BPJS Jelaskan Kelayakan PBI bagi Desil 6–10, Tempoh 90 Hari untuk Kemas Kini Data Kebajikan

Anggota yang berdepan kehilangan bantuan caruman boleh memohon semakan data

BPJS Kesehatan Indonesia berkata penerima bantuan caruman insurans kesihatan kerajaan yang tergolong dalam desil kebajikan 6–10 mempunyai tempoh 90 hari untuk mengemas kini maklumat sosioekonomi mereka jika maklumat itu tidak mencerminkan keadaan sebenar. Penjelasan itu menyusuli dakwaan di media sosial bahawa keanggotaan yang terjejas akan menjadi tidak aktif mulai 1 November 2026.

Rizzky Anugerah, ketua perhubungan awam BPJS Kesehatan, berkata dalam kenyataan bertarikh 28 Oktober 2026 bahawa pelarasan kelayakan dibuat susulan kemas kini Data Sosioekonomi Tunggal Nasional, yang dikenali sebagai DTSEN. Kumpulan sasaran Penerima Bantuan Iuran Jaminan Kesehatan, atau PBI JK, ialah golongan dalam desil kebajikan 1–5.

Bagi isi rumah yang bergantung pada kerajaan untuk membayar caruman insurans kesihatan, langkah segera ialah menyemak status keanggotaan dan maklumat kebajikan yang digunakan untuk menilai kelayakan mereka. Mereka yang masih miskin atau berdepan kesukaran kewangan boleh memohon pembetulan melalui pejabat kerajaan tempatan.

BPJS Kesehatan mentadbir program Insurans Kesihatan Nasional, yang dikenali sebagai JKN, tetapi tidak menentukan desil kebajikan sesebuah isi rumah. Rizzky berkata agensi itu menerima maklumat penerima manfaat yang dikemas kini daripada kementerian dan institusi yang diberi kuasa menguruskannya, manakala rekod keanggotaan dikemas kini setiap bulan.

Tarikh 1 November yang tersebar dalam talian menimbulkan kebimbangan dalam kalangan anggota yang berkongsi tangkap layar perlindungan tidak aktif. BPJS menjelaskan proses yang melibatkan semakan kelayakan, kemas kini data dan tempoh ihsan. Tarikh mula tempoh 90 hari itu, hubungannya dengan 1 November dan jumlah individu yang terjejas tidak dinyatakan dalam penjelasan tersebut.

Maksud desil kebajikan

DTSEN mengelompokkan isi rumah kepada 10 kategori kebajikan yang dipanggil desil. Dalam kedudukan yang dibahagikan kepada sepuluh kumpulan sama besar, setiap desil mewakili kira-kira satu persepuluh daripada populasi yang dinilai. Desil lebih rendah menunjukkan tahap kebajikan yang lebih rendah, manakala desil lebih tinggi menunjukkan sumber ekonomi yang lebih besar.

Kriteria kelayakan yang diterangkan Rizzky meletakkan desil 1–5 dalam kumpulan sasaran bantuan PBI JK. Mereka yang direkodkan dalam desil 6–10 berada di luar kumpulan sasaran itu dan mungkin kehilangan bayaran caruman oleh kerajaan jika klasifikasi mereka tidak berubah selepas tempoh ihsan.

Kedudukan isi rumah yang direkodkan penting kerana ia membantu menentukan siapa yang menerima bantuan. Bagi keluarga yang pendapatannya merosot atau keadaannya direkodkan secara tidak tepat, menyemak DTSEN ialah langkah praktikal untuk memastikan bantuan yang diterima sepadan dengan keperluan mereka.

Rizzky berkata mereka dalam desil 6–10 yang masih miskin atau tidak mampu membayar caruman boleh memohon kemas kini data sosioekonomi. Pihak berkuasa kemudian menilai maklumat yang digunakan untuk menentukan kelayakan. Anggota yang rekod kebajikannya tepat dan mampu membayar caruman digalakkan beralih kepada keanggotaan yang dibiayai sendiri.

Mengapa kategori keanggotaan penting

PBI JK membayar caruman insurans kesihatan bagi penerima yang layak. Kehilangan bantuan itu mengubah pihak yang membayar perlindungan, maka anggota yang terjejas perlu memastikan sama ada mereka patut memohon pembetulan data, meminta pengaktifan semula atau mengatur kategori keanggotaan lain.

Satu notifikasi yang dikongsi semasa perbincangan di media sosial menyatakan keanggotaan tidak aktif di bawah kategori Pekerja Bukan Penerima Upah dan Bukan Pekerja, yang disingkatkan sebagai PBPU dan BP, dengan caruman ditanggung kerajaan wilayah. Kategori ini merangkumi mereka yang bekerja di luar pekerjaan bergaji dan mereka yang diklasifikasikan sebagai bukan pekerja.

Anggota yang menerima sokongan kerajaan wilayah patut memberikan kategori tepat yang tertera dalam notifikasi kepada pegawai. Butiran itu membantu pentadbiran tempatan dan BPJS mengenal pasti aturan pembiayaan yang terlibat serta prosedur yang terpakai pada rekod individu berkenaan.

BPJS Kesehatan mengendalikan pentadbiran keanggotaan, manakala badan kerajaan yang diberi kuasa mengurus data penerima manfaat dan kebajikan. Oleh itu, mereka yang mempertikaikan klasifikasi ekonomi perlu menghubungi pejabat tempatan yang bertanggungjawab mengemukakan permohonan semakan data, selain menyemak rekod insurans dengan BPJS.

Cara menyemak perlindungan dan rekod kebajikan

Anggota boleh menyemak sama ada perlindungan JKN mereka aktif melalui aplikasi Mobile JKN, perkhidmatan semakan keanggotaan PASTI JKN, perkhidmatan pentadbiran PANDAWA di WhatsApp menerusi 0811-8165-165, BPJS Kesehatan Care Center di talian 165 atau pejabat BPJS berdekatan.

Laman web Cek Bansos Kementerian Hal Ehwal Sosial menyediakan cara untuk menyemak maklumat sosioekonomi, termasuk klasifikasi kebajikan yang berkaitan dengan bantuan. Anggota yang memohon semakan patut membandingkan maklumat itu dengan keadaan semasa isi rumah mereka dan mengesahkan status PBI.

Rizzky menggesa semua anggota JKN, bukan hanya penerima PBI, supaya menyemak rekod mereka secara berkala. Beliau menjelaskan langkah seterusnya bagi sesiapa yang mendapati status mereka tidak aktif:

"Anggota perlu menyemak status keanggotaan JKN mereka secara berkala untuk mengetahui perlindungan semasa. Jika status mereka tidak aktif, mereka boleh mendapatkan maklumat melalui saluran rasmi BPJS Kesehatan dan berhubung dengan agensi berkaitan mengikut keadaan masing-masing," kata Rizzky.

Bagi mereka yang sedang membuat persediaan untuk mendapatkan rawatan perubatan, semakan awal memberi masa untuk menghubungi pejabat yang berkenaan sebelum hadir mendapatkan rawatan. Semakan keanggotaan mengesahkan status insurans semasa; semakan kebajikan pula membantu mengenal pasti sama ada maklumat ekonomi yang menjadi asas bantuan caruman perlu disemak semula.

Cara menggunakan tempoh 90 hari untuk memohon pembetulan

Peserta yang direkodkan dalam desil 6–10 boleh membawa permohonan kemas kini maklumat sosioekonomi ke pejabat kampung, pejabat kelurahan atau Pejabat Hal Ehwal Sosial tempatan. Rizzky turut mengarahkan mereka yang mempunyai kebimbangan supaya membuat susulan di pejabat kerajaan tempatan, termasuk pentadbiran kecamatan.

Pegawai kampung dan Pejabat Hal Ehwal Sosial boleh memproses kemas kini melalui SIKS-NG, sistem maklumat kebajikan sosial kerajaan. Saluran lain yang dikenal pasti untuk menyemak atau mengemas kini rekod termasuk perkhidmatan borang DTSEN yang dikendalikan Statistik Indonesia dan portal perlindungan sosial Kementerian Hal Ehwal Sosial.

Tujuan permohonan itu adalah untuk menyelaraskan rekod rasmi dengan keadaan semasa isi rumah. Peserta yang masih berada dalam desil 6–10 selepas tempoh 90 hari mungkin kehilangan keanggotaan PBI JK, justeru penting untuk segera menghubungi pentadbiran tempatan.

Rizzky, ketika menjelaskan sebab isi rumah perlu melaporkan maklumat yang tidak tepat, berkata:

"Mengemas kini data sosioekonomi penting bagi memastikan bantuan caruman sampai kepada mereka yang memenuhi kriteria kelayakan. Oleh itu, peserta yang berpendapat keadaan ekonomi mereka tidak digambarkan dengan tepat dalam data yang direkodkan patut segera berhubung dengan kerajaan tempatan melalui pegawai kampung atau kecamatan, atau Pejabat Hal Ehwal Sosial tempatan," tambah Rizzky.

Anggota yang sudah jatuh sakit juga boleh menyerahkan sijil yang menerangkan keadaan perubatan mereka ketika melaporkan perkara itu kepada pihak berkuasa tempatan. Ini memberikan pegawai maklumat tentang isu kebajikan dan keperluan mendapatkan rawatan kesihatan.

Apa berlaku jika PBI JK sudah tidak aktif?

Peserta tidak aktif boleh memohon pengaktifan semula melalui Pejabat Hal Ehwal Sosial tempatan. Penjelasan BPJS Kesehatan merujuk Peraturan Menteri Hal Ehwal Sosial No. 3 Tahun 2026 sebagai asas proses itu.

Kriteria yang dinyatakan di bawah peraturan itu termasuk peserta yang keanggotaannya dinyahaktifkan tidak lebih daripada enam bulan lalu dan peserta PBI JK tidak aktif yang memerlukan perkhidmatan perubatan. Pemohon diminta membawa Surat Keterangan Membutuhkan Layanan Kesehatan, iaitu sijil yang mengesahkan keperluan mendapatkan rawatan kesihatan.

Pejabat Hal Ehwal Sosial mengemukakan cadangan pengaktifan semula kepada Kementerian Hal Ehwal Sosial untuk pengesahan. BPJS Kesehatan kemudian memulihkan keanggotaan apabila peserta didapati memenuhi syarat. Pengemukaan permohonan memulakan proses penilaian, dan keputusan bergantung pada hasil pengesahan.

Bagi anggota yang cuba memahami proses ini, tanggungjawab dibahagikan kepada tiga peringkat:

• Pejabat Hal Ehwal Sosial tempatan menerima permohonan dan sijil kesihatan sokongan.
• Kementerian Hal Ehwal Sosial mengesahkan kelayakan penerima yang dicadangkan.
• BPJS Kesehatan mengaktifkan semula keanggotaan selepas syarat dipenuhi.

Rizzky menggesa anggota tidak aktif yang memerlukan rawatan supaya segera menghubungi Pejabat Hal Ehwal Sosial agar permohonan mereka dapat diproses mengikut syarat yang berkuat kuasa.

Kes Januari mempunyai kriteria tambahan untuk disemak

Panduan berkaitan peserta yang dinyahaktifkan pada Januari 2026 menetapkan kumpulan yang lebih khusus untuk pengaktifan semula. Ia mengenal pasti mereka yang termasuk dalam senarai penyahaktifan bulan itu, yang miskin atau berisiko jatuh miskin, berdasarkan pengesahan di lapangan.

Panduan Januari itu turut menyenaraikan penyakit kronik, penyakit kritikal atau kecemasan perubatan yang mengancam nyawa sebagai keadaan kesihatan yang berkaitan. Penyakit kronik memerlukan rawatan berterusan, manakala penyakit kritikal boleh melibatkan rawatan intensif dan kos yang sangat tinggi.

Penjelasan Oktober menyatakan permohonan boleh dibuat dalam tempoh enam bulan selepas penyahaktifan dan melibatkan anggota tidak aktif yang memerlukan rawatan kesihatan; panduan Januari pula merujuk secara khusus kepada kumpulan penyahaktifan terdahulu itu serta kriteria kebajikan dan perubatannya. Mereka yang terjejas patut memaklumkan tarikh penyahaktifan sebenar dan keadaan perubatan kepada Pejabat Hal Ehwal Sosial supaya pegawai dapat mengenal pasti proses yang terpakai.

Bagi kedua-dua panduan, langkah praktikal pertama adalah sama, iaitu menghubungi pejabat tempatan. Kedudukan ekonomi dan keperluan penjagaan kesihatan pemohon kemudian disemak melalui proses kerajaan sebelum BPJS memulihkan keanggotaan yang layak.

Tarikh dan pilihan yang perlu diberi perhatian oleh anggota

Perbincangan ini meliputi kumpulan yang dinyahaktifkan lebih awal, penjelasan Oktober dan tarikh November yang tersebar di media sosial. Mengasingkan perkara-perkara ini membantu anggota menerangkan kes masing-masing ketika memohon bantuan.

• Januari 2026: Satu kumpulan peserta PBI JKN yang dinyahaktifkan dikenal pasti dalam panduan khusus pengaktifan semula yang meliputi pengesahan kemiskinan dan keperluan perubatan serius.
• 28 Oktober 2026: Rizzky menjelaskan pelarasan kelayakan DTSEN, kumpulan sasaran dalam desil 1–5 dan peluang untuk mengemas kini data kebajikan yang tidak tepat.
• 1 November 2026: Hantaran media sosial menyatakan tarikh ini sebagai tarikh kemungkinan penyahaktifan peserta dalam desil 6–10.
• 90 hari: Tempoh ihsan yang diberikan kepada peserta terjejas untuk mengemas kini data sosioekonomi.
• Enam bulan selepas penyahaktifan: Tempoh yang dinyatakan dalam kriteria pengaktifan semula di bawah Peraturan Menteri Hal Ehwal Sosial No. 3 Tahun 2026.

Mereka yang mampu membayar caruman sendiri digalakkan beralih kepada keanggotaan JKN yang dibiayai sendiri. Mereka boleh menghubungi BPJS melalui saluran pentadbirannya untuk mengatur kategori yang sesuai dan menyemak status perlindungan.

Isi rumah yang masih memerlukan bantuan kerajaan mempunyai langkah berbeza: meminta pegawai tempatan menyemak rekod kebajikan yang tidak tepat atau, jika perlindungan sudah tidak aktif, mengemukakan permohonan pengaktifan semula yang berkaitan. Bagi mereka yang sedang memerlukan rawatan, sijil kesihatan ialah dokumen penting dalam proses itu.

Perkara Utama

• Bantuan PBI JK menyasarkan mereka dalam desil kebajikan 1–5; peserta dalam desil 6–10 mungkin kehilangan sokongan caruman.
• Peserta terjejas mempunyai tempoh ihsan 90 hari untuk mengemas kini data sosioekonomi yang tidak mencerminkan keadaan mereka.
• BPJS Kesehatan mentadbir keanggotaan, manakala badan kerajaan yang diberi kuasa menentukan data kebajikan dan kelayakan penerima manfaat.
• Anggota boleh menyemak perlindungan melalui Mobile JKN, PASTI JKN, PANDAWA di WhatsApp, Care Center 165 atau pejabat BPJS.
• Anggota tidak aktif boleh memohon pengaktifan semula melalui Pejabat Hal Ehwal Sosial tempatan dengan mengemukakan sijil keperluan perkhidmatan kesihatan, tertakluk pada pengesahan kerajaan.
• Anggota yang mampu membayar caruman sendiri digalakkan mengatur keanggotaan yang dibiayai sendiri.