Perkhidmatan Kesihatan Afghanistan Menyusut ketika Dua Pertiga Rayuan Bantuan PBB Masih Belum Dibiayai

Kekurangan dana menjauhkan masyarakat terpencil daripada rawatan

Fasiliti kesihatan di seluruh Afghanistan mengurangkan perkhidmatan atau ditutup kerana kehabisan dana, menurut amaran Pejabat Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bagi Penyelarasan Hal Ehwal Kemanusiaan (OCHA) pada 1 November 2026. Dengan hanya kira-kira 33% daripada rayuan kemanusiaan bernilai $1.71 bilion dibiayai, agensi bantuan berdepan tekanan yang semakin meningkat untuk memastikan rawatan perubatan dapat dicapai oleh masyarakat yang sudah bergelut memenuhi keperluan asas.

Olga Cherevko, wakil OCHA di Afghanistan, menjelaskan kesannya semasa lawatan ke sebuah hospital di Badakhshan, wilayah di timur laut negara itu, yang perjalanan untuk mendapatkan rawatan boleh mengambil masa lama dan berbahaya. Beliau berkata kekurangan dana memaksa fasiliti di seluruh negara mengurangkan perkhidmatan atau menghentikan operasi.

Cherevko menerangkan kesan penutupan itu terhadap penduduk yang tinggal jauh dari klinik yang beroperasi:

"Di kawasan terpencil Afghanistan, perjalanan untuk ke fasiliti kesihatan kadangkala boleh menjadi perjalanan yang panjang dan berbahaya," katanya.

Rakan kemanusiaan sedang berusaha menyediakan rawatan di lokasi yang lebih mudah dicapai, menurut OCHA. Namun, usaha itu masih tidak mencukupi dan agensi tersebut berkata pembiayaan yang tetap serta boleh dijangka diperlukan untuk mengekalkan perkhidmatan penting, melindungi ibu dan meningkatkan kesihatan kanak-kanak. Rawatan kecemasan, katanya, tidak boleh menunggu pusingan pembiayaan seterusnya.

Amaran terbaharu itu menyusuli penutupan yang didokumenkan pada 2025, apabila Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) merekodkan 167 fasiliti ditutup di 25 wilayah. Tekanan kewangan yang berterusan kini berlaku serentak dengan penutupan pusat pemakanan dan amaran OCHA bahawa lebih empat juta bayi serta kanak-kanak berusia bawah enam tahun memerlukan rawatan bagi kekurangan zat makanan akut pada 2027.

Bagi keluarga, masalah serta-merta bersifat praktikal: apabila perkhidmatan berdekatan tiada lagi, mereka perlu pergi ke fasiliti lain untuk mendapatkan rawatan, sering kali melalui keadaan sukar yang menjadikan klinik setempat begitu penting.

Maksud angka pembiayaan

PBB menganggarkan hampir 22 juta orang di Afghanistan, iaitu hampir separuh daripada jumlah penduduk, akan memerlukan bantuan kemanusiaan pada 2026. Rayuan bernilai $1.71 bilion itu merangkumi tindak balas kecemasan yang luas, termasuk penjagaan kesihatan, makanan, sokongan pemakanan dan tempat perlindungan.

Dengan pembiayaan kira-kira 33%, rayuan itu menerima sekitar $564 juta, dan masih kekurangan kira-kira $1.15 bilion. Jumlah ini adalah anggaran kerana peratusan pembiayaan yang dilaporkan telah dibundarkan. Ringkasnya, kira-kira satu dolar telah diperoleh bagi setiap tiga dolar yang dimohon.

OCHA turut menyatakan bahawa rayuannya menyasarkan bantuan kepada 17.5 juta golongan rentan. Sasaran itu kira-kira 4.5 juta lebih rendah berbanding hampir 22 juta orang yang dianggarkan memerlukan bantuan. Angka pertama menggambarkan jumlah penerima yang disasarkan oleh tindak balas tersebut; angka yang lebih besar pula menggambarkan skala keperluan kemanusiaan.

Oleh itu, penyedia penjagaan kesihatan berdepan tekanan kewangan dalam keadaan darurat yang jauh lebih luas. Kesukaran ekonomi, bencana alam yang berulang, sekatan Taliban terhadap wanita dan kanak-kanak perempuan, kemerosotan bantuan antarabangsa serta kepulangan rakyat Afghanistan dari negara jiran semuanya menyumbang kepada permintaan bantuan.

Penutupan terdahulu menunjukkan skala kehilangan akses

Kenyataan WHO pada Mac 2025 memberikan gambaran terperinci tentang kesan terdahulu. Menjelang 4 Mac tahun itu, kekurangan dana menyebabkan 167 fasiliti kesihatan ditutup, sekali gus memutuskan akses kepada rawatan perubatan yang menyelamatkan nyawa bagi 1.6 juta orang di 25 wilayah.

Agensi itu memberi amaran bahawa lebih 220 fasiliti tambahan mungkin ditutup menjelang Jun 2025, yang berpotensi menyebabkan 1.8 juta lagi orang kehilangan akses kepada penjagaan kesihatan primer. Penjagaan kesihatan primer ialah rawatan harian yang biasanya menjadi pilihan pertama, termasuk rawatan asas, vaksinasi serta perkhidmatan untuk ibu dan anak.

Jumlah penduduk yang sudah terjejas dan mereka yang berisiko kehilangan akses ialah 3.4 juta orang. WHO turut memberi amaran bahawa 80% perkhidmatan penjagaan kesihatan penting yang disokongnya berisiko. Amaran itu merujuk kepada perkhidmatan yang menerima sokongan WHO, iaitu satu bahagian khusus dalam sistem kesihatan Afghanistan.

Amaran pada November 2026 tidak menyertakan jumlah penutupan terkini di seluruh negara atau perkembangan fasiliti yang terancam pada 2025. Angka 167 penutupan kekal sebagai jumlah pada tarikh tersebut, manakala penutupan tambahan ialah ramalan berdasarkan dana yang tersedia ketika itu.

Mengapa lokasi penting bagi pesakit

Wilayah utara, barat dan timur laut Afghanistan merupakan kawasan paling terjejas dalam penilaian WHO pada Mac 2025. Lebih satu pertiga pusat kesihatan di kawasan itu telah ditutup. Badakhshan, tempat Cherevko menyampaikan amaran terbaharu, terletak di timur laut.

Penjelasan OCHA mengaitkan masalah pembiayaan dengan jarak. Sesuatu perkhidmatan mungkin masih tersedia di tempat lain, tetapi keluarga tetap perlu pergi ke sana. Bagi penduduk masyarakat terpencil, kehilangan fasiliti terdekat boleh menjadikan usaha mendapatkan rawatan satu perjalanan yang panjang dan berbahaya.

Rakan kemanusiaan sedang berusaha memastikan rawatan tersedia di lokasi yang lebih mudah dicapai. OCHA berkata pembiayaan berterusan amat penting untuk mengekalkan perkhidmatan berhampiran tempat tinggal penduduk. Hal ini khususnya penting apabila penyakit atau proses bersalin memerlukan perhatian segera.

Kesannya melangkaui kecemasan perubatan serta-merta. Apabila perkhidmatan setempat berkurangan, janji temu rutin dan penjagaan pencegahan juga semakin sukar diperoleh. Amaran terdahulu WHO secara khusus menyebut keciciran vaksinasi dan proses bersalin yang tidak selamat sebagai antara kesan penutupan.

Ibu dan kanak-kanak berdepan risiko bertindih

Dr Edwin Ceniza Salvador, Wakil WHO dan Ketua Misi di Afghanistan, menjelaskan kesan terhadap manusia dalam kenyataan Mac 2025:

Penutupan ini bukan sekadar angka dalam laporan; ia bermakna ibu tidak dapat bersalin dengan selamat, kanak-kanak terlepas vaksinasi yang menyelamatkan nyawa, dan seluruh masyarakat kehilangan perlindungan daripada wabak penyakit maut," kata Dr Salvador. "Kesannya akan diukur melalui kehilangan nyawa.

Amaran OCHA pada November 2026 kembali menumpukan perhatian kepada keutamaan yang sama: melindungi ibu dan memberi kanak-kanak permulaan hidup yang lebih sihat. Pembiayaan yang boleh dijangka membolehkan penyedia mengekalkan perkhidmatan dari semasa ke semasa, termasuk rawatan yang diperlukan sebelum kecemasan berlaku.

Perkhidmatan pemakanan juga semakin berkurangan. Menurut OCHA, satu pertiga pusat pemakanan di Afghanistan telah ditutup akibat kekurangan dana, ketika kebimbangan mengenai ketidakjaminan makanan dan kekurangan zat makanan semakin meningkat.

Agensi itu menjangkakan lebih empat juta bayi dan kanak-kanak berusia bawah enam tahun memerlukan rawatan bagi kekurangan zat makanan akut pada 2027. Kekurangan zat makanan akut bermaksud kanak-kanak menjadi terlalu kurus sehingga membahayakan kesihatan atau mengalami bengkak akibat kekurangan zat yang teruk. Keadaan ini boleh melemahkan kanak-kanak dan menjadikan mereka lebih mudah jatuh sakit, sekali gus menyebabkan akses kepada rawatan amat mendesak.

Bagi kanak-kanak yang memerlukan rawatan pemakanan dan perhatian perubatan, kehilangan salah satu perkhidmatan itu menambah satu lagi halangan. Tekanan serentak terhadap fasiliti kesihatan dan pusat pemakanan menjadikan usaha mengekalkan penjagaan yang mudah dicapai sebagai keutamaan utama.

Angka campak mendedahkan jurang perlindungan

Afghanistan sudah berdepan beberapa wabak penyakit ketika WHO mengeluarkan amaran pada Mac 2025. Agensi itu menyenaraikan campak, malaria, denggi, polio dan demam berdarah Crimean-Congo antara kecemasan kesihatan yang mencabar negara tersebut.

Lebih 16,000 kes campak yang disyaki dan 111 kematian dilaporkan dalam dua bulan pertama 2025. WHO mengenal pasti sistem pengawasan penyakit kebangsaan sebagai sumber angka tersebut.

Kadar vaksinasi juga rendah. Dengan merujuk Tinjauan Kluster Berbilang Penunjuk Afghanistan bagi 2022/2023, WHO melaporkan kadar liputan vaksin campak sebanyak 51% bagi dos pertama dan 37% bagi dos kedua. Angka dos kedua itu 14 mata peratusan lebih rendah berbanding dos pertama.

Campak mudah merebak, manakala vaksinasi membantu melindungi kanak-kanak sebelum mereka terdedah kepada virus tersebut. Dos kedua memberi satu lagi peluang perlindungan kepada kanak-kanak yang belum membina imuniti selepas dos pertama. Oleh itu, mengekalkan perkhidmatan vaksinasi merupakan sebahagian daripada usaha mencegah kecemasan perubatan pada masa hadapan.

WHO memberi amaran bahawa penutupan fasiliti menyukarkan usaha membendung wabak. Agensi itu turut berkata gangguan terhadap kerja penyelarasannya menghalang rakan kesihatan daripada mengesan penyakit, menyalurkan sumber dan memberikan perkhidmatan penting. Memastikan klinik terus dibuka dan mengekalkan pengawasan penyakit ialah bahagian yang saling berkaitan dalam tindak balas tersebut.

Perkembangan amaran

Angka mengikut tarikh menunjukkan kecemasan yang berlanjutan merentasi lebih daripada satu kitaran pembiayaan. Jumlah penutupan awal WHO, ramalannya mengenai kehilangan akses selanjutnya dan amaran terbaharu OCHA menggambarkan peringkat tekanan yang berturut-turut terhadap perkhidmatan.

• Januari dan Februari 2025: Afghanistan merekodkan lebih 16,000 kes campak yang disyaki dan 111 kematian.
• 4 Mac 2025: WHO merekodkan 167 fasiliti ditutup, menjejaskan 1.6 juta orang di 25 wilayah.
• 17 Mac 2025: WHO memberi amaran bahawa lebih 220 fasiliti tambahan mungkin ditutup menjelang Jun, sekali gus membahayakan akses rawatan bagi 1.8 juta lagi orang.
• 1 November 2026: OCHA memberi amaran bahawa kekurangan dana terus memaksa pengurangan perkhidmatan dan penutupan, dengan kira-kira 33% daripada rayuan kemanusiaan telah dibiayai.
• 2027: OCHA menjangkakan lebih empat juta bayi dan kanak-kanak berusia bawah enam tahun memerlukan rawatan bagi kekurangan zat makanan akut.

Kenyataan WHO, yang turut diterbitkan oleh PBB di Afghanistan, memberi amaran bahawa pengurangan dana penderma mengancam usaha bertahun-tahun untuk memperkukuh penjagaan kesihatan. Rayuan OCHA yang menyusul menekankan kesinambungan: mengekalkan ketersediaan rawatan penting, bukannya membiarkan keperluan mendesak bertambah antara pusingan pembiayaan.

Perkara yang akan dilindungi oleh sokongan berterusan

OCHA menggesa pembiayaan yang mencukupi dan boleh dijangka. Perbezaan ini penting bagi perkhidmatan yang perlu tersedia setiap hari. Ibu yang memerlukan rawatan bersalin segera atau kanak-kanak yang memerlukan rawatan tidak boleh menjadualkan keperluan itu mengikut masa geran diterima.

WHO berkata beberapa penderma terus menyokong sektor kesihatan Afghanistan pada 2025, namun bantuan berkurangan apabila keutamaan bantuan pembangunan berubah. Amaran itu merangkumi penderitaan serta-merta dan kerosakan berpanjangan terhadap infrastruktur kesihatan.

Keutamaan jelas yang digariskan dalam amaran PBB adalah konsisten: memastikan rawatan perubatan asas mudah dicapai, mengekalkan perkhidmatan kesihatan ibu dan anak, memelihara perkhidmatan vaksinasi dan rawatan pemakanan, serta mengekalkan keupayaan mengesan wabak penyakit. Dengan kira-kira dua pertiga rayuan 2026 masih belum dibiayai, agensi bergelut mengekalkan perkhidmatan tersebut ketika keperluan kemanusiaan masih meluas.

Perkara Utama

• OCHA memberi amaran pada 1 November 2026 bahawa kekurangan dana memaksa fasiliti kesihatan Afghanistan mengurangkan perkhidmatan atau ditutup.
• Kira-kira 33% daripada rayuan kemanusiaan PBB bernilai $1.71 bilion telah dibiayai, dengan sekitar $1.15 bilion masih belum dipenuhi.
• WHO merekodkan 167 fasiliti ditutup, menjejaskan 1.6 juta orang, menjelang 4 Mac 2025.
• Masyarakat terpencil terpaksa menempuh perjalanan yang panjang dan berbahaya apabila perkhidmatan kesihatan berdekatan tiada lagi.
• Menurut OCHA, satu pertiga pusat pemakanan telah ditutup, sementara lebih empat juta kanak-kanak kecil dijangka memerlukan rawatan bagi kekurangan zat makanan akut pada 2027.
• Agensi PBB berkata pembiayaan berterusan diperlukan untuk melindungi rawatan kecemasan, kesihatan ibu, vaksinasi dan perkhidmatan pemakanan.