KDNK Uzbekistan Tumbuh 8.3% Dipacu Sektor Perkhidmatan dan Import Meningkat

Sektor perkhidmatan menyumbang separuh daripada pertumbuhan ekonomi

Ekonomi Uzbekistan berkembang sebanyak 8.3% dari segi sebenar pada Januari hingga September 2026, dengan sektor perkhidmatan menyumbang 4.2 mata peratusan kepada pertumbuhan itu, menurut angka awal yang dikaitkan dengan Jawatankuasa Statistik Negara. Keluaran dalam negara kasar (KDNK) mencecah 1,755.5 trilion som pada harga semasa, manakala eksport menurun dan import meningkat.

Angka yang diterbitkan pada 30 Oktober 2026 itu menunjukkan ekonomi berkembang melalui beberapa saluran serentak. Industri tumbuh sebanyak 8.1%, pembinaan sebanyak 12.5% dalam pecahan KDNK, manakala pertanian, perhutanan dan perikanan meningkat 4.6%. Maklumat dan komunikasi mencatat pertumbuhan paling pesat, iaitu 21.6%, diikuti perdagangan pada 17.3%.

KDNK mengukur nilai yang dihasilkan oleh sesebuah ekonomi. Pertumbuhan sebenar mengambil kira perubahan harga, maka kenaikan utama itu menggambarkan peningkatan kegiatan ekonomi selepas mengambil kira kenaikan harga. Jumlah yang diukur dalam som semasa pula mencerminkan pengeluaran dan harga.

KDNK per kapita meningkat 6.4% dari segi sebenar, lebih perlahan berbanding jumlah KDNK. Sementara itu, perniagaan kecil menjana 53.8% daripada nilai ditambah ekonomi, menunjukkan betapa banyak pengeluaran bergantung pada pengusaha kecil dan bukan hanya syarikat besar.

Perbandingan angka terkini

Jawatankuasa Statistik Negara menyemak semula angka Januari hingga September bagi 2022 hingga 2025 dengan menggunakan hasil banci penduduk dan pertanian. Perbandingan yang dikemas kini itu meletakkan pertumbuhan pada 8.0% pada 2025 dan 6.1% pada 2024.

Oleh itu, kadar pertumbuhan terkini Uzbekistan 0.3 mata peratusan lebih pantas berbanding 2025 dan 2.2 mata lebih pantas berbanding 2024. Tarikh dan perbandingan utama adalah seperti berikut:

• Januari hingga September 2024: KDNK mencecah 1,224.4 trilion som, dengan pertumbuhan sebenar 6.1%.
• Januari hingga September 2025: KDNK mencecah 1,494.9 trilion som, dengan pertumbuhan sebenar 8.0%.
• Januari hingga September 2026: KDNK mencecah 1,755.5 trilion som, dengan pertumbuhan sebenar 8.3%.
• 30 Oktober 2026: Angka awal bagi tempoh terkini diterbitkan.

Angka 2026 masih bersifat awal dan mungkin berubah apabila jawatankuasa itu mengemas kini pengiraannya.

Petunjuk daripada harga dan KDNK per kapita

KDNK pada harga semasa meningkat kira-kira 17.4%, berdasarkan kenaikan daripada 1,494.9 trilion kepada 1,755.5 trilion som. Kenaikan sebenar yang lebih kecil, iaitu 8.3%, mencerminkan pelarasan terhadap perubahan harga.

Deflator KDNK berada pada 108.4% berbanding tempoh yang sama pada 2025, menandakan kenaikan 8.4% dalam ukuran harga menyeluruh yang digunakan bagi pengeluaran domestik. Industri mencatat deflator sektor tertinggi, iaitu 112.1%, diikuti kegiatan perkhidmatan lain pada 109.7%. Kategori gabungan pengangkutan, penyimpanan, maklumat dan komunikasi mencatat deflator 103.1%.

Harga pengguna meningkat 4.2% dari Disember 2025 hingga September 2026. Ukuran ini menjejaki pembelian isi rumah, manakala deflator KDNK meliputi pengeluaran domestik dan menggunakan perbandingan dengan sembilan bulan pertama 2025. Oleh itu, kedua-dua ukuran tersebut menggambarkan bakul barangan dan tempoh yang berbeza.

Harga makanan meningkat 2.9%, barangan bukan makanan 4.6%, dan perkhidmatan 5.6%. Insurans dan perkhidmatan kewangan mencatat indeks harga 143.9%, bersamaan kenaikan 43.9% sejak Disember. Perumahan, utiliti, makanan serta minuman bukan alkohol secara bersama menyumbang kira-kira 54% daripada kenaikan harga pengguna.

KDNK per kapita mencecah 44.6923 juta som, berbanding 38.7468 juta som setahun sebelumnya. Angka ini ialah output ekonomi dibahagikan dengan jumlah penduduk, bukannya jumlah yang diterima setiap individu. Kenaikan sebenar sebanyak 6.4% memberikan perbandingan mengikut masa yang lebih berguna berbanding perubahan angka tunai semata-mata.

Sumber pertambahan output

Industri serta kategori gabungan perdagangan, penginapan dan perkhidmatan makanan masing-masing menyumbang 2.0 mata peratusan kepada pertumbuhan KDNK. Pengangkutan, penyimpanan, maklumat dan komunikasi menambah 1.4 mata. Perkhidmatan lain menyumbang 0.8 mata, menjadikan sumbangan sektor perkhidmatan 4.2 mata, sedikit melebihi separuh daripada pertumbuhan 8.3%.

Pembinaan menyumbang 1.0 mata peratusan, manakala pertanian, perhutanan dan perikanan menyumbang 0.7 mata. Cukai bersih ke atas produk, iaitu cukai berkaitan ditolak subsidi, menyumbang baki 0.4 mata.

Nilai ditambah merentas sektor ekonomi merangkumi 95.9% daripada KDNK, manakala cukai bersih ke atas produk membentuk 4.1%. Nilai ditambah ialah nilai yang diwujudkan oleh sesuatu kegiatan selepas menolak barangan dan perkhidmatan yang digunakan dalam pengeluaran. Pembelian bahan oleh kilang ditolak supaya pengeluaran yang sama tidak dikira berulang kali apabila melalui beberapa perniagaan.

Bahagian industri dalam nilai ditambah sektor meningkat daripada 26.0% kepada 26.8%, manakala bahagian pembinaan naik daripada 8.2% kepada 8.3%. Perkhidmatan kekal sebagai sektor terbesar pada 49.4%, sedikit lebih rendah berbanding 49.6% setahun sebelumnya. Bahagian pertanian, perhutanan dan perikanan menurun daripada 16.2% kepada 15.5%. Bahagian ini menggambarkan pecahan nilai ditambah sebelum cukai bersih ke atas produk diambil kira.

Pembuatan memacu perkembangan industri

Industri menjana nilai ditambah sebanyak 450.4 trilion som, meningkat 8.1%. Pembuatan menyumbang 373.1 trilion som daripada jumlah itu dan berkembang 8.6%, menjadikannya pemacu utama pertumbuhan industri.

Bekalan elektrik, gas, wap dan penyaman udara berkembang 10.1%, dengan nilai ditambah sebanyak 29.8 trilion som. Perlombongan dan pengkuarian meningkat 3.1% kepada 44.4 trilion som. Bekalan air, pembetungan dan kegiatan pengurusan sisa meningkat 1.6% kepada 3.1 trilion som.

Perusahaan industri menghasilkan barangan bernilai 1,085.7 trilion som. Pembuatan membentuk 86.9% daripada jumlah output kasar ini, berbanding 6.5% bagi perlombongan, 6.0% bagi elektrik dan bekalan berkaitan, serta 0.6% bagi kegiatan air dan sisa. Output kasar mengira nilai barangan yang dihasilkan sebelum input pengeluaran ditolak dalam pengiraan nilai ditambah.

Pengeluaran mesin dan peralatan meningkat 48.9%, peralatan pengangkutan lain 33.9%, dan barangan perkilangan lain 32.3%. Pengeluaran tembakau menurun 16.6%. Perbezaan antara keputusan ini menunjukkan perkembangan industri berbeza dengan ketara mengikut produk.

Pembinaan beralih daripada bangunan

Pembinaan menjana nilai ditambah sebanyak 140.2 trilion som, dengan pertumbuhan 12.5% dalam pecahan KDNK. Angka kegiatan pembinaan yang lebih luas meletakkan kerja yang disiapkan pada 339.3282 trilion som, dengan pertumbuhan 12.3%.

Bangunan dan struktur meningkat 6.6%, manakala kejuruteraan awam meningkat 29.0% dan kegiatan pembinaan khusus 33.1%. Bangunan kekal sebagai segmen terbesar, meskipun bahagiannya menurun daripada 75.3% kepada 71.3%. Bahagian kejuruteraan awam meningkat kepada 18.1%, manakala kegiatan khusus mencapai 10.6%.

Perusahaan kecil dan firma mikro menyiapkan 50.6% kerja pembinaan, berbanding 26.4% oleh perusahaan dan organisasi besar. Pengusaha tidak formal menyumbang 23.0%. Dalam ukuran nilai ditambah yang berasingan, perniagaan kecil merangkumi 75.4% sektor pembinaan, menjadikannya penting kepada perkembangan sektor itu.

Perdagangan, pengangkutan dan perkhidmatan digital berkembang

Perkhidmatan menjana nilai ditambah sebanyak 831.0 trilion som, meningkat 8.9%. Perdagangan, penginapan dan perkhidmatan makanan secara bersama menyumbang 247.1 trilion som, dengan pertumbuhan 15.1%. Pengangkutan, penyimpanan, maklumat dan komunikasi menjana 135.4 trilion som, meningkat 18.1%.

Perolehan runcit mencecah 432.1612 trilion som, meningkat 19.7%. Perniagaan kecil menyumbang 71.9% daripada perolehan, perusahaan besar 17.8%, dan perdagangan tidak teratur 10.3%. Dalam nilai ditambah perdagangan, runcit tidak termasuk kenderaan bermotor kekal sebagai kegiatan terbesar pada 48.3%, diikuti perdagangan borong pada 40.1%.

Pengangkutan dan penyimpanan berkembang 16.1% dan menyumbang 5.0% daripada KDNK. Bahagian pengangkutan jalan dalam nilai ditambah sektor meningkat daripada 55.0% kepada 57.4%. Kegiatan sokongan merangkumi 18.1%, pengangkutan udara 8.7%, kereta api 8.5%, dan saluran paip 7.3%.

Maklumat dan komunikasi berkembang 21.6%. Dalam kategori perkhidmatan teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) yang lebih khusus, nilai ditambah mencecah 45.5 trilion som, berbanding 35.8 trilion pada 2025 dan 23.7 trilion pada 2024. Bahagiannya dalam nilai ditambah sektor meningkat daripada 2.3% pada 2024 kepada 2.7% pada 2026.

Pengaturcaraan komputer, perundingan dan kegiatan berkaitan menjana 54.0% nilai ditambah ICT. Komunikasi menyumbang 29.2%, pengehosan data, pemprosesan dan portal web 10.0%, penerbitan perisian 4.2%, dan pembaikan peralatan 2.6%.

Perkhidmatan pasaran, yang diukur berdasarkan nilai perkhidmatan yang dibekalkan dan bukannya sumbangannya kepada KDNK, berjumlah 1,003.2 trilion som dan berkembang 16.7%. Perkhidmatan kewangan meningkat 22.0%, perkhidmatan komunikasi dan maklumat 21.4%, dan perkhidmatan perdagangan 17.4%.

Hasil pertanian meningkat walaupun bahagiannya merosot

Pertanian, perhutanan dan perikanan menjana nilai ditambah sebanyak 261.7 trilion som, meningkat 4.6%. Sektor itu menyumbang 0.7 mata peratusan kepada pertumbuhan KDNK, meskipun bahagiannya dalam ekonomi merosot kerana kegiatan lain berkembang lebih pantas.

Jumlah output dan perkhidmatan pertanian, perhutanan dan perikanan mencecah 465.3467 trilion som. Pengeluaran tanaman dan ternakan, pemburuan serta perkhidmatan berkaitan menyumbang 416.3447 trilion som, perhutanan 41.2533 trilion, dan perikanan 7.7487 trilion.

Pengeluaran bijirin meningkat 16.3%, kentang 6.6%, tembikai 4.5%, dan sayur-sayuran 3.6%. Ladang dehkan dan isi rumah, yang merangkumi kegiatan pertanian keluarga berskala kecil, menghasilkan 62.2% output pertanian. Ladang lain menyumbang 26.7%, manakala organisasi pertanian 11.0%.

Perniagaan kecil menyumbang 93.2% nilai ditambah pertanian, bahagian tertinggi antara sektor utama. Oleh itu, perubahan dalam kegiatan ladang memberi kesan langsung kepada pengusaha kecil yang mendominasi pengeluaran pertanian.

Pelaburan meningkat ketika defisit perdagangan mencecah $13.8 bilion

Pelaburan dalam modal tetap berjumlah 584.1542 trilion som, mencapai 120.1% daripada paras setahun sebelumnya, bersamaan peningkatan 20.1%. Pelaburan modal tetap merangkumi aset seperti bangunan, mesin dan peralatan yang digunakan selama beberapa tahun.

Pelaburan langsung asing dan pinjaman menyumbang 63.6% daripada pelaburan, termasuk 38.9% daripada pelaburan langsung asing sahaja. Dana isi rumah menyumbang 12.3% dan dana sendiri perusahaan 11.6%. Pinjaman asing yang dijamin Uzbekistan menyumbang 6.2% lagi, manakala belanjawan republik membekalkan 4.3%.

Perdagangan luar berjumlah $65.4 bilion, meningkat 6.3%. Eksport merosot 5.5% kepada $25.8 bilion, manakala import meningkat 15.7% kepada $39.6 bilion. Perbezaan antara import dengan eksport menghasilkan defisit perdagangan sebanyak $13.8 bilion.

Jentera dan peralatan pengangkutan membentuk 32.5% daripada import, kategori terbesar, diikuti barangan perkilangan pada 13.8% dan bahan kimia serta produk berkaitan pada 12.1%. Campuran import itu menunjukkan perbelanjaan besar untuk peralatan seiring peningkatan pelaburan.

Oleh itu, pengeluaran domestik meningkat pesat dalam tempoh pendapatan eksport melemah dan pembelian dari luar negara bertambah. Perniagaan mengembangkan kegiatan dalam negara, sementara nilai barangan dan perkhidmatan yang dibeli dari pasaran antarabangsa meningkat lebih pantas berbanding jualan kepada pelanggan asing.

Perniagaan kecil menyumbang lebih separuh nilai ditambah

Perniagaan kecil menjana nilai ditambah sebanyak 904.8 trilion som, atau 53.8% daripada jumlah keseluruhan merentas sektor ekonomi. Perkhidmatan menyumbang 46.7% daripada sumbangan mereka, pertanian 27.0%, industri 14.6%, dan pembinaan 11.7%.

Uzbekistan mempunyai 621,100 perusahaan dan organisasi yang beroperasi pada 1 Oktober 2026. Daftar itu merangkumi 459,100 perusahaan kecil dan firma mikro, tidak termasuk ladang serta isi rumah dehkan daripada kumpulan kecil tersebut. Dalam sembilan bulan pertama, 68,500 perusahaan dan organisasi ditubuhkan, termasuk 66,300 perusahaan kecil dan firma mikro.

Bandar Tashkent mencatat kepekatan tertinggi, dengan 118,860 perusahaan dan organisasi beroperasi, diikuti Wilayah Tashkent dengan 59,191 dan Wilayah Samarkand dengan 57,237. Perdagangan mempunyai bilangan terbesar mengikut kegiatan, iaitu 170,555.

Negara itu juga mempunyai 22,029 perusahaan bermodal asing yang beroperasi, terdiri daripada 4,851 usaha sama dan 17,178 perusahaan milik pelabur asing. Kehadiran mereka wujud seiring sumbangan besar perniagaan kecil domestik.

Bahagian ekonomi tidak diperhatikan merosot

Ekonomi tidak diperhatikan merangkumi 21.8% daripada KDNK, merosot daripada 23.9% setahun sebelumnya, iaitu penurunan 2.1 mata peratusan. Kategori statistik ini merangkumi kegiatan isi rumah dan individu serta ekonomi bayangan. Ahli statistik menganggarkan pengeluaran kategori ini turut meliputi kegiatan ekonomi yang tidak direkod sepenuhnya dalam pelaporan biasa.

Pertanian, perhutanan dan perikanan mencatat bahagian ekonomi tidak diperhatikan terbesar, iaitu 57.6% daripada nilai ditambah sektor. Sektor perkhidmatan menyusul pada 23.8%, pembinaan 8.3%, dan industri 4.9%. Angka ini menunjukkan bidang yang paling bergantung pada anggaran statistik dalam pengukuran pengeluaran.

Keputusan sembilan bulan Uzbekistan menggabungkan pertumbuhan sebenar yang lebih pantas, sumbangan besar sektor perkhidmatan dan peningkatan pelaburan. Angka itu juga menunjukkan perbezaan ketara dalam perkembangan berkenaan: KDNK per kapita meningkat lebih perlahan daripada jumlah output, harga pengguna terus naik, dan import bertambah ketika eksport merosot.

Perkara Utama

• KDNK mencecah 1,755.5 trilion som pada Januari hingga September 2026, dengan pertumbuhan sebenar 8.3%.
• Sektor perkhidmatan menyumbang 4.2 mata peratusan, sedikit melebihi separuh daripada jumlah pertumbuhan KDNK.
• Industri berkembang 8.1%, pembinaan 12.5% dalam pecahan KDNK, dan pertanian 4.6%.
• KDNK per kapita meningkat 6.4% dari segi sebenar kepada 44.6923 juta som.
• Pelaburan modal tetap meningkat 20.1% kepada 584.1542 trilion som.
• Eksport merosot 5.5%, manakala import meningkat 15.7%, menghasilkan defisit perdagangan sebanyak $13.8 bilion.
• Perniagaan kecil menjana 53.8% daripada nilai ditambah sektor.
• Bahagian ekonomi tidak diperhatikan dalam KDNK merosot daripada 23.9% kepada 21.8%.