Pencemaran Udara di Pakistan Memendekkan Hayat 3.9 Tahun, Kerajaan Umum Dana Udara Bersih AS$10 Juta

Krisis kesihatan nasional bertemu komitmen pembiayaan baharu

Pencemaran udara mengurangkan purata jangka hayat di Pakistan sebanyak 3.9 tahun, menurut anggaran, menyumbang kepada kira-kira 128,000 kematian pramatang setiap tahun dan menyebabkan kerugian bersamaan 6.5 peratus ekonomi, menurut penilaian Pakistan Air Quality Initiative (PAQI). Di Lahore, pendedahan berterusan kepada tahap pencemaran semasa boleh memendekkan hayat sehingga tujuh tahun.

Dapatan itu memberikan ukuran nasional bagi krisis yang kembali ketara pada 28 Oktober 2026. Pada jam 10 pagi, Lahore menduduki tempat teratas dalam penarafan langsung IQAir bagi bandar-bandar utama dengan bacaan Indeks Kualiti Udara (AQI) sebanyak 296, dalam kategori sangat tidak sihat. Karachi menduduki tempat kelima dengan bacaan 173, diklasifikasikan sebagai tidak sihat.

Pada hari yang sama, Menteri Perubahan Iklim Musadik Masood Malik mengumumkan peruntukan AS$10 juta untuk menubuhkan Dana Udara Bersih khusus di Persidangan Udara Bersih Nasional Pakistan di Islamabad. Beliau berkata kerajaan telah memperuntukkan sumbernya sendiri dan menyifatkan akses kepada alam sekitar yang bersih dan sihat sebagai hak asasi.

Tindakan segera merangkumi pemeriksaan industri, tindakan terhadap pembakaran sisa tanaman dan penambahan peralatan untuk mengawal habuk. Dapatan PAQI menunjukkan tugas yang lebih luas: mengurangkan pelepasan daripada pengangkutan, kilang dan tanur bata, dengan keutamaan berbeza mengikut bandar.

Perkara yang diukur dalam penilaian nasional

Penilaian PAQI bertajuk Membongkar Pencemaran Udara Pakistan: Laporan Gambaran Nasional tentang Risiko Kesihatan, Sumber dan Penyelesaian, menggabungkan inventori pelepasan nasional dengan penilaian kualiti udara bagi Lahore, Karachi, Islamabad-Rawalpindi dan Peshawar. Inventori pelepasan menganggarkan jumlah pencemaran yang dilepaskan oleh pelbagai kegiatan, sekali gus membantu pihak berkuasa mengenal pasti tempat pengurangan pencemaran boleh memberikan kesan terbesar.

Kajian itu menggabungkan pengukuran berhampiran permukaan bumi, cerapan satelit dan maklumat tempatan tentang penggunaan bahan api, kumpulan kenderaan, kegiatan perindustrian serta pelepasan daripada sektor ekonomi. Kajian tersebut meneliti zarah halus, karbon monoksida, nitrogen oksida dan sulfur dioksida.

Zarah halus yang dikenali sebagai PM2.5 terdiri daripada zarah berukuran 2.5 mikrometer atau kurang. Zarah ini cukup kecil untuk menembusi jauh ke dalam paru-paru, dan sebahagiannya boleh memasuki aliran darah. Pendedahan berulang meningkatkan risiko penyakit jantung dan paru-paru yang serius.

Anggaran kehilangan 3.9 tahun menggambarkan kesan pencemaran terhadap penduduk secara keseluruhan. Kesan terhadap setiap individu berbeza mengikut pendedahan, usia dan kesihatan. Anggaran kira-kira 128,000 kematian pramatang pula menggambarkan satu lagi aspek beban kesihatan yang sama: orang meninggal dunia lebih awal kerana udara tercemar menyumbang kepada penyakit.

Punca pendedahan yang begitu teruk di Lahore

Purata tahunan kepekatan PM2.5 di Lahore melebihi anggaran 110 mikrogram bagi setiap meter padu. Pertubuhan Kesihatan Sedunia mengesyorkan paras tahunan sebanyak lima mikrogram bagi setiap meter padu, menjadikan anggaran Lahore lebih 22 kali ganda daripada garis panduan itu.

Potensi kehilangan jangka hayat selama tujuh tahun akibat pendedahan berterusan di Lahore adalah kira-kira 1.8 kali ganda berbanding anggaran nasional sebanyak 3.9 tahun. Perbandingan itu menunjukkan betapa lebih teruknya beban kesihatan jangka panjang di bandar yang mengalami pencemaran tinggi.

Cuaca musim sejuk memburukkan keadaan. Semasa penyongsangan suhu, udara yang lebih panas berada di atas udara sejuk berhampiran permukaan bumi, lalu menyekat pergerakan ke atas yang biasanya membantu menyebarkan pencemaran. Pelepasan kemudian terkumpul dalam udara yang disedut orang ramai.

Bacaan AQI Lahore sebanyak 296 pada 28 Oktober menggambarkan keadaan pada waktu tertentu. Angka tahunan PM2.5 mengukur pendedahan dalam tempoh yang jauh lebih lama. AQI menukar ukuran pencemaran kepada skala yang menyampaikan risiko kesihatan segera, manakala kepekatan tahunan membantu menggambarkan pendedahan berterusan.

Amaran sepanjang sebulan melibatkan beberapa bahan pencemar

Amaran pencemaran di Lahore pada Oktober merangkumi pencemaran zarah dan ozon. Ozon berhampiran permukaan bumi terbentuk apabila bahan pencemar lain bertindak balas dengan cahaya matahari dan boleh merengsakan paru-paru. Analisis yang dikeluarkan oleh Perkhidmatan Pemantauan Atmosfera Copernicus Kesatuan Eropah pada 1 Oktober menyifatkan paras ozon di Lahore sebagai amat buruk.

Susulan amaran dan pengumuman dasar menunjukkan perkembangan krisis itu sepanjang bulan berkenaan:

• 1 Oktober 2026: Analisis Copernicus mengenal pasti paras ozon yang amat buruk di Lahore.
• 2 Oktober: Lahore menduduki tempat teratas dalam penarafan langsung IQAir bagi bandar-bandar utama dengan AQI 167, yang diklasifikasikan sebagai tidak sihat.
• 28 Oktober, jam 10 pagi: Lahore mencatatkan AQI 296 dan Karachi 173, masing-masing menduduki tempat pertama dan kelima dalam penarafan langsung.
• 28 Oktober: Malik mengumumkan inisiatif pembiayaan udara bersih di persidangan nasional di Islamabad.
• 29 Oktober: Kelulusan lembaga dana yang dicadangkan itu dijangka diperoleh, menurut pengumuman menteri berkenaan.

Kanak-kanak, warga emas dan mereka yang menghidap asma atau penyakit jantung dan paru-paru lain menghadapi risiko khusus ketika episod pencemaran teruk. Penduduk dinasihatkan agar mengehadkan aktiviti fizikal berpanjangan di luar apabila paras pencemaran tinggi, khususnya mereka yang mengalami masalah pernafasan.

Pengangkutan punca utama di Lahore, industri di Karachi

Pengangkutan menyumbang 35 peratus daripada pelepasan PM2.5 primer di Lahore, diikuti industri sebanyak 28 peratus dan tanur bata sebanyak 17 peratus, menurut PAQI. Tiga kategori itu bersama-sama menyumbang 80 peratus daripada pelepasan PM2.5 primer di bandar tersebut.

PM2.5 primer merujuk kepada zarah halus yang dilepaskan secara langsung ke udara. Zarah halus lain terbentuk kemudian melalui tindak balas kimia yang melibatkan gas. Oleh itu, inventori tersebut membantu mengenal pasti sumber utama pelepasan langsung, manakala penilaian yang lebih luas meneliti beberapa bahan pencemar.

Karachi mempunyai profil yang berbeza: industri menyumbang 49 peratus daripada pelepasan menurut penilaian itu. Ini menjadikan kilang dan kegiatan perindustrian lain tumpuan utama tindak balas bandar tersebut, manakala angka Lahore menunjukkan pengangkutan menyumbang bahagian terbesar zarah halus yang dilepaskan secara langsung.

Pengajaran praktikalnya ialah setiap bandar memerlukan langkah yang disesuaikan dengan pelepasannya. Inventori Lahore mengarahkan perhatian kepada pencemaran kenderaan, selain kilang dan tanur. Bahagian industri yang besar di Karachi memberikan pihak berkuasa titik permulaan berbeza bagi pemeriksaan, pilihan bahan api dan kawalan pelepasan.

Kawalan habuk dan penguatkuasaan industri

Pihak berkuasa Punjab sedang mendapatkan dan memasang 30 meriam kabus tambahan yang dipasang pada trak elektrik, menurut jurucakap Agensi Perlindungan Alam Sekitar, Sajid Bashir. Meriam anti-asap dikerahkan terlebih dahulu di lokasi dengan bacaan pencemaran lebih tinggi, khususnya paras PM10 yang tinggi.

PM10 merangkumi zarah sehingga 10 mikrometer dan boleh termasuk habuk daripada jalan raya serta pembinaan. Meriam kabus menyembur air untuk mengawal habuk di udara dan mengehadkan penyebarannya dari jalan raya dan kawasan berhampiran. Inventori pelepasan turut mengenal pasti sumber yang memerlukan tindakan terhadap kenderaan, kilang dan tanur.

Bashir menyifatkan pembinaan sebagai satu lagi punca pencemaran di Lahore dan tempat lain di Punjab. Ketika menerangkan kesan projek yang sedang dijalankan, jurucakap EPA itu berkata:

Kerja pembangunan di Lahore dan bandar-bandar lain di wilayah itu turut menyumbang kepada pencemaran,

Pemantauan Industri Punjab Climate Watch di Lahore dijalankan dalam tiga syif, dengan pasukan memeriksa pelanggaran, mendaftarkan kes dan mengenakan denda. Bashir turut berkata pihak berkuasa memasang peranti untuk merekod paras pencemaran dan mengambil langkah mencegah pembakaran sisa tanaman.

Angin timur membawa udara tercemar dari kawasan sempadan India ke Lahore dan Punjab tengah, kata Bashir. Penjelasan beliau meletakkan pencemaran yang dibawa masuk bersama pelepasan tempatan yang dikenal pasti PAQI, sekali gus menunjukkan mengapa keadaan cuaca dan tindakan terhadap sumber domestik sama-sama penting terhadap pendedahan harian.

Komitmen dalam pengumuman AS$10 juta

Malik menyifatkan peruntukan kerajaan sebanyak AS$10 juta itu sebagai Dana Udara Bersih khusus. Dalam ucapannya di persidangan, beliau turut membentangkan inisiatif tersebut sebagai dana yang dirancang untuk syarikat pemula udara bersih, dengan kelulusan lembaganya dijangka pada hari berikutnya. Pengumuman itu menggabungkan komitmen pembiayaan dengan aturan tadbir urus yang masih menunggu kelulusan.

Menteri itu berkata dana tersebut akan datang daripada sumber kerajaan Pakistan yang terhad selepas usaha mendapatkan sokongan rakan pembangunan. Beliau menyifatkan inisiatif itu sebagai tanggungjawab terhadap generasi akan datang, bukannya geran atau pinjaman.

Tiada jadual permohonan, syarat kelayakan atau tarikh pengeluaran dana diumumkan. Butiran itu akan menentukan perniagaan atau projek yang boleh menerima sokongan serta bila peruntukan tersebut boleh mula membiayai kerja praktikal.

Malik mengiktiraf sumbangan Bank Dunia, Bank Pembangunan Asia, UNICEF dan agensi pembangunan Jerman GIZ kepada inisiatif iklim. Beliau berkata kerajaan akan meneruskan langkah udara bersih dengan atau tanpa sokongan luar dan menyeru penyelesaian kejuruteraan, dasar berkesan serta komitmen kewangan.

Kos ekonomi turut ditanggung isi rumah

Beban pencemaran Pakistan dianggarkan bersamaan 6.5 peratus keluaran dalam negara kasar, baik dalam penilaian PAQI mahupun ucapan Malik di persidangan. KDNK mengukur nilai barangan dan perkhidmatan yang dihasilkan dalam sesebuah ekonomi. Secara mudah, beban yang dianggarkan itu bersamaan 6.5 daripada setiap 100 unit keluaran ekonomi tahunan.

Malik mengaitkan kos itu dengan penyakit, kemasukan ke hospital dan tekanan kewangan terhadap keluarga. Bagi isi rumah, udara tercemar boleh menyebabkan bil rawatan dan masa tidak bekerja apabila seseorang jatuh sakit atau menjaga saudara mara.

Golongan yang mempunyai sumber lebih sedikit menanggung beban lebih berat kerana kemampuan mereka melindungi diri lebih terhad, kata menteri itu. Beliau turut menyatakan bahawa masyarakat pertanian yang amalannya menyumbang kepada pencemaran turut menanggung kesannya. Oleh itu, langkah menangani pelepasan daripada pertanian perlu mengambil kira mata pencarian selain kualiti udara.

Dapatan gabungan itu menjelaskan keutamaan: mengurangkan pelepasan yang dikenal pasti di setiap bandar, menguatkuasakan kawalan terhadap kegiatan pencemar dan menterjemahkan pengumuman pembiayaan kepada projek dengan peraturan serta tarikh pelaksanaan yang jelas. Kawalan habuk menangani satu masalah segera; pelepasan daripada pengangkutan, industri dan tanur memerlukan tindakan berterusan di sumbernya.

Perkara Utama

• PAQI menganggarkan pencemaran udara mengurangkan purata jangka hayat di Pakistan sebanyak 3.9 tahun dan menyumbang kepada kira-kira 128,000 kematian pramatang setiap tahun.
• Purata tahunan kepekatan PM2.5 di Lahore dianggarkan melebihi 110 mikrogram bagi setiap meter padu, lebih 22 kali ganda daripada garis panduan WHO.
• Pengangkutan, industri dan tanur bata bersama-sama menyumbang 80 peratus daripada pelepasan PM2.5 primer di Lahore.
• Industri menyumbang 49 peratus daripada pelepasan di Karachi menurut penilaian itu.
• Kerajaan mengumumkan inisiatif udara bersih bernilai AS$10 juta, dengan kelulusan lembaga dijangka pada 29 Oktober 2026.
• Tindak balas Punjab merangkumi pemeriksaan industri, tindakan terhadap pembakaran sisa tanaman dan 30 meriam kabus tambahan yang dipasang pada trak elektrik.