juga penting dari segi komersial. Syarat yang berasaskan kapasiti terpasang boleh menghasilkan jumlah penjanaan boleh baharu yang berbeza berbanding syarat yang berasaskan penggunaan elektrik dari semasa ke semasa.

Bagi komuniti yang menempatkan pusat data, penilaian tidak hanya meliputi bekalan elektrik. Fadillah berkata projek di lokasi yang mempunyai margin rizab air rendah tidak akan dipertimbangkan untuk dibangunkan, sekali gus meletakkan ketersediaan air tempatan seiring kapasiti grid dalam keputusan mengenai lokasi peluasan industri.

Bagaimanakah syarat 30% itu akan diukur?

Kerajaan menyatakan bahagian minimum tenaga boleh baharu dari segi jumlah kapasiti permintaan elektrik atau penggunaan tenaga. Laporan pada 27 Oktober mengenai kenyataan Fadillah di Parlimen menyebut syarat itu sebagai 30% daripada jumlah penggunaan tenaga, manakala jawapan bertulis beliau di Parlimen kepada Ahli Parlimen Bukit Bendera, Syerleena Abdul Rashid, merujuk kepada jumlah kapasiti permintaan elektrik. Rangka kerja Suruhanjaya Tenaga masih dibangunkan, maka kaedah pengiraan akhir dan jadual pelaksanaan belum ditetapkan.

Kapasiti ialah jumlah kuasa yang boleh dibekalkan oleh peralatan atau diambil oleh sesebuah kemudahan pada masa tertentu, dan lazimnya diukur dalam megawatt. Penggunaan pula ialah elektrik yang digunakan dalam suatu tempoh, diukur dalam kilowatt-jam atau megawatt-jam. Kapasiti terkadar pemasangan solar dan jumlah elektrik yang dihasilkannya sepanjang hari ialah dua ukuran berbeza kerana outputnya berubah mengikut cahaya matahari.

Pilihan kaedah pengiraan itu penting untuk pelaburan. Berdasarkan pengiraan kapasiti yang ringkas, 30% daripada saluran projek pusat data yang memerlukan 5 gigawatt bersamaan kapasiti tenaga boleh baharu sebanyak 1.5 gigawatt. Sebaliknya, untuk memenuhi 30% penggunaan elektrik, pengiraan perlu berdasarkan penjanaan dan penggunaan sebenar dalam tempoh berkenaan.

Anggaran industri meletakkan potensi pasaran solar dan penyimpanan tenaga antara RM9 bilion hingga RM36 bilion, bergantung pada cara syarat itu dilaksanakan. Anggaran tersebut menggunakan andaian kos projek RM4 juta bagi setiap megawatt serta senario kapasiti dan penggunaan yang berbeza. Peraturan akhir pengawal selia akan menentukan andaian yang boleh digunakan pengendali ketika merancang projek mereka.

Penjanaan solar dan pembelian terus menawarkan dua pilihan

Pusat data boleh memenuhi syarat tenaga boleh baharu melalui Skim Bekalan Tenaga Boleh Baharu Korporat, yang dikenali sebagai CRESS, atau program Solar untuk Penggunaan Sendiri, yang dikenali sebagai SELCO. Fadillah menggalakkan penyertaan dalam kedua-dua pendekatan itu sebagai sebahagian usaha mengurangkan pergantungan kepada bekalan elektrik konvensional.

CRESS membolehkan pemaju tenaga boleh baharu menjual elektrik secara terus kepada pelanggan korporat dengan menggunakan grid nasional. Oleh itu, pusat data boleh membeli elektrik hijau daripada penjana berasingan dan tidak perlu menjana kesemuanya di kemudahan sendiri.

SELCO menggunakan pendekatan berbeza: pengendali menjana elektrik solar untuk kegunaan sendiri. Fadillah menggalakkan pusat data menyertai program itu tanpa mengeksport lebihan elektrik ke grid nasional. Matlamatnya adalah untuk memenuhi permintaan sendiri dan mengurangkan beban tambahan terhadap sistem elektrik secara keseluruhan.

Fadillah menjelaskan tujuan menggalakkan penjanaan di pusat data semasa sesi soal jawab di Parlimen:

Pendekatan ini bertujuan meningkatkan penggunaan tenaga yang dijana sendiri oleh sektor pusat data, sambil mengurangkan kebergantungan sepenuhnya kepada bekalan elektrik daripada grid nasional.

Siapa yang membayar caj CRESS?

Fadillah turut menjelaskan bahawa caj akses sistem grid nasional yang perlu dibayar oleh pemaju tenaga boleh baharu di bawah CRESS kekal pada 14 sen bagi setiap kilowatt-jam. Pengguna elektrik hijau pula membayar caj berasingan sebanyak empat sen bagi setiap kilowatt-jam. Katanya, kedua-dua caj itu tidak sepatutnya digabungkan menjadi satu caj sebanyak 18 sen.

Caj tersebut dikenakan kepada pihak yang berbeza. Pemaju membayar caj akses grid yang menyalurkan elektriknya kepada pelanggan, manakala pengguna mempunyai kewajipan bayaran yang berasingan. Kontrak antara pemaju dengan pembeli akan menentukan terma komersial yang lebih luas bagi pembelian elektrik mereka.

Caj pemaju pada mulanya ditetapkan pada 20 sen bagi setiap kilowatt-jam selepas libat urus industri, sebelum dikurangkan kepada 14 sen. Itu merupakan pengurangan sebanyak enam sen, atau 30%. Fadillah berkata caj tersebut meliputi kos operasi dan kawal selia, pembangunan pasaran serta usaha memperluas atau mengukuhkan sistem elektrik. Katanya, Suruhanjaya Tenaga membincangkan kadar itu dengan peserta industri dan mereka menerimanya.

Pakej yang diperkenalkan pada September mewajibkan kontrak selama 10 tahun antara pembekal elektrik boleh baharu dengan pembeli korporat. Projek mesti memulakan operasi komersial selewat-lewatnya pada 31 Disember 2028 untuk layak mendapat kadar 14 sen. Tarikh akhir itu memberikan tarikh khusus kepada pemaju dan pelanggan pusat data untuk merancang pembinaan, sambungan grid dan pembelian elektrik.

Mengapa jurang antara kuasa yang ditempah dengan penggunaan sebenar begitu besar?

Pada Ogos, pusat data menggunakan 1,374 megawatt berbanding permintaan yang dikontrak sebanyak 2,346 megawatt. Fadillah berkata pengendali menganggarkan keperluan mereka apabila memohon bekalan elektrik, namun penggunaan sebenar mungkin lebih rendah. Pasukan Petugas Pusat Data ditubuhkan untuk meneliti keperluan dan penggunaan sebenar itu dengan lebih rapi.

Syarikat utiliti perlu merancang bekalan elektrik yang telah dijanjikan, walaupun pelanggan pada awalnya menggunakan jumlah yang lebih rendah. Penjanaan, talian penghantaran dan peralatan lain mungkin perlu tersedia apabila pelanggan itu meningkatkan operasinya. Oleh itu, ketepatan permohonan permintaan penting bagi keputusan pelaburan di seluruh sistem tenaga.

Malaysia sebelum ini telah mengambil langkah supaya pelabur membayar untuk kuasa yang ditempah dan naik taraf grid. Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Johari Abdul Ghani menggariskan syarat tersebut di Parlimen pada 15 Oktober, termasuk caj bagi kapasiti yang disediakan walaupun tidak digunakan oleh pusat data.

Jawapan bertulis Fadillah turut menyatakan bahawa Caj Beban Tersambung telah dinaikkan bagi menggalakkan penggunaan kapasiti yang diluluskan secara cekap dan menghalang permohonan yang melebihi keperluan sebenar. Secara bersama, semakan permintaan dan peraturan caj memberikan alasan kewangan kepada pengendali untuk membuat unjuran yang realistik dan tidak menempah lebih banyak elektrik daripada yang dijangka diperlukan.

Kelulusan menunjukkan skala peluasan yang bakal berlaku

Fadillah berkata projek pusat data telah mendapat kelulusan bekalan elektrik berkapasiti 12.3 gigawatt setakat Ogos, menurut jawapan bertulis beliau di Parlimen. Kerajaan mengunjurkan permintaan elektrik maksimum sektor itu mencecah 8,391 megawatt menjelang 2030, bersamaan 8.391 gigawatt. Satu gigawatt bersamaan 1,000 megawatt.

Angka-angka itu menggambarkan peringkat pembangunan yang berbeza: kapasiti bekalan yang diluluskan, permintaan yang dikontrak dan elektrik yang sedang digunakan. Perancangan perlu mengambil kira bila projek yang diluluskan akan mula beroperasi dan bagaimana penggunaannya akan meningkat, di samping penggunaan yang direkodkan di kemudahan sedia ada.

Maklumat industri turut menunjukkan bahawa Pasukan Petugas Pusat Data telah meluluskan kapasiti tambahan sebanyak 5 gigawatt, tertakluk pada syarat tenaga boleh baharu 30%. Jumlah itu mewakili kira-kira 60% daripada saluran projek berkapasiti 8.3 gigawatt yang dikenal pasti setakat Jun.

Fadillah menyifatkan pendekatan peluasan penjanaan dan pengukuhan grid sebagai usaha berperingkat. Kerajaan akan memantau permintaan sebenar, menilai risiko serta mengemas kini perancangan penjanaan dan rangkaian selaras dengan perkembangan industri. Bagi pembekal elektrik, ini bermakna pelaburan baharu perlu diselaraskan dengan projek yang sedang berjalan, bukan hanya berdasarkan jumlah kapasiti yang dimohon.

Permohonan bekalan elektrik melalui pemeriksaan teknikal

Setiap permohonan bekalan elektrik untuk pusat data menjalani penilaian teknikal oleh Kumpulan Fokus Tenaga, yang diuruskan oleh Suruhanjaya Tenaga, sebelum dirujuk kepada Pasukan Petugas Pusat Data. Semakan itu menilai sama ada sistem kuasa mampu membekalkan permintaan yang dicadangkan dan jenis pelaburan infrastruktur yang diperlukan.

Penilaian itu menggunakan unjuran yang diluluskan oleh Majlis Tenaga Negara dan meneliti rangkaian penghantaran serta pengagihan. Penghantaran membawa sejumlah besar elektrik merentasi sistem, manakala pengagihan menyalurkannya melalui rangkaian yang lebih setempat. Pusat data berskala besar mungkin memerlukan perubahan yang melangkaui titik sambungannya sendiri.

Fadillah berkata keutamaan kerajaan termasuk keselamatan sistem, kapasiti mencukupi, margin rizab yang selamat, kestabilan grid dan kesinambungan bekalan untuk semua pengguna. Margin rizab menyediakan penampan antara kapasiti elektrik yang tersedia dengan permintaan, sekali gus membantu sistem menghadapi keadaan apabila peralatan tidak dapat digunakan atau permintaan meningkat.

Peraturan kos berasaskan prinsip bahawa pengguna yang menimbulkan kos tambahan kepada sistem perlu membayar bahagian yang adil. Tarif Voltan Ultra Tinggi berkuat kuasa pada 1 Julai 2025 untuk pusat data sedia ada dan baharu yang dibekalkan dengan voltan tinggi atau voltan amat tinggi, di samping langkah lain yang bertujuan mengagihkan kos infrastruktur dengan lebih adil.

Penjana sandaran dan rizab air membentuk perlindungan setempat

Fadillah berkata pusat data memerlukan penjana sandaran yang boleh menyokong kawalan permintaan ketika tempoh kritikal dan apabila rizab operasi rendah. Penggunaan penjana tersebut membolehkan kemudahan mengurangkan pengambilan elektrik daripada grid apabila sistem secara keseluruhan mengalami tekanan.

Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal, Ahli Parlimen Machang, membangkitkan isu itu semasa pertanyaan mengenai perlindungan bekalan elektrik dan air awam ketika kemarau atau gangguan bekalan. Pertanyaan beliau menghubungkan perancangan tenaga negara dengan tekanan yang mungkin dialami penduduk di kawasan yang menempatkan pusat data.

Ketersediaan air merupakan sebahagian daripada penilaian lokasi oleh pasukan petugas. Fadillah berkata penilaian itu mengambil kira margin rizab air berdasarkan maklum balas dan saranan operator bekalan air negeri. Projek di kawasan yang mempunyai margin rendah tidak akan dipertimbangkan untuk dibangunkan.

Tenaga nuklear kekal dalam pertimbangan kerajaan sebagai satu lagi sumber elektrik yang berpotensi. Fadillah berkata Malaysia perlu terlebih dahulu menangani perjanjian antarabangsa dan kewajipan perjanjian, memenuhi piawaian Agensi Tenaga Atom Antarabangsa serta memastikan peraturan keselamatan, keupayaan tenaga kerja dan teknologi yang sesuai. Beliau meletakkan kesiapsiagaan negara dan keselamatan awam sebagai teras keputusan itu.

Tarikh penting bagi pengendali

Syarat tenaga boleh baharu itu merupakan sebahagian daripada rangkaian perubahan tarif, semakan permintaan dan syarat pelaburan. Pengendali yang merancang perolehan elektrik kini berdepan rangka kerja pematuhan yang masih dibangunkan serta tarikh akhir yang telah ditetapkan bagi kadar akses CRESS.

• 1 Julai 2025: Tarif Voltan Ultra Tinggi berkuat kuasa bagi pusat data yang menerima bekalan elektrik pada voltan tinggi atau voltan amat tinggi.
• Ogos 2026: Permintaan pusat data yang dikontrak berjumlah 2,346 megawatt, manakala penggunaan sebenar ialah 1,374 megawatt.
• 15 Oktober 2026: Johari menggariskan syarat yang mewajibkan pelabur membayar kapasiti elektrik yang ditempah dan naik taraf penghantaran.
• 28 Oktober 2026: Fadillah menerangkan rangka kerja tenaga boleh baharu, penilaian permintaan dan perlindungan bekalan di Dewan Rakyat.
• 31 Disember 2028: Projek CRESS mesti memulakan operasi komersial untuk layak mendapat kadar akses pemaju sebanyak 14 sen.
• 2030: Unjuran permintaan elektrik maksimum kerajaan daripada pusat data mencecah 8,391 megawatt.

Bagi pemaju, tugas terdekat ialah menyelaraskan tempahan elektrik, perolehan tenaga boleh baharu dan perbelanjaan infrastruktur dengan keperluan operasi yang realistik. Bagi kerajaan, keputusan yang sama akan menentukan seberapa cepat pusat data boleh berkembang sambil mengekalkan bekalan elektrik dan air untuk pengguna lain.

Perkara Utama

• Malaysia telah meluluskan syarat minimum 30% tenaga boleh baharu bagi pusat data, dengan garis panduan terperinci masih dibangunkan.
• Penggunaan elektrik sebenar ialah 58.5% daripada permintaan yang dikontrak pada Ogos 2026.
• Pengendali digalakkan membeli elektrik boleh baharu melalui CRESS atau menjana tenaga solar untuk kegunaan sendiri.
• Pemaju CRESS membayar caj akses 14 sen bagi setiap kilowatt-jam; pengguna membayar caj berasingan sebanyak empat sen.
• Permohonan bekalan elektrik menjalani semakan teknikal, manakala lokasi yang mempunyai margin rizab air rendah tidak akan dipertimbangkan untuk dibangunkan.
• Projek yang ingin mendapatkan kadar CRESS 14 sen mesti memulakan operasi komersial selewat-lewatnya pada 31 Disember 2028.