Thailand Turunkan Harga Diesel B7 sebanyak 1 Baht apabila Formula Bahan Api Menghapuskan Kos Penghantaran Andaian

Harga pam lebih rendah bermula 29 Oktober

Thailand akan menurunkan harga runcit diesel B7 sebanyak 1 baht seliter kepada 42.54 baht dan mengurangkan harga dua jenis gasohol yang banyak digunakan sebanyak 0.50 baht mulai 29 Oktober 2026, susulan perubahan formula penetapan harga bahan api yang menurut Menteri Tenaga Akanat Promphan merangkumi kos andaian sejak 2004.

Jawatankuasa Pengurusan Dana Bahan Api Minyak meluluskan perubahan itu pada 28 Oktober. Harga gasohol E10-95 akan turun kepada 41.54 baht seliter dan E10-91 kepada 41.17 baht. Harga pam baharu dijadualkan berkuat kuasa pada 5 pagi, 29 Oktober, manakala harga runcit bahan api lain kekal tidak berubah.

Potongan harga itu menyusuli semakan yang diluluskan oleh Jawatankuasa Pentadbiran Dasar Tenaga, yang turut dikenali sebagai CEPA. Semakan itu menghapuskan kos pengangkutan, insurans dan kehilangan bahan api semasa pengangkutan yang dikira seolah-olah bahan api dihantar melalui laut dari Singapura, walaupun kebanyakan bahan api berkenaan ditapis di Thailand.

Akanat menganggarkan penjimatan hasil semakan formula itu berjumlah 10.839 bilion baht setahun, atau kira-kira 29.7 juta baht sehari. Kerajaan membentangkan perubahan itu sebagai penghapusan kekal perbelanjaan andaian, di samping penggunaan berterusan Dana Bahan Api Minyak untuk menampan harga.

Keputusan itu dibuat ketika perniagaan pengangkutan mengadu tentang kenaikan kos dan harga bahan api antarabangsa kekal tinggi. Harga diesel Singapura sekitar US$171 setong pada 28 Oktober, manakala petrol sekitar US$139. Dana Thailand membayar pampasan kira-kira 253 juta baht sehari untuk membantu menguruskan harga bahan api dalam negara.

Jumlah yang akan dibayar dan dijimatkan pemandu

Harga diesel B7 sebelum ini ialah 43.54 baht seliter, berdasarkan harga dan pengurangan yang diumumkan. Penurunan kepada 42.54 baht bersamaan potongan kira-kira 2.3%. Pemandu yang membeli 50 liter akan membayar 2,127 baht berbanding 2,177 baht, sekali gus menjimatkan 50 baht.

Harga gasohol E10-95 turun daripada harga sebelumnya yang dianggarkan 42.04 baht kepada 41.54 baht, manakala E10-91 turun daripada 41.67 baht kepada 41.17 baht. Kedua-dua pengurangan itu kira-kira 1.2%. Pembelian 40 liter bagi mana-mana gred akan menelan belanja 20 baht lebih rendah.

Nama bahan api itu merujuk kepada campuran yang berbeza. B7 ialah diesel yang dicampur dengan kira-kira 7% biodiesel. E10 ialah petrol yang dicampur dengan kira-kira 10% etanol, manakala angka 91 dan 95 merujuk kepada kadar oktana, iaitu ukuran keupayaan petrol menahan penyalaan yang tidak dikehendaki di dalam enjin.

Pengurangan yang diumumkan memberikan penjimatan kepada pemandu berdasarkan jumlah yang dibeli: 1 baht bagi setiap liter B7 dan setengah baht bagi setiap liter untuk dua jenis E10. Oleh itu, pengguna tetap dan perniagaan yang membeli dalam jumlah lebih besar akan menikmati penjimatan tunai yang lebih besar.

Kenapa kos penghantaran dari Singapura dihapuskan

Formula penetapan harga kilang penapisan Thailand secara tradisinya bermula dengan harga bahan api ditapis di Singapura, kemudian menambah kos yang dikira seolah-olah bahan api itu dihantar ke Thailand. Akanat berkata Pejabat Dasar dan Perancangan Tenaga menetapkan formula itu pada 2004.

Kilang penapisan menukar minyak mentah kepada produk yang boleh digunakan seperti diesel dan petrol. Harga di pintu kilang penapisan ialah harga pada peringkat lebih awal dalam rantaian bekalan, sebelum bahan api sampai ke pam runcit. Harga pasaran serantau boleh dijadikan rujukan bagi pengiraan itu, walaupun produk berkenaan dihasilkan di dalam negara.

Semakan CEPA menghapuskan andaian kos laluan Singapura bagi pengangkutan, insurans dan bahan api yang hilang semasa penghantaran. Matlamat yang dinyatakan kementerian ialah memastikan pengguna membayar harga yang lebih mencerminkan perbelanjaan sebenar.

Formula itu juga mengurangkan kadar simpanan rizab minyak kepada dua pertiga daripada paras sebelumnya, iaitu pengurangan satu pertiga bagi komponen tersebut. Perubahan ini menyelaraskan kadar rizab yang digunakan dalam penetapan harga dengan keperluan rizab sebenar.

Akanat berkata penggunaan penanda aras global mungkin sesuai dalam keadaan biasa, tetapi berhujah bahawa pengiraan sedia ada boleh menjana pulangan berlebihan ketika krisis. Tindak balasnya menggabungkan penghapusan andaian kos penghantaran dengan pengurangan kadar simpanan rizab.

Penjimatan kilang penapisan dan pengurangan harga pam berlaku pada peringkat berbeza

Formula yang disemak akan mengurangkan harga di pintu kilang penapisan bagi pelbagai produk bahan api antara 0.0875 baht hingga 0.3548 baht seliter. Diesel B7 menerima pengurangan terbesar, sebanyak 0.3548 baht seliter, dengan anggaran penjimatan tahunan 6.795 bilion baht.

Gasohol 95 menerima pengurangan harga di pintu kilang penapisan sebanyak 0.3203 baht seliter, dengan nilai anggaran 2.115 bilion baht setahun. Kedua-dua produk itu menyumbang 8.910 bilion baht, atau kira-kira 82% daripada unjuran penjimatan tahunan formula sebanyak 10.839 bilion baht.

Jawatankuasa Pengurusan Dana Bahan Api Minyak turut mengubah kadar pampasan. Sokongan bagi diesel B7 dikurangkan sebanyak 0.38 baht seliter kepada 2.93 baht. Sokongan bagi E10-95 dan E10-91 masing-masing dikurangkan sebanyak 0.16 baht seliter kepada 1.61 baht.

Oleh itu, pemandu mendapat harga pam lebih rendah sementara dana membayar pampasan yang lebih sedikit bagi setiap liter bahan api tersebut. Perubahan harga di pintu kilang penapisan memberi kesan lebih awal dalam rantaian bekalan, manakala pelarasan dana mempengaruhi sokongan dalam struktur penetapan harga runcit.

Angka yang diumumkan masih belum menjelaskan satu perkara: pengiraan lengkap yang menghubungkan setiap pengurangan harga di pintu kilang penapisan dan pelarasan pampasan dengan potongan akhir harga pam. Pengguna mengetahui harga runcit baharu, tetapi angka yang diberikan tidak merangkumi semua komponen yang diperlukan untuk mengira semula jumlah itu.

Semakan kekal selepas lapan campur tangan kecemasan

CEPA telah melaraskan harga di pintu kilang penapisan bagi diesel berkelajuan tinggi sebanyak lapan kali sejak April 2026, menggunakan kuasa di bawah Dekri Kecemasan mengenai Pemulihan dan Pencegahan Kekurangan Minyak Bahan Api B.E. 2516 (1973).

Kerajaan berkata langkah itu mendapatkan semula manfaat sebanyak 31.786 bilion baht yang dianggap berlebihan, melibatkan 11.058 bilion liter diesel. Kerajaan turut berkata 64.355 bilion baht daripada Dana Bahan Api Minyak digunakan untuk menguruskan harga bahan api, menjadikan jumlah keseluruhan yang digunakan 96.141 bilion baht.

Akanat, menteri tenaga, menjelaskan perbezaan antara campur tangan itu dengan formula penetapan harga baharu:

"Penghapusan manfaat berlebihan kilang penapisan ialah tindak balas jangka pendek terhadap krisis, manakala penghapusan kos andaian ini menangani struktur itu sendiri," katanya.

Menteri itu berkata penghapusan kos andaian bertujuan berterusan selepas tekanan terhadap harga tenaga semasa berakhir:

Walaupun krisis berakhir, kira-kira THB10 bilion setahun ini tidak akan kembali dalam bil bahan api pengguna Thailand.

Tarikh utama menunjukkan perkembangan dasar itu:

• 2004: Pejabat Dasar dan Perancangan Tenaga menetapkan formula penetapan harga yang menurut Akanat merangkumi kos andaian.
• Mulai April 2026: CEPA melakukan lapan campur tangan terhadap harga di pintu kilang penapisan bagi diesel berkelajuan tinggi di bawah dekri kecemasan 1973.
• 28 Oktober 2026: Jawatankuasa Pengurusan Dana Bahan Api Minyak meluluskan pelarasan pampasan dan pengurangan harga runcit terkini.
• 29 Oktober 2026: Formula penetapan harga kilang penapisan yang disemak dan harga pam lebih rendah berkuat kuasa, dengan perubahan runcit dijadualkan bermula pada 5 pagi.

Kenapa B7 penting kepada perniagaan pengangkutan

Udom Suwitsakdanon, naib pengerusi Nim See Seng Transport 1988 Co., sebuah pengendali utama di utara Thailand, pada 28 Oktober menggesa bantuan yang menyasarkan diesel B7. Katanya, kebanyakan trak menggunakan B7, menjadikan pengurangan harga bahan api itu lebih bermanfaat kepada industrinya berbanding sokongan untuk campuran lain.

Udom mengkritik pengurangan cukai berasingan kerajaan bagi E20 dan B20 yang berlangsung selama tiga bulan. Katanya, B20 lebih lazim digunakan oleh traktor dan kenderaan pertanian berbanding trak yang menjadi teras perniagaannya.

Kebimbangannya tertumpu pada skala kenaikan yang telah ditanggung oleh pengendali pengangkutan. Katanya, harga bahan api telah meningkat lebih daripada 10 kali dan kos pengangkutan meningkat lebih 20%. Menurut anggarannya, bahan api merangkumi 60% hingga 70% daripada kos pengangkutan.

Pengurangan 1 baht bagi B7 menyasarkan gred khusus yang dimintanya daripada kerajaan. Pada harga yang diumumkan, ia mengurangkan kos bagi jumlah B7 tertentu sebanyak kira-kira 2.3%, sekali gus memberi sedikit kelegaan daripada kenaikan perbelanjaan pengangkutan yang jauh lebih besar seperti yang diterangkannya.

Udom berkata pengendali telah cuba mengekalkan caj pengangkutan tetapi semakin sukar menanggung kenaikan bahan api berulang kali. Harga B7 yang lebih rendah mengurangkan salah satu perbelanjaan terbesar mereka, manakala sebarang perubahan pada caj penghantaran atau harga barangan bergantung pada keputusan perniagaan yang terlibat.

Dana masih menanggung bil harian yang besar

Dana Bahan Api Minyak terus menanggung beban besar walaupun pampasan bagi setiap liter dikurangkan. Pada kira-kira 253 juta baht sehari, bil pampasan yang dilaporkan jauh lebih besar daripada anggaran penjimatan harian 29.7 juta baht hasil semakan formula.

Penjimatan formula berjumlah kira-kira 12% daripada angka pampasan harian itu. Kedua-dua jumlah mengukur perkara yang berbeza: satu menganggarkan kos yang dihapuskan daripada struktur penetapan harga, manakala satu lagi merekodkan sokongan dana bagi harga bahan api.

Harga diesel Singapura yang disebut, kira-kira US$171 setong, adalah US$32 lebih tinggi daripada petrol yang berharga kira-kira US$139 pada 28 Oktober. Itu ialah harga bahan api ditapis, iaitu produk yang dijual selepas minyak mentah diproses.

Jawatankuasa mengekalkan harga runcit bahan api lain bagi mengehadkan tekanan terhadap kos sara hidup isi rumah. Oleh itu, kementerian menggunakan dua pendekatan serentak: mengubah formula pengiraan kos bahan api dan meneruskan sokongan kewangan melalui dana.

Semakan lebih luas terhadap caj tenaga

Akanat mengaitkan semakan bahan api itu dengan langkah terdahulu yang menurutnya mengeluarkan kira-kira 18 bilion baht kos lampu awam daripada bil elektrik isi rumah. Beliau membentangkan kedua-dua keputusan itu sebagai usaha menyemak perbelanjaan yang dimasukkan dalam harga tenaga dan mengurangkan caj yang tidak berkaitan dengan penggunaan sebenar pengguna.

Bagi pemandu, hasil serta-merta adalah jelas: diesel B7 dan gasohol E10 lebih murah mulai 29 Oktober. Bagi pengendali pengangkutan, pengurangan B7 melibatkan bahan api yang dikenal pasti Udom sebagai penting untuk operasi trak. Bagi kerajaan, cabaran jangka panjang ialah mengurus kos sokongan berterusan ketika harga bahan api antarabangsa berubah-ubah.

Perubahan yang berkekalan terletak pada pengiraan itu sendiri. Penghapusan perbelanjaan penghantaran andaian dan pengurangan kadar simpanan rizab menurunkan asas penetapan harga, sementara harga pam pada masa hadapan akan terus mencerminkan keadaan pasaran dan keputusan kerajaan mengenai sokongan.

Perkara Utama

• Harga diesel B7 turun sebanyak 1 baht kepada 42.54 baht seliter mulai 29 Oktober 2026.
• Harga E10-95 dan E10-91 turun sebanyak 0.50 baht kepada 41.54 baht dan 41.17 baht seliter.
• Formula yang disemak menghapuskan andaian kos pengangkutan, insurans dan kehilangan bahan api semasa penghantaran melalui laluan Singapura.
• Kadar simpanan rizab turun kepada dua pertiga daripada paras sebelumnya.
• Kerajaan menganggarkan penjimatan tahunan hasil semakan formula berjumlah 10.839 bilion baht.
• Pampasan turun kepada 2.93 baht seliter bagi B7 dan 1.61 baht bagi kedua-dua gred E10.
• Harga runcit bahan api lain kekal tidak berubah, manakala bil pampasan dana kira-kira 253 juta baht sehari.